
Sukta 7.3
Vasiṣṭha
Agni
Triṣṭubh
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯ ದೂತ (ದೂತ) ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞಪೌರೋಹಿತ್ಯಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಋತ (ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಸೌರ-ಗುರ್ಜನಮಯ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಗಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸುಚೇತಸ್/ಕ್ರತು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬುದ್ಧಿ, ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 1
अग्निं वो देवमग्निभिः सजोषा यजिष्ठं दूतमध्वरे कृणुध्वम् । यो मर्त्येषु निध्रुविॠतावा तपुर्मूर्धा घृतान्नः पावकः ॥
ದೇವರಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ದಿವ್ಯ ಅಗ್ನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕಮನಸ್ಕನಾಗಿ—ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅತಿಪೂಜ್ಯ ದೂತನಾಗಿ ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲಸಿರುವವನು, ಋತಾವಾನ್ (ಋತ-ಧರ್ಮದ ಧಾರಕ)ನು, ತಪ್ತ ತೇಜಸ್ವಿ ಶಿರಸ್ಸಿನವನು, ಘೃತದಿಂದ ಪೋಷಿತನು—ಅವನೇ ಪಾವಕ (ಶುದ್ಧಿಕರ್ತ)ನು.
Mantra 2
प्रोथदश्वो न यवसेऽविष्यन्यदा महः संवरणाद्व्यस्थात् । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरध स्म ते व्रजनं कृष्णमस्ति ॥
ಮೇವು ಹುಡುಕುವ ಕುದುರೆಯಂತೆ ಅವನು ಉಕ್ಕಿ ಮುಂದೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮಹಾ ಆವರಣದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ನಿಂತಾಗ. ಆಗ ಗಾಳಿ ಅವನ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಚಲನೆಯ ಹಾದಿ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ—ಅಗ್ನಿ ಹೋದ ಕಡೆ ಅಂಧಕಾರ ದಹಿಸಿ ಪಥಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
Mantra 3
उद्यस्य ते नवजातस्य वृष्णोऽग्ने चरन्त्यजरा इधानाः । अच्छा द्यामरुषो धूम एति सं दूतो अग्न ईयसे हि देवान् ॥
ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ನವಜಾತ ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಷಭ-ಅಗ್ನಿ! ನಿನ್ನ ಅಜರ (ಅವಿನಾಶಿ) ಪ್ರಜ್ವಲನಗಳು ಚಲಿಸಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನ ಅರುಣ ಧೂಮ ಆಕಾಶದ ಕಡೆ ಏರುತ್ತದೆ; ದೂತನಾಗಿ ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ದೇವರ ಕಡೆಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತೀ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತೀ.
Mantra 4
वि यस्य ते पृथिव्यां पाजो अश्रेत्तृषु यदन्ना समवृक्त जम्भैः । सेनेव सृष्टा प्रसितिष्ट एति यवं न दस्म जुह्वा विवेक्षि ॥
ಓ (ಅಗ್ನಿ), ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ನೀನು ನಿನ್ನ ದವಡೆಯಿಂದ ಒಣ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅನ್ನವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ. ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸೇನೆಯಂತೆ ನಿನ್ನ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ವೇಗವು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; ಓ ಅದ್ಭುತ ದಸ್ಮ, ಯಜ್ಞಜಿಹ್ವೆಯಿಂದ ನೀನು ಯವ (ಧಾನ್ಯ)ವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತೀ—ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾದುದನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ.
Mantra 5
तमिद्दोषा तमुषसि यविष्ठमग्निमत्यं न मर्जयन्त नरः । निशिशाना अतिथिमस्य योनौ दीदाय शोचिराहुतस्य वृष्णः ॥
ಅವನನ್ನೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಅವನನ್ನೇ ಉಷಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ—ಅತಿ ಯೌವನದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ಮನುಷ್ಯರು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಮೆರುಗುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮೆರುಗುಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನದೇ ಯೋನಿ (ಆಸನ)ದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯಾದ ಅವನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಆಹುತಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಬಲವಂತನ ಶೋಚಿ (ಜ್ವಾಲೆ) ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantra 6
सुसंदृक्ते स्वनीक प्रतीकं वि यद्रुक्मो न रोचस उपाके । दिवो न ते तन्यतुरेति शुष्मश्चित्रो न सूरः प्रति चक्षि भानुम् ॥
ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವನೀಕ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ) ಮುಖ; ನೀನು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವೆ. ನಿನ್ನ ಶುಷ್ಮ (ಬಲ) ದ್ಯೌದ ತನ್ಯತು (ಗುಡುಗು)ಯಂತೆ ಹೊರಟು ಸಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಚಿತ್ರ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಭಾನು (ಕಿರಣ)ದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುವೆ—ನೋಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವೆ.
