Vastu-Pratishtha & Isana-kalpa
Temple Architecture & Sacred Installation
Detailed prescriptions for temple construction (vastu-shastra), deity installation (pratishtha), and the Isana-kalpa rituals for sanctification.
Adhyayas in Vastu-Pratishtha & Isana-kalpa
Adhyaya 43
Chapter 43 — प्रासाददेवतास्थापनम् (Installation of Deities in a Temple)
ព្រះអគ្គិពណ៌នាវិធីធ្វើឲ្យប្រាសាទមានសក្ដានុពលពិធីសាស្ត្រ ដោយការស្ថាបនាទេវតា (sthāpana) និងការរៀបចំរូបបូជា។ ចាប់ផ្តើមដោយតក្កវិជ្ជា pañcāyatana៖ វាសុទេវ/នារាយណៈនៅកណ្ដាល ហើយកំណត់ទេវតាតាមទិស—វាមនៈនៅអាគ្នេយ្យ, នૃសિંហៈនៅនៃរឋី, ហយគ្រីវៈនៅវាយវ្យ, វរាហៈនៅឥសាន—មានគ្រោងជំនួសដូចជា navadhāma និងបណ្តុំធំៗ (លោកបាល, គ្រាហៈ, ទសាវតារ) និងគំរូ ១៣ សាលា ដោយវិશ્વរូប-ហរិនៅកណ្ដាល។ បន្ទាប់មកពន្យល់លក្ខណៈរូប (pratimā-lakṣaṇa) និងសម្ភារៈអនុញ្ញាត—ដីឥដ្ឋ ឈើ លោហៈ គ្រឿងអលង្ការ ថ្ម សារធាតុក្រអូប និងផ្កា—ហើយថាការបូជាតាមកាលវេលាផ្តល់ផលតាមបំណង។ បន្តដោយច្បាប់ជ្រើសថ្ម៖ ពណ៌សមស្របតាមវណ្ណៈ និងវិធីជំនួសដោយ Siṃha-vidyā ប្រសិនបើរកថ្មល្អមិនបាន។ ចុងក្រោយរៀបរាប់ពិធីមុនចម្លាក់៖ ការទទួលយកព្រៃ, Vrajayāga, បលិ, បូជាឧបករណ៍, ប្រោះទឹកដោយ Astra-mantra, ការពារ នૃសિંហៈ, pūrṇāhuti, bhūta-bali, បន្ធូរ/បណ្តេញសត្វវិញ្ញាណមូលដ្ឋាន, វិនិច្ឆ័យតាមសុបិនដោយមន្ត្រ, និងឲ្យសិប្បកររួមអត្តសញ្ញាណជាមួយវិṣṇុ/វិશ્વកರ್ಮា មុនដឹកថ្មទៅសាលាកម្ម និងគោរពថ្មទទេតាមពិធី។
Adhyaya 44
Vāsudevādi-pratimā-lakṣaṇa-vidhiḥ (Iconographic and Iconometric Procedure for Vāsudeva and the Vyūha Forms)
ជំពូកនេះបម្លែងពីពិធីសន្តិភាពទៅវិទ្យាសាស្ត្របច្ចេកទេសប៉ុន្តែមានសក្ការៈ៖ លក្ខណៈបដិមា (Pratimā-lakṣaṇa) សម្រាប់វាសុទេវ និងវ្យូហៈ។ ចាប់ផ្តើមដោយវិធានដំឡើង—បដិមាត្រូវដាក់ខាងជើងប្រាសាទ បែរទៅកើត ឬខាងជើង—ភ្ជាប់រូបសាស្ត្រជាមួយធម៌វាស្តុ។ បន្ទាប់ពីដំឡើង និងបាលីបូជា ថ្មកណ្ដាលត្រូវបែងជា៩ ហើយកំណត់មាត្រដ្ឋានតាមអង្គុល (svāṅgula, golaka/kālanetra) និងកានុនតាលៈ។ បន្តដោយក្រឡាចត្រង្គសមាមាត្រ៖ មកុដ មុខ ក ក្រចកទ្រូង ពោះ ភ្លៅ កំភួនជើង ជើង និងមាត្ររងច្រើនសម្រាប់ភ្នែក ចិញ្ចើម ច្រមុះ ត្រចៀក បបូរមាត់ បរិមាត្រក្បាល ប្រវែងដៃ-កំភួនដៃ បាតដៃ និងសន្លាក់ម្រាមដៃ ក្រវ៉ាត់ចង្កេះ និងរង្វង់ជើង។ មានបទបញ្ជាអំពីអលង្ការ ហើយបញ្ចប់ដោយសញ្ញា៖ ចក្រ និងបដ្មនៅខាងស្តាំ សង្ខ និងគដានៅខាងឆ្វេង ព្រមទាំងអ្នកបម្រើ (Śrī, Puṣṭi, Vidyādharas) និងលក្ខណៈពន្លឺរង្វង់/បីឋ។ នេះជាគំរូមាត្ររូបសក្ការៈពេញលេញសម្រាប់ការបូជាត្រឹមត្រូវ និងវត្តមានធម៌។
Adhyaya 45
Chapter 45 — Piṇḍikā-Lakṣaṇa (Characteristics and Measurements of the Pedestal/Plinth)
ព្រះអគ្គិភគវាន បើកការពិពណ៌នាបែបបច្ចេកទេសប៉ុន្តែមានអធិការកិច្ចពិធីសាសនា អំពី piṇḍikā-lakṣaṇa (ជើងទ្ររូប/ប្លាំង) ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ដំឡើងរូបបូជា និងភាពត្រឹមត្រូវតាមសិល្បៈរូបសាស្ត្រ។ ជំពូកនេះកំណត់សមាមាត្រសំខាន់ៗ៖ ប្រវែង piṇḍikā ស្មើប្រវែងរូប, កម្ពស់ស្មើពាក់កណ្តាលរូប, និងសំណង់មាន ៦៤ puṭa (ស្រទាប់/ជាន់) ជាមាត្រដ្ឋានស្ថាបត្យកម្ម។ បន្ទាប់មកបញ្ជាក់នីតិវិធី៖ ទុកខ្សែទទេជាក់លាក់, បង្កើត និងសម្អាត koṣṭhaka (បន្ទប់/កោសិកា), រក្សាសមមាត្រទាំងសងខាង ដើម្បីឲ្យស្អាត ស្មើ និងបែងចែកត្រឹមត្រូវតាមវាស្តុ។ បន្ទាប់ទៀតពង្រីកទៅការវាស់វែងលម្អិតរូបបូជា ដោយឯកតាបុរាណ yava, gola, aṃśa, kalā, tāla, aṅgula សម្រាប់មុខ និងទទឹងរាងកាយ ហើយភ្ជាប់ផលមង្គលជាមួយព្រះលក្ខ្មី។ ចុងក្រោយរៀបរាប់ធាតុរួម៖ រូបនៃទ្រព្យសម្បត្តិ, នារីបម្រើកាន់ cāmara, គរុឌ, និងនិមិត្តសញ្ញាដូច cakra បង្ហាញថា ជើងទ្រ រូប និងបរិវារ ជាសំណុំបរិសុទ្ធត្រៀមសម្រាប់ពិធីបុណ្យបញ្ចុះព្រះ (Isāna-kalpa)។
Adhyaya 46
Chapter 46 — शालग्रामादिमूर्तिलक्षणकथनं (Exposition of the Characteristics of Śālagrāma and Other Sacred Forms)
បន្តប្រធានបទ វាស್ತು–ប្រតិស្ឋា និង ឦសានកល្បៈ ព្រះអគ្គិពណ៌នាលក្ខណៈប្រតិមា ដោយការអានសញ្ញានៃ សាលគ្រាម (ថ្មបរិសុទ្ធ) និងមូរតិពាក់ព័ន្ធ។ ជំពូកនេះបង្ហាញថា រូបទាំងនេះជាអ្នកប្រទាន ភុក្តិ–មុក្តិ (សុខសាន្តលោកិយ និងការដឹកនាំទៅមុខសេចក្តីរួចផុត) ដោយភ្ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់រូបវិទ្យាជាមួយសោតេរីយ៉ា។ ការកំណត់អត្តសញ្ញាណទេវតាច្រើន (វាសុទេវ, សង្គកರ್ಷណ, ប្រទ្យុម្ន, អនិរុទ្ធ, នារាយណ, វិស្ណុ, នរាសിംហ, វរាហ, កូរម, ហយគ្រីវ, វៃគុន្ឋ, មត្ស្យ, ស្រីធរ, វាមន, ត្រីវិក្រាម, អនន្ត, សុទರ್ಶನ, លក្ស្មី–នារាយណ, អច្យុត, ជនារទន, បុរុសុត្តម) ត្រូវបានផ្គូផ្គងនឹងសញ្ញាដែលមើលឃើញ៖ ចំនួនចក្រ ពណ៌ បន្ទាត់ (រೇಖា) ចំណុច (បិន្ទុ) រន្ធ (ឆិទ្រ/សុសិរ) វង់ (អាវរត) និងរាងនិមិត្តសញ្ញា ដូចជា រាងគដា។ ការទទួលស្គាល់ត្រឹមត្រូវគាំទ្រការបូជាត្រឹមត្រូវ និងពិធីប្រតិស្ឋា ឲ្យវត្ថុបរិសុទ្ធស្របនឹងចេតនាធម្ម។
Adhyaya 47
Chapter 47 — शालग्रामादिपूजाकथनं (Teaching the Worship of Śālagrāma and Related Sacred Forms)
ព្រះអគ្គិ (ជាព្រះភគវាន) បង្ហាញវិទ្យាពិធីបូជាដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់សាលគ្រាម និងរូបហរិដែលមានសញ្ញាចក្រ ដោយចាត់ប្រភេទបូជាជា កាម្យ (បំណង), អកាម្យ (កាតព្វកិច្ច/គ្មានបំណង) និងលាយ (ឧភយាត្មិកា)។ ជំពូកនេះភ្ជាប់ថ្នាក់រូប (ចាប់ពី មីន) ជាមួយផលដែលចង់បាន និងសម្គាល់សញ្ញាចក្រមានបិណ្ឌុស្រាល ហើយភ្ជាប់គោលបំណងមុក្សៈជាមួយ វរាហ, នរសിംហ និង វាមន។ បន្ទាប់មកបង្ហាញនីតិវិធី៖ រចនាមណ្ឌល (ចក្រាអប្ជៈក្នុងការេ; បន្តទៅ ១៦កាំ និង ៨ក្រពេញ), ដំឡើងប្រṇវក្នុងបេះដូង, ធ្វើ ṣaḍaṅga-nyāsa លើដៃនិងរាងកាយ និងលំដាប់មុទ្រា។ ការបូជាតាមទិសត្រូវបានរៀបជាវង់ការពារ—គ្រូ, គណ, ធាត្រ, វិធាត្រ/កត្រ/ហត្រ, វិស្វក្សេន និង ក្សេត្របាល—បន្ទាប់មកដំឡើងគ្រឹះវេដ, ស្រទាប់កោស्मिक (ādhāra-anantaka, bhū, pīṭha, padma) និងមណ្ឌលព្រះអាទិត្យ-ព្រះចន្ទ-អគ្គិ។ អត្ថបទបញ្ជាក់ថា បើមិនគោរពវិស្វក្សេន/ចក្រ/ក្សេត្របាលជាមុនទេ ការបូជាសាលគ្រាមនឹង “ឥតផល” ដោយបង្ហាញថា ការត្រឹមត្រូវតាមអាគម និងចិត្តសុចរិតជាមូលដ្ឋាននៃសិទ្ធិ និងផលធម៌។
Adhyaya 48
Chapter 48 — Account of the Hymn to the Twenty-Four Forms (Caturviṁśati-mūrti-stotra-kathana)
ក្នុងបរិបទ វាស್ತು-ប្រតិષ્ઠា និង ឥសានកល្បៈ ព្រះអគ្គិ (ជាព្រះភគវានក្នុងស៊ុមប传) រាយនាមរូបវៃષ્ણវៈ ២៤ ចាប់ពី កេសវៈ និង នារាយណៈ ដោយកំណត់រាល់រូបតាមលំដាប់នៃនិមិត្តសញ្ញាទេវៈ—បដ្ម (ផ្កាឈូក), សង្ខ (ស័ង្ខ), ចក្រ (ចក្រព្រះ), និង គដា (ដំបង), ហើយមានការលើកឡើងពេលខ្លះអំពី ឝារង្គ និង កៅមោទកី។ ជំពូកនេះជាគន្លឹះរូបសាស្ត្រ (pratimā-lakṣaṇa) និងជាឯកតាសូត្រពិធី: នាមនីមួយៗភ្ជាប់នឹងលំដាប់និមិត្តសញ្ញាដែលអាចស្គាល់បាន សមស្របសម្រាប់បូជា ការប្រទក្សិណា និងការអំពាវនាវការពារ។ បន្ទាប់មក វាដាក់មូលដ្ឋានទស្សនៈលើទ្រឹស្តី វ្យូហៈ (វាសុទេវ → សង្គរក្ាណ → ប្រទ្យុម្ន → អនិរុទ្ធ) ដើម្បីសម្របសម្រួលការសូត្រមន្ត្រជាមួយការបញ្ចេញកោសមូស។ ចុងក្រោយ សូត្រនេះត្រូវបានសម្គាល់ថាជា ស្តោត្រ ភ្ជាប់នឹង ទ្វាទសាក្សរ ដែលផ្ទុករូប ២៤ ហើយអះអាងថា ការសូត្រ ឬស្តាប់ក៏នាំឲ្យសុទ្ធិ និងសម្រេចគ្រប់យ៉ាង—បង្ហាញថាការត្រឹមត្រូវរូបសាស្ត្រ ជាសាធនា ផ្តល់ទាំង ភុក្តិ និង មុក្តិ។
Adhyaya 49
Chapter 49 — मत्स्यादिलक्षणवर्णनम् (Description of the Characteristics of Matsya and the Other Incarnations)
ព្រះអគ្គិ (ជាព្រះភគវាន) ចាប់ផ្តើមពន្យល់ដោយលក្ខណៈបច្ចេកទេសប៉ុន្តែពោរពេញដោយសទ្ធា អំពី pratima-lakṣaṇa គឺលក្ខណៈសម្គាល់តាមក្បួនសាស្ត្រ សម្រាប់រូបបូជានៃទសាវតារ និងទម្រង់វៃષ્ણវៈផ្សេងៗ ដែលសមស្របសម្រាប់ការតាំងបុណ្យប្រតិស្ឋា ក្នុងបរិបទវាស្តុ និងឥសានកល្ប។ ជំពូកនេះរៀបរាប់តាមទម្រង់ៗ៖ មត្ស្យ និងកូរម តាមប្រភេទរាងកាយ; វរាហ ជាមួយរូបភាពលើកផែនដី មានអ្នកអម (ក្ស្មា/ធរា, អនន្ត, និងស្រី) និងផលបុណ្យទាំងលោកិយ-លោកុត្តរ (អធិបតេយ្យ និងឆ្លងសំសារ)។ នរាសിംហ ត្រូវកំណត់ទាំងឥរិយាបថរឿងរ៉ាវដ៏ខ្លាំង និងទម្រង់ស្តង់ដារ៤ដៃជាមួយនិមិត្តសញ្ញា។ វាមន និងរូបរាម/បលរាមជាច្រើន ត្រូវពិពណ៌នាតាមគ្រោងដាក់អាវុធ។ ពុទ្ធ និងកល្កិ ត្រូវសម្គាល់តាមអាកប្បកិរិយា សម្លៀកបំពាក់ និងតួនាទីចុងកាល។ បន្ទាប់មកពង្រីកពីអវតារ ទៅក្រុមវាសុទេវាដិ៩ និងទម្រង់ពាក់ព័ន្ធ (ព្រហ្មា, វិស្ណុជិះគរុឌ, វិស្វរូប, ហរិក្បាលសេះដូចហយគ្រីវ, ទត្តាត្រេយ, និងវិស្វក្សេន) រួមទាំងបំរែបំរួលអក្សរសាស្ត្រ បង្ហាញការយកចិត្តទុកដាក់លើភាពត្រឹមត្រូវនៃការផ្ទេរអត្ថបទ និងការប្រើប្រាស់ក្នុងពិធី។
Adhyaya 50
Chapter 50 — देवीप्रतिमालक्षणकथनं (Devi-Pratimā-Lakṣaṇa: Characteristics of the Goddess Image)
ព្រះអគ្គិ ប្រែពីលក្ខណៈរូបបូជាទូទៅ ទៅកាន់ការពិពណ៌នាបច្ចេកទេសអំពីរូបវិទ្យា (iconography) នៃទេវី ក្នុងបរិបទ វាស್ತು–ប្រតិស្ឋា និង ឥសានកល្ប។ ជំពូកនេះកំណត់ចំនួនដៃ និងសំណុំអាវុធសម្រាប់ ចណ្ឌី/ទុರ್ಗា (២០, ១៨, ១៦, ១០, ៨ ដៃ) និងដាក់ការបូជានាងក្នុងមណ្ឌល នវបទ្ម (ផ្កាឈូក៩) ជាមួយការរៀបចំតាមតត្តវៈ។ បន្ទាប់មកពង្រីកទៅកាន់ទម្រង់ខ្លាំងៗដូចជា រុទ្រចណ្ឌា និងទម្រង់ផ្សេងៗ ពណ៌ និងលំនាំដើរ គោលបំណងដំឡើង (កូនចៅ សម្បត្តិ) និងទេវតាអមដូចជា លក្ខ្មី សរស្វតី គង្គា (ជាហ្នវី) យមុនា និងអំណាចប្រភេទមាត្រឹកា។ មានក្បួនសមាមាត្រ និងមាត្រដ្ឋានសម្រាប់ វិនាយក (ប្រវែងខ្ទង់ច្រមុះតាមអង្គុល និងមាត្រ កលា/ណាឌី) និងកំណត់សម្គាល់រូបវិទ្យាសម្រាប់ ស្កន្ទ និងទម្រង់ពាក់ព័ន្ធ។ ចុងក្រោយនាំទៅកាន់ទេវតាការពារខ្លាំង និងគណៈ—ចាមុណ្ឌា ប្រភេទផ្សេងៗ ភៃរវី អំបាស្តក និងឃន្តករណ—ភ្ជាប់ទម្រង់ត្រឹមត្រូវជាមួយប្រសិទ្ធិភាពពិធី ការការពារ សិទ្ធិ និងផលនៃការប្រតិស្ឋាត្រឹមត្រូវ។
Adhyaya 51
