
Sukta 5.8
Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.8)
Jagati (likely for RV 5.8.1–2; verify by syllable count in critical edition)
Ten hymn chwali Agniego jako wiecznie pradawny ogień rozniecany przez poszukiwaczy ṛty, promiistego pana domu, który ustanawia porządek i niesie uwielbienie. Prosi Agniego, aby przyjął hołd śpiewaków, aby płonął jasnymi roznieceniami i aby pomógł śmiertelnikowi przezwyciężyć ziemskie przeszkody dzięki swojej rosnącej mocy.
Mantra 1
त्वामग्न ऋतायवः समीधिरे प्रत्नं प्रत्नास ऊतये सहस्कृत । पुरुश्चन्द्रं यजतं विश्वधायसं दमूनसं गृहपतिं वरेण्यम् ॥
Ciebie, o Agni, poszukiwacze rty rozpalili razem - ciebie, pradawnego i zawsze pradawnego - dla pomocy, o sprawco potęgi: wieloradiacyjnego, czcigodnego, uniwersalnego ustanawiacza, mieszkającego w domu, pana domu, tego, którego należy wybrać.
Mantra 2
त्वामग्ने अतिथिं पूर्व्यं विशः शोचिष्केशं गृहपतिं नि षेदिरे । बृहत्केतुं पुरुरूपं धनस्पृतं सुशर्माणं स्ववसं जरद्विषम् ॥
Ciebie, o Agni, ludy posadziły jako pradawnego gościa - o płomiennych włosach - pana domu: z rozległym sztandarem światła, o wielu formach, sięgającego bogactw, przynoszącego dobrą ochronę, o dobrym dawaniu, pochłaniającego to, co stare i toksyczne.
Mantra 3
त्वामग्ने मानुषीरीळते विशो होत्राविदं विविचिं रत्नधातमम् । गुहा सन्तं सुभग विश्वदर्शतं तुविष्वणसं सुयजं घृतश्रियम् ॥
O Agni, ludzkie społeczności aspirują do ciebie - znawcy prawdziwej ofiary i rozeznawcy, najbardziej zdolnego dawcy wewnętrznych bogactw. Choć przebywasz ukryty w tajemnicy, o Szczęśliwy, jesteś wszystkim objawiającą Wizją; z potężnym rezonansem prowadzisz ofiarę dobrze i lśnisz blaskiem wyjaśnionej świadomości (ghrty).
Mantra 4
त्वामग्ने धर्णसिं विश्वधा वयं गीर्भिर्गृणन्तो नमसोप सेदिम । स नो जुषस्व समिधानो अङ्गिरो देवो मर्तस्य यशसा सुदीतिभिः ॥
O Agni, fundamento i wsparciu wszędzie, zbliżamy się do ciebie naszymi słowami potwierdzenia, wychwalając i kłaniając się. Przyjmij nas, o Angirasie, gdy płoniesz - o Boże - sprawiając, że śmiertelnik wzrasta w luminous chwale przez twoje jasne rozpalenia.
Mantra 5
त्वमग्ने पुरुरूपो विशेविशे वयो दधासि प्रत्नथा पुरुष्टुत । पुरूण्यन्ना सहसा वि राजसि त्विषिः सा ते तित्विषाणस्य नाधृषे ॥
Ty, o Agni, jesteś o wielu formach; w każdej społeczności (i w każdej części nas) ustanawiasz moce życia jak dawniej, o wielokrotnie wychwalany. Siłą jaśniejesz, rozdzielając wiele pokarmów - wiele pożywień bytu; a ten twój blask, gdy jesteś rozpalony do pełnej intensywności, nikt nie może oprzeć.
Mantra 6
त्वामग्ने समिधानं यविष्ठ्य देवा दूतं चक्रिरे हव्यवाहनम् । उरुज्रयसं घृतयोनिमाहुतं त्वेषं चक्षुर्दधिरे चोदयन्मति ॥
Ciebie, o Agni, gdy rozpalony, o najmłodszy i zawsze nowy, bogowie uczynili swoim posłańcem, nosicielem ofiary. Szeroki w swoim naprzód skierowanym pędzie, ze źródłem w wyjaśnionym świetle, wezwany przez ofiarę - jesteś ustanowiony jako groźne Oko, pobudzające myśl ku jej właściwemu ruchowi.
Mantra 7
त्वामग्ने प्रदिव आहुतं घृतैः सुम्नायवः सुषमिधा समीधिरे । स वावृधान ओषधीभिरुक्षितोऽभि ज्रयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ॥
Ciebie, o Agni, wezwanego z wyższego nieba i wylanego wyjaśnionym światłem, poszukiwacze rozkoszy rozpalają cię dobrym paliwem. Rosnąc, skropiony ziołami, stajesz ponad ziemskimi oporami i przeszkodami, rozprzestrzeniając się poza nie.
Agni is kindled by the ṛta-seekers as the ever-ancient helper—radiant, worship-worthy, and chosen as the household lord.
The poets approach with hymns and reverence, asking Agni to accept them and to increase the mortal through luminous kindlings and divine favor.
Agni, invoked from the higher realm and fed with ghee, grows strong—sprinkled with herbs—and rises beyond earthly resistances and impediments.
The hymn settles in assurance: the rightly kindled Agni stands as protector and establisher, carrying the rite and enabling the worshipper’s success.
gṛhapatiṃ vareṇyam
sa no juṣasva
त्वामग्ने प्रदिव आहुतं घृतैः सुम्नायवः सुषमिधा समीधिरे । स वावृधान ओषधीभिरुक्षितोऽभि ज्रयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ॥It is a hymn to Agni, praising him as the radiant household fire who establishes order (ṛta), carries offerings, and grants help and strength to the worshipper.
Because the sacred fire is central to the Vedic household rite: Agni is treated as the protector and master of the ritual space, receiving offerings and sustaining prosperity.
It describes Agni’s growing flame and power as rising beyond resistances—both practical difficulties in life and inner hindrances—so the worshipper can proceed successfully in the rite and in conduct.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.