Opening the text

Sukta 7.97
Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra tradition for Maṇḍala 7; hymn to Bṛhaspati/Brāhmaṇaspati)
Bṛhaspati / Brāhmaṇaspati (with a relational horizon that includes Indra as allied power in the hymn)
Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for Maṇḍala 7 praise/invocation)
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಬೃಹಸ್ಪತಿ/ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯನ್ನು ದಿವ್ಯ ಮಿತ್ರನಾಗಿಯೂ ಯಾಜ್ಞಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ—ಯಜ್ಞವನ್ನು ಫಲಪ್ರದಗೊಳಿಸುವವನು, ವಾಣಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವವನು, ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ತೆರೆದುಕೊಡುವವನು. ಸೋಮಪೀಡನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಸಹ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತದೆ; ಉದಾರ ದಾತನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಸಕರು “ದೋಷರಹಿತರಾಗಿ” ಇರಲಿ, ಬಲ, ಆನಂದ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
यज्ञे दिवो नृषदने पृथिव्या नरो यत्र देवयवो मदन्ति । इन्द्राय यत्र सवनानि सुन्वे गमन्मदाय प्रथमं वयश्च ॥
ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ—ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿಯ ನರಸೀಟಿನಲ್ಲಿ—ದೇವಯವ ಪುರುಷರು ಹರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ; ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸವನ-ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವಲ್ಲಿ—ಆ ಇಂದ್ರನು ಆನಂದಕ್ಕೆ ಬರಲಿ, ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೊದಲ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನೂ ತರಲಿ.
Mantra 2
आ दैव्या वृणीमहेऽवांसि बृहस्पतिर्नो मह आ सखायः । यथा भवेम मीळ्हुषे अनागा यो नो दाता परावतः पितेव ॥
ನಾವು ದೈವೀ ಸಹಾಯಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ; ಹೇ ಸಖಿಗಳೇ, ಮಹಾನ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿ—ನಮ್ಮ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಮಿತ್ರ—ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಲಿ. ಉದಾರ ದಾತನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿರ್ದೋಷರಾಗಿರಲೆಂದು—ಅವನು ಪರಾವತ್ (ದೂರದ ಪರದಿಂದ) ಪಿತೆಯಂತೆ ನಮಗೆ ದಾನ ನೀಡುವವನು.
Mantra 3
तमु ज्येष्ठं नमसा हविर्भिः सुशेवं ब्रह्मणस्पतिं गृणीषे । इन्द्रं श्लोको महि दैव्यः सिषक्तु यो ब्रह्मणो देवकृतस्य राजा ॥
ಆ ಜ್ಯೇಷ್ಠನನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದಲೂ ಹವಿಸ್ಸುಗಳಿಂದಲೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸುಶೇವ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯನ್ನು. ಮಹಾನ್ ದೈವ್ಯ ಶ್ಲೋಕವು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಲಿ—ಅವನೇ ದೇವಕೃತ ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾಣಿ) ಯ ರಾಜನು.
Mantra 4
स आ नो योनिं सदतु प्रेष्ठो बृहस्पतिर्विश्ववारो यो अस्ति । कामो रायः सुवीर्यस्य तं दात्पर्षन्नो अति सश्चतो अरिष्टान् ॥
ನಮ್ಮ ಯೋನಿ—ವೃದ್ಧಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ—ವಿಶ್ವವಾರನಾದ, ಅತಿ ಪ್ರಿಯ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಆಸೀನನಾಗಲಿ. ರಾಯ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ಸುವೀರ್ಯ (ವೀರಬಲ) ಗಳ ಕಾಮನೆಸ್ವರೂಪನಾದ ಅವನು ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ದಾನಮಾಡಿ, ಒತ್ತಿಹಾಕುವವರನ್ನು ಮೀರಿ ಕರೆದೊಯ್ದು, ನಮ್ಮನ್ನು ಅರಿಷ್ಟ (ಅಪಾಯರಹಿತ) ವಾಗಿರಿಸಲಿ.
Mantra 5
तमा नो अर्कममृताय जुष्टमिमे धासुरमृतासः पुराजाः । शुचिक्रन्दं यजतं पस्त्यानां बृहस्पतिमनर्वाणं हुवेम ॥
ನಾವು ಅವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ—ಅನವರತ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು—ಅಮೃತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ಸ್ತುತಿ-ಅರ್ಕದೊಂದಿಗೆ. ಪುರಾತನಜನ್ಮ ಅಮೃತರು, ದಾನಶೀಲರು, ಇದನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಯಜ್ಯ, ಶುದ್ಧನಾದ ಮಾಡುವ ನಾದವಂತನಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.
