Opening the text

Sukta 5.40
Atri (Ātreya) (Mandala 5 context; RV 5.40 also Atri-associated)
Indra (Soma-pati, Vṛtrahantama)
Gayatri (probable refrain-like compact form; exact meter not guaranteed from provided data)
Ten hymn przyzywa Indrę jako pana Somy i najwyższego pogromcę Vṛtry, by szybko przybył do wyciskanej Somy i obdarzył składającego ofiarę zwycięską siłą. Następnie rozwija sławną narrację o Atrim: demon Svàrbhānu zasłania Sūryę ciemnością, światy pogrążają się w zamieszaniu, a Atriowie dzięki wnikliwości i mocy mantry odzyskują ukryte Słońce, przywracając światło i porządek.
Mantra 1
आ याह्यद्रिभिः सुतं सोमं सोमपते पिब । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
Przybądź tutaj do Somy wyciśniętego kamieniami; pij, o panie Somy. O Indro, Byku, przybądź ze swymi byczymi mocami, ty, najpotężniejszy pogromca Vṛtry, aby siła mogła zostać przebudzona i uczyniona zwycięską w nas.
Mantra 2
वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमो अयं सुतः । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
Bykiem jest kamień tłoczący, bykiem jest ekstaza, bykiem jest ta Soma wyciśnięta; dlatego, o Indro, Byku, przybądź ze swymi byczymi mocami, najpotężniejszy pogromco Vṛtry, aby ożywcza rozkosz mogła zwyciężyć w nas.
Mantra 3
वृषा त्वा वृषणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
Jako Byk wzywam cię, Byka, o dzierżycielu pioruna, z twymi wielobarwnymi pomocami; o Indro, Byku, przybądź ze swymi byczymi mocami, najpotężniejszy pogromco Vṛtry, przynieś zwycięską energię do naszego istnienia.
Mantra 4
ऋजीषी वज्री वृषभस्तुराषाट् छुष्मी राजा वृत्रहा सोमपावा । युक्त्वा हरिभ्यामुप यासदर्वाङ्माध्यंदिने सवने मत्सदिन्द्रः ॥
Indra, silny nosiciel piorunowej mocy, byk potęgi, nieodparty zdobywca, potężny król i zabójca przeszkadzacza, pijak i oczyszczyciel Somy, zaprzęgnąwszy swoje dwie płowe energie, zbliża się, zwracając się ku nam; w południowym tłoczeniu zajmuje miejsce w ekstazie.
Mantra 5
यत्त्वा सूर्य स्वर्भानुस्तमसाविध्यदासुरः । अक्षेत्रविद्यथा मुग्धो भुवनान्यदीधयुः ॥
Gdy asurycki Svàrbhānu uderzył cię, o Słońce, ciemnością, światy zostały zdezorientowane, jak ten, kto nie zna pola, gubi drogę i nie może ustawić właściwych świateł w porządku.
Mantra 6
स्वर्भानोरध यदिन्द्र माया अवो दिवो वर्तमाना अवाहन् । गूळ्हं सूर्यं तमसापव्रतेन तुरीयेण ब्रह्मणाविन्ददत्रिः ॥
Wtedy, gdy oszustwa Svàrbhānu poruszały się pod niebem, o Indro, i znosiły je w dół, Atri czwartą mocą Słowa znalazł Słońce ukryte przez ciemność, która odwróciła się od prawego prawa.
Mantra 7
मा मामिमं तव सन्तमत्र इरस्या द्रुग्धो भियसा नि गारीत् । त्वं मित्रो असि सत्यराधास्तौ मेहावतं वरुणश्च राजा ॥
Niech ten, który jest twój, o Atri, nie zostanie strącony przez strach z powodu krzywdy zazdrości. Ty jesteś Mitrą, prawdziwych wypełnień; wy dwaj, Mitra i król Varuṇa, chrońcie mnie tutaj.
Mantra 8
ग्राव्णो ब्रह्मा युयुजानः सपर्यन्कीरिणा देवान्नमसोपशिक्षन् । अत्रिः सूर्यस्य दिवि चक्षुराधात्स्वर्भानोरप माया अघुक्षत् ॥
Kapłan brahman, ustawiając kamienie tłoczące do ich pracy, wielbiąc, instruując bogów z czcią i hymnem, Atri ustanowił oko Słońca w niebie i wydoił oszustwa Svàrbhānu.
Mantra 9
यं वै सूर्यं स्वर्भानुस्तमसाविध्यदासुरः । अत्रयस्तमन्वविन्दन्नह्यन्ये अशक्नुवन् ॥
To Słońce, które asurycki Svàrbhānu uderzył ciemnością, Atriowie śledzili i znaleźli je; nikt inny nie miał tej mocy.
It begins as a Soma-invocation to Indra for strength and victory, and it also preserves a famous story where darkness covers the Sun and the Atris restore the lost light.
Svàrbhānu is described as an Asuric being who strikes the Sun with darkness, causing confusion in the worlds—often understood as a Vedic eclipse motif or a symbol of cosmic obstruction.
The hymn says the Atris ‘followed and found’ the hidden Sun when others could not, presenting the seer-family’s mantra-power as capable of restoring clarity, order, and light.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.