Adhyaya 95
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 9560 Verses

Adhyaya 95

Pratiṣṭhā-sāmagrī-vidhāna — Prescription of Materials and Conditions for Consecration

ក្នុងអធ្យាយនេះ ព្រះឥស្វរ ប្រាប់ពីពិធីប្រតិស្ឋា ដំឡើងលិង្គក្នុងប្រាសាទ ដែលផ្តល់ទាំងសុខសម្បទា និងមោក្សៈ ប្រសិនបើធ្វើនៅ “ថ្ងៃទេវ” អ auspicious និងក្រោមលក្ខខណ្ឌហោរាសាស្ត្រគាំទ្រ។ អត្ថបទកំណត់ពេលវេលាពិធី៖ ខែក្នុងបង្អួច៥ខែចាប់ពីមាឃ (លើកលែងចៃត្រ), ទិថិ សមស្រប, ច្បាប់ជៀសវាង, និងនក្ខត្រា-លគ្នា ដែលពេញចិត្ត។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាទីតាំងភព ការប៉ះពាល់ និងផលល្អតាមផ្ទះ ដើម្បីវិនិច្ឆ័យជោគជ័យតាមជ្យោតិស្ស។ រួចផ្លាស់ពីពេលទៅទីកន្លែង៖ ការបែងចែកដីជំនួយ ប្លង់មណ្ឌប វេទិការាងការ៉េមានសសរ ចំនួន ទីតាំង រូបរាង និងមាត្រដ្ឋានគុណ្ឌា និងមេកហ្លា រួមទាំងលក្ខណៈយោនី និងទិសដៅ។ ចុងក្រោយ រាយបញ្ជីសាមគ្រី៖ តោរ៉ណា ទង់ បង្គោល ដីសក្ការៈ សារធាតុក្រអូប-ស្ងួត ទឹក ឫសឱសថ សារធាតុការពារ និងសម្អាត កុម្ភៈ និងការរៀបចំ ឧបករណ៍ហោម បូជាវត្ថុ ទានដល់អាចារ្យ និងការរាប់គ្រឿងមណី លោហៈ រ៉ែ និងធញ្ញជាតិ—បង្ហាញប្រតិស្ឋាជាបច្ចេកវិទ្យានៃភាពបរិសុទ្ធ រួមបញ្ចូលកោសមូស ទីតាំង និងវត្ថុធាតុ។

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये शिलान्यासकथनं नाम चतुर्णवतितमो ऽध्यायः अथ पञ्चनवतितमो ऽध्यायः प्रतिष्ठा सामग्रीविधानं ईश्वर उवाच वक्ष्ये लिङ्गप्रतिष्ठां च प्रासादे भुक्तिमुक्तिदां ताश् चरेत् सर्वदा मुक्तौ भुक्तौ देवदिने सति

ដូច្នេះ ក្នុងអគ្និពុរាណៈ នៃមហាពុរាណដើម បញ្ចប់ជំពូកទី៩៤ មានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាពិធីដាក់ថ្មគ្រឹះ (śilānyāsa)»។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី៩៥៖ «វិធានសម្ភារៈសម្រាប់ពិធីប្រតិષ્ઠា (pratiṣṭhā)»។ ព្រះអម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីការប្រតិષ્ઠាលិង្គក្នុងប្រាសាទ ដែលផ្តល់ទាំងភោគៈ និងមោក្ខៈ។ ពិធីទាំងនេះគួរធ្វើជានិច្ច នៅថ្ងៃទេវៈអភិសេកល្អ ដើម្បីទទួលបានទាំងការរីករាយ និងការលះបង់»។

Verse 2

विना चैत्रेण माघादौ प्रतिष्ठा मासपञ्चके रक्तातिरक्तदोषघ्न इति छ रक्तात्रिरक्तदोषघ्ने इति ख सन्तिष्ठास्मिन्नीशरूपिणीति घ शर्परूपिणीति ज तत्त्वे तत्त्वत्रयमिति घ सर्वदा मुक्तौ देवादेवे ग्रहे सतीति घ सर्वदा मुक्त्यै भुक्त्यै दैवदिने सतीति ङ गुरुशुक्रोदये कार्या प्रथमे करणेत्रये