अध्याय ५१: सूर्यादिप्रतिमालक्षणम् (Characteristics of the Images of Sūrya and Others)
បន្តពីជំពូកអំពីរូបព្រះនាង ទេវអគ្គីបង្ហាញលក្ខណៈរូបព្រះសូរ្យ និងការរៀបចំអាវរណៈសម្រាប់ការតាំងប្រាសាទ។ ព្រះសូរ្យត្រូវបង្ហាញជារទេះមានសេះ៧ កង់១ មានសញ្ញាផ្កាឈូក និងឧបករណ៍ជំនួយ ព្រមទាំងអ្នកបម្រើជិតទ្វារ/ខាងជើងខាងត្បូង ដូចជា ពិង្គលៈកាន់ដំបង អ្នកកាន់កង្ហារ និងព្រះមហេសីដែលហៅថា «និស្ព្រភា» (គ្មានពន្លឺ) តាមទំនៀមពិធី។ មានជម្រើសផ្សេងទៀតឲ្យព្រះសូរ្យជិះសេះ ធ្វើមុទ្រាប្រទានពរ និងកាន់ផ្កាឈូក។ បន្ទាប់មកពន្យល់ការរៀបចំទេវតាទិស (Dikpāla) និងទេវតាទិសរងលើផ្កាឈូកមានរចនាសម្ព័ន្ធក្រឡា/ក្រចកកំណត់ ដោយម្នាក់ៗកាន់អាវុធនិងលក្ខណៈខ្លួន។ ជំពូកនេះរាយនាម/អស្ចារ្យភាពនៃព្រះអាទិត្យ ស្ថានីយ៍រាសី និងខែ ព្រមទាំងពណ៌ជាច្រើន ប្រកបដោយតក្កវិជ្ជាមន្ត្រ-ញាសៈជាមួយទម្រង់រូប។ បន្តទៅលក្ខណៈរូបនវគ្រោះ (ចន្ទ្រ ដល់ កេតុ) បញ្ជីនាគ និងសត្វការពារព្រំដែន ដូចជា គិន្នរ វិទ្យាធរ ពិសាច វេតាល ក្សេត្របាល ព្រេត បង្ហាញថាព្រះវិហារត្រូវបានបំពេញដោយឋានានុក្រមទេវតាអនុគ្រោះ អធិបតី និងការពារ។
Adhyaya 52
Chapter 52: देवीप्रतिमालक्षणं (Devī-pratimā-lakṣaṇa) — Characteristics of Goddess Images
បន្តលំដាប់ Pratimā-lakṣaṇa ព្រះអគ្គិប្រកាសការពន្យល់យ៉ាងមានប្រព័ន្ធអំពីក្រុមយោគិនី “ប្រាំបី-ប្រាំបី” (aṣṭāṣṭaka) ចាប់ពីក្រុម Aindrī រហូតដល់ក្រុម Śāntā (បំបាត់ទុក្ខ)។ បន្ទាប់មកអត្ថបទរាយនាមយោគិនី/ទេវីជាច្រើន និងនាមអំណាច ដោយរក្សាប្រពៃណីដែលមានភាពខុសគ្នាតាមសៀវភៅដៃអំពីអាវុធ និងលក្ខណៈរូបសាស្ត្រ។ ក្រោយបញ្ជីនាម វាប្រែទៅជាការណែនាំ៖ ទេវីជាគូរបម្រើគួរត្រូវគូរជា ៤ ឬ ៨ ដៃ កាន់អាវុធតាមបំណង និងប្រទាន siddhi។ រូបសាស្ត្រ Bhairava ត្រូវបានកំណត់លម្អិត—ទម្រង់កាច សក់ជាប់ជាលំនាំ (jaṭā) មានសញ្ញាព្រះចន្ទ និងសំណុំអាវុធពេញលេញ ដូចជា ដាវ អង្គុយ (aṅkuśa) កាំបិតកាប់ (paraśu) ធ្នូ ត្រីសូល khaṭvāṅga និងខ្សែចង (pāśa) ព្រមទាំងមុទ្រ varada។ បន្ទាប់មកផ្នែកពិធីត្រូវបានលើកឡើងដោយសេចក្តីណែនាំអំពី aviloma (លំដាប់បញ្ច្រាស) រហូតដល់ Agni ការបែងចែកមន្ត្រ និងការអនុវត្ត ṣaḍaṅga។ ចុងក្រោយ ផ្តល់គំរូរូបសាស្ត្រផ្តោតលើ Vīrabhadra, Gaurī/Lalitā និងទម្រង់ Caṇḍikā ជិះសត្វសិង្ហ បាញ់ទម្លាក់ក្របីដោយត្រីសូល—បញ្ចូលទ្រឹស្តី រូបវិទ្យា និងពិធីដំឡើងជាគំរូអាគមិកតែមួយ។
Adhyaya 53
Chapter 53 — Liṅga-lakṣaṇa (Characteristics and Proportions of the Śiva-liṅga and Piṇḍikā)
ក្នុងអធ្យាយនេះ ព្រះភគវានបង្រៀនព្រះព្រហ្មា (អ្នកកើតពីផ្កាឈូក) អំពីវិធានមាត្រា និងរូបវិទ្យាពិធី (māna, rekha, vibhāga) សម្រាប់បង្កើតសិវលិង្គ និងបីណ្ឌិកា/បីឋៈ ក្នុងវាស್ತು-ប្រតិស្ឋា និងឥសានកល្បៈ។ គាត់ចាប់ពីច្បាប់សមាមាត្របែងចែកប្រវែង-ទទឹងជាផ្នែក និងជំហាន (krama) ទៅទម្រង់លម្អិត៖ ពីគ្រោងការ៉េ និងមុខកាត់ច្រើនមុំ 8,16,32,64 រហូតដល់ភាពមូលពេញលេញ។ បញ្ជាក់រាងក្បាលដូចឆ័ត្រ សមាមាត្រកម្ពស់-អង្កត់ផ្ចិត និងការបែងចែកតំបន់ព្រហ្មា-រុទ្រ តាមអ័ក្សកណ្ដាល (madhya-sūtra)។ បន្ទាប់ពីលក្ខណៈទូទៅ (sādhāraṇa) មានការណែនាំសកលសម្រាប់មូលដ្ឋាន៖ កម្ពស់បីឋៈ រន្ធកណ្ដាល (khāta) ខ្សែមេឃលា (mekhalā) អង្គលម្អ (vikārāṅga) និងប្រណាលា បង្ហូរទឹកទៅទិសជើង។ កំណែអក្សរផ្សេងៗត្រូវបានកត់សម្គាល់ បង្ហាញការបន្តបេតិកភណ្ឌបច្ចេកទេស។ សរុប អធ្យាយនេះបង្ហាញវិធីអគ្នេយវិទ្យា៖ វិទ្យាសាស្ត្រស្ថាបត្យកម្មច្បាស់លាស់ជាកិច្ចធម៌ ដើម្បីឲ្យការគោរពបូជាមានស្ថិរភាព និងវត្តមានបានប្រតិស្ឋា។
Adhyaya 54
Liṅga-māna-ādi-kathana (Measurements and Related Particulars of the Liṅga)
ព្រះអគ្គីបន្តការបង្រៀនអំពីពិធីប្រតិស្ឋា ដោយផ្លាស់ពីលក្ខណៈទូទៅនៃលិង្គ ទៅកាន់ក្បួនបច្ចេកទេសអំពី dravya (សម្ភារៈ), māna (មាត្រា) និង vidhi (វិធីការ)។ ជំពូកនេះរៀបចំណាត់ថ្នាក់លិង្គតាមសារធាតុ ចាប់ពីក្រណាត់ និងដីឥដ្ឋ (ដុតល្អជាង) ទៅឈើ ថ្ម ដល់លោហៈ និងមធ្យមមានតម្លៃ (គុជខ្យង ដែក មាស; ក៏មានប្រាក់ ទង់ដែង លង្ហិន សំណ និង rasa-liṅga) ហើយភ្ជាប់សម្ភារៈខ្លះជាមួយផល bhukti–mukti។ បន្ទាប់មកបង្ហាញតក្កវិជ្ជាទីតាំង និងមាត្រម៉ូឌុល៖ លិង្គក្នុងផ្ទះវាស់ជា aṅgula ១–៥ ខណៈការថ្វាយបង្គំក្នុងវិហារប្រើសមាមាត្រពីទ្វារ និង garbha-gṛha បង្កើតតារាងមាត្រា ៣៦×៣ និងសរុបជា ១០៨។ កំណត់ថ្នាក់លិង្គចល័ត (cala) ១–៥, ៦–១០, ១១–១៥ aṅgula និងប្រព័ន្ធសមាមាត្រ “sūtra” (ខ្សែណែនាំ) រួមទាំងការពង្រីកតាម hasta។ ផ្នែកក្រោយចូលទៅកាន់រូបមាត្រធរណីមាត្រ និងការវិនិច្ឆ័យមង្គល (aṅgula សល់ជាសញ្ញា; ថ្នាក់ dhvaja/siṃha/vṛṣa; ភាពមង្គលតាម svara) បន្ទាប់រាយបញ្ជីទម្រង់ស្ថាបត្យកម្ម និងទ្រឹស្តីបែងចែកផ្នែក Brahmā–Viṣṇu–Śiva ហើយបញ្ចប់ដោយប្រភេទ mukha-liṅga និងទម្រង់ក្បាល ជាមួយសមាមាត្រសម្រាប់លក្ខណៈមុខ និងការលេចចេញ។
Adhyaya 55
Chapter 55 — Piṇḍikā-lakṣaṇa-kathana (Defining Features of the Pedestal/Base for Icons)
បន្តប្រធានបទ វាស್ತು–ប្រតិស្ឋា និង ឥសានកល្បៈ ព្រះអគ្គីបម្លែងពីទស្សនវិជ្ជា (បង្ហាញ/មិនបង្ហាញ) ទៅកាន់វិធានវិស្វកម្មសម្រាប់ដំឡើងព្រះបដិមា។ លោកកំណត់លក្ខណៈ piṇḍikā (ជើងទ្រព្រះបដិមា) ដោយច្បាប់សមាមាត្រ៖ ប្រវែងពឹងលើទំហំរូបព្រះ ខណៈទទឹង និងខ្សែបន្ទាត់ mekhalā តាមភាគរយ។ បន្ទាប់មកបញ្ជាក់ការធ្វើគ្រឹះ—ទំហំរណ្តៅ ការលំអៀងបន្តិចទៅទិសជើង និងទីតាំងចេញ praṇāla (បំពង់បង្ហូរទឹក)—បង្ហាញថាការគ្រប់គ្រងទឹកការពារភាពបរិសុទ្ធពិធី។ ជំពូកនេះក៏កំណត់ការបែងចែកកម្ពស់ជាស្រទាប់ (គម្រោង ១៦ ភាគ) និងរាយបញ្ជីការបែងចែកផ្នែកសម្រាប់ផ្នែកក្រោម កណ្ដាល និងក។ វាអនុវត្តបានសម្រាប់រូប “ទូទៅ” ភ្ជាប់សមាមាត្រទ្វារសាលាទៅនឹងទ្វារប្រាសាទ និងបញ្ជាឲ្យតុបតែង prabhā ដោយលំនាំ gaja និង vyālaka។ ចុងក្រោយ វាសកលនីយកម្មស្តង់ដាររូបមាត្រ៖ ព្រះបុរសតាមមាត្រ Śiṣṇu/Hari និងទេវីតាមមាត្រ Lakṣmī ដើម្បីរក្សា śobha ជាកាតព្វកិច្ចធម៌។
Adhyaya 56
Chapter 56 — दिक्पालयागकथनम् (Account of the Worship of the Guardians of the Directions)
ព្រះភគវានពន្យល់ «ប្រតិស្ឋា-បញ្ចក» ដោយភ្ជាប់រូបបដិមា មូលដ្ឋាន និងពិធីបញ្ចូលព្រះវិញ្ញាណជាទ្រីយៈមេតាភីសិកៈ៖ បដិមាត្រូវបានបញ្ចូលជីវិតដោយ បុរុស (Puruṣa), ពិណ្ឌិកា (piṇḍikā) ស្មើនឹង ប្រក្រឹតិ (Prakṛti), និង លក្ស្មី (Lakṣmī) ជាសញ្ញានៃអំពើប្រតិស្ឋាដែលធ្វើឲ្យស្ថិតស្ថេរ; ការរួមគ្នានេះហៅថា yogaka។ ពិធីចាប់ផ្តើមសម្រាប់ការសម្រេចបំណង (iṣṭa-phala) ហើយបន្តដោយការរៀបចំលំហ និងស្ថាបត្យកម្ម៖ គូសអ័ក្ស garbha-sūtra, ចាត់ថ្នាក់និងវាស់ maṇḍapa, រៀបចំការងារ snāna និង kalaśa, និងត្រៀម yāga-dravya។ វេទិ (vedī) ត្រូវកំណត់សមាមាត្រ (១/៣ ឬ ១/២) តុបតែងដោយ kalaśa, ghaṭikā និងដំបូល; សម្ភារៈទាំងអស់បរិសុទ្ធដោយ pañcagavya។ គ្រូ (guru) បញ្ចូលព្រះវិញ្ញាណខ្លួនដោយសមាធិលើ វិស្ណុ និងបូជាខ្លួនជាគោលដៅពិធី; ហើយដំឡើងមូរតិ (mūrtipā) នៅគុណ្ឌៈ (kuṇḍa) នីមួយៗ។ ទ្វារតូរ៉ណៈ និងសសរត្រូវកំណត់ឈើតាមទិស; មានបូជាមន្ត្រ «syonā pṛthvī», ដំណុះនៅគល់សសរ, និមិត្តសុទර්សនៈ, លក្ខណៈទង់ និងការដាក់ kalaśa យ៉ាងទូលំទូលាយ។ ចុងក្រោយ អញ្ជើញទេវតាអភិបាលទិស (dikpāla) ចូលក្នុងក្រឡុក ហើយបូជាតាមលំដាប់—ឥន្ទ្រ (កើត), អគ្គិ (អាគ្នេយ៍), យម (ត្បូង), នៃរឋត, វរុណ (លិច), វាយុ (ពាយព្យ), សោម/កុបេរ (ជើង), ឥសាន (ឥសាន្យ), ព្រហ្មសម្រាប់កំពូល, និង អនន្ត សម្រាប់បាត—ដើម្បីការពារទ្វារ និងចំណែកទិស បិទលំហពិធីឲ្យក្លាយជាមណ្ឌលកោស्मिकដែលមានការពារ។
Adhyaya 57
Chapter 57 — कुम्भाधिवासविधिः (Kumbhādhivāsa-vidhi: Rite of Installing/Consecrating the Ritual Jar)
ព្រះអគ្គិពណ៌នាពិធីអាគមិកជាដំណាក់កាលសម្រាប់រៀបចំទីធ្លា និងដំឡើងកលសៈ (kalaśa) សម្រាប់អភិសេកក្នុងវាស್ತು-ប្រតិષ્ઠា។ ចាប់ពីភូមិ-បរិគ្រាហ (ពិធីកាន់កាប់ដី), បាញ់អង្ករ និងគ្រាប់មូស្តាតការពារ, បរិសុទ្ធបំបាត់រាក្សសដោយមន្តនារាសിംហ និងបាញ់បញ្ចគវ្យ។ បូជាចាប់ពីដីទៅកាន់កលសៈ បន្ទាប់ទៅហរិជាមួយអង្គ-ក្រម និងទៅភាជនជំនួយដោយមន្តអស្ត្រា ដោយលើកឡើងអំពីលំហូរពិសិដ្ឋមិនដាច់ (acchinna-dhārā) និងការប្រទក្សិណា។ ដំឡើងគ្រែ (śayyā) ក្នុងមណ្ឌលដោយមន្ត “yoge yoge”; កំណត់ទិសនៃរូបវិស្ណុក្នុងស្នាន-មណ្ឌប ដោយឥសានទទួលទីតាំងពិសេស។ ដំឡើងកុម្ភៈច្រើនសម្រាប់ងូត និងលាបប្រេង ហើយរៀបចំបញ្ជីស្លឹក ឈើ ដីឥដ្ឋ ឱសថ គ្រាប់ធញ្ញ មាសលោហៈ ត្បូង ទឹក និងចង្កៀងតាមទិស សម្រាប់អរឃ្យ បាទ្យ អាចមន នីរាជន និងបូជាផ្សេងៗ។ ជំពូកនេះបង្ហាញអគ្នេយវិទ្យាជាវិស្វកម្មពិធី៖ ស្ថេរភាពវត្តមានពិសិដ្ឋតាមសារធាតុ លំដាប់ទិស មន្ត និងលំដាប់ពិធី។
Adhyaya 58
Chapter 58 — स्नानादिविधिः (Snānādi-vidhiḥ): Rules for Ritual Bathing and Related Consecration Rites
បន្តលំដាប់ វាស್ತು–ប្រតិស្ឋា បន្ទាប់ពី kalaśādhivāsa ព្រះអគ្គិពណ៌នាវិធី snānādi (snapana និងពិធីជាប់ពាក់ព័ន្ធ) ដើម្បីបម្លែងរូបបដិមាដែលសិប្បករធ្វើ ឲ្យក្លាយជាព្រះមានជីវិត បរិសុទ្ធ និងសមស្របសម្រាប់ការគោរពសាធារណៈ។ អាចារ្យបង្កើតភ្លើង Vaiṣṇava នៅទិស Īśāna (ជើងកើត) ធ្វើ Gāyatrī homa យ៉ាងខ្លាំង និងសំស្ការកលសៈដោយ sampāta។ ការបរិសុទ្ធពង្រីកទៅកាន់សាលាសិប្បកម្ម និងក្រុមពិធី មានតន្ត្រី និងចងខ្សែការពារ kautuka លើដៃស្តាំ (រួមទាំង deśika)។ ដំឡើងរូប ប្រាប់សរសើរ និងអង្វរឲ្យរួចពី śilpi-doṣa; បន្ទាប់នាំទៅសាលាស្នាន ដើម្បីធ្វើ netronmīlana (“បើកភ្នែក”) ដោយមន្ត្រ និងបូជា។ បន្ទាប់មាន snapana លម្អិត៖ លាបប្រេង ខាត់ លាងទឹកក្តៅ ប្រោះទឹក ងូតដោយទឹកទន្លេ/ទិរថៈ សារធាតុក្រអូប ឱសថ pañcagavya និងស៊ុមមន្ត្រច្រើន បញ្ចប់ដោយអាវាហន៍វិṣṇu ជាមួយកលសៈជាច្រើន។ បន្ទាប់ទៅ kautuka-mocana, madhuparka, រៀប pavitraka និង upacāra ពេញលេញ (ធូប añjana tilaka មាលា សញ្ញារាជ) ហើយបញ្ចប់ដោយដង្ហែ និង aṣṭamaṅgala ដែលអនុវត្តទូទៅសម្រាប់ទេវតាផ្សេងៗ (រួមទាំង Hara) និងកំណត់ទីតាំង snapana ដោយដាក់ប៉ាន់ “Nidrā” នៅតំបន់ក្បាល។
