Opening the text

Sukta 5.66
Atri (Ātreya)
Mitra–Varuṇa with emphasis on Varuṇa as ṛta-peśas
Triṣṭubh (probable; needs verification)
Ten krótki hymn Atriego przywołuje Mitrę-Varuṇę, ze szczególnym naciskiem na Varuṇę jako ṛta-peśas, „tego, którego forma/szata jest ṛta (kosmicznym porządkiem)”. Napomina śmiertelnego czciciela, by przebudził się na ich dalekowzroczne przewodnictwo, składał ofiary właściwie i otrzymał ochronę, jasność oraz dążenie do wewnętrznej suwerenności (svarājya). W swych wersetach para ta jest wychwalana jako widzący na wzór kavi, którzy oświetlają ludy swym ketu (luminarnym znakiem) i podtrzymują Dakṣę oraz ṛtę poprzez cudowne moce.
Mantra 1
आ चिकितान सुक्रतू देवौ मर्त रिशादसा । वरुणाय ऋतपेशसे दधीत प्रयसे महे ॥
Przebudźcie się do poznania, o bogowie doskonałej woli, o Mitra i Waruna, niszczyciele szkody; o śmiertelniku, złóż swą ofiarę dla Waruny, którego postać jest z rty, dla wielkiego napędu naprzód.
Mantra 2
ता हि क्षत्रमविह्रुतं सम्यगसुर्यमाशाते । अध व्रतेव मानुषं स्वर्ण धायि दर्शतम् ॥
Albowiem ci dwaj podtrzymują niezdradzoną władzę, słusznie osiągają asuryczną moc, panowskie mistrzostwo. Wtedy, jakby przez niezłomne prawo, człowiek zostaje sprawiony, by niósł w sobie piękne światło nieba.
Mantra 3
ता वामेषे रथानामुर्वीं गव्यूतिमेषाम् । रातहव्यस्य सुष्टुतिं दधृक्स्तोमैर्मनामहे ॥
Wam dwóm należą te szarże rydwanów i ich szerokie pastwisko promieni. Dla dającego ofiarę tworzymy dobrą chwałę, trzymając ją mocno naszymi hymnami w myśli.
Mantra 4
अधा हि काव्या युवं दक्षस्य पूर्भिरद्भुता । नि केतुना जनानां चिकेथे पूतदक्षसा ॥
Wtedy zaprawdę, o cudotwórcy wieszcze, wy dwaj przez twierdze Dakszy budujecie cud. Przez swój świetlisty znak przebudzacie ludy do wiedzy, o wy, których moc rozróżniania jest oczyszczona.
Mantra 5
तदृतं पृथिवि बृहच्छ्रवएष ऋषीणाम् । ज्रयसानावरं पृथ्वति क्षरन्ति यामभिः ॥
To jest rta, o Ziemio: rozległa sława i wypowiedź, której wieszcze się oddają. Poruszając się na swych szybkich kursach, wylewają ją szeroko, przelewając obszerne przestrzenie swymi drogami.
Mantra 6
आ यद्वामीयचक्षसा मित्र वयं च सूरयः । व्यचिष्ठे बहुपाय्ये यतेमहि स्वराज्ये ॥
Gdy przez waszą dalekowzroczną wizję, o Mitra i Waruna, my i oświeceni zbliżamy się, wtedy w waszej szerokiej i wielostronnej mocy ochronnej dążymy ku samowładztwu.
The hymn addresses Mitra–Varuṇa together, but it especially highlights Varuṇa as ṛta-peśas—Varuṇa whose very form is ṛta (cosmic and moral order).
It means “having ṛta as one’s form/raiment.” The idea is that Varuṇa embodies the structure of truth and right order, so offering to him is a way of aligning life with ṛta.
The hymn ends by seeking protection and guidance that lead toward svarājya—self-rule or inner sovereignty—where one’s mind and actions are governed by truth and clear discernment.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.