លើកលែងខែចៃត្រា ការប្រតិષ્ઠា (pratiṣṭhā) គួរធ្វើក្នុងរយៈពេលប្រាំខែ ចាប់ពីខែមាឃ។ គួរធ្វើនៅពេលកំហុសហោរា «រក្ត/អតិរក្ត» ត្រូវបានបំបាត់។ គួរបង្កើត (ទេវតា) នៅទីនេះជារូបអីសៈ (ឥស្វរ/សិវៈ)—ឬតាមអត្ថបទផ្សេង ជារូបសර්ប (ពស់)។ ក្នុងទស្សនៈតត្ត្វៈ គួរគិតគូរតត្ត្វៈបី។ សម្រាប់មោក្ខៈ ជានិច្ចល្អនៅពេលភពល្អ/ទេវៈស្ថិត; ហើយសម្រាប់ទាំងមោក្ខៈ និងភោគៈ ល្អនៅពេលជួបថ្ងៃទេវៈ។ ពិធីគួរធ្វើពេលព្រហស្បតិ៍ និងសុក្រ រះឡើង និងក្នុងករណៈបីដំបូង។

Verse 3

शुक्लपक्षे विशेषेण कृष्णे वा पञ्चमन्दिनं चतुर्थीं नवमीं षष्ठीं वर्जयित्वा चतुर्दशीं

ជាពិសេសក្នុងពាក់កណ្ដាលខែភ្លឺ (śukla-pakṣa)—ឬក៏ក្នុងពាក់កណ្ដាលខែខ្មៅ (kṛṣṇa-pakṣa) ផង—គួរធ្វើពិធីនៅថ្ងៃទី៥ (pañcamī) ដោយជៀសវាងថ្ងៃទី៤ ទី៦ ទី៩ និងថ្ងៃទី១៤។

Verse 4

शोभनास्तिथयः शषाः क्रूरवारविवर्जिताः शतभिषा धनिष्ठार्द्रा अनुरोधोत्तरत्रयं

តិថិល្អ (auspicious) គឺប្រាំមួយ (៦) ដោយលះបង់ថ្ងៃសប្ដាហ៍ដ៏ក្រហម/កាច (krūra-vāra)។ នក្សត្រល្អគឺ សតភិษា (Śatabhiṣā), ធនិષ્ઠា (Dhaniṣṭhā), អារទ្រា (Ārdrā), អនុរាធា (Anurādhā) និងឧត្តរាទាំងបី (Uttara-traya)។

Verse 5

रोहिणी श्रवणश्चेति स्थिरारम्भे महोदयाः लग्नञ्च कुम्भसिंहालितुलास्त्रीवृषधन्विनां

សម្រាប់ចាប់ផ្តើមកិច្ចការដែលមានលក្ខណៈថេរ និងយូរអង្វែង នក្សត្រ រោហិណី និង ស្រាវណៈ ត្រូវបានចាត់ថា ជាមហាសុភមង្គល; ហើយឡគ្ន (ascendant) នៃ កុម្ភ (Aquarius), សിംហ (Leo), តុលា (Libra), កន្យា (Virgo), វೃಷភ (Taurus) និង ធនុ (Sagittarius) ក៏ជាសុភមង្គលដែរ។

Verse 6

शस्तो जीवो नवर्क्षेषु सप्तस्थानेषु सर्वदा बुधः षडष्टदिक्सप्ततुर्येषु विनर्तुं शितः

ព្រហស្បតិ៍ (Jupiter) ជាសុភមង្គលនៅរាសីទី៩ ហើយតែងតែជាប្រយោជន៍នៅទីតាំងទី៧; ពុធ (Mercury) ជាសុភមង្គលនៅទីតាំងទី៦ និងទី៨; និង សុក្រ (Venus) ដែលភ្លឺចែងចាំង គួរយល់ថា ជាសុភមង្គលតាមទិស/ចំណុច គឺនៅទីតាំងទី៧ និងទីតាំងទី៤។

Verse 7

सप्तर्तुत्रिदशादिस्थः शशाङ्कोबलदः सदा रविर्दशत्रिषट्संस्थो राहुस्त्रिदशषड्गतः

ព្រះចន្ទ (Moon) ដែលស្ថិតនៅទីតាំងទី៧ និងនៅដើមនៃភាគទី៣០ តែងផ្តល់កម្លាំងជានិច្ច។ ព្រះអាទិត្យ (Sun) ស្ថិតនៅទីតាំងទី១០ ទី៣ និងទី៦; ហើយ រាហុ (Rāhu) កាន់កាប់ភាគទី៣០ និងទី៦។

