
Sukta 7.39
Vasiṣṭha
Triṣṭubh (probable)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ವಸಿಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುವ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೋತೃನಾಗಿ—ಋತ (ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮ) ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹವಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಯಾಜಕನಾಗಿ—ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಜ್ಞಾಸನದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುವುದನ್ನು ಇದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಗ್ನಿಯು ಇಚ್ಛಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿ-ಶಕ್ತಿ (ಅರ್ಕ) ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣ (ಸ್ವಸ್ತಿ)ಕ್ಕಾಗಿ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Mantra 1
ऊर्ध्वो अग्निः सुमतिं वस्वो अश्रेत्प्रतीची जूर्णिर्देवतातिमेति । भेजाते अद्री रथ्येव पन्थामृतं होता न इषितो यजाति ॥
ಊರ್ಧ್ವವಾಗಿ ಏರಿದ ಅಗ್ನಿ, ಹೇ ವಸು (ಧನದಾತ), ಸುಮತಿ—ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿಂತನೆಯ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿದ್ದಾನೆ; ಪ್ರತೀಚಿ (ಹಿಂತಿರುಗುವ) ಜ್ವಾಲಾಧಾರೆ ದೇವತಾ-ಸಭೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ರಥಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಎರಡು ಅದ್ರಿ (ಸೋಮಪೀಷಣ ಕಲ್ಲುಗಳು)ಗಳಂತೆ, ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಹೋತೃ ಋತ (ಸತ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಮತ್ತು ಅಮೃತತ್ವದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
प्र वावृजे सुप्रया बर्हिरेषामा विश्पतीव बीरिट इयाते । विशामक्तोरुषसः पूर्वहूतौ वायुः पूषा स्वस्तये नियुत्वान् ॥
ಸುಪ್ರಯೆಯಿಂದ ಈ ಬರ್ಹಿಸ್ (ಪವಿತ್ರ ಆಸನ) ಅವರನ್ನುಗಾಗಿ ಸುಂದರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಾಸಲಾಗಿದೆ; ವಿಶ್ಪತಿ—ಕುಲಾಧಿಪತಿಗಳಂತೆ—ಅವರು ದೃಢಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಜನಗಳಿಗಾಗಿ, ರಾತ್ರಿಯೂ ಉಷಸ್ಸಿನೂ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವಹೂತ (ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿತ) ವಾಯು ಮತ್ತು ಪೂಷನ್ ನಿಯುತ್ವಾನ್ (ಯುಕ್ತ ರಥವಂತರು) ಆಗಿ ನಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ)ಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 3
ज्मया अत्र वसवो रन्त देवा उरावन्तरिक्षे मर्जयन्त शुभ्राः । अर्वाक्पथ उरुज्रयः कृणुध्वं श्रोता दूतस्य जग्मुषो नो अस्य ॥
ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿತಲದಲ್ಲಿ ವಸುಗಳು—ದೇವರುಗಳು—ಆನಂದಿಸಲಿ; ಶುಭ್ರ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ)ರಾಗಿ ಅವರು ವಿಶಾಲ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಉರುಜ್ರಯ (ವಿಶಾಲ ಹೆಜ್ಜೆಯವರು), ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅರ್ವಾಕ್ (ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುವ/ನಮ್ಮ ಕಡೆ ಬರುವ) ಪಥವನ್ನು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸಿರಿ; ನಮ್ಮಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ ಈ ದೂತನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
Mantra 4
ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमाः सधस्थं विश्वे अभि सन्ति देवाः । ताँ अध्वर उशतो यक्ष्यग्ने श्रुष्टी भगं नासत्या पुरंधिम् ॥
ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಿಯರೂ ಉತ್ಸುಕರೂ ಆದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಒಂದೇ ಸಧಸ್ಥಾನ—ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸನ—ದ ಸುತ್ತ ಸೇರಿರುವರು. ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಇಷ್ಟವಾದ ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಯಜಿಸು—ಶ್ರುಷ್ಟಿಯಿಂದ, ವಿಧೇಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ—ಭಗನನ್ನು, ನಾಸತ್ಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಪುರಂಧಿಯನ್ನು (ಪೋಷಕ ಪೂರ್ಣತೆ) ಅರ್ಪಿಸು.