Adhyaya 59
Chapter 59 — अधिवासनकथनं (Adhivāsana: The Rite of Inviting and Stabilizing Hari’s Presence)
អធ្យាយ ៥៩ កំណត់ “អធិវាសនៈ” ជាពិធីធ្វើឲ្យវត្តមានរបស់ ហរិ (វិស្ណុ) កើតឡើង និងឲ្យស្ថិតស្ថេរដើម្បីពិធីដំឡើងរូប។ ព្រះអគ្គិចាប់ផ្តើមពីវិន័យខាងក្នុង៖ អ្នកបូជាចងចិត្តទៅកាន់ អោṁ កែចិត្តឲ្យត្រង់ ហើយធ្វើលយៈ (ការលាយត្រឡប់) ជាប្រព័ន្ធ—ដីចូលខ្យល់ ខ្យល់ចូលអាកាស អាកាសចូលចិត្ត ចិត្តចូលអហង្គារ អហង្គារចូលមហត មហតចូលអវ្យក្ត ដែលស្មើ វាសុទេវ ជាចំណេះដឹងបរិសុទ្ធ។ បន្ទាប់មកបង្ហាញផ្លូវបង្កើតវិញ (វ្យូហៈ/កូស្មូហ្សេនេស៊ីស) រាយតន្មាត្រា អិន្ទ្រីយៈ អង្គការងារ និងរាងកាយធំ ដើម្បី “ស្ថាបនាកូស្មូស” ជារាងកាយបរិសុទ្ធ។ មានមន្ត្រ-ញាសៈ ដាក់ព្យញ្ជនៈគ្រាប់ទៅតត្តវៈ និងទីតាំងរាងកាយ បន្តដោយ វៃಷ្ណវ-នាម-ញាសៈ (កេសវ–ដាមោទរ) និង សឌង្គ-ញាសៈ។ កម្មវិធីមណ្ឌលៈ (ចក្រ ១២ កាំ កលាសូរ្យ និងសោម ការបូជាបរិវារ) បញ្ចប់ដោយដំឡើងហរិក្នុងមూర్తិ បង្កើតភ្លើងវៃಷ្ណវ ធ្វើហោម និងសាន្តិ ស្ថាបនាទន្លេបរិសុទ្ធ បំបៅព្រាហ្មណ៍ បូជាបលិដល់ទិសបតិ និងយាមរាត្រីជាមួយការអានបរិសុទ្ធ—បរិសុទ្ធកម្មផ្នែកពិធីទាំងអស់តាមអធិវាសនៈ។
Adhyaya 60
Chapter 60 — वासुदेवप्रतिष्ठादिविधिः (Procedure for the Installation of Vāsudeva and Related Rites)
ព្រះអគ្គិពណ៌នាវិធីប្រតិស្ឋា (pratiṣṭhā-vidhi) ជាដំណាក់កាលសម្រាប់វាសុទេវ/ហរិ។ ចាប់ពីក្បួនវាស្តុ៖ បែងចែកគರ್ಭគೃಹជា ៧ ផ្នែក ហើយដំឡើងរូបនៅភាគព្រហ្មា ដោយគោរពចំណែកទេវ មនុស្ស និងភូត។ បន្តដោយ piṇḍikā-sthāpana និង ratna-nyāsa (បើចាំបាច់) ភ្ជាប់នឹងនារាសിംហហោម varṇa-nyāsa និងដាក់បូជាវត្ថុ (អង្ករ គ្រឿងអលង្ការ tridhātu លោហៈ ចន្ទន៍) ទៅក្នុងរណ្តៅទិស ៩ ជាមួយមន្ត្រ Indra-ādi និងព័ទ្ធ guggulu។ រៀបចំកណ្ឌិលហោម ដាក់កលស ៨ ទិស អញ្ជើញអគ្គិដោយមន្ត្រ ៨ អក្សរ បូជាដឹកនាំដោយ Gāyatrī បញ្ចប់ដោយ pūrṇāhuti និង śāntyudaka លើក្បាលទេវតា។ បន្ទាប់មកដឹករូប (brahma-yāna) ទៅវិហារជាមួយចម្រៀង និងសំឡេងវេដៈ ងូតដោយកលសមង្គល ៨ ហើយដំឡើងលើបីឋាននៅលគ្នាមង្គល ដោយសម្តែងការគោរព Trivikrama។ ចុងក្រោយបង្ហាញទ្រឹស្តីជាពិធី៖ jīva-āvāhana និង sānnidhya-karaṇa ឲ្យចិត្តស្មារតីចុះក្នុង bimba បន្ទាប់ដំឡើងទេវតាជំនួយ dikpāla Garuḍa Viśvaksena បាលីដល់ភូត និងវិន័យ dakṣiṇā—ច្បាប់សំខាន់៖ មន្ត្រមូលខុសតាមទេវតា តែវិធីសាស្ត្រផ្សេងៗស្រដៀងគ្នា។
Adhyaya 61
Chapter 61 — द्वारप्रतिष्ठाध्वजारोहाणादिविधिः (Gateway Installation, Flag Hoisting, and Allied Rites)
ជំពូកនេះកំណត់លំដាប់វិធីអគ្នេយវិទ្យា ដើម្បីភ្ជាប់ការសាងសង់ប្រាសាទទៅនឹងអំណាចពិធីរស់។ ចាប់ពីការសម្អាតបញ្ចប់ (អវភ្រឹថស្នាន) និងដំឡើងកុម្ភៈតាមក្រឡាចត្រង្គ ៨១ ទីតាំង ដើម្បីបង្កើតមណ្ឌលពេញលេញ មុនពេលបង្កើតហរិ។ បន្ទាប់មក បុណ្យប្រតិស្ឋាទ្វារ ត្រូវធ្វើដោយអាហុតិ បលិ ការគោរពគ្រូ ដាក់មាសក្រោមកម្រិតទ្វារ និងហោមតាមវិន័យ; ដាក់ទេវតារក្សា ចណ្ឌ–ប្រចណ្ឌ និងស្រី/លក្ខ្មីតាមចំណុចស្ថាបត្យកម្ម ហើយបញ្ចប់ដោយបូជាស្រីសូក្ត និងទក្ខិណា។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាហ្រឹត-ប្រតិស្ឋា៖ កុម្ភៈបរិសុទ្ធមានកែវ ៨ ប្រភេទ ឱសថ លោហៈ គ្រាប់ពូជ ដែក និងទឹក; បញ្ចូលអានុភាពដោយសម្បាតមន្ត្រនរសിംហ និងញាសនារាយណតត្តវ ដូចជាប្រាណ។ បង្ហាញទស្សនៈវាស್ತು-សាស្ត្រ៖ ប្រាសាទគិតជាពុរុសៈ អង្គស្ថាបត្យកម្មត្រូវនឹងអវយវៈ (ទ្វារ=មាត់ សុកនាសា=ច្រមុះ ប្រាណាលា=រន្ធក្រោម សុធា=ស្បែក កលស=សក់/កំពូល)។ ចុងក្រោយធ្វើធ្វជារហោណៈ៖ សមាមាត្រ ទីតាំង (ឥសាន/វាយវ្យ) សម្ភារៈទង់ និងអលង្ការ ការធ្វើចក្រ (៨/១២ កាំ) និងញាសជាន់ៗ (សូត្រាត្មានក្នុងដំបង; និស្កលក្នុងទង់) បញ្ចប់ដោយប្រទក្សិណា មន្ត្រ ទាន និងបុណ្យដ៏រាជសម្បត្តិនៃទង់ទាន។
Adhyaya 62
Chapter 62 — Lakṣmīpratiṣṭhāvidhiḥ (The Procedure for Installing Lakṣmī)
ព្រះអគ្គិប្រាប់វសិષ્ઠអំពីលំដាប់ពិធីដំឡើងទេវតា (samudāyena) ចាប់ពីព្រះលក្ខ្មី ហើយពង្រីកទៅកាន់ក្រុមទេវីទាំងមូល។ បន្ទាប់ពីរៀបចំមណ្ឌប និងពិធីស្នានដំបូង គេដាក់ Śrī លើអាសនៈភទ្រា និងបង្កើតកលសៈ៨។ ការបរិសុទ្ធធ្វើដោយលាបអភិសេក និងងូត pañcagavya បន្ទាប់មក netronmīlana (បើកភ្នែក) និងបូជាមធុរត្រ័យ ដោយមានការប្រែប្រួលអត្ថបទខ្លះៗសម្រាប់ពាក្យពេចន៍ និងទីតាំង។ មានការប្រោះទឹកតាមទិសទាំងឡាយដោយមន្ត្រាផ្សេងៗ ហើយបញ្ចប់ដោយអភិសេកក្បាលផ្តោតលើ Īśāna ចំនួន៨១ក្រឡុក បញ្ចេញទឹកចុះដី។ ពិធីកាន់តែខ្លាំងដោយការបរិសុទ្ធក្លិនក្រអូប និងផ្កា ការរួមសញ្ញាណតាម tanmayāvaha និងសូត្រ ‘Ānanda’ ṛk។ ការស្ថិតស្ថេរនៃសាន្និធ្យៈធ្វើដោយ Śāyantīya nyāsa លើគ្រែ សូត្រ Śrī-sūkta និង Lakṣmī-bīja ដើម្បីដាស់ cicchakti បន្ទាប់មកហោម (ផ្កាឈូក ឬ karavīra) តាមចំនួនកំណត់។ ចុងក្រោយ បរិសុទ្ធឧបករណ៍ និងវិហារ បង្កើត piṇḍikā សូត្រ Śrī-sūkta ជាវគ្គៗ ធ្វើទានដល់គ្រូ/ព្រាហ្មណ៍ និងសមាធិលើផលដូចសួគ៌ បង្ហាញភាពម៉ត់ចត់នៃពិធីជាបច្ចេកវិទ្យានៃមង្គល និងធម្មៈ។
Adhyaya 63
Chapter 63 — सुदर्शनचक्रादिप्रतिष्ठाकथनं (Procedure for Consecrating the Sudarśana Discus and Other Divine Emblems)
ព្រះអគ្គិ (ជាព្រះភគវាន) ពន្យល់ថា វិធីព្រះវិស្ណុ-ប្រតិષ્ઠា អាចអនុវត្តទៅលើទម្រង់ និងនិមិត្តសញ្ញាពាក់ព័ន្ធ ដូចជា តារក្ស្យ (គរុឌ), សុទರ್ಶನចក្រ, ព្រះព្រហ្មា និង នរសിംហៈ ដោយធ្វើ “ដូចករណីព្រះវិស្ណុ” ប៉ុន្តែបើកដំណើរការដោយមន្ត្ររបស់ខ្លួន។ ជាមុនមានមន្ត្រសុទರ್ಶನ ដ៏ខ្លាំង សម្រាប់ការពារ និងការប្រយុទ្ធ បង្ហាញចក្រជាសន្តិដល់អ្នកសុចរិត និងគួរភ័យដល់អ្នកអាក្រក់ អាចលេបបំផ្លាញវិញ្ញាណសត្រូវ និងទប់មន្ត្រប្រឆាំង។ បន្ទាប់មកមាន នរសിംហៈ-វិទ្យា “បាតាល” សម្រាប់បង្ក្រាបកម្លាំងអសុរ/លោកក្រោម និងលុបសង្ស័យ-វិបត្តិ។ មានសេចក្តីណែនាំរូបសញ្ញា Trailokya-mohana ដោយមន្ត្រត្រីលោក្យ-មោហនៈ កាន់គទា មាន២ឬ៤ដៃ និងរៀបចំជាមួយចក្រ និងបាញ្ចជន្យៈ ព្រមទាំង Śrī–Puṣṭi និង Bala–Bhadrā។ បន្តទៅការប្រតិષ્ઠាទម្រង់វិស្ណុ និងអវតារាច្រើន រួមទាំងរូបសម្របសម្រួលសៃវ-សាក្តៈ (លិង្គជារុទ្រ-មូរតិ, អರ್ಧនារីឥશ્વរ, ហរិ-សង្ករ, មាត្រកា) និងទេវតាព្រះអាទិត្យ/ភព ជាមួយ វិនាយក។ ផ្នែកក្រោយពិសេសនិយាយពី pustaka-pratiṣṭhā (ប្រតិષ્ઠាសៀវភៅ): បូជាមណ្ឌលស្វាស្ទិកា គោរពឧបករណ៍សរសេរ និងស្លឹកសាស្ត្រ អក្សរនាគរី ពិធីដាក់ដែកសរសេរ/ប្រអប់មានតម្លៃ អង្គុយទិសឥសាន មើលកញ្ចក់ ប្រោះទឹក “បើកភ្នែក” ញាស (Pauruṣa-sūkta) ធ្វើឲ្យមានជីវិត (sajīvīkaraṇa) ហោម ដង្ហែ និងគោរពនៅពេលចាប់ផ្តើម-បញ្ចប់ការអាន។ ចុងក្រោយលើកតម្កើង vidyā-dāna (បរិច្ចាគសាស្ត្រ) ជាបុណ្យមិនអស់ ដាក់សារស្វតី/វិជ្ជា ជាអំណោយខ្ពស់ និងភ្ជាប់បុណ្យជាប់លាប់ទៅនឹងចំនួនស្លឹក/អក្សរនៃសាស្ត្រ ដោយរួមបញ្ចូលពិធី រូបសញ្ញា និងការផ្ទេរអត្ថបទជាសេដ្ឋកិច្ចធម៌តែមួយ។
Adhyaya 64
Chapter 64 — कूपादिप्रतिष्ठाकथनं (The Account of the Consecration of Wells and Other Water-Works)
ព្រះអគ្គីបង្រៀនវសិષ્ઠអំពីពិធីប្រតិષ્ઠាដែលផ្តោតលើព្រះវរុណ សម្រាប់សំណង់ទឹក—អណ្តូង បាវលី/អណ្តូងជណ្តើរ ស្រះ និងអាង—ដោយចាត់ទឹកជាវត្តមានរស់នៃហរិ (វិષ્ણុ) សោម និងវរុណ។ ចាប់ផ្តើមដោយកំណត់រូបព្រះវរុណ (មាស/ប្រាក់/កែវមណី) និងលក្ខណៈធ្យានៈ៖មានដៃពីរ អង្គុយលើហង្ស បង្ហាញអភ័យ និងកាន់នាគបាស។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាស្ថាបត្យកម្មពិធី៖ មណ្ឌប វេទី កុណ្ឌ តោរណ និងកុម្ភៈវរុណ។ មានប្រព័ន្ធកុម្ភៈ៨ ដាក់ប្រភពទឹកតាមទិស (សមុទ្រ គង្គា ទឹកភ្លៀង ប្រភពទឹក ទន្លេ ទឹកពីរុក្ខជាតិ ទឹកទីរថ) មានច្បាប់ជំនួស និងមន្ត្រសំអាត។ ពិធីបន្តដោយសម្អាត នេត្រន្មីលនៈ អភិសេក បូជាមធុបរក វស្ត្រ បវិត្រ អធិវាស និងសជីវករណៈ ជាមួយហោម បលិទិស១០ និងទឹកសាន្តិ។ ចុងក្រោយដាក់យូប/សញ្ញាកណ្ដាលក្នុងទឹកតាមមាត្រាសម្រាប់អាងនានា បន្ទាប់មកជគច្ឆាន្តិ ទក្ខិណា បំបៅភ្ញៀវ និងលើកសរសើរធម៌នៃការផ្តល់ទឹកដោយសេរី ដែលមានបុណ្យលើសយញ្ញាធំៗ។
Adhyaya 65
Chapter 65 — सभास्थापनकथनं (Account of Establishing an Assembly-hall)
ព្រះអគ្គិចាប់ផ្តើមបង្រៀនអំពីការស្ថាបនាសភា ដោយភ្ជាប់ការសាងសង់ជាមួយសុចរិតភាពពិធីការ៖ បន្ទាប់ពីពិនិត្យដី អ្នកឧបត្ថម្ភត្រូវធ្វើពិធី វាស্তু-យាគ (Vāstu-yāga) ដើម្បីសម្របទីតាំងឲ្យស្របនឹងលំដាប់ចក្រវាល មុនពេលបើកដំណើរការសង្គមនិងអំណាច។ សភាគួរសាងសង់នៅចំណុចផ្លូវបួនក្នុងភូមិ ឬនៅជាយភូមិ មិនគួរនៅកន្លែងឥតមនុស្ស ដើម្បីឲ្យជីវិតសាធារណៈងាយចូលដំណើរការ និងមានការការពារ។ ព្រះអគ្គិរួមបញ្ចូលសីលធម៌នៃការចំណាយជាមួយរចនា៖ អាចសាងសង់តាមសមត្ថភាព ប៉ុន្តែចំណាយលើសលទ្ធភាពជាទោស (doṣa)។ គម្រោងល្អបំផុតគឺ catuḥśāla (គ្មានកំហុស) ខណៈ triśāla/dviśāla/ekaśāla ត្រូវវាយតម្លៃតាមលក្ខខណ្ឌ និងការប្រុងប្រយ័ត្នតាមទិស។ មានការគណនាពិធី-បច្ចេកទេសតាម ‘kararāśi’ ការចែកជាប្រាំបី និងសេចក្តីបកស្រាយតាមវិទ្យាសាស្ត្រ Garga រួមទាំងការអាននិមិត្តសញ្ញាតាមទិស (ទង់ ផ្សែង សត្វសិង្ហ ជាដើម)។ ចុងក្រោយផ្លាស់ពីសាងសង់ទៅការចូលស្នាក់៖ ការអនុញ្ញាតរួម ការសម្អាតដោយងូតទឹកឱសថពេលព្រឹក ការផ្តល់អាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ការតុបតែងមង្គល និងមន្តសម្បត្តិអំពាវនាវ Nandā, Vāśiṣṭhī, Jayā, Pūrṇā, Bhadrā, Kāśyapī, Bhārgavī និង Iṣṭakā ដើម្បីស្ថេរភាព ការកើនឡើងទ្រព្យសម្បត្តិ មនុស្ស និងសត្វចិញ្ចឹម និងការប្រារព្ធប្រតិស្ឋា (pratiṣṭhā) នៃគេហដ្ឋាន និងឥដ្ឋបរិសុទ្ធ។
Adhyaya 66
Chapter 66: साधारणप्रतिष्ठाविधानम् (The Procedure for General Consecration)