Mantra 7
यथा वः स्वाहाग्नये दाशेम परीळाभिर्घृतवद्भिश्च हव्यैः । तेभिर्नो अग्ने अमितैर्महोभिः शतं पूर्भिरायसीभिर्नि पाहि ॥
ನಾವು ಅಗ್ನಿಗೆ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಎಂದು ಅರ್ಪಿಸಲೆಂದು—ಸರ್ವತೋಮುಖ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದಲೂ, ಘೃತಸಮೃದ್ಧ ಹವಿಸ್ಸುಗಳಿಂದಲೂ. ಆ ಅಪರಿಮಿತ ಮಹಿಮೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು; ಕಬ್ಬಿಣದಂತೆ ದೃಢವಾದ ನೂರು ಕೋಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
Mantra 8
या वा ते सन्ति दाशुषे अधृष्टा गिरो वा याभिर्नृवतीरुरुष्याः । ताभिर्नः सूनो सहसो नि पाहि स्मत्सूरीञ्जरितॄञ्जातवेदः ॥
ದಾನಿಗನಿಗಾಗಿ ನಿನಗೆ ಇರುವ ಅಜೇಯ ವಾಣಿಗಳು ಯಾವುವೋ—ಅವುಗಳಿಂದ ನೀನು ಪುರುಷಾರ್ಥಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುವೆಯೋ—ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ, ಹೇ ಸಹಸಸ್ಸಿನ ಸೂನು, ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು. ಹೇ ಜಾತವೇದಸ್, ನಮ್ಮವರಾದ ಸೂರಿಗಳನ್ನು (ಪ್ರಕಾಶಿತ ನಾಯಕರನ್ನು) ಮತ್ತು ಜರಿತರನ್ನು (ಸ್ತುತಿಗಾರರನ್ನು) ಕಾಪಾಡು.
Mantra 9
निर्यत्पूतेव स्वधितिः शुचिर्गात्स्वया कृपा तन्वा रोचमानः । आ यो मात्रोरुशेन्यो जनिष्ट देवयज्याय सुक्रतुः पावकः ॥
ಅವನು ಹೊರಟಾಗ—ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಶೋಧಿತ ಸ್ವಧಿತಿ (ಕೊಡಲಿ) ಯಂತೆ—ತನ್ನದೇ ರೂಪುಗೊಂಡ ದೇಹದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಎರಡು ಮಾತೃಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ, ಅತಿಶಯ ವಾಂಛನೀಯನಾದವನು ದೇವಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ—ಸುಕ್ರತು, ಪಾವಕ, ನಿರ್ಮಲ ಜ್ವಾಲಾಮಯನು.
Mantra 10
एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम । विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ಈ ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಸುಚೇತಸವಾದ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬುದ್ಧಿಯ) ಕ್ರತು—ದಿವ್ಯ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ—ನಾವು ಪಡೆಯೋಣ. ಸ್ತುತಿ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಗಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಯಾಣಗಳೂ ಇರಲಿ; ನೀವು ಸ್ವಸ್ತಿಭಿಃ—ಮಂಗಳಮಯ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ—ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ಕಾಪಾಡಿರಿ.
Agni is praised—the sacred Fire who serves as the messenger between humans and the gods and purifies the sacrifice.
The hymn asks Agni to blaze forth prosperity (saubhāgya), grant a clear and luminous will/intelligence (kratu), and protect the community with lasting well-being (svasti).
These images describe Agni’s visible and cosmic power: golden radiance (beauty and purity), thunder-like force (divine energy), and sun-like illumination (making truth and right action seen).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.