Mantra 5
आग्ने गिरो दिव आ पृथिव्या मित्रं वह वरुणमिन्द्रमग्निम् । आर्यमणमदितिं विष्णुमेषां सरस्वती मरुतो मादयन्ताम् ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ದಿವದಿಂದಲೂ ಪೃಥಿವಿಯಿಂದಲೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪ್ರೇರಿತ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ತರು; ಮಿತ್ರನನ್ನು, ವರುಣನನ್ನು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು (ದೈವ ಅಗ್ನಿಯ ಸ್ವರೂಪ-ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು) ವಹಿಸು. ಆರ್ಯಮಣನನ್ನು, ಅದಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ತರು; ಸರಸ್ವತೀ ಮತ್ತು ಮರುತರು ನಮ್ಮ ಹವಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿ, ಅದರ ಹರ್ಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿ.
Mantra 6
ररे हव्यं मतिभिर्यज्ञियानां नक्षत्कामं मर्त्यानामसिन्वन् । धाता रयिमविदस्यं सदासां सक्षीमहि युज्येभिर्नु देवैः ॥
ಅವನು ನಮ್ಮ ಮತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞಿಯರಿಗೆ ಹವ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಮರ್ತ್ಯರ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಅಸಿನ್ವನ್—ಕಂಜುಸಿಲ್ಲದೆ—ಪೂರೈಸಿದ್ದಾನೆ. ಧಾತೃ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅವಿದಸ್ಯ, ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ರಯಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಈಗ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕಾದ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಸಹಗಾಮಿಗಳಾಗಲು ಸಮರ್ಥರಾಗೋಣ.
Mantra 7
नू रोदसी अभिष्टुते वसिष्ठैॠतावानो वरुणो मित्रो अग्निः । यच्छन्तु चन्द्रा उपमं नो अर्कं यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ಈಗ, ವಸಿಷ್ಠರು ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ಅಭಿಷ್ಟುತಿಯಿಂದ ಆವಾಹಿಸಿದಾಗ, ಋತಾವಾನ್ ವರುಣ, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಕಟರಾಗಲಿ. ಚಂದ್ರವರ್ಣವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಮಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಪರಮ ಅರ್ಕ (ಸ್ತೋತ್ರ-ಗೀತ)ವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಹೇ ದೇವರೆ, ನೀವು ಸದಾ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿಃ—ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಗತಿಗಳಿಂದ—ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯಿರಿ.
Agni is portrayed as ‘upright/upward’ and aligned with sumati, moving toward the divine assembly as the returning flame-current.
The hymn frames sacrifice as a true path (ṛta) on which Agni, like a skilled charioteer’s road, conducts the rite and brings the gods to the shared seat.
A focused request: in the desired adhvara, Agni is asked to offer to the gathered gods—explicitly naming Bhaga, the Nāsatyas, and Purandhi among the invoked powers.
A closing blessing invokes Heaven–Earth and ṛtāvā deities (Varuṇa, Mitra, Agni) to grant luminous inspiration (arka) and to guard the worshippers always with svasti.
ūrdhvo agniḥ
ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमाः सधस्थं विश्वे अभि सन्ति देवाः । ताँ अध्वर उशतो यक्ष्यग्ने श्रुष्टी भगं नासत्या पुरंधिम् ॥pāta svastibhiḥ sadā naḥ
It centers on Agni as Hotṛ—the priestly fire who carries offerings to the gods on the path of ṛta—while calling the gathered deities to bless the worshippers with inspiration and well-being.
The upward flame symbolizes Agni’s natural movement toward the gods and, inwardly, the rise of will and aspiration that lifts human intention into effective ritual action.
They are invoked as beneficent powers within the all-gods assembly: Bhaga as giver of shares/fortune, the Nāsatyas (Aśvins) as rescuing healers, and Purandhi as fullness or abundance that ‘builds up’ prosperity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.