Rig Veda Sukta 16
Mandala 7Sukta 1612 Mantras

Sukta 16

Sukta 7.16

Rishi

Vasiṣṭha (opening of hymn 7.16 in the Vasiṣṭha collection)

Devata

Agni

Chandas

Jagatī (opening verse appears longer; likely Jagatī or mixed meter at hymn start)

ಋಗ್ವೇದ 7.16 ವಸಿಷ್ಠರ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಯಜ್ಞದ ಪ್ರಿಯನೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿವೇಕಿಯೂ ಆದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ—“ಎಲ್ಲರ ದೂತ”ನಾಗಿ—ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಹವಿಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೋತೃ/ವಹ್ನಿಯಾಗಿ, ಅಧ್ವರವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ದೇವತೆಗಳು ರೂಪಿಸಿದವನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ಯಜಮಾನ-ಪೋಷಕರನ್ನೂ ಶುಭತೆಯಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳಿಸಲಿ; ಧನಸಂಪತ್ತು, ವೀರಶಕ್ತಿ (ಸುವೀರ್ಯ), ಮತ್ತು ಜನಗಳ ನಡುವೆ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

एना वो अग्निं नमसोर्जो नपातमा हुवे । प्रियं चेतिष्ठमरतिं स्वध्वरं विश्वस्य दूतममृतम् ॥

ಈ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ—ಊರ್ಜೆಯ ನಪಾತ, ಪ್ರಿಯನು, ಚೇತನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿವೇಕಿ, ಸ್ವಧ್ವರ ಯಜ್ಞದ ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ, ವಿಶ್ವದ ದೂತ, ಅಮೃತ (ಅಮರ).

Mantra 2

स योजते अरुषा विश्वभोजसा स दुद्रवत्स्वाहुतः । सुब्रह्मा यज्ञः सुशमी वसूनां देवं राधो जनानाम् ॥

ಯಾರು ಅರುಷ (ರುದ್ರವರ್ಣ) ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ವಿಶ್ವಭೋಜಸಗಳನ್ನು—ಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸ್ವಾಹುತಿಯಿಂದ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದು ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಜ್ಞವು ಸುಬ್ರಹ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ; ವಸುಗಳಿಗೆ ಸುಶಮೀ (ಶಮನಕಾರಿ) ಆಗುತ್ತದೆ; ಜನರಿಗೆ ದೇವ ರಾಧಸ್ (ದಿವ್ಯ ದಾನ-ಸಮೃದ್ಧಿ) ಆಗುತ್ತದೆ.

Mantra 3

उदस्य शोचिरस्थादाजुह्वानस्य मीळ्हुषः । उद्धूमासो अरुषासो दिविस्पृशः समग्निमिन्धते नरः ॥

ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮೀಳ್ಹುಷ್ (ಉದಾರ ದಾತ)ನ ಶೋಚಿ (ಜ್ವಾಲೆ) ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏಳುತ್ತದೆ. ಅವನ ಧೂಮಗಳೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏಳುತ್ತವೆ—ಅರುಷ, ದಿವಿಸ್ಪೃಶ್ (ಆಕಾಶಸ್ಪರ್ಶಿ); ಹೀಗೆ ನರರು (ಮಾನವೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳು) ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 4

तं त्वा दूतं कृण्महे यशस्तमं देवाँ आ वीतये वह । विश्वा सूनो सहसो मर्तभोजना रास्व तद्यत्त्वेमहे ॥

ಓ ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾವು ದೂತನಾಗಿ ನೇಮಿಸುತ್ತೇವೆ—ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ದೂತನಾಗಿ; ಹವಿಯ ಆಸ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದುಕೊ. ಓ ಸಹಸದ ಪುತ್ರನೇ, ಮರಣಶೀಲರನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಮಾನವೀಯ ಪೋಷಕ-ಸಂಪತ್ತಿಗಳನ್ನು—ನಿನ್ನಿಂದ ನಾವು ಬೇಡುವ ಜೀವನಾಧಾರಗಳನ್ನು—ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು.

Mantra 5

त्वमग्ने गृहपतिस्त्वं होता नो अध्वरे । त्वं पोता विश्ववार प्रचेता यक्षि वेषि च वार्यम् ॥

ಓ ಅಗ್ನೇ, ನೀನು ಗೃಹಪತಿಯಾಗಿರುವೆ; ಅಧ್ವರ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಮ್ಮ ಹೋತೃ. ಓ ವಿಶ್ವವಾರ, ಪ್ರಚೇತ, ನೀನು ಪವಿತ್ರಕರ; ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಯ—ಉತ್ತಮ ಧನ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು (ಆಂತರಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ)—ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದುಕೊಡು.

Mantra 6

कृधि रत्नं यजमानाय सुक्रतो त्वं हि रत्नधा असि । आ न ऋते शिशीहि विश्वमृत्विजं सुशंसो यश्च दक्षते ॥

ಓ ಸುಕ್ರತು, ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ರತ್ನವನ್ನು (ಧನ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು) ರೂಪಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನೇ ರತ್ನಧಾ. ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೂ ಸಿದ್ಧವಾಗದು; ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಋತ್ವಿಜ-ಕರ್ಮವನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸು—ಸುಶಂಸನಾದ, ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನಾದ ಅವನನ್ನು.

