Adhyaya 106

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे गृहादिवास्तुर्नाम पञ्चाधिकशततमो ऽध्यायः अथ षडधिकशततमो ऽध्यायः नगरादिवास्तुः ईश्वर उवाच नगरादिकवास्तुश् च वक्ष्ये राज्यादिवृद्धये योजनं योजनार्धं वा तदर्थं स्थानमाश्रयेत्

ដូច្នេះ ក្នុង «អគ្និមហាបុរាណ» ជំពូកទី១០៥ ដែលមាននាមថា «វាស្តុអំពីផ្ទះ និងអ្វីៗដូច្នោះ» បានបញ្ចប់។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី១០៦ «វាស្តុអំពីទីក្រុង និងអ្វីៗដូច្នោះ»។ ព្រះអម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំនឹងពណ៌នាគោលការណ៍វាស្តុសម្រាប់ទីក្រុង និងស្ថានទីលំនៅពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីបង្កើន និងចម្រើននៃរាជ្យ និងធនធានរបស់វា។ ដើម្បីគោលបំណងនោះ គួរជ្រើសរើស និងស្នាក់នៅលើទីតាំងសមរម្យ មានទំហំមួយយោជនៈ ឬកន្លះយោជនៈ»។

Verse 2

हनमिति घ धर्मः कलिश्चेत्यादिः, मृतिर्धनमित्यन्तः पाठो झ पुस्तके नास्ति आयुः प्रावाह्यशस्यानीति ख , छ च भोगं च पत्यं चेति ख , छ च द्वारतः प्रोक्त इति घ भोजनार्धन्तदर्धं च इति घ , ङ च अभ्यर्च्य वास्तु नगरं प्राकाराद्यन्तु कारयेत् ईशादित्रिंशत्पदके पूर्वद्वारं च सूर्यके

«ហណ» (ដូច្នេះ)៖ ក្នុងសៀវភៅដៃ Gha ការអានចាប់ផ្តើមដោយ «ធម្មៈ កលិ ជាដើម»; ការអានបញ្ចប់ «ម្រឹតិ ធន» មិនមានក្នុងសៀវភៅដៃ Jha ទេ។ ក្នុង Kha និង Cha ក៏មានបំលាស់ «អាយុះ ប្រាវាហ្យសស្យានី»; ហើយក៏មាន «ភោគំ ច បត្យំ ច»។ ក្នុង Gha មាន «ទ្វារតះ ប្រក្ត»; ក្នុង Gha និង Ṅa ក៏មាន «ភោជនាអರ್ಧំ តទអರ್ಧំ ច»។ បន្ទាប់ពីបូជាទេវតាវាស্তু គួរឲ្យសង់ទីក្រុងជាមួយជញ្ជាំងព័ទ្ធ និងការពារផ្សេងៗ។ ក្នុងវាស্তুមណ្ឌលា ៣០ បទ ចាប់ពីឥសាន (ឦសានៈ) ទ្វារខាងកើតត្រូវដាក់នៅតំបន់សូរ្យ (សុរិយៈ)។

Verse 3

गन्धर्वाभ्यां दक्षिणे स्याद्वारुण्ये पश्चिमे तथा सौम्यद्वारं सौम्यपदे कार्या हट्टास्तु विस्तराः

ទ្វារខាងត្បូងគួរដាក់នៅតំបន់គន្ធರ್ವ; ដូចគ្នានេះ ទ្វារខាងលិចគួរដាក់នៅតំបន់វរុណ។ ទ្វារខាងជើងត្រូវសង់នៅតំបន់សោម្យ (Saumya) ហើយផ្លូវផ្សារ (ហាត់តា/haṭṭa) គួររៀបចំឲ្យទូលាយ។

Verse 4

येनेभादि सुखं गच्छेत् कुर्याद् द्वारं तु षट्करं छिन्नकर्णं विभिन्नञ्च चन्द्रार्धाभं पुरं न हि

គួរសង់ទ្វារដោយមាត្រដ្ឋានប្រាំមួយ (ប្រាំមួយហត្ថ/គុបិត) ដើម្បីឲ្យដំរីជាដើមឆ្លងកាត់បានស្រួល។ ប៉ុន្តែទីក្រុងមិនគួរមានទ្វារដែល «កាត់ត្រចៀក» (ខូចខាងជាយ), បែកឆែក, ឬមានរាងដូចព្រះចន្ទពាក់កណ្ដាលទេ។

Verse 5

वज्रसूचीमुखं नेष्टं सकृद् द्वित्रिसमागमं चापाभं वज्रनागाभं पुरारम्भे हि शान्तिकृत्