ព្រះអគ្គិពណ៌នាពិធីប្រតិស្ឋា «សាធារណ» ដែលអាចអនុវត្តបានសម្រាប់ទេវតា និងស្ថាបនាសក្ការៈគ្រប់ប្រភេទ ពីការតាំងបុគ្គលដល់ពិធីសមូហៈតាមគំរូវាសុទេវ។ ចាប់ផ្តើមដោយការអញ្ជើញអាទិត្យ វាសុ រុទ្រ សាធ្យ វិශ්វេទេវ អશ્વិន និងឥសី បន្ទាប់មកបង្ហាញវិធីបង្កើតមន្ត្រៈ ដក «ប៊ីជ» ពីនាមទេវតាតាមការបែងចែកសូរសព្ទ/មាត្រា បន្ថែមបិណ្ឌុ ប្រṇវ (Oṁ) និងវាក្យនមស្ការ។ បន្តជាលំដាប់ពិធី៖អាហារតម (ទ្វាទសីប្រចាំខែ) ដាក់អាសនៈ និងភាជនៈ ចម្អិនករុ (caru) ពោតសាលីជាមួយទឹកដោះគោកាពិលា ដោយសូត្រ «tad viṣṇoḥ» ប្រតិស្ឋាដោយ Oṁ ហូមៈជុំវិញវ្យាហ្រឹតិ កាយត្រី និងអាហុតិសម្រាប់សូរ្យ ព្រាជាបតិ អន្តរិក្ស ឌ្យៅ ប្រហ្មា ព្រឹថិវី សោម ឥន្ទ្រ។ ពិធីពង្រីកទៅកាន់គ្រាហៈ លោកបាល ភ្នំ ទន្លេ មហាសមុទ្រ បញ្ចប់ដោយពូរណាហុតិ លែងវ្រត ដក្សិណា បំបៅព្រាហ្មណ៍ និងពាក្យបុណ្យភ្ជាប់ទាន (មឋៈ ប្រាបា ផ្ទះ ផ្លូវ/ស្ពាន) ជាមួយផលសួគ៌ បង្ហាញការរួមបញ្ចូលវាស್ತು ពិធី និងធម៌សង្គមក្នុងអគ្គិពុរាណ។
Adhyaya 67
Jīrṇoddhāra-vidhāna (Procedure for Renovation / Replacement of Dilapidated Installations)
បន្តពីពិធីបុណ្យប្រតិស្ឋារួម ព្រះអគ្គីបង្រៀនព្រះឥសីវសិષ્្ឋអំពី jīrṇoddhāra វិធីដោះស្រាយរូបបូជាដែលចាស់ខូច ឬបែកបាក់។ ចាប់ផ្តើមដោយរៀបចំ និងងូតទឹករូបដែលតុបតែង ហើយវិនិច្ឆ័យថាគួររក្សាទុក (បើរឹងមាំ និងអាចបម្រើបូជា) ឬបោះចោល (បើពុកផុយខ្លាំង)។ បើត្រូវជំនួស អាចារ្យដំឡើងរូបថ្មី “ដូចមុន” ហើយធ្វើ saṃhāra-vidhi ដក tattva ពីរូបចាស់ត្រឡប់ទៅប្រភព។ បន្ទាប់មកកំណត់វិធីបោះចោលតាមសម្ភារៈ៖ ឈើបំបែកហើយដុតក្នុងភ្លើង ថ្មបោះចូលទឹក លោហៈ ឬគ្រឿងមណីដឹកដោយយាន គ្របក្រណាត់ដោយគោរព។ បញ្ចប់ដោយបូជាហូម Nārasiṃha-mantra មានតន្ត្រីពេលអર્ઃឃ្យទឹក និងប្រគេន dakṣiṇā ដល់គ្រូ ព្រមទាំងបញ្ជាក់ថាត្រូវកំណត់វិមាត្រ និងសម្ភារៈនៅថ្ងៃដដែល។ ការជួសជុលអណ្តូង ស្រះ ឬអាងទឹកសាធារណៈ ត្រូវបានលើកឡើងថាបង្កើតបុណ្យធំ ភ្ជាប់កិច្ចសាធារណៈជាកាតព្វកិច្ចសក្ការៈ។
Adhyaya 68
Chapter 68 — यात्रोत्सवविधिकथनं (Account of the Procedure for the Processional Festival / Yātrā-Utsava Vidhi)
ព្រះអគ្គិប្រាប់វសិដ្ឋថា ការប្រាតិષ્ઠា (ដំឡើងទេវរូប) មិនពេញលេញ បើគ្មានឧತ್ಸವ; ដូច្នេះត្រូវធ្វើយាត្រោತ್ಸವឆាប់បន្ទាប់ពីដំឡើង អាច១, ៣ ឬ ៨ យប់ ហើយក៏ធ្វើនៅចំណុចប្រតិទិនដូចសូលស្ទីស និងអេក្វីណុក។ ពិធីចាប់ផ្តើមដោយមង្គលការ ដាំអង្គុរក្នុងភាជនៈសមស្របដោយគ្រាប់ធញ្ញ និងសណ្តែក បន្ទាប់មកបាលីតាមទិស និងដើរវង់ទីក្រុងពេលយប់ជាមួយចង្កៀង ដើម្បីពង្រីកភាពបរិសុទ្ធពីវិហារទៅកាន់ទីក្រុង។ គ្រូបូជាចារ្យសុំអនុញ្ញាតពីទេវតា ដើម្បីចាប់ផ្តើមទីរថយាត្រា ធ្វើអធិវាសនៈ ដាក់រូបលើស្វាស្ទិកាក្នុងមណ្ឌបសសរបួន ហើយបម្រើមង្គលពេញយប់៖ លាប/ចាក់ឃី នីរាជនៈ តន្ត្រី បូជា និងពាក់មកុដដោយម្សៅសក្ការៈ។ រូបពិធីត្រូវដាក់លើរថយន្តដង្ហែជាមួយសញ្ញារាជវង្ស ហើយដំឡើងលើវេទិកាដែលរៀបចំ ដើម្បីធ្វើហោម និងអញ្ជើញទីរថសក្ការៈដោយមន្ត្រវេទទឹក។ បន្ទាប់ពីអឃាមರ್ಷណ និងពិធីងូត ស្ថានភាពបរិសុទ្ធត្រូវនាំត្រឡប់ទៅវិហារ; គ្រូបូជាចារ្យត្រូវបានសរសើរថា ផ្តល់ទាំងភុក្តិ និងមុក្តិ ដោយការធ្វើឧತ್ಸವត្រឹមត្រូវ។
Adhyaya 69
Chapter 69 — स्नानविधानम् (Rules for Ritual Bathing / Snapanotsava-vidhi)
ព្រះអគ្គិ បង្រៀនពិធីស្នានោត្សវៈ (Snapanotsava) ជាពិធីបុណ្យងូតទឹកដ៏អធិកអធម ធ្វើមុខប្រាសាទ ក្នុងវដ្តបុណ្យ និងការប្រតិស្ឋា។ ចាប់ផ្តើមដោយ ធ្យាន អរចនា និងហោម ចំពោះហរិ បញ្ចប់ដោយ ពូរណាហុតិ។ រៀបចំមណ្ឌលក្នុងមណ្ឌប ដំឡើងកលសៈដែលបានសំស្ការ ដោយខ្សែ និងកម្រងផ្កា ក្នុងរបងការ៉េ បែងជាផ្នែករុទ្រៈ។ ចែកវត្ថុតាមទិស៖ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងគ្រាប់ពូជ ទឹកបរិសុទ្ធ ផ្លែឈើ ផ្កា ឱសថក្លិនក្រអូប និងធាតុរ័ត្ន; កលសៈកណ្ដាលកំណត់សម្រាប់ ឃី (ឥន្ទ្រៈ) ទឹកឃ្មុំ (អគ្នេយៈ) ប្រេងល្ង (យាម្យ/ខាងត្បូង) ទឹកដោះគោ (នៃរឋត/និរតិ/ខាងត្បូងលិច) និងទឹកដោះជូរ (សោម្យ/ខាងកើត) បង្ហាញប្លង់នវកៈយ៉ាងមានរបៀប។ ទឹកឱសថស្ងោរ ម្រឹត្តិកា និងសំឡេងមង្គល (ស័ង្ខ) បំពេញភាពពេញលេញនៃពិធីងូត។ ងូតដោយមូលមន្ត្រ បន្ទាប់មកបូជាភ្លើង បលិដល់សត្វទាំងអស់ ការផ្តល់អាហារ និងទក្ខិណា ហើយបញ្ជាក់ថាពិធីពេញលេញអាចប្រើកលសៈ ១០០៨។ ពិធីងូតក៏ជាការរៀបចំបឋមសម្រាប់បុណ្យផ្សេងៗ ដូចពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍គោរី–លក្ខ្មី ដោយភ្ជាប់ឧត្សវវិធីជាមួយភាពបរិសុទ្ធនៃប្រតិស្ឋា។
Adhyaya 70
Chapter 70 — वृक्षादिप्रतिष्ठाकथनम् (Consecration of Trees and Related Objects)
ក្នុងអធ្យាយនេះ ព្រះភគវានបង្រៀនវិធីប្រតិស្ឋា (pratiṣṭhā-vidhi) ដោយមានលំដាប់សម្រាប់ដើមឈើ និងវនស្បតិ (vṛkṣa/vanaspati) ដោយសន្យាថា នាំឲ្យបានទាំងភោគសម្បត្តិ (bhukti) និងមោគ្គៈ (mukti) តាមការធ្វើឲ្យរុក្ខជាតិ និងសួនច្បារក្លាយជាសក្ការៈ។ ពិធីចាប់ផ្តើមដោយលាបទឹកលាយឱសថ និងតុបតែងដោយកម្រងផ្កា និងរុំក្រណាត់ បន្ទាប់មកធ្វើ “កាណ៌វេធ” (kārṇavedha) ដូចជាចោះត្រចៀកដោយម្ជុលមាស និងលាបអញ្ជន (añjana) ដោយឧបករណ៍មាស។ លំដាប់បូជាវេទិកាមាន adhivāsa ផ្លែឈើ ៧ ប្រភេទ និងបាលី (bali) សម្រាប់គ្រប់ឃដ (ghaṭa) បន្ទាប់មក adhivāsa សម្រាប់ព្រះឥន្ទ្រ និងទេវតាផ្សេងៗ ហើយធ្វើហោម (homa) ដល់វនស្បតិ។ សកម្មភាពពិសេសមួយគឺលែងគោឲ្យឆ្លងចេញពីកណ្ដាលដើមឈើ មុនធ្វើអភិសេក (abhiṣeka) ដោយមន្តអភិសេកដែលកំណត់។ Snāpana ធ្វើដោយមន្ត Ṛg/Yajur/Sāma មន្តវរុណ (Varuṇa) សំឡេងមង្គល និងកុម្ភៈ (kumbha) រៀបលើវេទិកាឈើ។ អធ្យាយក៏កំណត់ការឧបត្ថម្ភយជមាន (yajamāna) ទក្ខិណា (dakṣiṇā) ដូចជា គោ ដី គ្រឿងអលង្ការ និងសម្លៀកបំពាក់ ការផ្គត់ផ្គង់អាហារទឹកដោះ ៤ ថ្ងៃ ហោមដោយល្ង (sesame) និងឈើ palāśa ការប្រាក់ឧបាធ្យាយ (ācārya) ទ្វេដង ហើយបញ្ចប់ដោយលើកឡើងថា ការប្រតិស្ឋាព្រៃឈើ/សួនច្បារ បំផ្លាញបាប និងបំពេញផ្លូវវិញ្ញាណ មុនបន្តទៅការប្រតិស្ឋារបស់បរិវារព្រះហរិ។
Adhyaya 71
Gaṇeśa-pūjā-vidhiḥ (The Procedure for Worship of Gaṇeśa)
ក្នុងបរិបទ វាស್ತು-ប្រតិស្ឋា និង ឥសានកល្បៈ ព្រះឥશ્વរ បង្ហាញវិធីបូជា ព្រះគណេឝ ដើម្បីទទួលបាន nirvighnatā (គ្មានឧបសគ្គ) មុនពិធីធំៗ។ ចាប់ផ្តើមដោយ mantra-nyāsa ដាក់នាមគណបតិទៅកាន់កន្លែងរាងកាយ (hṛdaya, śiras, śikhā, varma, netra, astra) ដើម្បីបរិសុទ្ធរាងកាយជាឧបករណ៍ពិធី។ បន្ទាប់មកពិធីបូជាតាមមណ្ឌលា រួមមាន Gaṇa, គ្រូ និង pādukā, Śakti និង Ananta, Dharma និងស្រទាប់រចនាសម្ព័ន្ធនៃយន្ត/មណ្ឌលា (រង្វង់ឆ្អឹង និងគម្របលើក្រោម) ដើម្បីភ្ជាប់វង្សបន្ត, អំណាច, ការគាំទ្រពិភពលោក និងសណ្តាប់ធ្នាប់។ អំពាវនាវទេវី Padmakarṇikā-bījā, Jvālinī, Nandayā, Sūryeśā, Kāmarūpā, Udayā, Kāmavartinī ហើយមានកំណត់ចំណាំអំពីអត្ថបទខុសគ្នា និងការផ្គូផ្គង bīja-សូរសព្ទទៅមុខងារធាតុសម្រាប់រៀបចំពិធី។ ចុងក្រោយមាន Gaṇapati gāyatrī និងបញ្ជីនាមព្រះគណេឝ បញ្ជាក់ព្រះអង្គជាវិឃ្ននាសក (Vighnanāśaka) សម្រាប់ប្រតិស្ឋា និងសម្រេចធម៌។
Adhyaya 72
Chapter 72 — स्नानविशेषादिकथनम् (Special Rules of Bathing, Mantra-Purification, and Sandhyā)
អធ្យាយនេះ (ក្នុងប្រព័ន្ធ វាស್ತು-ប្រតិષ્ઠា និង ឥសានកល្ប) កំណត់វិធីសុទ្ធិជាមូលដ្ឋានបច្ចេកទេសសម្រាប់ការបូជា និងការប្រតិષ્ઠា។ ព្រះអម្ចាស់បង្រៀនស្កន្ទៈអំពីស្នានប្រចាំថ្ងៃ និងពេលពិសេស ចាប់ពីការយកដី/កំបោរ (mṛd) និងសុទ្ធិដោយ អស្ត្រ-មន្ត្រ; បន្តដោយលាងកាយតាមការបែងចែកស្មៅ, ប្រាណាយាម និងជ្រមុជទឹក, រំលឹក hṛdyāstra, និងសុទ្ធិបន្ទាប់ស្នាន រួមទាំង Astra-sandhyā និង vidhisnāna។ បន្ទាប់មកពង្រីកទៅកាន់សកម្មភាពគ្រប់គ្រងដោយមុទ្រា (aṅkuśa, saṃhāra), ការបាញ់មន្ត្រទៅទិស, និងការអានមន្ត្រត្រជាក់/មង្គលផ្ដោតលើព្រះសិវៈ ពីក្បាលដល់ជើង រួមទាំងការបិទទ្វារសញ្ញាអារម្មណ៍ (sammukhīkaraṇa)។ វាបង្ហាញស្នានពិសេស (Agneya, Māhendra, mantra-snāna, mānasa-snānā) និងសុទ្ធិពេលស្ថានការណ៍ (ក្រោយដេក, បរិភោគ, ប៉ះពាល់)។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នា Sandhyā-vidhi: ācamana, prāṇāyāma, ជបាមន្ត្រនៅក្នុងចិត្ត, សមាធិទេវតាព្រឹក/ថ្ងៃត្រង់/ល្ងាច, sandhyā ទី៤ «សាក្សី» សម្រាប់អ្នកដឹង, និង sandhyā ខាងក្នុងសម្ងាត់។ ចុងក្រោយលម្អិតអំពី hand-tīrtha, mārjana និង aghamarṣaṇa, arghya និង Gāyatrī-japa, និងលំដាប់ tarpaṇa ទៅទេវតា ṛṣi pitṛ ទិស និងអង្គការពារ ដើម្បីបង្កើតសុទ្ធិជាច្រកចូលទៅកាន់ប្រតិષ્ઠាជោគជ័យ និងការបូជាផ្លូវឥសាន។
Adhyaya 73
अध्याय ७३: सूर्यपूजाविधिः (Sūrya-pūjā-vidhi — The Procedure for Sun-Worship)
អធ្យាយនេះបង្រៀនវិធីសូរ្យ-ឧបាសនា (Sūrya-pūjā) តាមរបៀប Īśāna-kalpa ដោយផ្តោតលើ nyāsa ការដាក់ bīja-mantra លើអង្គកាយ mudrā និងការការពារជាច្រើនជាន់ (rakṣā/avaguṇṭhana)។ ពិធីចាប់ផ្តើមដោយការដាក់មន្តលើដៃ និងអវយវៈ ហើយសមាធិអត្តសញ្ញាណថា «ខ្ញុំជាសូរ្យៈ ជាពន្លឺ» បន្ទាប់មក arghya ជាការបូជាសំខាន់។ គូសសញ្ញាក្រហម/យន្ត្រា ជាទីតាំងពិធី ប្រោះទឹកបរិសុទ្ធលើវត្ថុ ហើយបូជាមុខទៅទិសកើត។ បន្តដោយការរៀបចំផែនទីអវកាស និងការការពារ៖ បូជា Gaṇeśa តាមចំណុចកំណត់ គោរព Guru ក្នុងភ្លើង និងដំឡើងអាសនៈកណ្ដាលសម្រាប់រូបសូរ្យៈ។ លោតុស-មណ្ឌលត្រូវបំពេញដោយ bīja និង śakti (rāṃ, rīṃ, raṃ, rūṃ, reṃ, raiṃ; roṃ, rauṃ) ហើយដំឡើង ṣaḍakṣara រូបសូរ្យៈលើ arkāsana។ មន្តអាវាហនៈ (រួម «Hrāṃ Hrīṃ Saḥ») ជាមួយ vimba-, padma-, bilva-mudrā និង aṅga-nyāsa (បេះដូង ក្បាល śikhā kavaca netra astra) ជាមួយការចាត់ទិស។ រួមបញ្ចូលការគោរពភពតារា ដោយបូជា bīja របស់ Soma Budha Bṛhaspati Śukra និង Mars Saturn Rāhu Ketu។ បញ្ចប់ដោយ japa arghya stuti សុំអភ័យទោស ការដកថយ/បង្រួម (saṃhāriṇī upasaṃskṛti) និងបញ្ជាក់ថា japa dhyāna homa មានប្រសិទ្ធិដោយព្រះ Ravi។
Adhyaya 75
Agnisthāpana-vidhi (Procedure for Establishing the Sacred Fire) and Protective Īśāna-kalpa Homa Sequences
