Sukta 33

Mantra 1

श्वित्यञ्चो मा दक्षिणतस्कपर्दा धियंजिन्वासो अभि हि प्रमन्दुः । उत्तिष्ठन्वोचे परि बर्हिषो नॄन्न मे दूरादवितवे वसिष्ठाः ॥

ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಜಟೆಗಳಿರುವ ಅವರು ಧಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆನಂದದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿ ಒತ್ತಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಎದ್ದು ನಿಂತು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಬರ್ಹಿಷ್ (ಪವಿತ್ರ ಹುಲ್ಲು) ಸುತ್ತಲಿನ ನರರನ್ನು ಆವರಿಸಿ: ಓ ವಸಿಷ್ಠರೇ, ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಾಗಬೇಡಿ.

Mantra 2

दूरादिन्द्रमनयन्ना सुतेन तिरो वैशन्तमति पान्तमुग्रम् । पाशद्युम्नस्य वायतस्य सोमात्सुतादिन्द्रोऽवृणीता वसिष्ठान् ॥

ದೂರದಿಂದ ಅವರು ಪೀಡಿತ ಸೋಮದಿಂದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಂದರು; ಆವರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೂ ದಾಟಿ, ಆ ಉಗ್ರನನ್ನು. ಪಾಶದ್ಯುಮ್ನ ವಾಯತನು ಪೀಡಿಸಿದ ಸೋಮದಿಂದ ಇಂದ್ರನು ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು—ಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ತನ್ನವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

Mantra 3

एवेन्नु कं सिन्धुमेभिस्ततारेवेन्नु कं भेदमेभिर्जघान । एवेन्नु कं दाशराज्ञे सुदासं प्रावदिन्द्रो ब्रह्मणा वो वसिष्ठाः ॥

ಹೀಗೆಯೇ—ಈ ಸಹಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದನು; ಹೀಗೆಯೇ—ಇವರೊಂದಿಗೆ ಭೇದನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆಯೇ—ದಶರಾಜ್ಞ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಓ ವಸಿಷ್ಠರೇ, ನಿಮ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮ (ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ)ಯಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಸುಧಾಸನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದನು.

Mantra 4

जुष्टी नरो ब्रह्मणा वः पितॄणामक्षमव्ययं न किला रिषाथ । यच्छक्वरीषु बृहता रवेणेन्द्रे शुष्ममदधाता वसिष्ठाः ॥

ಓ ನರರೇ, ಪಿತೃಗಳ ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ನೀವು ಪ್ರಿಯರಾದಿರಿ; ಅವಿನಾಶಿ ಅಕ್ಷ (ಸ್ಥಿರ ನಿಯಮ)ಕ್ಕೆ ನೀವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಾನಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಶಕ್ವರೀ ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಾ ನಾದದೊಂದಿಗೆ, ಓ ವಸಿಷ್ಠರೇ, ನೀವು ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಶೂಷ್ಮ (ಬಲ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಿರಿ.

Mantra 5

उद्द्यामिवेत्तृष्णजो नाथितासोऽदीधयुर्दाशराज्ञे वृतासः । वसिष्ठस्य स्तुवत इन्द्रो अश्रोदुरुं तृत्सुभ्यो अकृणोदु लोकम् ॥

ಸ್ವರ್ಗದವರೆಗೆ ಏರಿದವರಂತೆ, ತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬೇಡುವವರು ದಶರಾಜ್ಞ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದರು. ಸ್ತುತಿಸುವ ವಸಿಷ್ಠನ ವಾಣಿಯನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಕೇಳಿದನು; ತೃತ್ಸುಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು—ಋತಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಲೋಕವನ್ನು—ಅವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Mantra 6

दण्डा इवेद्गोअजनास आसन्परिच्छिन्ना भरता अर्भकासः । अभवच्च पुरएता वसिष्ठ आदित्तृत्सूनां विशो अप्रथन्त ॥

ದಂಡಗಳಂತೆ ದೃಢವಾಗಿ, ಗೋ-ಜನಿತ (ಕಿರಣ-ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ) ಭರತರು—ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರು—ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತರು. ವಸಿಷ್ಠನು ಮುಂಚೂಣಿ ನಾಯಕ (ಪುರಏತಾ) ಆಯಿತನು; ಆಗ ತೃತ್ಸುಗಳ ಜನಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಋತಬದ್ಧ ಬಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾದವು.

Mantra 7

त्रयः कृण्वन्ति भुवनेषु रेतस्तिस्रः प्रजा आर्या ज्योतिरग्राः । त्रयो घर्मास उषसं सचन्ते सर्वाँ इत्ताँ अनु विदुर्वसिष्ठाः ॥

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಭವನದ ಬೀಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ; ಮೂರು ಆರ್ಯ ಪ್ರಜಗಳು—ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಶಿರಸ್ಸು ಜ್ಯೋತಿ. ಮೂರು ಘರ್ಮಗಳು (ತಾಪ-ಶಕ್ತಿಗಳು) ಉಷಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಡಿಗರಾಗುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಸಿಷ್ಠರು ತಿಳಿದು, ಸಮ್ಯಕ್ ಬೋಧದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 8

सूर्यस्येव वक्षथो ज्योतिरेषां समुद्रस्येव महिमा गभीरः । वातस्येव प्रजवो नान्येन स्तोमो वसिष्ठा अन्वेतवे वः ॥

ಸೂರ್ಯನು ಅವರ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವಂತೆ, ಸಮುದ್ರದ ಮಹಿಮೆ ಆಳವೂ ವಿಶಾಲವೂ ಆಗಿರುವಂತೆ, ಗಾಳಿ ಅಪ್ರತಿಹತ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವಂತೆ—ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು, ಹೇ ವಸಿಷ್ಠರೇ, ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ತಲುಪಲೆಂದು ಹೊರಟಿದೆ.