ទ្វារប្រភេទ «វជ្រសូចីមុខ» (ចុងម្ជុលវជ្រ) មិនគួរជ្រើសរើសទេ។ ប្រភេទដែលមានចំណុចប្រសព្វម្តង ឬពីរ/បីដង (ទ្វិ/ត្រី-សមាគម) គឺគួរជាង; ដូចគ្នានេះទ្វាររាងធ្នូ (ចាបាភ) និងរាង «វជ្រនាគ» (វជ្រនាគាភ)។ នៅពេលចាប់ផ្តើមការវាយលុកទីក្រុង (បុរារំភ) ទាំងនេះត្រូវបាននិយាយថាជាអំពើសន្តិក្រឹត (បង្កសន្តិ) សម្រាប់បំបាត់អមង្គល និងការប្រឆាំង។

Verse 6

प्रार्च्य विष्णु हरार्कादीन्नत्वा दद्याद् बलिं बली आग्नेये स्वर्णकर्मारान् पुरस्य विनिवेशयेत्

បន្ទាប់ពីបូជាវិស្ណុ ហរ (សិវៈ) ព្រះអាទិត្យ និងទេវតាផ្សេងៗ ដោយកោតគោរព និងក្បាលទាបចំពោះពួកគេ អធិបតី/អ្នកឧបត្ថម្ភគួរបូជាបលិ (គ្រឿងបូជាថ្វាយ)។ នៅតំបន់អាគ្នេយ៍ (អាគ្នេយៈ—ទិសអាគ្នេយ៍/អាគ្នេយ៍) នៃទីក្រុង គួរឲ្យតាំងទីលំនៅអ្នកធ្វើមាស និងអ្នកធ្វើលោហកម្ម។

Verse 7

दक्षिणे नृत्यवृत्तीनां वेश्यास्त्रीणां गृहाणि च नटानाञ्चक्रिकादीनां कैवर्तादेश् च नैरृते

នៅខាងត្បូង គួរដាក់ទីលំនៅរបស់អ្នករកជីវិតដោយរបាំ និងស្ត្រីវេស្យា; នៅខាងនិរតិ (ត្បូងលិច) គួរដាក់តំបន់របស់តារាសម្តែង អ្នកសម្តែងប្រភេទចក្រិកា និងអ្នកនេសាទជាមួយសហគមន៍ពាក់ព័ន្ធ។

Verse 8

रथानामायुधानाञ्च कृपाणाञ्च वारुणे शौण्डिकाः कर्माधिकृता वायव्ये परिकर्मणः

នៅផ្នែកវារុណ (Vāruṇa) គួរតែងតាំងមន្ត្រីគ្រប់គ្រងរថ ឧបករណ៍អាវុធ និងដាវ; នៅផ្នែកវាយវ្យ (Vāyavya) គួរតែងតាំងអ្នកបម្រើ (parikarmaṇaḥ) សម្រាប់សេវាកម្មជំនួយ និងការថែទាំជួសជុល។

Verse 9

ब्राह्मणा यतयः सिद्धाः पुण्यवन्तश् च चोत्तरे फलाद्यादिविक्रयिण ईशाने च वणिग्जनाः

នៅទិសខាងជើង គួរឲ្យមានព្រះព្រាហ្មណ៍ អ្នកបួស (យតិ) អ្នកសម្រេចសិទ្ធិ និងអ្នកមានបុណ្យផ្សេងៗ; នៅទិសឥសាន (ជើងកើត) គួរដាក់អ្នកលក់ផ្លែឈើជាដើម និងពួកពាណិជ្ជករ។

Verse 10

पूर्वतश् च बलाध्यक्षा आग्नेये विविधं बलं स्त्रीणामादेशिनो दक्षे काण्डारान्नैरृते न्यसेत्

នៅខាងកើត គួរដាក់មេបញ្ជាការកងទ័ព; នៅអាគ្នេយ៍ (ត្បូងកើត) គួរដាក់កងទ័ពជាប្រភេទៗ។ នៅខាងត្បូង គួរដាក់អ្នកត្រួតពិនិត្យផ្នែកស្ត្រី; ហើយនៅនិរតិ (ត្បូងលិច) គួរដាក់ឃ្លាំង/អាវុធស្តុក (កណ្ឌារ)។

Verse 11

पश्चिमे च महामात्यान् कोषपालांश् च कारुकान् व्यायतं वज्रनासाभमिति घ चापाभं चक्रनाभाभमिति ङ स्तुत्वा नत्वा बलिं बली इति ङ आग्नेये तु कर्मकारानिति ख दक्षिणे भृत्यधूर्तानामिति छ नटानां वाह्लिकादीनामिति ख , ज च परिकर्मण इति छ , ज च उत्तरे दण्डनाथांश् च नायकद्विजसङ्कुलान्