ជំពូកនេះបង្ហាញពិធីប្រតិបត្តិជាដំណាក់កាលសម្រាប់ដំឡើង និងបើកដំណើរការភ្លើងយញ្ញក្នុងបរិវេណពិធីដែលបានគ្រប់គ្រង។ ព្រះបូជាចារ្យចូលទៅកាន់អគ្ន្យាគារ ដោយកាន់ភាជនៈអរឃ្យ ពិនិត្យគុណ្ឌៈបែរទៅជើង ហើយបង្កើតការការពារដោយប្រូក្សណៈ ការប៉ះគុសៈ អស្ត្រ-មន្ត្រ និងវර්ម/កវចៈ។ គុណ្ឌៈត្រូវរៀបចំផ្នែករូបធាតុ (ជីកយកកខ្វក់ បំពេញ សមតុល្យ លាបស៊ីម៉ង់ គូសបន្ទាត់) ខណៈផ្នែកខាងក្នុងធ្វើន្យាសៈ ប៊ីជ-ធ្យានៈ និងអញ្ជើញវាគីශ්វរី និងឥសា។ អគ្និត្រូវយកពីប្រភពអចិន្ត្រៃយ៍ បរិសុទ្ធ បង្រួមជាអណល-ត្រ័យ ហើយបិទត្រាដោយធេនុ-មុទ្រា និងដើរវង់។ បន្ទាប់មកពិធីពង្រីកទៅការគាំទ្រសំស្ការគ្រួសារ (គರ್ಭាធានៈ បុṃសវនៈ សីមន្តោន្នយនៈ ជាតកರ್ಮ) ដោយសំណុំអាហូតិ និងលំដាប់បញ្ចប្រះ្ម (សദ്യោជាត–ឥសាន) រួមទាំងវក្ត្រ-ឧទ്ഘាតនៈ និងវក្ត្រ-ឯកីករណៈ។ ចុងក្រោយពិពណ៌នាវិធានហោមៈ ការសម្របសម្រួលណាឌីរវាងយាគាគ្និ និងព្រះសិវៈ ហើយបញ្ចប់ដោយបាលីខាងក្នុង/ខាងក្រៅដល់រុទ្រៈ មាត្រឹកា គណៈ យក្សៈ នាគៈ គ្រាហៈ រាក្សសៈ និងក្សេត្របាលៈ ដកវិញដោយសំហារ-មុទ្រា សម្រាប់បិទពិធី និងសុំអភ័យទោស។
Adhyaya 76
Chapter 76 — चण्डपूजाकथनम् (Narration of the Worship of Caṇḍa/Caṇḍeśa)
ជំពូកនេះពិពណ៌នាពិធីតាម Īśāna-kalpa ក្នុងបរិបទ Śaiva-Āgama សម្រាប់បូជា Caṇḍa/Caṇḍeśa។ បន្ទាប់ពីចូលទៅកាន់ Śiva អ្នកអនុវត្តធ្វើបូជា និងហោម (homa) សូមឲ្យទទួលយកផលបុណ្យនៃពិធី។ មានការផ្តល់ arghya ជាមួយ mudrā udbhava និងរចនាសម្ព័ន្ធមន្ត្រ (hṛd-bīja មុន root-mantra) បន្តដោយសរសើរ ការក្រាប និង arghya ពិសេសពេលបង្វិលខ្នង សូមអភ័យទោស បង្ហាញភាពទាបទន់ និងទទួលស្គាល់កំហុស។ បន្ទាប់មកមានប្រតិបត្តិការយោគ-ពិធីខាងក្នុង៖ ដកថាមពលខាងក្នុងដោយ astra-mantra ជាមួយ Nārāca-mudrā បញ្ចប់ដោយ phaṭ ហើយបំពាក់អំណាចលើ liṅga ដោយ mūrti-mantra។ ការបូជា Caṇḍa រួមមានការអញ្ជើញ និងមន្ត្រ aṅga/nyāsa (បេះដូង ក្បាល śikhā kavaca astra) និង dhyāna ពិពណ៌នារូបសម្បត្តិ (កំណើតពី Rudra–Agni ពណ៌ងងឹត កាន់ trident និង ṭaṅka មាន rosary និង kamaṇḍalu)។ ជំពូកកត់ត្រាវ៉ារ្យ៉ង់អក្សរសាស្ត្រនៃមន្ត្រ កំណត់សមាមាត្រ japa (aṅga មួយភាគដប់) ហាមឃាត់អំណោយវត្ថុខ្លះ និងបង្វែរផ្តល់ទៅ nirmālya និងសំណល់អាហារ តាមព្រះបន្ទូល Śiva។ ចុងក្រោយមានពិធី saṃhāra ដោយ saṃhāra-mudrā និងមន្ត្រ សម្អាតកន្លែងបោះចោលដោយទឹកលាមកគោ បោះចោលសំណល់ ធ្វើ ācamana ហើយបន្តពិធីដែលនៅសល់។
Adhyaya 77
Kapilādipūjāvidhāna — Procedure for Worship Beginning with Kapilā
ព្រះឥศ្វរ បង្រៀនកម្មវិធីពិធីគ្រួសារតាមលំដាប់ ដែលបញ្ចូលទស្សនៈ វាស್ತು-ប្រតិស្ឋា ជាមួយវិន័យសុចរិត ឥសាន-កល្ប។ ចាប់ផ្តើមដោយបូជា កពិលា (គោបរិសុទ្ធ) ដោយមន្តជាក់លាក់ និងពាក្យសារភាព-ប្រាយច្ឆិត្ដ ដាក់គោជាមាតាកោស्मिक និងអ្នកដកបាប។ បន្តទៅបូជា ព្រះសិវៈពេលថ្ងៃត្រង់ តាមពិធី អෂ្ដបុស្ពិកា (បែបបីឋ និងអវយវៈ/អង្គសិវៈ) ហើយបរិសុទ្ធអាហារចម្អិនដោយសូត្រ ម្រឹត្យុញ្ជយ មន្ត និងព្រួសទឹកបរិសុទ្ធដោយដರ್ಭ។ កំណត់ គុល្លិកា-ហោម ដោយនិមិត្តភ្លើងខាងក្នុង (ភ្លើងនៅផ្ចិត, រេចក, វហ្និ-ប៊ីជ, និងចលនាអក្សរតាមទីតាំង) បញ្ចប់ដោយអរម្មណ៍បូជា ក្សមា និងវិសರ್ಜន។ បន្ទាប់មកពង្រីកទៅការដាក់ វាស্তু-បលិ ក្នុងផ្ទះ—មាត់ទ្វារ កន្លែងកិន (អង្ករ/គ្រឿង) កន្លែងដាក់ឈើបោស បន្ទប់គេង និងសសរមជ្ឈមណ្ឌល—កំណត់ទេវតា ដូចជា វិឃ្នរាជ កាម និងស្កន្ទ។ ចុងក្រោយកំណត់វិន័យបរិភោគ (ភាជន៍ស្អាត ស្ងៀមស្ងាត់ ការជៀសវាង) ព្រមទាំង ប្រាណ-ឧបចារ និងបូជាទៅវាយុរងៗ បញ្ចប់ដោយលាងមាត់ក្រោយបរិភោគ និងកំណត់ចំណាំអំពីបំរែបំរួលអក្សរសាស្ត្រ ដែលរក្សាប្រពៃណីពិធីឲ្យរស់។
Adhyaya 78
Chapter 78 — पवित्रारोहणकथनं (Pavitrārohaṇa: Installing the Sanctifying Thread/Garland)
ជំពូកនេះបើកពិធី Pavitrārohaṇa (ការដំឡើងខ្សែ/កម្រងសក្ការៈ) ដើម្បីបំពេញកំហុសខ្វះក្នុងការបូជា និងការប្រតិស្ឋា។ ព្រះអម្ចាស់កំណត់របៀប ២ (នಿತ್ಯ និង នៃមិត្តិក) និងពេលវេលាតាមប្រតិទិន (ខែ Āṣāḍha–Bhādrapada; ពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ/ងងឹត; ទិថិ ១៤ និង ៨; ឬពិធី Kārttikī)។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាវត្ថុធាតុ (មាស/ប្រាក់/ស្ពាន់តាមយុគ; កប្បាស/សូត្រ/សរសៃផ្កាឈូកក្នុង Kali) និងលក្ខណៈបច្ចេកទេស៖ ចំនួនខ្សែ ចំនួនក្បាច់ចង ចន្លោះ វាស់វែង (aṅgula/hasta) និងប្រភេទ granthi មានអំណាចឈ្មោះ (Prakṛti, Pauruṣī, Vīrā, Aparājitā; Jayā/Vijayā ជាដើម)។ បន្តដោយលំដាប់ពិធីពេញលេញ៖ សម្អាតទីកន្លែង បូជាទ្វារ និង dvārapāla តាមទ្រឹស្តី kalā, Vāstu និង bhūta-śuddhi, ដំឡើង kalaśa/vardhanī, សូត្រមន្ត្រមូលជាប់ៗ, ការការពារ astra, លំដាប់ homa, ចែក bali ដល់ rudra/kṣetrapāla/dikpāla និងពិធីបំពេញកំហុស vidhi-cchidra-pūraṇa។ ចុងក្រោយថ្វាយ pavitraka សម្រាប់ការការពារសកល ជាពិសេសដល់ Śiva គ្រូ និងគម្ពីរ បន្ទាប់មកមានការយាម ការរក្សាសុចរិត និងសម្រាកក្នុងការចងចាំ Īśa។
Adhyaya 79
पवित्रारोहणविधिः (The Rite of Raising/Placing the Pavitra)
អធ្យាយនេះពិពណ៌នាពិធី «បវិត្រារោហណ» ការលើក/ដាក់ បវិត្រ (ខ្សែ/ចិញ្ចៀនសម្អាត) ដើម្បីបំពេញ និងកែសម្រួលកំហុសក្នុង វាស್ತು-ប្រតិស្ឋា និង ឥសាន-កល្ប។ ព្រះបូជាចារ្យចាប់ផ្តើមដោយស្នាន និងសន្ធ្យា ចូលមណ្ឌប ដាក់បវិត្រនៅក្នុងភាជនស្អាតក្នុងទិសឥសាន ដោយមិនបណ្តេញសាន្និធិដែលបានអញ្ជើញ។ បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់ពិធីបណ្តេញ និងសម្អាត វាពង្រីកទៅជាការបូជានៃមិត្តិកដ៏លម្អិតចំពោះ សូរ្យ (ភានុ/អាទិត្យ) ទេវតាទ្វារ ទិសបាល កុម្ភេស/ឥសាន សិវ និងអគ្គិ បញ្ចប់ដោយមន្ត្រ-តರ್ಪណ ប្រាយស្ចិត្ត-ហោម ១០៨ អាហុតិ និងពូរណាហុតិ។ ស្នូលគោលលទ្ធិគឺការសារភាពកង្វះ (មន្ត្រ ក្រិយា ទ្រព្យ) សូមឲ្យពិធីពេញលេញ និងសេចក្តីអធិស្ឋាន «គង្គា-អវតារក» ឲ្យព្រះគង្គាចុះមក ដើម្បីរួមកំហុសទាំងអស់ទៅក្នុងខ្សែតែមួយនៃព្រះបញ្ជា។ បន្ទាប់មកកំណត់ហោមបួនប្រភេទ (វ្យាហ្រឹតិ និងលំដាប់ អគ្គិ/សោម) ការថ្វាយដល់ទិសបាលជាមួយបវិត្រ គ្រូ-បូជាជាបូជាសិវ ការចិញ្ចឹមទ្វិជ និងការបញ្ចប់ដោយបណ្តេញ/រួមបញ្ចូល (រួមទាំងនាឌី-យោគ) ចុងក្រោយបូជា ចណ្ឌេស្វរ និងបញ្ជាក់ថាពិធីបវិត្រត្រូវការសាន្និធិគ្រូ ទោះនៅឆ្ងាយក៏ដោយ។
Adhyaya 80
दमनकारोहणविधिः (Dāmanaka-ārohaṇa-vidhi) — Procedure for Raising/Placing the Dāmanaka Garland
អធ្យាយនេះកំណត់លំដាប់ពិធីបូជាតាមទិសឥសាន (ឦសាន) សម្រាប់ការថ្វាយ/ដាក់កម្រងផ្កា ដាមណក (dāmanaka) ក្នុងពិធីប្រតិស្ឋាវាស್ತು។ ពិធីមានការអនុញ្ញាតតាមរឿងព្រេង៖ ភៃរវៈ កើតពីកំហឹងរបស់ហរៈ បង្ក្រាបទេវតា ហើយព្រះសិវៈប្រកាសថា ការបូជានេះផ្តល់ផលមិនខាន។ អ្នកប្រតិបត្តិជ្រើសតិថីល្អ (ទី៧ ឬទី១៣) បូជាដើមឈើបរិសុទ្ធ ឲ្យ “ភ្ញាក់” ដោយវាចាសៃវៈ អញ្ជើញវា និងធ្វើអធិវាសនាពេលល្ងាច។ បន្ទាប់បូជាព្រះអាទិត្យ សង្គរៈ និងបាវក (អគ្គិ) ដាក់ធាតុពិធី (ឫស ក្បាល ដើម ស្លឹក ផ្កា ផ្លែ) តាមទិសជុំវិញទេវតា ដោយលើកស្ទួយការបូជាព្រះសិវៈនៅទិសឥសាន។ ព្រឹកងូតទឹក បូជាជគន្នាថ បន្ទាប់ថ្វាយដាមណក អញ្ជលិមន្ត្រា (អាត្មវិទ្យា សិវាត្មន និងមូលដល់ឥស្វរ) ហើយអធិស្ឋានបញ្ចប់សុំកែខ្វះលើស និងទទួលបុណ្យខែចៃត្រ ដល់ស្ថានសួគ៌។
Adhyaya 81
Chapter 81 — समयदीक्षाविधानम् (Procedure for Samaya Initiation)
ជំពូកនេះកំណត់ samaya-dīkṣā ជាពិធីបញ្ចូលសិស្សដែលបង្កើតចំណេះដឹង និងបម្រើទាំង bhukti និង mukti ដោយកាត់ផ្តាច់ចំណង mala និង māyā។ វាចាត់ថ្នាក់ស្ថានភាពមានរាងកាយតាម kalā (pralaya-ākala; sakala) ហើយបែងចែក dīkṣā ជា nirādhārā (គ្មានគ្រឿងគាំទ្រ ដោយ śakti-nipāta ខ្លាំង) និង sādhārā (មានគ្រឿងពិធី) បន្ថែម savījā/ nirvījā តាម samayācāra និងសមត្ថភាព។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាពិធី Śaiva-Āgama យ៉ាងតឹងរឹង៖ ដកឧបសគ្គ, bhūta-śuddhi, arghya ពិសេស, pañcagavya, astra/kavaca ការពារ, nyāsa បង្កើត និងអត្តសញ្ញាណ ដល់ការយល់ថា “Śivo’ham”។ Śiva ត្រូវបានដំឡើងក្នុង maṇḍala, kalaśa, ភ្លើង និងក្នុងសិស្ស ដើម្បីឲ្យពិធីជាទាំងការបុណ្យក្រៅ និងការលោះក្នុង។ បន្តដោយវិធី homa លម្អិត (ការបូជា ចំនួន, dīpana/tarpaṇa, caru, pūrṇāhuti) និងវិន័យសិស្សសម្រាប់ bhukti/mukti, ទឹកមន្ត/ផេះសំអាត, និមិត្ត pāśa-bheda, និង śiva-hasta អនុញ្ញាត Bhava-worship។ ចុងក្រោយថា samaya-dīkṣā ធ្វើឲ្យសមស្របសម្រាប់ Śaiva arcana។
Adhyaya 82
अध्याय 82 — संस्कारदीक्षाकथनम् (Saṃskāra-Dīkṣā: Consecratory Initiation)
ជំពូកនេះបញ្ចប់ពិធីសមយ-ឌីក្សា ហើយចាប់ផ្តើមសំស្ការ-ឌីក្សា ជាការប្រោសបរិសុទ្ធដែលបម្លែងជ្រាលជ្រៅ។ វាអាស្រ័យលើតក្កវិជ្ជាពិធីអាគមៈ អញ្ជើញព្រះមហេស្វរៈក្នុងភ្លើងយជ្ញា ធ្វើញាសាកណ្ដាលបេះដូង និងបញ្ចូលបញ្ចាហុតិ៥ ដើម្បីបង្កើនស្ថិរភាពនៃស្ថានព្រះ។ ពិធីខាងក្នុងតឹងរឹងឡើងដោយអាស្រ្តមន្ត្រ ប៉ះ “កូនសិស្ស” ត្រង់បេះដូង និងសមាធិពន្លឺដូចផ្កាយ។ វិន័យដង្ហើម (រេចកៈ បូរកៈ កុម្ភកៈ) សម្របជាមួយប៊ីជៈ “ហុṃ” និងមុទ្រា (សំហារៈ ឧទ្ភវៈ) ដើម្បីដក ដំឡើង និងបិទថាមពលមន្ត្រ ក្នុងអ្នកអនុវត្ត ហើយបន្ទាប់មកក្នុងផ្កាឈូកបេះដូងសិស្ស (ករណិកា)។ ជំពូកនេះក៏ផ្តល់សញ្ញាវិនិច្ឆ័យពិធីហោមៈ ភ្លើងភ្លឺចែងចាំងគ្មានផ្សែងជាសេចក្តីជោគជ័យ ខ្សោយមានផ្សែងជាបរាជ័យ និងរាយបញ្ជីសញ្ញាភ្លើងមង្គល។ បន្ទាប់មកមានកាតព្វកិច្ចសីលធម៌៖ មិនប្រមាថ មោទនភាពចំពោះសាស្ត្រ និងនិរមាល្យ បូជាព្រះសិវៈ–អគ្គិ–គ្រូជារៀងរហូត និងការផ្តល់ដោយមេត្តាតាមសមត្ថភាព។ ចុងក្រោយ ពិធីធ្វើឲ្យសិស្សសមស្របសម្រាប់ចំណេះដឹងអាគមអំពីការថ្វាយក្នុងភ្លើង ដោយភ្ជាប់ការចូលបួស ភាពបរិសុទ្ធ និងសមត្ថភាពសម្រាប់វាស្តុ-ប្រតិស្ឋា និងអីសាន-កល្ប។
Adhyaya 83
Chapter 83 — निर्वाणदीक्षाकथनम् (Description of the Nirvāṇa Initiation)