Mantra 7

त्वे अग्ने स्वाहुत प्रियासः सन्तु सूरयः । यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वान्दयन्त गोनाम् ॥

ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಸ್ವಾಹುತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಪಿತನಾದ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರಿಯ ಸೂರಿಗಳು ನೆಲೆಸಲಿ; ಜನರ ನಡುವೆ ನಾಯಕರು, ದಾನಶೀಲರು ಆಗಿರುವವರು, ಗೋಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶಾಲ ಉರ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು—ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗಳ ತೆರೆದ ಮೇಯಲುಭೂಮಿಗಳನ್ನು—ವರ್ಧಿಸುವವರು.

Mantra 8

येषामिळा घृतहस्ता दुरोण आँ अपि प्राता निषीदति । ताँस्त्रायस्व सहस्य द्रुहो निदो यच्छा नः शर्म दीर्घश्रुत् ॥

ಯಾರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಘೃತಹಸ್ತಾ ಇಳಾ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೋ, ಹೇ ಸಹಸ್ಯ (ಬಲದ ಪುತ್ರ), ಅವರನ್ನು ವಕ್ರ ದ್ರೋಹಿಯಿಂದಲೂ ನಿಂದಕ ವಾಣಿಯಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸು; ಹೇ ದೀರ್ಘಶ್ರುತ, ನಮಗೆ ಶರ್ಮ—ಆಶ್ರಯ—ಕೊಡು.

Mantra 9

स मन्द्रया च जिह्वया वह्निरासा विदुष्टरः । अग्ने रयिं मघवद्भ्यो न आ वह हव्यदातिं च सूदय ॥

ಆನಂದಕರ ಜಿಹ್ವೆಯೂ ಮುಖವೂ ಹೊಂದಿದ, ಹವಿಯನ್ನು ಹೊರುವವನು, ಅತ್ಯಂತ ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು—ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ದಾನಶೀಲರಿಗಾಗಿ ನಮಗೆ ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡು; ಮತ್ತು ಹವ್ಯದಾನ—ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣದ ದಾನ—ವನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸು.

Mantra 10

ये राधांसि ददत्यश्व्या मघा कामेन श्रवसो महः । ताँ अंहसः पिपृहि पर्तृभिष्ट्वं शतं पूर्भिर्यविष्ठ्य ॥

ಯಾರು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ತರುವ ಅನುಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ, ಅಶ್ವಸಮಾನ ವೇಗದ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ವಿಶಾಲ ಕೀರ್ತಿಯ ಆಸೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ—ಅವರನ್ನು ನೀನು ಸಂಕಟದಿಂದ ಕಾಪಾಡು. ಹೇ ಯವಿಷ್ಠ (ಅತಿಕಿರಿಯ) ಅಗ್ನಿ, ರಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಕಾಶದ ನೂರು ಕೋಟೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Mantra 11

देवो वो द्रविणोदाः पूर्णां विवष्ट्यासिचम् । उद्वा सिञ्चध्वमुप वा पृणध्वमादिद्वो देव ओहते ॥

ದ್ರವಿಣೋದಾಃ ದೇವನು ನಿಮಗಾಗಿ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅದನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸುರಿಯಿರಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ತುಂಬಿರಿ; ಆಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದೇವನು ನಿಮಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ—ನಿಮ್ಮ ಭವಿತವ್ಯ-ವಿಕಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

Mantra 12

तं होतारमध्वरस्य प्रचेतसं वह्निं देवा अकृण्वत । दधाति रत्नं विधते सुवीर्यमग्निर्जनाय दाशुषे ॥

ಅವನನ್ನು ದೇವರುಗಳು ಅಧ್ವರ (ಆಂತರ ಯಜ್ಞ)ದ ಪ್ರಚೇತಸ (ಪ್ರಬುದ್ಧ) ಹೋತಾರನಾಗಿ, ವಹ್ನಿ—ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಹೊರುವವನು—ಎಂದು ರೂಪಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿ ವಿಧಾತೃ (ವಿಧಿಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವವನು)ಗೆ, ಮತ್ತು ದಾಶುಷೇ (ಅರ್ಪಣ ಮಾಡುವ) ಜನರಿಗೆ, ರತ್ನವನ್ನು—ವೀರ್ಯಭರಿತ ಸುವೀರ್ಯವನ್ನು—ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

Frequently Asked Questions

Agni is praised—especially as the immortal messenger who carries offerings to the gods and as the Hotṛ (chief priest) who makes the sacrifice succeed.

It asks Agni to guide the rite in right order, support inspired leaders and seers, and grant “ratna” (treasure) and “suvīrya” (heroic strength and capability).

It means Agni connects humans and gods: he receives the offering here, conveys it to the divine powers, and returns their blessings as protection, clarity, and prosperity.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App