Mantra 9

त इन्निण्यं हृदयस्य प्रकेतैः सहस्रवल्शमभि सं चरन्ति । यमेन ततं परिधिं वयन्तोऽप्सरस उप सेदुर्वसिष्ठाः ॥

ಅವರು ಹೃದಯದ ಗುಪ್ತ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವಿವೇಕದ ಪ್ರಕೆತಗಳಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸಹಸ್ರ-ಶಾಖೆಯ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಮನ ನಿಯಮದಿಂದ ತಣಿದ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ನೇಯುತ್ತಾ, ವಸಿಷ್ಠರು ಅಪ್ಸರಸೆಯರ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.

Mantra 10

विद्युतो ज्योतिः परि संजिहानं मित्रावरुणा यदपश्यतां त्वा । तत्ते जन्मोतैकं वसिष्ठागस्त्यो यत्त्वा विश आजभार ॥

ಮಿತ್ರ-ವರುಣರು ನಿನ್ನನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್-ಜ್ಯೋತಿಯಂತೆ, ತನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಜಿಹಾನವಾಗುವ (ಒಟ್ಟುಗೂಡುವ) ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಕಂಡಾಗ, ಅದು ನಿನ್ನ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಹೇ ವಸಿಷ್ಠ. ಇನ್ನೊಂದು ಜನ್ಮವು—ಅಗಸ್ತ್ಯನು ನಿನ್ನನ್ನು ಜನರಿಗಾಗಿ ಹೊರತಂದುಕೊಟ್ಟಾಗ—ಋತದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸಮೂಹಜೀವನಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ.

Mantra 11

उतासि मैत्रावरुणो वसिष्ठोर्वश्या ब्रह्मन्मनसोऽधि जातः । द्रप्सं स्कन्नं ब्रह्मणा दैव्येन विश्वे देवाः पुष्करे त्वाददन्त ॥

ಮತ್ತು ನೀನು, ಹೇ ವಸಿಷ್ಠ, ಮೈತ್ರಾವರುಣ (ಮಿತ್ರ-ವರುಣರ ಋತ್ವಿಜ) ಆಗಿರುವೆ; ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಉರ್ವಶಿಯಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಜನಿಸಿದವನು. ದೈವೀ ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾಣಿ) ಯಿಂದ ಜಾರಿದ ಒಂದು ಬಿಂದು—ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಪುಷ್ಕರ-ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

Mantra 12

स प्रकेत उभयस्य प्रविद्वान्त्सहस्रदान उत वा सदानः । यमेन ततं परिधिं वयिष्यन्नप्सरसः परि जज्ञे वसिष्ठः ॥

ಅವನು ಪ್ರಕೇತ—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವಿವೇಕಿ—ಉಭಯದ (ಮೇಲಿನದು-ಕೆಳಗಿನದು, ಒಳಗಿನದು-ಹೊರಗಿನದು) ತಿಳಿದವನು; ಸಹಸ್ರದಾನ, ಮತ್ತು ಸದಾನ—ಸತತ ಧಾರಕ. ಯಮನ ತಣಿದ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ನೇಯಲು ಬಯಸುತ್ತ, ಅಪ್ಸರಾಸರನ್ನು ಪರಿವೃತನಾಗಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಜನಿಸಿದನು.

Mantra 13

सत्रे ह जाताविषिता नमोभिः कुम्भे रेतः सिषिचतुः समानम् । ततो ह मान उदियाय मध्यात्ततो जातमृषिमाहुर्वसिष्ठम् ॥

ಸತ್ರದಲ್ಲೇ, ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ, ಅವರು ಒಂದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೇತಸ್ಸನ್ನು ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಸುರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾಣ-ಆತ್ಮ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಋಷಿಯನ್ನು ಅವರು ‘ವಸಿಷ್ಠ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ—ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿತನಾದವನು.

Mantra 14

उक्थभृतं सामभृतं बिभर्ति ग्रावाणं बिभ्रत्प्र वदात्यग्रे । उपैनमाध्वं सुमनस्यमाना आ वो गच्छाति प्रतृदो वसिष्ठः ॥

ಅವನು ಉಕ್ಥ (ಸ್ತುತಿ-ಹಿಮ್ನ)ವನ್ನೂ, ಸಾಮ (ಗಾನ)ವನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಗ್ರಾವಾಣ (ಸೋಮ-ಪಿಷಣದ ಕಲ್ಲು)ವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ವಾಣಿ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸುಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮನದಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿರಿ; ಮಾರ್ಗ-ಭೇದಕ ವಸಿಷ್ಠನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.