Opening the text

Sukta 5.45
Atri Bhauma (Mandala 5 Atri corpus; 5.45 likewise Atri tradition)
Uṣas / Sūrya complex (Dawn powers opening the way; solar aid present)
Trishtubh
Ten hymn tradycji Atri wychwala zespół Jutrzenki-Słońca jako luminiczną moc, która przełamuje mrok, "otwiera drzwi" dla ludzi i prowadzi ofiarnika w górę ku swardze/światłu. Powtarzalnie koncentruje się na dhī (natchnionej inteligencji) jako sile sprawczej, dzięki której ukryte "krowy/światło" zostają uwolnione, Navagvowie dokonują swego przejścia, a czciciel zyskuje boską ochronę i wolność od udręki.
Mantra 1
विदा दिवो विष्यन्नद्रिमुक्थैरायत्या उषसो अर्चिनो गुः । अपावृत व्रजिनीरुत्स्वर्गाद्वि दुरो मानुषीर्देव आवः ॥
Znając niebiosa, przełamując kamień przez hymny, płomienne Jutrzenki nadeszły, posuwając się naprzód. Otworzyły zagrodę i wzniosły się ku luminous światu; bóg szeroko otworzył ludzkie drzwi.
Mantra 2
वि सूर्यो अमतिं न श्रियं सादोर्वाद्गवां माता जानती गात् । धन्वर्णसो नद्यः खादोअर्णाः स्थूणेव सुमिता दृंहत द्यौः ॥
Słoce rozpościera blask, jak ktoś rozprasza zamęt; z mieszkania rusza naprzód znająca Matka krów. Jak rzeki o szerokich wodach, jak kanały o rwących strumieniach, Niebo zostaje utwierdzone, jak dobrze ustawiony filar.
Mantra 3
अस्मा उक्थाय पर्वतस्य गर्भो महीनां जनुषे पूर्व्याय । वि पर्वतो जिहीत साधत द्यौराविवासन्तो दसयन्त भूम ॥
Dla tego hymnu uwielbienia, ukryte łono góry, pradawne w narodzinach wśród wielkich, otwiera się. Góra rozstępuje się szeroko; Niebo jest ustawione ku swemu właściwemu spełnieniu; czcząc, sprawiają, że rozległa podstawa ulega.
Mantra 4
सूक्तेभिर्वो वचोभिर्देवजुष्टैरिन्द्रा न्वग्नी अवसे हुवध्यै । उक्थेभिर्हि ष्मा कवयः सुयज्ञा आविवासन्तो मरुतो यजन्ति ॥
Dobrze wypowiedzianymi słowami, przyjętymi przez bogów, wzywamy teraz Indrę i Agniego o pomoc i o przyniesienie ich mocy. Albowiem hymnami uwielbienia wieszcze, dobrzy w ofierze, czczą i wielbią Marutów.
Mantra 5
एतो न्वद्य सुध्यो भवाम प्र दुच्छुना मिनवामा वरीयः । आरे द्वेषांसि सनुतर्दधामायाम प्राञ्चो यजमानमच्छ ॥
Więc wtedy, dziś, stańmy się jasnego i prawego rozeznania; wypędźmy złe nieszczęście i poszerzmy większą drogę. Daleko odsuwamy nienawiści, odrzucając je; posuńmy się naprzód, zwracając się ku ofiarującemu i przybywając do niego.
Mantra 6
एता धियं कृणवामा सखायोऽप या माताँ ऋणुत व्रजं गोः । यया मनुर्विशिशिप्रं जिगाय यया वणिग्वङ्कुरापा पुरीषम् ॥
Ukształtujmy, towarzysze, to natchnione zrozumienie, przez które Matka otwiera zagrodę Światła. Przez nie Manu zdobywa jasnowidzącą moc; przez nie szukający kupiec Vaṅku osiąga bogatą pełnię.
Mantra 7
अनूनोदत्र हस्तयतो अद्रिरार्चन्येन दश मासो नवग्वाः । ऋतं यती सरमा गा अविन्दद्विश्वानि सत्याङ्गिराश्चकार ॥
Tu kamień tłoczący został wprawiony w ruch rękami; dzięki temu Navagvowie śpiewali przez dziesięć miesięcy. Poruszając się w Prawdzie, Saramā odnalazła Promienie; Aṅgirasowie uczynili wszystkie rzeczy prawdziwymi i spełnionymi.
Mantra 8
विश्वे अस्या व्युषि माहिनायाः सं यद्गोभिरङ्गिरसो नवन्त । उत्स आसां परमे सधस्थ ऋतस्य पथा सरमा विदद्गाः ॥
Wszystkie te moce jej rozległego rozbłysku, gdy Aṅgirasowie tłoczą i działają z Promieniami, wchodzą w zjednoczenie. Ich źródło znajduje się w najwyższym siedzeniu; drogą Ṛty Saramā odkrywa Promienie.
Mantra 9
आ सूर्यो यातु सप्ताश्वः क्षेत्रं यदस्योर्विया दीर्घयाथे । रघुः श्येनः पतयदन्धो अच्छा युवा कविर्दीदयद्गोषु गच्छन् ॥
Niech przybędzie Sūrya, siedmiokonny, na pole, które jest jego szerokim królestwem i długą ścieżką. Szybki sokół leci do somowego uniesienia; młody wieszcz lśni, idąc wśród Promieni.
Mantra 10
आ सूर्यो अरुहच्छुक्रमर्णोऽयुक्त यद्धरितो वीतपृष्ठाः । उद्ना न नावमनयन्त धीरा आशृण्वतीरापो अर्वागतिष्ठन् ॥
Sūrya wstąpił na jasną powódź; gdy zaprzęgł płowe rumaki o lśniących grzbietach. Jak mędrcy prowadzą łódź po wodzie, tak słuchające Wody stanęły blisko, przesuwając się ku nam, wspierając przejście szukającego.
Mantra 11
धियं वो अप्सु दधिषे स्वर्षां ययातरन्दश मासो नवग्वाः । अया धिया स्याम देवगोपा अया धिया तुतुर्यामात्यंहः ॥
To natchnione widzenie umieszczam dla was w Wodach, światło-zdobywczą dhī, dzięki której Navagvowie przeszli przez dziesięć miesięcy. Dzięki tej dhī bądźmy strzeżeni przez Bogów; dzięki tej dhī przekroczmy wszelki ucisk i krzywiznę.
Primarily Uṣas (Dawn), with an accompanying solar impulse (Sūrya) that lifts beings toward the world of light. The hymn also highlights dhī— inspired intelligence—as the effective spiritual power behind the ascent.
These are Vedic images for removing obstruction and releasing hidden light. “Doors” suggest access to vision and right action, while the “pen of cows” symbolizes concealed radiance/wealth that becomes available when darkness is broken.
Waters (āpaḥ) often symbolize a pure, generative source in Vedic thought. Placing dhī in the Waters means establishing insight in a deep, cleansing foundation—so it becomes ‘light-winning’ and helps one cross beyond distress (aṃhas).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.