ជំពូកនេះបម្លែងពី សមយ-ទិក្សា ទៅ និរវាណ-ទិក្សា ដោយពណ៌នាពិធីបញ្ចូលសិស្សដើម្បីឆ្ពោះទៅមោក្ខៈ ក្នុងប្រពៃណី ឥសាន-កល្ប។ ចាប់ផ្តើមដោយ mantra-dīpana (បើកអំណាច) នៃ mūla-mantra និង aṅga-nyāsa ដាក់នៅបេះដូង ក្បាល និងមាត់ បន្ទាប់មកមាន homa ជាបែបបូជាភ្លើង មួយឬបីដង ជាមួយបញ្ចប់ vaṣaṭ/vauṣaṭ និង dhruvā សមស្របសម្រាប់ពិធីកាច ពិធីសន្តិ និងពិធីសម្បទា។ បច្ចេកទេសស្នូលគឺ sūtra (ខ្សែ) ដែលបានបុណ្យសក្ការ ត្រូវសមាធិថាជា Suṣumṇā ហើយដំឡើងតាម mudrā (ពិសេស Saṃhāra-mudrā) ការប្រតិបត្តិ nāḍī និងការការពារ avaguṇṭhana។ គោលបំណងជាញឹកញាប់គឺបង្កើត sannidhi (វត្តមានទេវតា) ដោយបូជាបីប្រភេទ និងប្រើ hṛdaya-mantra។ បន្ទាប់មកពង្រីកទៅការសម្អាត និងការចងក្រង ដោយ kalā-pāśa (ខ្សែចងនៃ kalā) grahaṇa–bandhana និងការសមាធិលើ tattva រួមទាំង śāntyatīta (លើសសន្តិ)។ ចុងក្រោយកំណត់ homa សម្រាប់ការប្រាយស្ដាយ ការថែទាំសិស្ស (ទិសដៅ ការងូត ទំនៀមអាហារ) ពិធីបញ្ចប់ (visarjana ការបូជា Caṇḍeśa) និងការបិទ dīkṣā-adhivāsana យប់មុន ដោយរួមបញ្ចូលភាពត្រឹមត្រូវនៃពិធីជាមួយគោលដៅមោក្ខៈ។
Adhyaya 84
अधिवासनं नाम निर्वाणदीक्षायाम् (Adhivāsana in the Nirvāṇa-dīkṣā)
ជំពូកនេះជាដំណាក់កាលត្រៀម (អធិវាសន) សម្រាប់ និර්វាណ-ឌីក្សា។ វាកំណត់បរិយាកាសពិធី និងភាពបរិសុទ្ធរបស់គ្រូ (គុរុ) ជាលក្ខខណ្ឌសម្រាប់អានុភាពនៃការចូលបួស។ គុរុត្រូវក្រោកមុនអរុណ ងូតទឹក និងបំពេញការសម្អាតប្រចាំថ្ងៃ ហើយរក្សាវិន័យសាត្វវិកក្នុងអាហារ ដោយជៀសវាងទឹកដោះគោជូរ សាច់ឆៅ សារធាតុស្រវឹង និងអសុចិ។ សញ្ញាសុបិនល្អ/អាក្រក់ត្រូវកត់សម្គាល់; សញ្ញាអាក្រក់ត្រូវបន្ធូរដោយ ឃោរ-សាន្តិ-ហោម។ អត្ថបទភ្ជាប់អាការៈខាងក្រៅ (អាចារ) ជាមួយការត្រៀមខាងក្នុង ហើយបង្ហាញការចូលបួសជាការរួមបញ្ចូលសីលធម៌ វិទ្យាសញ្ញា និងបច្ចេកទេសមន្ត្រ-ពិធី។ ក្របខណ្ឌអធិវាសននេះរៀបចំសម្រាប់ជំហានបន្ទាប់៖ ចូលយាគាល័យ ធ្វើវិទ្យាសម្អាត និងសម្របខ្លួនទៅគោលដៅសង្គ្រោះ។
Adhyaya 85
Pratiṣṭhā-Kalaśa-Śodhana-Ukti (Instruction on Purifying the Consecration Pitcher) — Chapter 85
ជំពូកនេះបន្តពីការសុទ្ធិកម្ម Nivṛtti-kalā ហើយប្ដូរទៅវិធី Isāna-kalpa សម្រាប់សុទ្ធិកម្ម និងធ្វើឲ្យក្រឡាស (pratiṣṭhā-kalaśa) មានអំណាច។ ព្រះឥśvara បង្រៀន sandhāna ការភ្ជាប់គោលការណ៍សុទ្ធ/មិនសុទ្ធ តាមច្បាប់សំឡេងខ្លី-វែង កម្រិត nāda អសំឡេង និងការបញ្ចប់សំឡេង ដើម្បីភ្ជាប់មន្ត្រសាស្ត្រនឹង tattva-śuddhi។ បន្ទាប់មកគេធ្វើសមាធិ tattva ទាំងឡាយ (រួម puruṣa ជាទី២៤ និងចំនួនពេញ២៥) អង្គុយក្នុងទីតាំងប្រតិស្ឋា ជាមួយលំដាប់ akṣara។ មានបញ្ជីយូរនៃរូបរुद្រ និងលោកពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីការពារ និងបង្កើតបណ្តាញអន្តរភាពសម្រាប់ប្រតិស្ឋា។ ពិធីក្លាយជាពិធីដīkṣā៖ នាំខ្សែចូលកាយ បំបែក pāśa ហើយផ្ទេរទៅក្នុង kumbha តាម mudrā និងការគ្រប់គ្រងដង្ហើម; បន្ទាប់អញ្ជើញ Viṣṇu ជាអ្នកកាន់អធិការ ដើម្បីអនុម័តដīkṣā។ ចុងក្រោយមាន japa សម្រាប់សងសឹក, មន្ត្រាវុធកាត់ចំណង, ចំនួន homa, ការលះបង់សិទ្ធិ និងសុទ្ធិកម្មដោយ pūrṇāhuti ប្រកាសថា pratiṣṭhā បានសុទ្ធ។
Adhyaya 86
Vidyā-viśodhana-vidhāna (Procedure for Purifying Mantra-Vidyā)
ព្រះអគ្គិ (ឥશ્વរ) បន្តពីការសម្អាតកលសៈសម្រាប់ពិធីប្រតិស្ឋា ទៅកាន់វិធីសម្អាតមន្ត្រ-វិទ្យា ក្នុងស៊ុម Nirvāṇa-dīkṣā។ ព្រះអង្គបង្ហាញ sandhāna ដោយប្រើសញ្ញា bīja ជាក់លាក់ ហើយរាយនាមតត្តវៈ ៧ (រួមមាន rāga, śuddhavidyā, niyati ជាមួយ kalā, kāla, māyā, avidyā) ដើម្បីដាក់ពិធីក្នុងផែនទីមេតាភីសិក មិនមែនតែបច្ចេកទេសទេ។ បន្ទាប់មកមានសំណុំអក្សរ និងចំនួនពាក្យបរិសុទ្ធ (padāni) ចាប់ពី praṇava ព្រមទាំងអានុសាសន៍អត្ថបទខុសគ្នាតាមសៀវភៅដៃ ដែលរក្សាប្រពៃណីសូត្រច្រើន។ រួចព្រះអគ្គិពណ៌នាកោស្មូឡូជី Rudra៖ Vāmadeva ជា Rudra ដំបូង និងលំដាប់នាមរហូតដល់ ២៥។ បច្ចេកវិធីពិធីកាន់តែជ្រាលជ្រៅ៖ រាយនាម bīja ២, nāḍī និង vāyu ហើយភ្ជាប់វត្ថុអារម្មណ៍/guṇa ទៅការយល់ដឹង។ អ្នកអនុវត្តធ្វើ tāḍana, chedana, praveśa, yojana និង ākarṣaṇa-grahaṇa ពីតំបន់បេះដូង ដាក់ kalā ទៅក្នុង kuṇḍa អញ្ជើញ Rudra ជា kāraṇa ហើយដំឡើងស្ថិតិព្រះក្នុងអ្នកទទួលទិក្សា (កុមារ)។ ចុងក្រោយមាន homa សងបាប ១០០ អាហូតិ ការគោរព Rudrāṇī ដំឡើងចិត្តស្មារតីទៅក្នុង pāśa-sūtra ព្រមទាំង pūrṇāhuti និងច្បាប់ថា ការសម្អាតវិទ្យា ត្រូវធ្វើដោយ bīja របស់ខ្លួន ដើម្បីបញ្ចប់ vidyā-śodhana។
Adhyaya 87
Śānti-Śodhana-Kathana (Instruction on the Purification of Śānti) — Agni Purāṇa, Adhyāya 87
បន្តក្នុងលំដាប់ Nirvāṇa-dīkṣā ព្រះឥśvara បង្រៀនថា Vidyā (វិន័យមន្ត្រ) ត្រូវភ្ជាប់ជាមួយ Śānti (ពិធីសន្តិភាព) តាមវិធាន ដោយបង្ហាញការលាយរលាយគោលការណ៍ទ្វេ (Bhāveśvara និង Sadāśiva) ចូលក្នុងស្ថានភាព Śānti។ បន្ទាប់មកមានការផ្គូផ្គងអក្សរ និងចក្រវាល (ពិសេស ha និង kṣa) និងរាយនាមរូប Rudra សម្រាប់ប្រតិបត្តិ Śānti។ មានរូបមន្ត Puruṣa ១២ pāda ជាបទសូត្រពីការសព្វវត្តមានរបស់ Śiva ព្រមទាំងគាំទ្រពិធីដូចជា kavaca/មន្ត្រ, bīja, nāḍī និង vāyu និងការភ្ជាប់អារម្មណ៍-វត្ថុ។ អ្នកអនុវត្តត្រូវធ្វើ tāḍana, bheda, praveśa, viyojana បន្ទាប់មកបញ្ចូលខ្លួន និងដាក់ kalā ទៅក្នុង kuṇḍa។ ពិធីរួមមាន vijñāpanā, ដំឡើង caitanya, ដាក់ ‘គភ៌’ ទៅក្នុង Devī, ការអនុវត្ត nyāsa សម្រាប់បង្កើត និងសម្អាតរាងកាយ, បន្ធូរ និងកាត់ pāśa ដោយ japa និង homa, Astra-mantra, និង śulka ដែលតំណាងដោយ buddhi និង ahaṅkāra; បញ្ចប់ដោយ amṛta-bindu និង pūrṇāhuti ដោយលើកឡើងការសម្អាតដោយមិនបង្កទុក្ខ។
Adhyaya 88
Adhyāya 88 — निर्वाणदीक्षाकथनं (Teaching of the Nirvāṇa-Initiation)
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមបន្ទាប់ពីការបរិសុទ្ធពិធី Śānti ហើយបង្រៀន nirvāṇa-dīkṣā ក្នុងស៊ុម Īśāna (Śiva)។ ព្រះអម្ចាស់កំណត់ sandhāna (ការភ្ជាប់មន្ត្រ) និងទិសដៅ tattva Śakti–Śiva ដោយរាយបញ្ជីរចនាសម្ព័ន្ធអក្សរសូរ ១៦ (ពី a ដល់ visarga) និងការភ្ជាប់នឹងរាងកាយលាក់ (nāḍī Kuhū/Śaṅkhinī; vāyu Devadatta/Dhanañjaya)។ ពិធីបន្តដោយសកម្មភាព Śānti-atīta៖ វាយ និងបំបែក kalā-pāśa, ចូល និងបំបែកដោយបញ្ចប់មន្ត្រ phaḍ/namo, សម្រប mudrā ជាមួយ prāṇāyāma (pūraka–kumbhaka–recaka) ដើម្បីទាញ pāśa ឡើងលើ និងដំឡើងភ្លើងក្នុង kuṇḍa។ អញ្ជើញ Sadāśiva បូជា ហើយធ្វើឲ្យសិស្សមានជីវចល (caitanya-vibhāga) ដាក់ចូលនិមិត្តរូបស្បូនរបស់ Devī និងដោះលែងដោយ japa និង homa រាប់ចំនួនត្រឹមត្រូវ (២៥ បន្ទាប់មក ៥ និង ៨)។ ចុងក្រោយមាន adhikāra-samarpana ដល់ Sadāśiva, លយៈដល់ dvādaśānta, guṇāpadāna ៦ ប្រការ, បន្ថយកម្តៅដោយទឹកអម្រឹត ប្រោសពរ និងបញ្ចប់ makha។
Adhyaya 89
Teaching of the One-Principle (Ekatattva) Initiation (एकतत्त्वदीक्षाकथनम्)
ព្រះអគ្គិ ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ឥសី វសិષ્ઠៈ អំពីប្រព័ន្ធបុណ្យបញ្ចូលសិស្សដ៏សង្ខេបឈ្មោះ «ឯកតត្តវ-ទិក្សា» ដែលជាវិធីសម្រួលក្នុងបរិបទ ឥសានកល្ប និងពិធីប្រតិស្ឋា។ ជំពូកនេះបញ្ជាឲ្យអ្នកប្រតិបត្តិបំពេញពិធីបឋម ដូចជា ការចងខ្សែពិធី (សូត្រ-បន្ធ) ដោយខ្លួនឯងតាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ។ សេចក្តីសមាធិសំខាន់គឺឲ្យរួមបញ្ចូលស៊េរីតត្តវទាំងមូល—from កាលាគ្និ ដល់ ព្រះសិវៈ—ក្នុងសច្ចៈតែមួយស្មើគ្នា ដូចគ្រាប់អលង្ការចងដោយខ្សែតែមួយ។ បន្ទាប់ពីអាវាហនទេវតាចាប់ពី សិវ-តត្តវ អាចារ្យធ្វើសំស្ការ ដូចជា គರ್ಭាធាន និងជំហានពាក់ព័ន្ធ តាមដែលបានបង្រៀនមុន ប៉ុន្តែអំណាចដោយ មូលមន្ត្រ និងបញ្ចូលការបូជាថ្លៃ/សេវា (ស៊ុលក) ឲ្យគ្រប់គ្រាន់។ ចុងក្រោយ បង្រៀនការផ្ទេរពេញលេញដែលមានកម្លាំងរស់នៃតត្តវ (តត្តវ-វាត) ដែលគេថា វិធីតែមួយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សិស្សឈានដល់ និរវាណ។ បិទដោយ សិវ-កុម្ភ អភិសេក ប្រើកុម្ភសម្រាប់ យោជនា (រៀបចំពិធី) និង ស្ថិរត្វ (ស្ថេរភាព)។
Adhyaya 90
Abhiṣeka-Ādi-Kathana (Consecratory Bathing and Related Rites)
ជំពូកនេះបន្តពីប្រធានបទការចូលបួសទៅកាន់សៀវភៅណែនាំអំពី អភិសេក (abhiṣeka) ជាពិធីសៃវៈសម្រាប់បង្កើនអំណាច និងសេចក្តីសុភមង្គលដល់សិស្ស។ ចាប់ផ្តើមដោយបូជា ព្រះសិវៈ ហើយដាក់កុម្ភៈ ៩ តាមលំដាប់ចាប់ពីទិសឥសាន (ជើងកើត) ដោយភ្ជាប់នឹង “សមុទ្រ” និមិត្តរូប ដូចជា ទឹកប្រៃ ទឹកដោះគោ ទឹកដោះជូរ ឃី ទឹកអំពៅ កាដំបារី ទឹកផ្អែម ទឹកស្រាល និង whey។ បន្ទាប់មកមានការតាំងស្ថាបនា វិទ្យេស្វរៈ ៨ និងរូបរुद្រៈ (រួមមាន Śikhaṇḍin, Śrīkaṇṭha, Tri-mūrta, មួយភ្នែក, ‘ឈ្មោះល្អិត’, និង ‘អនន្ត’) ដោយដាក់ Śiva សមុទ្រ និងមន្ត្រ Śiva នៅកណ្ដាលក្នុង snāna-maṇḍapa ដែលសាងសង់ជាពិសេសដូចជា yāgālaya។ សិស្សអង្គុយមុខទៅកើត ត្រូវបានសម្អាតដោយ nirmañchana ជាមួយវត្ថុដែលកំណត់ ហើយងូតដោយទឹកកុម្ភៈក្រោមវិន័យពិធី; បន្ទាប់មកស្លៀកពណ៌ស និងទទួលសញ្ញាអំណាច (ក្រមា/ក្បាលពាក់ ខ្សែយោគៈ មកុដ ជាដើម)។ ពិធីបញ្ចប់ដោយការបង្រៀនផ្លូវការ ការអង្វរដកឧបសគ្គ ការបូជា mantra-cakra តាមការថ្វាយអាហូតិ ៥ សំណុំៗ ៥ ដង ការសម្គាល់ពិធី និងមន្ត្រ អភិសេក ការពារដូចព្រះរាជា សម្រាប់ស្តេច និងគ្រួសារ—បង្ហាញការរួមបញ្ចូលរវាងវិស្វកម្មលំហ-ពិធី និងវិន័យសង្គ្រោះក្នុង អគ្និពុរាណ។
Adhyaya 91
Chapter 91 — विविधमन्त्रादिकथनम् (Teaching of Various Mantras and Related Matters)
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការណែនាំអំពីអភិសេក (abhiṣeka) ជំពូកនេះភ្ជាប់ពិធីបុណ្យបញ្ចុះព្រះជាមួយការគោរពបូជាបន្ត៖ អ្នកអនុវត្តក្នុងសំឡេងតន្ត្រីមង្គល ងូតទឹកព្រះដោយ pañcagavya ហើយធ្វើ pūjā ដល់ Śiva, Viṣṇu, Sūrya និងទេវតាពាក់ព័ន្ធ។ បន្ទាប់មកបម្លែងទៅវិទ្យាមន្ត្រ៖ សេចក្តីបុណ្យត្រូវបានសន្យាសម្រាប់ការអាន/សិក្សាគម្ពីរដែលមានសញ្ញាសម្គាល់ និងសារធាតុពិធី (ជាពិសេស ghee និងចន្ទន៍) ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាអំណោយបរិសុទ្ធ និងលើកស្ថានភាព។ មានផ្នែកបច្ចេកទេសខ្លីស្តីពីការវិភាគទស្សន៍ទាយតាមមន្ត្រ៖ ត្រីកោណ និងចតុកោណសម្គាល់ jīva, mūladhātu និងប្រភេទចំណេះដឹង; លទ្ធផលល្អ/អាក្រក់ត្រូវអានតាមចុង និងកណ្ដាលទីតាំង; ក្រុមលេខ និងការសរសេរលើសំបកឈើ birch-bark ត្រូវកំណត់ដោយមន្ត្រទេវតា។ ក៏មានលំដាប់គូសបន្ទាត់ គម្រោង ៦៤ ប្រភេទពាក់ព័ន្ធ marut/vyoma និងការបែងចែកឆន្ទ (samā, hīnā, viṣamā)។ ចុងក្រោយចូលទៅ mantra-śāstra៖ មន្ត្រឈ្មោះ Tripurā ពីស្រៈ និងអក្សរក្រុម ka, bīja សម្រាប់ទេវតាធំៗ និងវិន័យ japa/maṇḍala ៣៦០ ដងក្នុងមួយវដ្តសម្រាប់ Ravi, Īśa, Devī និង Viṣṇu រួមជាមួយធ្យាន និង dīkṣā ដោយគ្រូ ដើម្បីបង្រួបអំណាចពិធី Vāstu-pratiṣṭhā ជាមួយ īśāna-kalpa។