Verse 8

षट्त्रिस्थानगताः शस्ता मन्दाङ्गारार्ककेतवः शुभ्राः क्रूरश् च पापाश् च सर्व एकादशस्थिताः

សៅរ៍ (Saturn), អង្គារ (Mars), ព្រះអាទិត្យ (Sun) និង កេតុ (Ketu) ត្រូវបានចាត់ថា ជាសុភមង្គល នៅពេលស្ថិតក្នុងទីតាំងទី៦ និងទី៣។ ហើយភពទាំងអស់ មិនថាសុភ (benefic) ឬកាច (cruel) ឬអសុភ (malefic) ក៏ត្រូវបាននិយាយថា មានឥទ្ធិពលតាមទីតាំងទី១១ (យោងតាមផ្ទះ/ស្ថានភាពទាំង១១)។

Verse 9

एषां दृष्टिर्मुनौ पूर्णा त्वार्धिकी ग्रहभूतयोः पादिकी रामदिक्स्थाने चतुरष्टौ पादवर्जिता

សម្រាប់អំណាចទាំងនេះ ការមើលឥទ្ធិពល (aspect) ទៅលើទីតាំងទី៧ (muni) គឺពេញលេញ; ចំពោះគ្រោះ (grahas) និង ភូត (bhūtas) វាមានតែពាក់កណ្តាល។ នៅពេលស្ថិតក្នុងទិសរាម (Rāma-direction) វាក្លាយជាភាគមួយភាគបួន; ហើយនៅទីតាំងទី៤ និងទី៨ វាខ្វះមួយបាទ (pāda) គឺកាត់បន្ថយមួយភាគបួន។

Verse 10

पादान्यूनचतुर्नाडी भोगः स्यान्मीनमेषयोः वृषकुम्भौ च भुञ्जाते चतस्रः पादवर्जिताः

សម្រាប់រាសីមីន និងមេសា មាត្រដ្ឋាន «ភោគៈ» គឺ ៤ នាឌី ដក ១ បាទ (មួយភាគបួន)។ រីឯរាសីវృషភ និងកុម្ភៈ ក៏មាន «ភោគៈ» ៤ នាឌី ដោយខ្វះ ១ បាទដូចគ្នា។

Verse 11

मकरो मिथुनं पञ्च चापालिहरिकर्कटाः पादीनाः षट् तुलाकन्ये घटिकाः सार्धपञ्च च

សម្រាប់រាសីមಕರ និងមិថុន មាន ៥ ឯកតា។ សម្រាប់ធនុស មេសា សിംហ និងកರ್ಕដ មាន ៦ បាទ។ សម្រាប់តុលា និងកន្យា មាន ៥ កឋិកា កន្លះ (៥ ១/២)។

Verse 12

इक्सप्तषड् विनेति ख सप्तायत्रिदशादिस्थ इति ख छ च बुधः षडष्टदिगित्यादिः, बलदः सदा इत्य् अन्तः पाठो ग पुस्तके नास्ति एवं दृष्टिवले पूर्णादिति छ एवं दृष्टिवले पूर्णेति ख वस्वष्टौ इति ख, छ च केशरी वृषभः कुम्भः स्थिराः स्युः सिद्धिदायकाः चरा धनुस्तुलामेषा द्विःस्वभावास्तृतीयकाः

រាសីសിംហ វृषភ និងកុម្ភៈ ជារាសីថេរ ហើយត្រូវបាននិយាយថា ផ្តល់សិទ្ធិផល (ជោគជ័យ)។ ធនុស តុលា និងមេសា ជារាសីចល័ត។ ក្រុមទីបីមានសភាពទ្វិភាវៈ (រាសីទ្វិស្វភាវ)។

Verse 13

शुभः शुभग्रहैर् दृष्टः शस्तो लग्नःशुभाश्रितः गुरुशुक्रबुधे युक्तो लग्नो दद्याद्बलायुधी

លগ্নៈ (អសេនដង់) ជាសុភមង្គល នៅពេលត្រូវបានគ្រោះសុភៈបញ្ចេញទស្សនៈ (aspected) ហើយគួរជាទីសរសើរ នៅពេលស្ថិតលើរាសីសុភៈ។ បើលগ্নៈ រួមជាមួយព្រះគ្រូ (ព្រហស្បតិ) សុក្រ និងពុធ នោះលগ্নៈ នោះផ្តល់កម្លាំង និងអំណាចអាវុធ (សមត្ថភាពយុទ្ធ)។

