
Sukta 5.81
Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.81)
Savitar (Savitṛ)
Jagatī (common for RV 5.81; exact scan may vary)
Ten krótki hymn do Savitṛ wychwala Boskiego Poruszyciela, który "zaprzęga" umysł i wgląd widzów, ustawia moce rytualne we właściwym porządku i sprawia, że wszyscy bogowie poruszają się w jego nieustannym ruchu. Savitṛ jest czczony jako mierzący światy i władca przenikający wszelkie stawanie się, bezpiecznie prowadzący istoty jako wewnętrzny i zewnętrzny inicjator działania. Hymn osiąga punkt kulminacyjny, identyfikując Savitṛ jako jedynego pana prasava (poruszenia) i w swoich drogach jako Pūṣana, prowadzącego żywiciela, zaproszonego do przyjęcia stomy.
Mantra 1
युञ्जते मन उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः । वि होत्रा दधे वयुनाविदेक इन्मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः ॥
Oni zaprzęgają umysł i zaprzęgają myśli, wieszcze wieszcza, Ogromnego, szeroko wiedzącego. Ten, który zna właściwe działania, ustawia moce ofiary w ich właściwym rozłożeniu; wielka zaprawdę jest ogarniająca pieśń boga Savitara.
Mantra 2
विश्वा रूपाणि प्रति मुञ्चते कविः प्रासावीद्भद्रं द्विपदे चतुष्पदे । वि नाकमख्यत्सविता वरेण्योऽनु प्रयाणमुषसो वि राजति ॥
Widzący uwalnia wszystkie formy do ich objawienia; wyprawił dobro dla dwunożnych i czworonożnych. Savitar, godny wyboru, uczynił niebo widzialnym; idąc za wyjściem Jutrzenki, jaśnieje w królewskim blasku.
Mantra 3
यस्य प्रयाणमन्वन्य इद्ययुर्देवा देवस्य महिमानमोजसा । यः पार्थिवानि विममे स एतशो रजांसि देवः सविता महित्वना ॥
Za którego ruchem naprzód inne bogowie też podążają, siłą, ku wielkości boga, on, który wymierzył krainy ziemskie: ten bóg Savitar, ze swymi szybkimi rumakami, wymierzył przestrzenie swą potężną mocą.
Mantra 4
उत यासि सवितस्त्रीणि रोचनोत सूर्यस्य रश्मिभिः समुच्यसि । उत रात्रीमुभयतः परीयस उत मित्रो भवसि देव धर्मभिः ॥
I wędrujesz, o Sawitarze, przez trzy lśniące światy; i gromadzisz się z promieniami Surii. I obiegasz Noc z obu stron; i stajesz się Mitra, o boże, przez swoje prawa, ustanawiając harmonię w uporządkowanym ruchu.
Mantra 5
उतेशिषे प्रसवस्य त्वमेक इदुत पूषा भवसि देव यामभिः । उतेदं विश्वं भुवनं वि राजसि श्यावाश्वस्ते सवित स्तोममानशे ॥
I ty jeden jesteś panem impulsu, który porusza duszę; i w swoich wędrówkach, o boże, stajesz się Puszanem, przewodnikiem opiekuńczym. I jesteś szerokim władcą tego całego świata stawania się; o Sawitarze o ciemnych rumakach, przyjmij i raduj się naszym hymnem uwielbienia.
Savitṛ is the divine Impeller who awakens and sets all activity in motion. In this hymn he also measures the worlds and guides beings safely along their paths.
It means disciplining and aligning attention (mind) and insight (thought) so the prayer and the ritual proceed in the right order. The hymn treats this inner yoking as Savitṛ’s gift and action.
Because Savitṛ’s impulsion is not only cosmic power but also practical guidance. When he leads beings in their goings (journeys and life-paths), he functions as Pūṣan—the protector and nourisher who brings safely to the goal.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.