
Sukta 7.96
Vasiṣṭha (explicit)
Sarasvatī
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; Sarasvatī hymns often Triṣṭubh/Jagatī—requires full metrical count)
ವಸಿಷ್ಠನ ಆರು ಋಚೆಗಳ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಅಧಿಪತಿ, ಜೀವದಾಯಕ ನದಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವಳ ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರವಾಹವು ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ವಾಣಿ, ಬಲ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು (ಮತ್ತು ಸರಸ್ವಂತನನ್ನು) ಸೃಜನಶಕ್ತಿಗಾಗಿ—ಸಂತಾನ, ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಕ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ—ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಮುದಾಯವು ಪಾಲುಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ದೃಶ್ಯ, ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ದುಗ್ಧಸ್ತನದಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಸೂಕ್ತವು ದೇವಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಪ್ರವಾಹದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಯಥಾರ್ಥ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಕೋರುವ ಆಮಂತ್ರಣವಾಗಿದೆ.
Mantra 1
बृहदु गायिषे वचोऽसुर्या नदीनाम् । सरस्वतीमिन्महया सुवृक्तिभिः स्तोमैर्वसिष्ठ रोदसी ॥
ವಿಶಾಲವಾದ ವಚನವನ್ನು ನೀನು ಹಾಡು—ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತಿ, ಅಸುರ್ಯಾ ನದಿ. ಹೇ ವಸಿಷ್ಠ, ಸುವೃಕ್ತಿಭಿಃ—ಸುಘಟಿತ ವಾಣಿಯಿಂದ—ಮತ್ತು ಸ್ತೋಮೈಃ—ಸ್ತುತಿಗೀತಗಳಿಂದ—ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಮಹಿಮಾಪಡಿಸು; ರೋದಸೀ—ಎರಡು ಲೋಕಗಳು—ನಿನ್ನೊಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ತನಕ.
Mantra 2
उभे यत्ते महिना शुभ्रे अन्धसी अधिक्षियन्ति पूरवः । सा नो बोध्यवित्री मरुत्सखा चोद राधो मघोनाम् ॥
ಹೇ ಶುಭ್ರೇ ಸರಸ್ವತಿ, ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಆ ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶಕ್ತಿಗಳು (ಪ್ರಕಾಶಿತ ಪ್ರವಾಹಗಳು) ಪೂರವಃ—ಸಮೃದ್ಧಿಗಳ—ಮೇಲೆ ಆಸನಗೊಳ್ಳುವಾಗ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಅವಿತ್ರೀ—ರಕ್ಷಕಿ—ಯಾಗಿ ಜಾಗೃತವಾಗು. ಮರುತ್ಸಖಾ—ಮರುತಗಳ ಸಖಿ—ದಾತರ ಮಘೋನಾಮ್—ಉದಾರರ—ಸಮೃದ್ಧ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನಮಗಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸು.
Mantra 3
भद्रमिद्भद्रा कृणवत्सरस्वत्यकवारी चेतति वाजिनीवती । गृणाना जमदग्निवत्स्तुवाना च वसिष्ठवत् ॥
ಶುಭಮಯಿಯಾದ ಸರಸ್ವತೀ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ನಿಜವಾದ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿ; ಅಜೇಯಳಾಗಿ, ಚೇತನೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಿಗೊಳಿಸುವವಳಾಗಿ, ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ. ಜಮದಗ್ನಿಯಂತೆ ಸ್ತುತಿಸಿ, ವಸಿಷ್ಠನಂತೆ ಗಾನಮಾಡಿ, ನಾವು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಕಟನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 4
जनीयन्तो न्वग्रवः पुत्रीयन्तः सुदानवः । सरस्वन्तं हवामहे ॥
ನವಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುವವರು, ಮುನ್ನಡೆದು ಒತ್ತುವವರು, ಪುತ್ರಶಕ್ತಿ (ಅಂತರಜನ್ಯ ಫಲ)ವನ್ನು ಬಯಸುವ ನಾವು—ಸುಧಾನವರು—ಸರಸ್ವಂತನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 5
ये ते सरस्व ऊर्मयो मधुमन्तो घृतश्चुतः । तेभिर्नोऽविता भव ॥
ಹೇ ಸರಸ್ವತ, ನಿನ್ನ ಆ ಅಲೆಗಳು ಮಧುರಸಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಘೃತ-ಸ್ರವಿಸುವವು (ಘೀ/ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಸುರಿಸುವವು); ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ನೀನು ನಮ್ಮ ಅವಿತಾ—ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ—ಆಗು.
Mantra 6
पीपिवांसं सरस्वतः स्तनं यो विश्वदर्शतः । भक्षीमहि प्रजामिषम् ॥
ಸರ್ವಸ್ವತೀದೇವಿಯ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸ್ತನವನ್ನು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದರ್ಶನವಾಗುವ ಆ ಉದ್ದಾರ ಉದರವನ್ನು—ನಾವು ಪಾನಮಾಡೋಣ; ಪ್ರಜೆಯೊಡನೆ ಪೋಷಕ ಅನ್ನ-ರಸವನ್ನು ನಾವು ಭಕ್ಷಿಸೋಣ.
She is praised as the sovereign river among rivers—purifying, nourishing, and powerful—who also supports inspired, well-formed speech used in ritual.
It asks for abundance and nourishment (iṣ), generative strength and progeny (prajā), and the widening, strengthening power that comes with true, effective praise.
It is a poetic image for overflowing nourishment: Sarasvatī/Sarasvat is envisioned as a visible source of sustenance from which the community may ‘partake’ and be strengthened.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.