Verse 14

राज्यं शौर्यं बलं पुत्रान् यशोधर्मादिकं बहु प्रथमः सप्तमस्तुर्यो दशमः केन्द्र उच्यते

អធិបតេយ្យ (រាជ្យ) វីរភាព កម្លាំង កូនប្រុស កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ធម្មៈ និងផលជាច្រើនទៀត ត្រូវបានបង្ហាញតាម «កេន្រៈ»។ ផ្ទះទី១ ទី៤ ទី៧ និងទី១០ ត្រូវបានប្រកាសថាជា កេន្រៈ (ផ្ទះមុំ)។

Verse 15

गुरुशुक्रबुधास्तत्र सर्वसिद्धिप्रसादकाः त्र्येकादशचतुर्थस्था लग्नात् पापग्रहाः शुभाः

នៅទីនោះ ព្រះព្រហស្បតិ៍ (គ្រូ), សុក្រ និង ពុធ ជាអ្នកប្រទានព្រះគុណដែលនាំឲ្យសម្រេចគ្រប់សិទ្ធិផល។ សូម្បីតែភពអាក្រក់ កាលស្ថិតនៅផ្ទះទី៣ ទី១១ ឬទី៤ ពីលគ្នា (លগ্ন) ក៏ក្លាយជាភពល្អ។

Verse 16

अतोप्यनीचकर्माथं योज्यास्तिथ्यादयो बुधैः धाम्नः पञ्चगुणां भूमिं त्यक्त्वा वा धानसम्मितां

លើសពីនេះទៀត សម្រាប់កិច្ចការប្រភេទទាប ឬជាកិច្ចការរង អ្នកប្រាជ្ញគួររៀបចំផ្នែកជំនួយ ចាប់ពី «ស្ថិតិ» (sthiti) ជាដើម។ គេអាចទុកដីទំនេរដែលមានទំហំប្រាំដងនៃអគារចម្បង ឬមិនដូច្នោះទេ ទុកដីតាមមាត្រដ្ឋាន «ធាន» (dhāna)។

Verse 17

हस्ताद् द्वादशसोपानात् कुर्यान्मण्डमग्रतः चतुरस्रं चतुर्द्वारं स्नानार्थन्तु तदर्धतः

នៅខាងមុខជណ្តើរដែលមានដំណាក់កាលដប់ពីរ ចាប់ពីមាត្រា «ហស្ត» (hasta) មួយ គួរសង់មណ្ឌប/វេទិកា​មួយ។ វាត្រូវជាចតុរាស្រ និងមានទ្វារបួន។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ការងូតទឹក គួរធ្វើឲ្យមានទំហំត្រឹមពាក់កណ្តាលនោះ។

Verse 18

एकास्यं चतुरास्यं वा रौद्र्यां प्राच्युत्तरेथवा हास्तिको दशहस्तो वै मण्डपोर्ककरो ऽथवा

វាអាចបង្កើតជារូបមុខតែមួយ ឬបួនមុខ; ក្នុងទម្រង់រោទ្រ (raudra) ដ៏កាចសាហាវ បែរទៅទិសកើត ឬទិសជើង។ វាអាចជារូបក្បាលដំរី ឬមានដៃដប់; ឬមិនដូច្នោះទេ កាន់មណ្ឌប (maṇḍapa) ឬកាន់ពន្លឺព្រះអាទិត្យ (arka)។

Verse 19

द्विहस्तोत्तरया वृद्ध्या शेषं स्यान्मण्डपाष्टकं , घ , छ च त्यक्त्वा वा चापसम्मितामिति ख त्यक्त्वा वा रामसम्मितामिति छ हस्ताद्वा दशसोपानादिति ख हस्तान् वा दश सोपानादिति ख स्नानार्हं चेति ङ प्राच्युतरे तथेति ङ द्विहस्तोत्तरयावृत्त्या इति घ वेदी चतुष्करा मध्ये कोणस्तम्भेन संयुता

ដោយបន្ថែមមាត្រា «ហស្ត» ពីររៀងរាល់ដង សំណុំដែលនៅសល់ត្រូវបានកំណត់ជាស៊េរី «មណ្ឌបប្រាំបី» (maṇḍapa-aṣṭaka) នៃវិមាត្រមណ្ឌប។ វេទិ (vedī) ត្រូវធ្វើជាចតុរាស្រ ហើយកណ្ដាលវាត្រូវបំពាក់សសរជ្រុង/សសរមុំ (koṇa-stambha) ជាសមាសធាតុរចនាសម្ព័ន្ធ។

