
Sukta 7.88
Vasiṣṭha
Varuṇa
Triṣṭubh
ಈ ಚಿಕ್ಕ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಋತ (ವಿಶ್ವಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧಾರಿಸುವ, ಪೂಜ್ಯನಾದ ವಿಶಾಲ ವರుణನನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ; ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸುವವನಾಗಿಯೂ ಅವನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ದೃಷ್ಟಿಗೆ ವರుణನು ತೋರಿದ ವಿಶೇಷ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಇದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನನ್ನು “ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ” ಇರಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಋಷಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದುದನ್ನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪಾಪದ ಬೇಡಿಗಳನ್ನು ವರుణನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲಿ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರು ಆರಾಧಕರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಕಾಪಾಡಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्र शुन्ध्युवं वरुणाय प्रेष्ठां मतिं वसिष्ठ मीळ्हुषे भरस्व । य ईमर्वाञ्चं करते यजत्रं सहस्रामघं वृषणं बृहन्तम् ॥
ಓ ವಸಿಷ್ಠ, ಮೀಳ್ಹುಷೇ—ಉದಾರ ದಾತ—ವರుణನಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಶುದ್ಧ ಮತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸು. ಅವನು ಯಜ್ಞಬಲವನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವವನು; ಯಜತ್ರನು; ಸಹಸ್ರಾಮಘ—ಸಾವಿರ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳವನು; ವೃಷಣ—ಶಕ್ತಿವಂತನು; ಬೃಹಂತ—ವಿಶಾಲನು.
Mantra 2
अधा न्वस्य संदृशं जगन्वानग्नेरनीकं वरुणस्य मंसि । स्वर्यदश्मन्नधिपा उ अन्धोऽभि मा वपुर्दृशये निनीयात् ॥
ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಅವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದೆನು—ವರುಣನ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಅಗ್ನಿಯ ಮುಖವನ್ನು. ಸೂರ್ಯನು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತನಾಗುವಾಗ, ಅಂಧಕಾರವು ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ದರ್ಶನದಿಂದ ದೂರ ಎಳೆಯದಿರಲಿ; ನನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆಗೇ ತಿರುಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿ.
Mantra 3
आ यद्रुहाव वरुणश्च नावं प्र यत्समुद्रमीरयाव मध्यम् । अधि यदपां स्नुभिश्चराव प्र प्रेङ्ख ईङ्खयावहै शुभे कम् ॥
ವರುಣನೂ ನಾನೂ ದೋಣಿಗೆ ಏರಿದಾಗ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ನೀರಿನ ಉಬ್ಬುವ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸಿದಾಗ—ಆಗ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಜೋಲಾಡುವ ಆಸನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಆತ್ಮದ ಶುಭ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ತೂಗಾಡಿದೆವು.
Mantra 4
वसिष्ठं ह वरुणो नाव्याधादृषिं चकार स्वपा महोभिः । स्तोतारं विप्रः सुदिनत्वे अह्नां यान्नु द्यावस्ततनन्यादुषासः ॥
ವರುಣನು ನಿಜವಾಗಿ ವಸಿಷ್ಠನನ್ನು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಋಷಿಯಾಗಿ—ಸುಕರ್ಮನಾಗಿ—ಮಾಡಿದನು. ಪ್ರೇರಿತ ವಿಪ್ರನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದಿನಗಳಿಗಾಗಿ, ದ್ಯಾವಗಳು ಹರಡುವ ವಿಶಾಲತೆಗಳಿಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರುವ ಉಷಸ್ಸುಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ತೋತಾರ—ಗಾಯಕ—ಆದನು.
Mantra 5
क्व त्यानि नौ सख्या बभूवुः सचावहे यदवृकं पुरा चित् । बृहन्तं मानं वरुण स्वधावः सहस्रद्वारं जगमा गृहं ते ॥
ಓ ವರುಣ, ಈಗ ನಮ್ಮ ಆ ಹಿಂದಿನ ಸಖ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ? ನಾವು ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ‘ಅವೃಕ’—ಹಾನಿರಹಿತ—ವಿಶಾಲತೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೆವು. ಸ್ವಧಾವಂತ ವರುಣನೇ, ಮಹಾನ್ ಮಾನ (ಮಹಿಮೆ/ವ್ಯಾಪ್ತಿ) ಹೊಂದಿರುವವನೇ, ನಿನ್ನ ಸಹಸ್ರದ್ವಾರ ಮಹಾಗೃಹಕ್ಕೆ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಆ ವಿಶಾಲ ಋತ (ಸತ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ನನನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿ.
Mantra 6
य आपिर्नित्यो वरुण प्रियः सन्त्वामागांसि कृणवत्सखा ते । मा त एनस्वन्तो यक्षिन्भुजेम यन्धि ष्मा विप्रः स्तुवते वरूथम् ॥
ಓ ವರುಣ, ನಿನ್ನ ನಿತ್ಯ ಆಪಿಃ (ಅಂತರಂಗ ಸ್ನೇಹಿ), ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು—ನಿನ್ನ ಸಖನಾಗಿ ನಿನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದರೂ—ಹೇ ಯಜ್ಞಾರ್ಹ ಪ್ರಭು, ನಾವು ಪಾಪದ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸದಿರಲಿ. ಸ್ತುತಿಸುವ ವಿಪ್ರ (ಋಷಿ/ಕವಿ)ಗೆ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವರೂಥ (ಆಶ್ರಯ-ರಕ್ಷೆ) ನೀಡು.
Mantra 7
ध्रुवासु त्वासु क्षितिषु क्षियन्तो व्यस्मत्पाशं वरुणो मुमोचत् । अवो वन्वाना अदितेरुपस्थाद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ನಿನ್ನ ಧ್ರುವ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತ, ಆ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತ, ವರುಣನು ನಮ್ಮಿಂದ ಪಾಶ (ಬಂಧನ)ವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು. ಅದಿತಿಯ ಉಪಸ್ಥಾನ—ಅಂಕ—ದಿಂದ ಪೋಷಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತ, ಹೇ ಶಕ್ತಿಗಳೇ, ನೀವು ಸದಾ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿಃ—ಮಂಗಳಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ—ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಿರಿ.
It praises Varuṇa as the upholder of cosmic and moral order (ṛta) and asks him to turn graciously toward the worshipper, forgive faults, and loosen the bonds that come from wrongdoing.
It is a poetic memory of divine protection and initiation: Varuṇa guides and ‘carries’ the seer, making him an ṛṣi and enabling inspired praise and right action.
The pāśa is Varuṇa’s noose that restrains disorder and sin; in prayer it also symbolizes inner and outer constraints. The hymn asks for its loosening through returning to truth and seeking Aditi’s shelter for well-being.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.