
Sukta 7.49
Vasiṣṭha
Āpaḥ (Waters)
Triṣṭubh
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ದಿವ್ಯವಾದ ಆಪಃ (ಜಲಗಳು)ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ, ಸ್ವಯಂ-ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಲೋಕದೊಳಗೆ ಹರಿಯುವವರಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ತಕ್ಷಣದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಅವುಗಳಿಂದ ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಲಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಉತ್ಸಾಹವರ್ಧಕ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ–ಅಸತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನೈತಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ವರುಣನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಜಲಗಳನ್ನು ದೇಹಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಕರಾಗಿಯೂ ಋತದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವರುಣ, ಸೋಮ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶ್ವಾನರ ಅಗ್ನಿ ಜಲಗಳೊಳಗೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿ, ಜಲಗಳನ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಜೀವನವನ್ನು ಧಾರಿಸುವ ಆಧಾರಮಾತ್ರಿಕೆಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
समुद्रज्येष्ठाः सलिलस्य मध्यात्पुनाना यन्त्यनिविशमानाः । इन्द्रो या वज्री वृषभो रराद ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠೆಯಾದ, ಜಲದ ಮಧ್ಯದಿಂದ—ಪುನಾನಾ (ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತ)—ನಿಶ್ಚಿತ ನಿವಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ. ವಜ್ರಧಾರಿ, ವೃಷಭನಾದ ಇಂದ್ರನು ಗರ್ಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಆ ಜಲಗಳು—ಆ ದೇವಿಯರಾದ ಆಪಃ—ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
Mantra 2
या आपो दिव्या उत वा स्रवन्ति खनित्रिमा उत वा याः स्वयंजाः । समुद्रार्था याः शुचयः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
ಯಾವ ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ದಿವ್ಯವಾಗಿವೆ, ಅಥವಾ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಅಥವಾ ಬಾವಿಯಿಂದ ತೋಡಿ ತೆಗೆದವುಗಳಾಗಿವೆ, ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಜನ್ಮವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ; ಯಾವವು ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತವೆಯೋ—ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಪಾವಕ, ಶುಚಿಯಾದ ಜಲದೇವಿಯರು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
Mantra 3
यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यानृते अवपश्यञ्जनानाम् । मधुश्चुतः शुचयो याः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
ಯಾವ ಜಲಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ವರುಣನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಜನರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ-ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಾ—ಮಧು ಸುರಿಸುವ, ಶುಚಿ, ಪಾವಕ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಆ ಜಲದೇವಿಯರು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
Mantra 4
यासु राजा वरुणो यासु सोमो विश्वे देवा यासूर्जं मदन्ति । वैश्वानरो यास्वग्निः प्रविष्टस्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
ಯಾವ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ವರುಣನು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಯಾವಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮನು ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ, ಯಾವಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಊರ್ಜೆಯ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಯಾವಗಳಲ್ಲಿ ವೈಶ್ವಾನರ ಅಗ್ನಿಯು ಪ್ರವಿಷ್ಟನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಆ ಜಲದೇವಿಯರು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
It is a short hymn to the divine Waters (Āpaḥ), praising their power to purify and asking them to protect the worshipper. It also links the waters with Varuṇa’s moral order and with Soma and Agni.
Because Varuṇa is the guardian of ṛta (right order). The hymn says he moves within the waters, watching truth and falsehood, so water becomes a symbol of both physical cleansing and ethical clarity.
It is commonly suited to simple purification acts like sipping or sprinkling water before prayer or ritual. Reciting the hymn with clean water and the refrain asking protection is the basic, traditional application.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.