
Sukta 5.22
Atri (Ātreya) (explicitly referenced atri-vat; hymn in Atri collection)
Trishtubh (probable; verify in critical edition)
Ten krótki hymn Atriego przywołuje Agniego jako oczyszczający płomień i umiłowanego Hotṛa ofiary, prosząc go, by rozpoznał i przyjął natchnioną mowę poetów. Przedstawia Agniego jako wybranego boskiego opiekuna o przenikliwym umyśle i podkreśla ród Atriego jako tych, którzy „pomnażają” i przyozdabiają Agniego poprzez stomy i gīry. Celem jest liturgiczny i dewocyjny: rozpalić obecność Agniego, zapewnić jego pomoc i sprawić, by ofiara przebiegała pod jego jasnym przewodnictwem.
Mantra 1
प्र विश्वसामन्नत्रिवदर्चा पावकशोचिषे । यो अध्वरेष्वीड्यो होता मन्द्रतमो विशि ॥
Śpiewaj, o uniwersalna pieśni, jak Atri by śpiewał, do oczyszczającego płomienia. Ten, kto w dziełach jest do znalezienia i czci, Hotar, najbardziej zachwycający w ludach, niech będzie potwierdzony naszym słowem.
Mantra 2
न्यग्निं जातवेदसं दधाता देवमृत्विजम् । प्र यज्ञ एत्वानुषगद्या देवव्यचस्तमः ॥
Postawcie Agniego, Dżatawedasa, boskiego kapłana pór roku. Niech ofiara posuwa się naprzód w należnej kolejności dziś, on, który najbardziej rozprzestrzenia się wśród bogów swoim zasięgiem, niech wskazuje drogę.
Mantra 3
चिकित्विन्मनसं त्वा देवं मर्तास ऊतये । वरेण्यस्य तेऽवस इयानासो अमन्महि ॥
Ciebie, boskiego o rozróżniającym umyśle, my śmiertelni trzymaliśmy w myślach dla twej pomocy. Szukając opieki Tego, który godzien jest bycia wybranym, zwróciliśmy się ku tobie i zgodziliśmy się wewnętrznie.
Mantra 4
अग्ने चिकिद्ध्यस्य न इदं वचः सहस्य । तं त्वा सुशिप्र दम्पते स्तोमैर्वर्धन्त्यत्रयो गीर्भिः शुम्भन्त्यत्रयः ॥
O Agni, przyjmij wiedzę o tym naszym słowie, o potężny. Ciebie, o pięknowargi Panie domu, Atriowie pomnażają hymnami; natchnionymi wypowiedziami Atriowie przyozdabiają cię i sprawiają, że płoniesz w pięknie.
A call to sing ‘as Atri would’ to the purifying flame, establishing lineage authority and Agni’s centrality in the rite (RV 5.22.1).
Agni is praised as the sought-after Hotṛ and as the divine with discerning mind; mortals turn toward him for help and protection (ūti/avas) (cf. RV 5.22.3).
Direct address: Agni is asked to recognize the poets’ word; the hymn foregrounds the performative power of inspired speech in making Agni blaze forth.
The Atri poets ‘increase’ and adorn Agni with hymns—ending in confident affirmation that praise itself sustains the divine presence (RV 5.22.4).
atri-vat arcā pāvakaśociṣe
cikitvinmanasaṃ tvā
agne cikiddhy asya na idaṃ vacaḥ
It is a short hymn where the Atri seers praise Agni as the purifying fire and the Hotar of the sacrifice, asking him to accept their words and protect the rite.
It marks the hymn as belonging to the Atri tradition and invokes the authority of that lineage’s style of praise—implying the chant is offered in the proper, time-tested way.
In Vedic thought, praise and ritual speech actively strengthen Agni’s presence: the fire brightens outwardly, and the divine help (avas/ūti) becomes more accessible to the worshippers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.