Mantra 6
तं शग्मासो अरुषासो अश्वा बृहस्पतिं सहवाहो वहन्ति । सहश्चिद्यस्य नीलवत्सधस्थं नभो न रूपमरुषं वसानाः ॥
ಬಲಿಷ್ಠ ಅರುಣವರ್ಣದ ಅಶ್ವಗಳು, ಸಹವಾಹವಾಗಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವನ ಆಸನವೂ ಆಕಾಶದಂತೆ ನೀಲ-ಘನ; ಅವನು ಅರುಣರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ—ಶಕ್ತಿವಂತ, ಒಂದೇ ಚಾಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುವವನು.
Mantra 7
स हि शुचिः शतपत्रः स शुन्ध्युर्हिरण्यवाशीरिषिरः स्वर्षाः । बृहस्पतिः स स्वावेश ऋष्वः पुरू सखिभ्य आसुतिं करिष्ठः ॥
ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಶುದ್ಧನು, ಶತಪತ್ರ—ನೂರರಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯವನು; ಅವನು ಶೋಧಕ, ಹಿರಣ್ಯವಾಣಿ ಹೊಂದಿದವನು, ಪ್ರೇರಕ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಬಲದ ವಾಹಕ. ಸುಪ್ರವೇಶಿ, ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಅನೇಕ ಸಖರಿಗೆ ಸೋಮಪೇಷಣ—ಆಸುತಿ, ಆನಂದಧಾರೆ—ಮಾಡುವನು.
Mantra 8
देवी देवस्य रोदसी जनित्री बृहस्पतिं वावृधतुर्महित्वा । दक्षाय्याय दक्षता सखायः करद्ब्रह्मणे सुतरा सुगाधा ॥
ದೇವಿಯರಾದ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ—ದೇವನ ಜನನಿಯರಾದ ಮಾತೃಗಳು—ತಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದವು. ಹೇ ಸಖಿಗಳೇ, ವಿವೇಕಕರ್ಮಕ್ಕೆ ದಕ್ಷರಾಗಿರಿ; ಬ್ರಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವೂ ಸುಗಮವೂ ಆದ ದಾಟುವ ದಾರಿ (ತೀರ್ಥ)ವನ್ನು ಮಾಡಿರಿ.
Mantra 9
इयं वां ब्रह्मणस्पते सुवृक्तिर्ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे अकारि । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्जजस्तमर्यो वनुषामरातीः ॥
ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ, ಈ ಸುವೃಕ್ತಿ—ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತುತಿ—ನಿಮಗಾಗಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ; ವಜ್ರಧಾರಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪವಾಗಿ. ಧಿಯಃ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಉನ್ನತವಾಗಲಿ; ಪುರಂಧಿಗಳು (ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪೂರ್ಣತೆಗಳು) ಸಂಕುಚಿತಹೃದಯರ ವೈರಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲಿ.
Mantra 10
बृहस्पते युवमिन्द्रश्च वस्वो दिव्यस्येशाथे उत पार्थिवस्य । धत्तं रयिं स्तुवते कीरये चिद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ಹೇ ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ನೀವೂ ಇಂದ್ರನೂ ದಿವ್ಯವೂ ಪಾರ್ಥಿವವೂ ಆದ ವಸುವಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳು. ಸ್ತುತಿಸುವ ಗಾಯಕನಲ್ಲಿ—ಕೀರಿಯಲ್ಲಿ—ರಯಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ; ಮತ್ತು ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿಃ ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯಿರಿ.
The hymn mainly addresses Bṛhaspati (also called Brāhmaṇaspati), the divine lord of sacred speech and priestly power. Indra appears in the background as the Soma-drinking ally within the sacrifice.
It asks Bṛhaspati to come as a close Friend, remove fault, and make the sacrifice—especially the Soma outpouring—successful, so the worshippers receive strength, joy, and prosperity.
These titles point to his role as the power of luminous, truthful speech that cleanses the rite and the mind. In Vedic thought, right utterance sustains the sacrifice and brings the desired divine response.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.