Adhyaya 92
Chapter 92 — प्रतिष्ठाविधिकथनम् (Narration of the Consecration / Installation Procedure)
ឥśវរ ប្រាប់ គុហៈ អំពីស្នូលមេតាភីសិកនៃការប្រាតិṣ្ឋា៖ ពីឋៈជាសក្តិ លិង្គៈជាសិវៈ ហើយការរួមបញ្ចូលមានប្រសិទ្ធិដោយអនុសក្តិសុក្ខមរបស់សិវៈ (śivāṇu) ដើម្បីអញ្ជើញចៃតន្យៈ។ បន្ទាប់មករាយបញ្ជីប្រាតិṣ្ឋា ៥ ប្រភេទ បញ្ជាក់តួនាទីពិសេសនៃ brahma-śilā (ថ្មគ្រឹះ) និងនីតិវិធី sthāpana, sthita-sthāpana, utthāpana។ បន្តទៅវាស្តុ-សាស្ត្រ៖ ពិនិត្យដី ៥ វិធី គុណលក្ខណៈដីតាមវណ្ណៈ ទិសអនុគ្រោះ ការសម្អាតដីកខ្វក់ និងការបណ្តុះដីដោយជីក ដាក់គោ ឬភ្ជួរ។ មានលំដាប់ពិធីលម្អិត—ពិធីមណ្ឌប ការការពារ Aghora-astra គូសបន្ទាត់ដោយវត្ថុមង្គល បូជាសិវៈក្នុងផ្នែក Īśāna ការបរិសុទ្ធឧបករណ៍—បញ្ចប់ដោយកំណត់ព្រំដែន arghya និង parigraha (ទទួលកាន់កាប់) ទីតាំង។ បន្ទាប់ណែនាំការវិនិច្ឆ័យ śalya-doṣa ដោយសញ្ញា សំឡេងសត្វ និងការភ្ជាប់អក្សរ Mātr̥kā ទៅទិស។ ចុងក្រោយផ្តល់កម្មវិធីជ្រើស និងប្រាតិṣ្ឋា śilā (រួម nava-śilā) ពិធីងូតលាប និង tattva-nyāsa ដំឡើង Śiva-, Vidyā-, Ātma-tattva ជាមួយទេវតាអធិបតី lokapāla bīja kumbha ការការពារ prākāra homa និង Astra ដើម្បីដកកំហុស និងបរិសុទ្ធវាស្តុ-ភូមិ។
Adhyaya 93
Chapter 93 — वास्तुपूजादिविधानम् (Procedure for Vāstu-worship and Related Rites)
ព្រះអគ្គិចាប់ផ្តើមសៀវភៅណែនាំបច្ចេកទេសដែលមានមូលដ្ឋានពិធីសាស្ត្រ សម្រាប់ វាស্তু-ប្រតិស្ឋា តាមទិសដៅ Īśāna-kalpa។ បន្ទាប់ពីរៀបចំផែនទីប្រាសាទ អ្នកអនុវត្តបង្កើត វាស্তু-មណ្ឌប/មណ្ឌល លើទីតាំងរាបស្មើដូចវេទី មានរាងពហុកោណ ហើយបែងចែកជាក្រឡាចត្រង្គស្តង់ដារ (ពិសេស ៦៤ ក្រឡា និងយោងទៅ ៨១, ១០០, ២៥, ១៦, ៩ សម្រាប់ផ្ទះ ទីក្រុង និងអាសនៈ)។ ជំពូកពិពណ៌នាឧបករណ៍វាស់ (ដំបងឫស្សី ខ្សែ) ការដាក់តាមទិស/អង្កត់ទ្រូង និងការសមាធិឃើញ វាស্তু-បុរុស ស леж ងាកមុខទៅជើង ដូចអសុរ សម្រាប់ការដាក់រចនាសម្ព័ន្ធ។ បន្ទាប់មកវាបែងចែកទេវតាទៅលើរាងកាយ និងក្រឡាចត្រង្គ កំណត់ម្ចាស់មុំ និងអ្នកស្នាក់នៅតាមបាទ (១, ២, ៦, ៩) ហើយព្រមានកុំសាងសង់លើ មರ್ಮ (ចំណុចជីវិត) ដែលសម្គាល់ដោយសញ្ញា ស្វាស្ទិក វជ្រ ត្រីសូល ជាដើម។ មានលំដាប់បូជាយូរដែលកំណត់ នៃវេឌ្យ (naivedya) និងវត្ថុបូជា សម្រាប់ទេវតាទិស និងសត្វពាក់ព័ន្ធ រួមទាំង bhūta-pada ខាងក្រៅ (Carakī, Vidārī, Pūtanā)។ ចុងក្រោយបញ្ជាក់ម៉ូឌុលសមាមាត្រ (ស្តង់ដារ ៥ ហត្ថ) និងបញ្ជាឲ្យបូជាបាយផ្អែមសម្រាប់ការតាំងស្ថាបនា ដើម្បីភ្ជាប់សិប្បកម្មច្បាស់លាស់ជាមួយការបុណ្យសក្ការៈតាមធម៌។
Adhyaya 94
Chapter 94 — शिलाविन्यासविधानम् (The Procedure for Laying the Foundation Stones)
ព្រះឥស្វរ បង្ហាញពិធី «សិលាវិន្យាស» ដាក់ថ្មគ្រឹះ ជាជំហានៗ បន្តពីវាស್ತುបូជា។ ចាប់ផ្តើមបូជាខាងក្រៅដល់ឥសា និងទេវតាពាក់ព័ន្ធ (រួមក្រុម Carakya) ដោយថ្វាយអាហូត្រ ៣ ដងតាមលំដាប់។ នៅលក្ខណៈល្អ ធ្វើភូតបលី ដើម្បីសម្របសម្រួលកម្លាំងធាតុ និងអន្តរភព; បន្ទាប់មកដាក់សក្តិលើខ្សែកណ្ដាល (madhya-sūtra) ជាមួយកុម្ភ និងអនន្ត។ ថ្មត្រូវបានធ្វើឲ្យមាំក្នុងកុម្ភ ដោយមន្ត្រមូលពាក់ព័ន្ធអក្សរ «na»; រៀបកុម្ភ ៨ (ចាប់ពី Subhadrā/Sabhadrā) តាមទិសចាប់ពីកើត។ ធ្វើញាសៈជាមួយភាគ/អត្តសញ្ញាណលោកបាល; ដាក់សក្តិក្នុងរណ្តៅ; អនន្តត្រូវកំណត់នៅជិត/ចុងតាមបាឋ; ដំឡើង Nandā និងអំណាចពាក់ព័ន្ធលើថ្ម។ ខ្សែវាស់ (śambara) កំណត់ទេវតាអធិបតីនៅកណ្ដាលជញ្ជាំង; Dharma និងគោលការណ៍ជាប់ទាក់ទង ត្រូវចែកពីមុំទៅមុំ។ ការសមាធិឃើញ Brahmā នៅលើ និង Maheśvara ជាអ្នកពេញលេញទាំងអស់ ដោយអាធានក្នុង vyoma-prasāda។ បំបាត់ឧបសគ្គដោយបលី និង Astra-mantra; ដាក់ pūrṇa-śilā កណ្ដាល ហើយបញ្ចប់ដោយសមាធិមេឃ, tattva-traya nyāsa, បូជាសង្រ្គោះ និងពិធីបញ្ចប់/លាលះយញ្ញ។
Adhyaya 95
Pratiṣṭhā-sāmagrī-vidhāna — Prescription of Materials and Conditions for Consecration
ក្នុងអធ្យាយនេះ ព្រះឥស្វរ ប្រាប់ពីពិធីប្រតិស្ឋា ដំឡើងលិង្គក្នុងប្រាសាទ ដែលផ្តល់ទាំងសុខសម្បទា និងមោក្សៈ ប្រសិនបើធ្វើនៅ “ថ្ងៃទេវ” អ auspicious និងក្រោមលក្ខខណ្ឌហោរាសាស្ត្រគាំទ្រ។ អត្ថបទកំណត់ពេលវេលាពិធី៖ ខែក្នុងបង្អួច៥ខែចាប់ពីមាឃ (លើកលែងចៃត្រ), ទិថិ សមស្រប, ច្បាប់ជៀសវាង, និងនក្ខត្រា-លគ្នា ដែលពេញចិត្ត។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាទីតាំងភព ការប៉ះពាល់ និងផលល្អតាមផ្ទះ ដើម្បីវិនិច្ឆ័យជោគជ័យតាមជ្យោតិស្ស។ រួចផ្លាស់ពីពេលទៅទីកន្លែង៖ ការបែងចែកដីជំនួយ ប្លង់មណ្ឌប វេទិការាងការ៉េមានសសរ ចំនួន ទីតាំង រូបរាង និងមាត្រដ្ឋានគុណ្ឌា និងមេកហ្លា រួមទាំងលក្ខណៈយោនី និងទិសដៅ។ ចុងក្រោយ រាយបញ្ជីសាមគ្រី៖ តោរ៉ណា ទង់ បង្គោល ដីសក្ការៈ សារធាតុក្រអូប-ស្ងួត ទឹក ឫសឱសថ សារធាតុការពារ និងសម្អាត កុម្ភៈ និងការរៀបចំ ឧបករណ៍ហោម បូជាវត្ថុ ទានដល់អាចារ្យ និងការរាប់គ្រឿងមណី លោហៈ រ៉ែ និងធញ្ញជាតិ—បង្ហាញប្រតិស្ឋាជាបច្ចេកវិទ្យានៃភាពបរិសុទ្ធ រួមបញ្ចូលកោសមូស ទីតាំង និងវត្ថុធាតុ។
Adhyaya 96
Adhivāsana-vidhi (Procedure for Preliminary Consecration in Vāstu–Pratiṣṭhā / Īśāna-kalpa)
ជំពូក ៩៦ បើកពិធីអធិវាសនាវិធី ជាច្រកចូលមានវិន័យទៅកាន់ពិធីប្រតិស្ឋា៖ គ្រូបូជាចារ្យសម្អាតដោយងូតទឹក និងកិច្ចប្រចាំថ្ងៃ នាំជំនួយការ និងបូជាចារ្យចូលមណ្ឌបយជ្ញ ដើម្បីបង្កើតការការពារ សណ្តាប់ធ្នាប់ និងវត្តមានទេវតា។ ចាប់ផ្តើមបូជាទោរ៉ណៈ ដាក់ទ្វារបាល និងឧបករណ៍ការពារ ដើម្បីដកឧបសគ្គ និងថែរក្សាក្រតុ។ ការការពារទិស និងព្រំដែនត្រូវបានបង្កើនដោយទេវតាទង់ ក្សេត្របាល និងលោកបាលលើកលសៈ ជាមួយមន្ត្រា បូជា និងសមាធិ។ បន្ទាប់មកផ្លាស់ពីស្ថាបត្យកម្មក្រៅទៅស្ថាបត្យកម្មក្នុង៖ ភូតសុទ្ធិ អន្តរយាគ សោធនាមន្ត្រា-ទ្រព្យ និងញាសាជាន់ៗ រហូតដល់ដំឡើងសិវៈនិស្កលា ដែលពេញទាំងអស់ ទៅក្នុងលិង្គ។ កិច្ចភ្លើង (ហោម) ការចាត់ចែងអានវេដតាមសាខា និងលំដាប់អភិសេក (បញ្ចគវ្យ បញ្ចាម្រឹត ទឹកទីរថ និងទឹកឱសថ) នាំទៅការដោះដូររូបបូជា ការដាក់លើគ្រែ និងពិធីលក្ខ្មីអវតារៈ/សម្គាល់តាមមាត្រដ្ឋានសមាមាត្រ។ ចុងក្រោយកំណត់អធិវាសៈជាការស្នាក់យប់តាមវិន័យ (ឬជម្រើសខ្លី) ហើយបញ្ជាក់ថាមានប្រសិទ្ធិភាពទោះបីបង្រួម—បង្ហាញពិធីត្រឹមត្រូវជាស្ពានទៅជោគជ័យធម្ម និងការសម្រេចសិវៈ។
Adhyaya 97
Śiva-pratiṣṭhā-kathana — Account of Installing Śiva (Liṅga-Pratiṣṭhā within Vāstu-Pratiṣṭhā & Īśāna-kalpa)
ជំពូកនេះបន្តពីពិធី adhivāsana ទៅកាន់ពិធីប្រតិស្ឋា (ដំឡើង) ព្រះសិវៈ/លិង្គយ៉ាងលម្អិត។ ថ្ងៃចាប់ផ្តើមដោយ nitya-karma និងការគោរពអ្នកការពារច្រកទ្វារ (dvārapāla) ដើម្បីបង្កើតសិទ្ធិពិធីមុនចូលស្ថានបរិសុទ្ធ។ ព្រះបូជាចារ្យបូជាទិសបាល (dikpāla) កុម្ភៈព្រះសិវៈ (Śiva-kumbha) និង vardhanī ហើយបណ្តេញឧបសគ្គដោយ astra-mantra ជាពិសេស “huṃ phaṭ”។ មានបទបញ្ជាវាស្តុសំខាន់៖ មិនគួរដាក់លិង្គត្រង់កណ្ដាលពិត ដើម្បីជៀស bedha-doṣa ត្រូវបង្វិលឲ្យលំអៀងតិចតួចតាមមាត្រយវ (yava)។ គ្រឹះត្រូវបានបរិសុទ្ធដោយទិស Īśāna និងដំឡើង Anantā ជាមូលដ្ឋានគាំទ្រទាំងអស់ ដោយ sṛṣṭi-yoga/āsana-mantra និង mudrā ស្ថេរភាព។ បន្ទាប់មករាយបញ្ជីការដាក់វត្ថុបញ្ចុះ (លោហៈ គ្រឿងអលង្ការ ឱសថ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ) ការដាក់រណ្តៅតាមទិស (garta) ការកំណត់ទ្វារ ការចងបន្ទះជើង (pīṭha) លំដាប់ nyāsa (tri-tattva, ṣaḍ-arcā) និង abhiṣeka ដោយ pañcāmṛta។ ជំពូកក៏ផ្តល់វិធីកែខុស (Śiva-śānti, Mṛtyuñjaya-japa, ពាក្យបញ្ចប់) ហើយបញ្ចប់ដោយពិធីបុណ្យ/ទានក្រោយប្រតិស្ឋា ច្បាប់សម្រាប់លិង្គធម្មតា និងពិសេស ការកម្រិតចំពោះបូជាចារ្យ Caṇḍa សម្រាប់លិង្គខ្លះ ប្រាក់កម្រៃអ្នកដំឡើង និងការពង្រីកទៅលិង្គចល័ត និងការដំឡើងទេវតាផ្សេងៗ—បង្ហាញការសម្របសម្រួលរវាងវិទ្យាវាស្តុ មន្ត្រ និងភក្តិ។
Adhyaya 98
Chapter 98 — गौरीप्रतिष्ठाकथनम् (Gaurī-Pratiṣṭhā: Installation and Worship of Gaurī; Īśāna-kalpa Elements)
ជំពូក ៩៨ ចាប់ផ្តើមដោយកំណត់សម្គាល់អំពីការអានខុសគ្នានៃអត្ថបទក្នុងសៀវភៅដៃ ហើយបន្តទៅពិធី «គោរី-ប្រតិស្ឋា»។ ព្រះឥશ્વរប្រាប់ឲ្យរៀបចំមណ្ឌប និងការរៀបចំពិធីដំបូងៗ ជាមុនសិន បន្ទាប់មកលើកកន្លែងដំឡើងឲ្យខ្ពស់ និងដាក់ឲ្យត្រឹមត្រូវ។ អ្នកប្រតិបត្តិធ្វើ ន្យាស (ដាក់មន្តលើអង្គ/កន្លែង) ជាលំដាប់ ចាប់ពីមន្តមូរតិ រហូតដល់មន្តពាក់ព័ន្ធនឹង «ស័យយា» (គ្រែពិធី) រួមទាំងមន្តគុហា និងលំដាប់ពី អាត្មវិទ្យា ដល់ សិវៈ បញ្ចប់ដោយ «ឥសាន-និវេសន» (អញ្ជើញ/ដំឡើងឥសា/ឥសាន)។ បន្ទាប់មក ដំឡើង បរា-សក្តិ តាមន្យាស ហើយធ្វើ ហោម និង ជប តាមវិធីដែលបានបញ្ជាក់មុន; កម្លាំងដែលអញ្ជើញត្រូវបាន «បង្រួមរួម» ហើយបង្កើត «ពិណ្ឌី» ជារូបកាយនៃ ក្រីយា-សក្តិ (អំណាចសកម្មភាពពិធី)។ ព្រះនាងត្រូវបានសមាធិឃើញថាសព្វគ្រប់ក្នុងតំបន់ពិធី ដាក់គ្រឿងអលង្ការ និងបូជាវត្ថុត្រឹមត្រូវ ហើយបន្ទាប់មកបញ្ចូលទៅក្នុងរូប/អាសនៈ។ ចុងក្រោយ បែងចែកការដាក់៖ ក្រីយា-សក្តិ លើ ពីឋ (អាសនៈ) និង ជ្ញាន (អំណាចចំណេះដឹង) លើ វិគ្រៈហ (រូបបដិមា) បន្ទាប់មកគោរពចូលទៅជិត អំបិកា/សិវា (ប៉ះ/កាន់តាមពិធី) និងបូជាដោយគ្រឿងបូជាពេញលេញ។
Adhyaya 99
Sūrya-pratiṣṭhā-kathana (Account of Installing Sūrya)
