Opening the text

Sukta 5.47
Atri (Ātreya tradition) (book 5)
Ambiguous/poetic: a feminine power (often read as Uṣas or a maternal cosmic principle) and the Pitṛs; hymn moves into ancestral/cosmic imagery
Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)
Ten krótki hymn Atriego przywołuje tajemniczą żeńską kosmiczną moc, często odczytywaną przez obraz Uṣas (Jutrzenki) lub wielką zasadę Matki, która "budzi" i wzywa Pitṛsów (Ojców/przodków) na ich miejsce w obrzędzie. Następnie przechodzi w zwięzłe zagadki kosmologiczne (liczby i "krowy światła") opisujące uporządkowany rozwój świata, a zamyka się modlitwą o dobrostan, pewny grunt i bezpieczną drogę pod opieką Mitry, Varuṇy, Agniego i Rozległego Nieba.
Mantra 1
प्रयुञ्जती दिव एति ब्रुवाणा मही माता दुहितुर्बोधयन्ती । आविवासन्ती युवतिर्मनीषा पितृभ्य आ सदने जोहुवाना ॥
Ona zaprzęga się i rusza z nieba światła, przemawiając; wielka Matka budzi swoją córkę. Młoda dziewica natchnionej myśli, okazując cześć, wzywa Ojców na ich miejsce - przywołując przodkowe moce, by ustanowić obrzęd w nas.
Mantra 2
अजिरासस्तदप ईयमाना आतस्थिवांसो अमृतस्य नाभिम् । अनन्तास उरवो विश्वतः सीं परि द्यावापृथिवी यन्ति पन्थाः ॥
Szybko poruszające się, zdążają ku temu celowi; stanęły przy pępku nieśmiertelności. Nieskończone i szerokie, ścieżki biegną wszędzie, ogarniając Niebo i Ziemię - kanały, którymi dusza podróżuje w rozległym porządku.
Mantra 3
उक्षा समुद्रो अरुषः सुपर्णः पूर्वस्य योनिं पितुरा विवेश । मध्ये दिवो निहितः पृश्निरश्मा वि चक्रमे रजसस्पात्यन्तौ ॥
Byk, ocean, rudy o pięknym skrzydle wchodzi do pradawnego łona Ojca. Umieszczony w środku nieba jest cętkowany kamień; obraca się i porusza, strzegąc obu krańców przestrzeni świata - trzymając granice, aby porządek prawdy mógł trwać.
Mantra 4
चत्वार ईं बिभ्रति क्षेमयन्तो दश गर्भं चरसे धापयन्ते । त्रिधातवः परमा अस्य गावो दिवश्चरन्ति परि सद्यो अन्तान् ॥
Czterech podtrzymuje go, przynosząc bezpieczeństwo; dziesięciu karmi zarodek dla jego poruszającego się życia. Trójakie są jego najwyższe krowy światła; one poruszają się przez niebiosa, szybko ogarniając granice, promienie wiedzy krążące, by dopełnić formację.
Mantra 5
इदं वपुर्निवचनं जनासश्चरन्ति यन्नद्यस्तस्थुरापः । द्वे यदीं बिभृतो मातुरन्ये इहेह जाते यम्या सबन्धू ॥
Ta forma, ta głęboka deklaracja, ludzie poruszają się w niej: rzeki stanęły jako wody. Gdy dwoje niesie go od Matki, inni rodzą się tu i tu jako bliźniaczo spokrewnieni. Tak jedna rzeczywistość jawi się podzielona w ruchu, lecz związana wewnętrznym pokrewieństwem pochodzenia.
Mantra 6
वि तन्वते धियो अस्मा अपांसि वस्त्रा पुत्राय मातरो वयन्ति । उपप्रक्षे वृषणो मोदमाना दिवस्पथा वध्वो यन्त्यच्छ ॥
Dla niego myśli są rozpostarte, a dzieła utkane: Matki tkają szaty dla syna. Blisko potężnego on się radują; wzdłuż ścieżki niebios panny młode zdążają ku niemu, moce formacji przychodzące, by odziać rozwijający się boski narodzin w nas.
Mantra 7
तदस्तु मित्रावरुणा तदग्ने शं योरस्मभ्यमिदमस्तु शस्तम् । अशीमहि गाधमुत प्रतिष्ठां नमो दिवे बृहते सादनाय ॥
Niech to się spełni, o Mitro i Waruno; niech to się spełni, o Agni: niech to będzie dla nas pokój i radość prawdziwie godna chwały. Szukamy pewnego fundamentu i bezpiecznej przeprawy; pokłon rozległym Niebiosom, wielkiej siedzibie Prawdy.
The hymn is intentionally poetic: it centers on a feminine awakening power (often interpreted as Uṣas/Dawn or a great Mother principle) and explicitly invokes the Pitṛs (ancestors). It ends by addressing Mitra–Varuṇa and Agni, with homage to the Vast Heaven.
Calling the Pitṛs to the “sadana” means inviting ancestral support and continuity into the ritual space—linking the living sacrificer to lineage, protection, and inherited order (ṛta).
They are symbolic cosmology. The verse compresses creation into measured powers: supporters and nurturers of an ‘embryo’ of becoming, and luminous ‘cows’ (rays/knowledges) moving through heaven to complete and protect the world’s formation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.