នៅទិសខាងលិច គួរដាក់មហាមាត្យ (មន្ត្រីធំៗ) អ្នកថែរក្សាគ خزនៈ និងសិប្បករ។ បន្ទាប់ពីសរសើរ និងគោរពបូជាទេវតា គួរថ្វាយបលិ (bali)។ នៅអាគ្នេយ៍ គួរដាក់អ្នកធ្វើការ និងសិប្បករ; នៅទិសត្បូង គួរដាក់អ្នកបម្រើ និងអ្នកល្បិចកល/ជនអាក្រក់; ក៏ដូចជាតារាសម្តែង និងពួកវាហ្លិកា និងអ្នកបម្រើសេវាកម្ម។ នៅទិសខាងជើង គួរដាក់ដណ្ឌនាថ (មេយុត្តិធម៌/វិន័យ) និងមេដឹកនាំ ជាមួយសមាគមព្រះព្រាហ្មណ៍។

Verse 12

पूर्वतः क्षत्रियान् दक्षे वैश्याञ्छून्द्रांश् च पश्चिमे दिक्षु वैद्यान् वाजिनश् च बलानि च चतुर्दिशं

ទៅទិសកើត គួរដាក់កងក្សត្រីយៈ; ទិសត្បូង ដាក់វៃស្យៈ; ទិសលិច ដាក់សូទ្រៈ។ ទិសផ្សេងៗ គួរដាក់វេជ្ជបណ្ឌិត និងកងទ័ពសេះ ហើយរៀបចំកម្លាំងគ្រប់បួនទិស។

Verse 13

पूर्वेण चरलिङ्ग्यादीञ्छ्मशानादीनि दक्षिणे पश्चिमे गोधनाद्यञ्च कृषिकर्तॄंस्तथोत्तरे

ទិសកើត គួរដាក់ពួកសមណៈដើរលំហែ និងអ្នកដទៃដូចគ្នា; ទិសត្បូង ដាក់ទីបូជាសព និងកន្លែងអមង្គលស្រដៀងៗ; ទិសលិច ដាក់គោក្របី និងទ្រព្យសម្បត្តិពាក់ព័ន្ធ (របង/កន្លែងចិញ្ចឹម); ហើយទិសជើង ដាក់កសិករ។

Verse 14

न्यसेन्म्लेच्छांश् च कोणेषु ग्रामादिषु तथा स्मृतिं श्रियं वैश्रवणं द्वारि पूर्वे तौ पश्यतां श्रियं

គួរដាក់ពួកម្លេច្ឆៈ នៅតំបន់ជ្រុងៗ នៃភូមិ និងទីកន្លែងដូចគ្នា។ ដូចគ្នានេះ នៅទ្វារខាងកើត គួរតាំង ស្ម្រឹតិ (Smṛti), ស្រី (Śrī) និង វៃស្រវណ (Vaiśravaṇa/គុបេរ) ដើម្បីឲ្យអ្នកដែលឃើញទទួលបានសេចក្តីសម្បូរបែប។

Verse 15

देवादीनां पश्चिमतः पूर्वास्यानि गृहाणि हि पूर्वतः पश्चिमास्यानि दक्षिणे चोत्तराननान्

នៅខាងលិចនៃទេវតា (ក្នុងការរៀបចំ) គេគួរធ្វើគេហដ្ឋានឲ្យមុខទៅកើត; នៅខាងកើត គេគួរឲ្យមុខទៅលិច; ហើយនៅខាងត្បូង គេគួរឲ្យមុខទៅជើង។

Verse 16

नाकेशविष्ण्वादिधामानि रक्षार्थं नगरस्य च निर्दैवतन्तु नगरग्रामदुर्गगृहादिकं

ដើម្បីការពារទីក្រុង គួរបង្កើតស្ថាន/វិហាររបស់ នាកេស (ឥន្ទ្រ), វិស្ណុ និងទេវតាផ្សេងៗ។ ប៉ុន្តែ ទីក្រុង ភូមិ បន្ទាយ ផ្ទះ និងអ្វីៗដូចគ្នា ដែលគ្មានទេវតាអធិបតី គេហៅថា «គ្មានការការពារពីទេវៈ»។

Verse 17

भुज्यते तत् पिशाचाद्यै रोगाद्यैः परिभूयते नगरादि सदैवं हि जयदं भुक्तिमुक्तिदं

ទីកន្លែង ឬគេហដ្ឋាននោះ ដូចជាត្រូវបានពិសាច និងអាទិទេវៈអាក្រក់ផ្សេងៗ “លេបស៊ី” ហើយត្រូវបានជំងឺ និងទុក្ខវេទនាផ្សេងៗគ្របសង្កត់។ ប៉ុន្តែទីក្រុង និងទីលំនៅណាមួយ បើមានការការពារដោយទេវតាត្រឹមត្រូវ នឹងឈ្នះជានិច្ច ផ្តល់ទាំងសុខសម្បទា និងមោក្ខ។