ក្នុងអធ្យាយនេះ ព្រះអម្ចាស់បង្ហាញវិធីសូរ្យ-ប្រតិស្ឋា (ការតាំងស្ថាបនាព្រះអាទិត្យ) ក្នុងបរិបទវាស್ತು-ប្រតិស្ឋា និង ឥសាន-កល្ប។ ពិធីចាប់ផ្តើមដោយលំដាប់អក្សរ-មន្ត្រា (ប៊ីជ/វර්ណ) ហើយបន្ត “ដូចបានបង្រៀនមុន” ដោយរៀបចំមណ្ឌប និងអំពើត្រៀមដូចជា ស្នាន (ងូតពិធី) និងសុទ្ធិ (ការបរិសុទ្ធ)។ លើវិទ្យា-អាសន/សយ្យា អាចារ្យធ្វើអង្គ-ញាសសម្រាប់ភាស្ករ បន្ទាប់មកដំឡើងត្រី-តត្តវៈ ហើយដាក់ខាទិ-បញ្ចកជាមួយស្រៈ បង្ហាញការដាក់ជាន់ៗនៃសំឡេង (មន្ត្រា) គោលការណ៍ (តត្តវៈ) និងទម្រង់ (ទីតាំងដំឡើង)។ បន្ទាប់ពីបរិសុទ្ធពិណ្ឌីឡើងវិញ ញាសត្រូវពង្រីកតាមតត្តវៈ-បញ្ចក រហូតដល់ស-ទេស-បដ (ទីតាំងកំណត់)។ គ្រូបង្កើតសរវតោមុខី-សក្តិ ហើយដោយដៃខ្លួនឯង ដំឡើងសូរ្យដែលមានសក្តិ។ ចុងក្រោយ បញ្ជាក់នាមបញ្ចប់ដោយ “ស្វាមិន” និងសូរ្យ-មន្ត្រាដែលបានបង្រៀនមុនថាជាអធិការសម្រាប់ការដំឡើង។
Adhyaya 100
Chapter 100 — द्वारप्रतिष्ठाकथनम् (Dvāra-pratiṣṭhā-kathana: Procedure for Door Consecration)
ក្នុងអធ្យាយនេះ ព្រះឥស្វរ បង្រៀនពិធីប្រតិស្ឋា (ការប្រគេន/ដំឡើង) ជាក់លាក់សម្រាប់ទ្វារ (dvāra) ដោយចាត់ទុកកម្រិតចូល និងកម្រិតជើងទ្វារ ជាចំណុចប្រសព្វសក្ការៈដែលត្រូវសម្អាត ការពារ និងដាក់ថាមពលឲ្យត្រឹមត្រូវ។ ដំបូងរៀបចំផ្នែកទ្វារដោយទឹកឱសថ និងសារធាតុសម្អាតផ្សេងៗ ហើយដាក់លើសយនៈ (គ្រែប្រតិស្ឋា)។ បន្ទាប់ធ្វើន្យាសៈបីផ្នែក (ឫស-កណ្ដាល-ចុង) ដំឡើងលំដាប់ពី អាត្មាន តាមតត្តវៈកណ្ដាល រហូតដល់ ឥស្វរ; បន្តដោយសន្និវេសៈ ហោម និងជប ដើម្បីឲ្យរូបដែលដំឡើង “តាមរូបសម្បត្តិដើម”។ ការបូជានៅមាត់ទ្វារធ្វើវាស្តុបូជា ក្រោមការការពារមន្ត្រ អនន្តៈ ដាក់រត្នបញ្ចក (វត្ថុមានតម្លៃ៥) និងធ្វើសាន្តិហោម ដើម្បីបន្ធូរឧបសគ្គ។ អធ្យាយក៏រាយបញ្ជីវត្ថុការពារ (ឱសថ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងសារធាតុផ្សេងៗ) និងបញ្ជាធ្វើរ៉ក្សាបោតលី (កញ្ចប់ការពារ) ចងជាមួយឧទុម្ពរ ដោយអំពាវនាវប្រṇវៈ។ កំណត់ទិសដៅឲ្យលំអៀងទៅជើងបន្តិច ហើយន្យាសៈបន្ថែមដាក់ អាត្ម-តត្តវៈ ខាងក្រោម វិទ្យា-តត្តវៈ លើសសរខាង និងដាក់ ព្រះសិវៈ ក្នុង “តំបន់អាកាស” បញ្ចប់ដោយដំឡើងតាមមូលមន្ត្រ។ ចុងក្រោយថ្វាយបង្គំទេវតាអ្នកថែទ្វារ និងគ្រឿងគាំទ្រ (តល្បៈជាដើម) តាមសមត្ថភាព បន្ទាប់ធ្វើពិធីសងបាបសម្រាប់កំហុស បាលីតាមទិស និងដាក់ទក្ខិណា។
Adhyaya 101
Chapter 101 — प्रासादप्रतिष्ठा (Prāsāda-pratiṣṭhā): Consecration and Installation of the Temple
ក្នុងអធ្យាយនេះ ព្រះអគ្គិពណ៌នាពិធី «ប្រាសាទប្រតិષ્ઠា» ដែលបញ្ចូលការរៀបចំវាស್ತುជាមួយការអន្តរភាវនៃតន្ត្រ-អាគម។ កន្លែងដំឡើងកំណត់នៅជិតចុងស៊ុកណាសា លើវេទិកាបូជាខាងកើត ដើម្បីបង្កើតវេយ្យាករណ៍លំហនៃជីវិតប្រាសាទ។ ដំឡើងអាសនៈផ្កាឈូកចាប់ពី អាធារ-សក្តិ ហើយបិទដោយប្រាណវៈ; បន្ទាប់មករៀបចំមូលដ្ឋានលើមាស (ឬសារធាតុសមស្រប) ជាមួយវត្ថុបរិសុទ្ធ រួមទាំង បញ្ចគវ្យ។ តាំងកុម្ភៈមានទឹកឃ្មុំ និងទឹកដោះគោ ដាក់ធនធានមានតម្លៃ៥ប្រភេទ តុបតែងដោយក្រណាត់ កម្រងផ្កា ក្លិនក្រអូប ផ្កា និងធូប; រៀបចំឧបករណ៍បូជាជំនួយ និងស្លឹកស្វាយជាសញ្ញាមង្គល។ បន្ទាប់មកពិធីបង្វែរចូលខាងក្នុង៖ តាមប្រាណាយាម (ពូរក/រេचक) និងញាសា គ្រូបូជាដាស់សម្បូ ហើយទាញភ្លើងតូចដូចអគ្គិពី ទ្វាទសាន្ត ដាក់ចូលកុម្ភៈជាផ្លូវតន្ត្រនៃវត្តមាន។ រូបទេវតាបំពេញដោយបញ្ចូលគុណលក្ខណៈ កលា ក្សាន្តិ វាគីស្វរ បណ្តាញណាឌី និងប្រាណ ឥន្ទ្រីយ និងទេវតារបស់វា និងសិវៈពេញលំហ តាមមុទ្រា មន្ត្រ ហោម ប្រោះទឹក ប៉ះ និងជប—បញ្ចប់ដោយការរៀបចំកុម្ភៈជា៣ផ្នែក ដើម្បីឲ្យព្រះស្ថិតស្ថេរ។
Adhyaya 102
Chapter 102 — ध्वजारोपणं (Dhvajāropaṇa: Raising/Installing the Temple Flag)
ជំពូកនេះបន្តលំដាប់ វាស್ತು–ប្រតិષ્ઠា ដោយកំណត់ពិធីបូជាសក្ការៈ និងដំឡើង cūlaka (កំពូល/ក្រវ៉ាត់), dhvaja-daṇḍa (ដំបងទង់) និង dhvaja (ទង់បដា) ជាការប្រតិបត្តិរបៀប Śaiva-Āgama ក្នុង Īśāna-kalpa។ វាពិពណ៌នាទម្រង់ និងសញ្ញាសម្គាល់ (ដូចជា និមិត្ត Vaiṣṇava លើ kumbha, ការហៅ Agracūla, និងកំពូល Īśaśūla លើ liṅga) ព្រមទាំងនិមិត្តសញ្ញា៖ បើបែកខូចពេលលើកឡើង គេថាមិនល្អសម្រាប់ស្តេច/យជមាន។ លំដាប់ពិធីរួមមាន śānti, បូជា dvārapāla, tarpaṇa ដល់ទេវតាមន្ត្រ, ស្រោច/ងូតដោយ astramantra បន្ទាប់មក nyāsa និង aṅga-pūjā។ ការដំឡើងមានលក្ខណៈកោស្មូស៖ សមាធិ Śiva ជា sarva-tattvamaya និង vyāpaka ដោយគូររូប Ananta, Kālarudra, lokapāla, bhuvana និងក្រុម Rudra ក្នុងគ្រោង brahmāṇḍa។ ទង់ក្លាយជាគំនូសកោស្មូសបញ្ឈរ ដាក់ tattva, śakti (រួម Kuṇḍalinī), nāda និងអំណាចការពារ។ ចុងក្រោយមានការប្រទក្សិណា សម្រាប់ផលប្រាថ្នា ការការពារតាមការសមាធិ Pāśupata ការសងសឹកកំហុសពិធី dakṣiṇā និងបុណ្យយូរអង្វែងសម្រាប់អ្នកបង្កើតរូប, liṅga និងវេទិកា។
Adhyaya 103
जीर्णोद्धारः (Jīrṇoddhāra) — Renovation and Ritual Handling of Defective Liṅgas and Old Shrines
ជំពូកនេះបន្តបន្ទាប់ពីពិធីលើកទង់ ហើយចូលទៅកាន់ «ជីរណោទ្ធារ» គឺការជួសជុល និងស្ដារឡើងវិញតាមវិន័យនៃការតាំងសក្ការៈ។ ឥស្វរៈរាយបញ្ជីកំហុសដែលធ្វើឲ្យលិង្គព្រះសិវៈមានបញ្ហាពិធីការ ដូចជា បាត់សុភមង្គល បែក ប៉ោង/ក្រាស់ ត្រូវរន្ទះ បិទជុំវិញ ប្រេះ ខូចទ្រង់ទ្រាយ មិនស្ថិតស្ថេរ ខុសតម្រង់ ច្រឡំទិស និងដួល។ វិធានស្ដាររួមមានការបន្ថែមបិណ្ឌី (ជើងទ្រលិង្គ) និងវ្រឹសៈ (និមិត្តគោ) និងលំដាប់ពិធីដូចជា សង់មណ្ឌប បូជាទ្វារ រៀបចំស្ថណ្ឌិល បំពេញមន្ត បូជាវាស្តុទេវ និងបាលីទៅទិសខាងក្រៅ។ ព្រះបូជាចារ្យអង្វរ សម្បូ ហើយធ្វើសាន្តិហោមដោយវត្ថុ និងចំនួនកំណត់ ប្រើអង្គមន្ត្រា និងអស្ត្រមន្ត្រា បញ្ចេញអំណាចរារាំងដែលភ្ជាប់នឹងកោបលិង្គ បន្តដោយព្រួសទឹក ប៉ះគុសា ជប និងអរឃ្យតាមលំដាប់បញ្ច្រាសទៅអធិការតត្តវៈ។ បន្ទាប់មកចងលិង្គ នាំទៅជ្រមុជទឹក ហើយធ្វើពុស្តិហោម និងពិធីការពារ។ មានការបញ្ជាក់សំខាន់ថា លិង្គដែលបានប្រតិស្ឋា និងសាលាបូជាចាស់/បែក មិនគួរផ្លាស់ទីទេ ការជួសជុលត្រូវរក្សាសក្ការៈ។ ចុងក្រោយព្រមានអំពីរចនាផ្ទៃក្នុងប្រាសាទ៖ តឹងពេកនាំទៅមរណៈ ខណៈពង្រីកពេកនាំទៅបាត់បង់ទ្រព្យ។
Adhyaya 104
Prāsāda-Lakṣaṇa (Characteristics of Temples): Site Division, Proportions, Doorways, Deity-Placement, and Bedha-Doṣa
ព្រះឥśvara ប្រាប់ Śikhadhvaja អំពីលក្ខណៈទូទៅនៃប្រាសាទ (prāsāda) ចាប់ពីការបែងចែកទីតាំងសាងសង់ដោយវិន័យ និងតុល្យភាពសមាមាត្រដែលគ្រប់គ្រង garbha (បន្ទប់បរិសុទ្ធ), piṇḍikā (ជើងទ្រនាប់/ប្លាំង), ចន្លោះខាងក្នុង និង bhitti (ខ្សែជញ្ជាំង)។ គេរំលឹកពីបែបបទខុសៗគ្នានៃប្រពៃណីស្ថាបត្យកម្ម (បែងចែក ៤, ៥, ១៦) ប៉ុន្តែរក្សា pramāṇa (មាត្រដ្ឋាន) ជាអធិបតេយ្យ។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាពី jagatī និង nemi (ខ្សែព័ទ្ធជុំវិញ), ការបែងចែកបរិវេណ និងការលេចចេញ rathakā។ វាភ្ជាប់រូបវិទ្យាបរិសុទ្ធជាមួយទេវវិទ្យា ដោយកំណត់ការដំឡើងទេវតាតាមទិស (Āditya ខាងកើត; Yama និងអ្នកដទៃតាមទិស; Skanda–Agni ក្នុងដែន vāyu) និងបញ្ជាឲ្យធ្វើ pradakṣiṇā ខាងក្រៅ។ មានចំណាត់ថ្នាក់រូបរាងប្រាសាទ/អគារ (Prāsāda, Meru, Mandara, Vimāna; Balabhī, Gṛharāja, Śālāgṛha) និងការបង្កើតតាមរាង (ការ៉េ មូល វែង អុកតាហ្គោន) ជាមួយការបែងចែក ៩ ប្រភេទ។ ចុងក្រោយបង្ហាញក្បួនទ្វារ៖ ច្បាប់ទិស (មិនដាក់ទ្វារទិសរង), ទំហំជាអង្គុល, ចំនួន śākhā, ទីតាំង dvārapāla និងសញ្ញាអាក្រក់ពីកំហុស bedha/biddha ហើយបញ្ចប់ដោយលក្ខខណ្ឌដែលកំហុសរំលោភព្រំដែនមិនកើតឡើង។
Adhyaya 105
नगरादिवास्तुकथनं (Discourse on Vāstu for Cities and Related Settlements)
ព្រះឥśvara បង្រៀនមូលដ្ឋានពិធីបច្ចេកទេសសម្រាប់សេចក្តីរុងរឿងនៃទីក្រុង ភូមិ និងបន្ទាយ ដោយកំណត់ការគោរពវាស್ತುតាមម៉ណ្ឌលា ៨១ បដា (៩×៩)។ បន្ទាប់មកព្រះអង្គរៀបចំលំដាប់លាក់លៀម និងទេវភាពលើលំហ៖ ដាក់ឈ្មោះ nāḍī ខាងកើត រាយនាមគុណនាមនៃ “ជើង/បដា” នៃម៉ណ្ឌលា និងចាត់ទេវតា-កម្លាំងទៅតាមទិស ចន្លោះទិស និងផ្នែកដូចផ្កា (រួមទាំងទីតាំងពិសេសដូចជា Māyā, Āpavatsa, Savitṛ/Sāvitrī/Vivasvān, Viṣṇu, Mitra ជាដើម)។ ពីកោស្មូសទៅសំណង់ វាបញ្ជាក់ប្រភេទផែនការ (ប្រាសាទ ekāśīpada, ម៉ណ្ឌប śatāṅghrika) ការដាក់បន្ទប់ និងច្បាប់សមាមាត្រសម្រាប់ជញ្ជាំង ផ្លូវ (vīthī/upavīthī) និងប្លង់ផ្សេងៗ (Bhadrā, Śrī-jaya)។ វានាំមកនូវប្រភេទផ្ទះ (មួយ-ពីរ-បី-បួន-ប្រាំបីសាលា) ការវិនិច្ឆ័យនិមិត្តសញ្ញាតាមកង្វះទិស និងសញ្ញា śūla/triśūla/triśālā។ ចុងក្រោយ វាចាត់តំបន់មុខងារតាមទិស (ដេក អាវុធ ទ្រព្យ សត្វគោ កន្លែងទទួលឧបនាយន៍) វិធីចាត់ថ្នាក់តាមសំណល់ និងផលវិបាកនៃទ្វារផ្សេងៗ ដើម្បីឲ្យវាស್ತು-śāstra ជាវិន័យធម្មៈសម្របសម្រួលសំណង់ជាមួយលំដាប់ទេវតា សម្រាប់ Bhukti មាំមួន និងជីវិតសុភមង្គល។
Adhyaya 106
Chapter 106 — नगरादिवास्तुः (Vāstu Concerning Towns and Related Settlements)
ព្រះអគ្គិ (ជាអីશ્વរ) បង្រៀនវសិષ્ઠអំពីវាស್ತುសាស្ត្រសម្រាប់បង្កើត និងរៀបចំទីក្រុង ដើម្បីបង្កើនសេចក្តីរុងរឿងនៃរាជ្យ (រាជ្យវృద్ధិ)។ ចាប់ផ្តើមពីការជ្រើសរើសទីតាំងវាស់ជាយោជនៈ បន្ទាប់មកធ្វើពិធីបឋម—បូជាទេវតាវាស್ತು និងបាលី—ហើយកំណត់វាស್ತುមណ្ឌល ៣០ បទ ដោយដាក់ទ្វារតាមទិស៖ ខាងកើតក្នុងភាគសូរ្យ, ខាងត្បូងក្នុងគន្ធರ್ವ, ខាងលិចក្នុងវរុណ, ខាងជើងក្នុងសោម្យ។ វាបញ្ជាក់មាត្រដ្ឋានទ្វារឲ្យដំរីឆ្លងកាត់បាន ព្រមទាំងព្រមានអំពីទ្វាររូបរាងអមង្គល និងណែនាំទ្រង់ទ្រាយសន្តិ (śānti-kṛt) សម្រាប់ការពារទីក្រុង។ បន្ទាប់មករៀបចំតំបន់មុខរបរ និងរដ្ឋបាលតាមចំណែកទិស (សិប្បករ អ្នកសម្តែង មន្ត្រី អាជ្ញាធរ ឈ្មួញ គ្រូពេទ្យ ទ័ពសេះ) និងកំណត់ទីតាំងស្មសាន កន្លែងចិញ្ចឹមគោ និងកសិករ។ វាសង្កត់ថាទីក្រុងគ្មានទេវតាបានដំឡើងគឺ ‘និរទៃវត’ ងាយរងទុក្ខព្យាបាទ ខណៈទីក្រុងមានទេវតាការពារនាំឲ្យឈ្នះ សុខសម្បទា និងមោក្ស។ ចុងក្រោយពិពណ៌នាការរៀបចំបន្ទប់ក្នុងផ្ទះ (ផ្ទះបាយ ទ្រព្យសម្បត្តិ ឃ្លាំងស្រូវ បន្ទប់ទេវតា) និងចំណាត់ថ្នាក់ផ្ទះ (ចតុះសាលា ត្រីសាលា ទ្វិសាលា ឯកសាលា; ប្រភេទអាលិន្ទ/ដាលិន្ទ) ដោយភ្ជាប់របៀបរដ្ឋានទៅនឹងការការពារពិធី និងរាជធម៌។