Verse 18

पूर्वायां श्रीगृहं प्रोक्तमाग्नेय्यां वै महानसं शनयं दक्षिणस्यान्तु नैरृत्यामायुधाश्रयं

នៅទិសកើត គេកំណត់ឲ្យមាន «ស្រីគ្រឹហ» (បន្ទប់មង្គល)។ នៅទិសអាគ្នេយ៍ គឺផ្ទះបាយ។ បន្ទប់ស្តុក/ឃ្លាំង (śanaya) ត្រូវដាក់ខាងត្បូង។ នៅទិសនైరૃત្យ (និរតី) គឺទីស្នាក់អាវុធ។

Verse 19

भोजनं पश्चिमायान्तु वायव्यां धान्यसङ्ग्रहः उत्तरे द्रव्यसंस्थानमैशान्यां देवतागृहं

កន្លែងបរិភោគអាហារ ត្រូវដាក់ខាងលិច។ នៅទិសវាយវ្យ (ពាយ័ព្យ) ឲ្យមានទីស្តុកស្រូវធញ្ញ (ឃ្លាំងធញ្ញ)។ នៅទិសជើង ឲ្យមានទីដាក់វត្ថុមានតម្លៃ។ នៅទិសឥសាន (ឦសាន្យ) ឲ្យមានគ្រឹហ/វិហាររបស់ទេវតា។

Verse 20

चतुःशालं त्रिशालं वा द्विशालं चैकशालकं चतुःशालगृहाणान्तु शालालिन्दकभेदतः

គេហដ្ឋានអាចមានប្រភេទបួនសាលា (ចតុះសាល), បីសាល (ត្រីសាល), ពីរសាល (ទ្វិសាល) ឬសាលតែមួយ។ ចំពោះគេហបួនសាល នោះប្រភេទរងត្រូវកំណត់តាមភាពខុសគ្នានៃសាលា និងអលិន្ទក (រានហាល/ច្រករាន)។

Verse 21

इ इति ग पूर्वत इति ख दक्षिणे चोत्तरेण चेति ख , ग , घ च नगरस्य हीति ख , छ च रोगाद्यैर् अभिभूयते इति ज दक्षिणायां त्विति ग , घ , झ च देवतालयमिति झ शालालिन्दप्रभेदत इति क शतद्वयन्तु जायन्ते पञ्चाशत् पञ्च तेष्वपि त्रिशालानि तु चत्वारि द्विशालानि तु पञ्चधा

ដោយសារការប្រែប្រួលនៃ śālā (សាលា/បន្ទប់ស្ថាបត្យកម្ម) និង alinda/alindaka (រានហាល ឬច្រករាន) មានប្រភេទកើតឡើង ២០០ ហើយបន្ថែមទៀត ៥៥។ ក្នុងចំណោមនោះ ត្រីសាលា មាន ៤ ប្រភេទ និងទ្វិសាលា មាន ៥ ប្រភេទ។

Verse 22

एकशालानि चत्वारि एकालिन्दानि वच्मि च अष्टाविंशदलिन्दानि गृहाणि नगराणि च

ខ្ញុំនឹងពណ៌នាអំពីផ្ទះប្រភេទសាលាតែមួយ ៤ ប្រភេទ ហើយក៏ប្រភេទអាលិន្ទា (ālinda) តែមួយផងដែរ; បន្ថែមទៀត គម្រោងដាលិន្ទា (dalinda) ២៨ ប្រភេទ ដែលអនុវត្តបានទាំងសម្រាប់ផ្ទះ និងសម្រាប់ទីក្រុង។

Verse 23

चतुर्भिः सप्रभिश् चैव पञ्चपञ्चाशदेव तु षडलिन्दानि विंशैव अष्टाभिर्विंश एव हि

ដោយមាន ៤ (ឯកតាព្យាង្គ) និងមាន ‘ប្រភៈ’ (prabha) ៧ ផងដែរ; ហើយពិតប្រាកដមាន ៥៥; ដោយមានអាលិន្ទា ៦ មាន ២០; និងដោយមាន ៨ ក៏មាន ២០ ដូចគ្នា។

Verse 24

अष्टालिन्दं भवेदेवं नगरादौ गृहाणि हि

ដូច្នេះ នៅដើមនៃការរៀបចំទីក្រុង ផ្ទះទាំងឡាយគួរត្រូវបានសាងសង់ដោយមានអាលិន្ទា ៨ (ការរៀបចំជាយរានហាលប្រាំបីផ្នែក)។