Verse 20

वेदीपादान्तरं त्यक्त्वा कुण्डानि नव पञ्च वा एकं वा शिवकाष्ठायां प्राच्यां वा तद्गुरोः परं

ដោយទុកចន្លោះស្អាតរវាងជើងគាំទ្រនៃវេទិកា គួររៀបចំគុណ្ឌ (រណ្តៅភ្លើង) ចំនួន៩ ឬ៥ ឬមួយតែប៉ុណ្ណោះ លើដីឈើបរិសុទ្ធ និងមង្គលសម្រាប់ពិធី; ឬក៏នៅខាងកើត តាមទិសដែលគ្រូ (គុរុ) ប្រាប់។

Verse 21

मुष्टिमात्रं शतार्धे स्याच्छते चारत्रिमात्रकं हस्तं सहस्रहोमे स्यान्नियुते तु द्विहास्तिकं

សម្រាប់ការថ្វាយអាហូតិពាក់កណ្តាលរយ (៥០) មាត្រថ្វាយគឺមួយក្តាប់ដៃ; សម្រាប់រយ (១០០) គឺមាត្រស្មើ «មួយរាត្រី»; សម្រាប់ហោមពាន់ (១០០០) គួរជាមាត្រ «ហស្ត» (ប្រវែងដៃ); និងសម្រាប់និយុត (១០,០០០) គឺពីរហស្ត។

Verse 22

लक्षे चतुष्कारं कुण्डं कोटिहोमे ऽष्टहस्तकं भगाभमग्नौ खण्डेन्दु दक्षे त्र्यस्रञ्च नैरृते

សម្រាប់ពិធីថ្វាយអាហូតិមួយលក្ខ (១០០,០០០) គុណ្ឌគួរជាចតុកោណ (ការ៉េ); សម្រាប់កោដិ-ហោម (១០,០០០,០០០) គួរមានទំហំ៨ ហស្ត។ នៅទិសអគ្នេយ៍ (អគ្និ) គួរធ្វើរាង «ភគាការ» ដូចអង្គស្រី; នៅទិសត្បូង (ទក្ខិណ) ដូច «ខណ្ឌេន្ទុ» ព្រះចន្ទខូច; និងនៅទិសនైరృత (និរតិ/និរត) គួរជាត្រីកោណ។

Verse 23

षडस्रं वायवे पद्मं सौम्ये चाष्टास्रकं शिवे तिर्यक्पातशिवं खातमूर्ध्वं मेखलया सह

សម្រាប់វាយុ (ទិសខ្យល់) គួរគូរផ្កាឈូកមាន៦ មុំ; សម្រាប់សោម្យ (ទិសសោម/ច័ន្ទ) គួរមាន៨ មុំ; និងសម្រាប់សិវៈ គួរជារូបគំនូរដែលមានការធ្លាក់ឆ្លងកាត់ (ទ្រៀក្យក្បាត)។ គួរគូរឲ្យមានកណ្ដាលជារន្ធទទេ និងក្បាលបង្ហាញឡើងលើ ព្រមទាំងខ្សែមេខលា (ខ្សែរង្វង់ព័ទ្ធ)។

Verse 24

तद्वहिर्मेखलास्तिस्रो वेदवह्नियमाङ्गुलैः अङ्गुलैः षड्भिरेका वा कुण्डाकारास्तु मेखलाः

នៅខាងក្រៅគុណ្ឌនោះ គួរមានមេខលា (ខ្សែព័ទ្ធ) បីជាន់ វាស់តាមមាត្រាអង្គុល (ម្រាមដៃ) ដែលកំណត់សម្រាប់វេទិ និងភ្លើង; ឬជម្រើសមួយ គឺមានខ្សែតែមួយទទឹង៦ អង្គុល។ មេខលាទាំងនេះត្រូវស្របតាមរាងគុណ្ឌ។

Verse 25

तासामुपरि योनिः स्यान्मध्ये ऽश्वत्थदलाकृतिः उच्छ्रायेणाङ्गुलं तस्माद्विस्तारेणाङ्गुलाष्टकं

លើលក្ខណៈដែលបានពណ៌នាមុន គួរតាំង «យោនី» មួយ; កណ្ដាលរបស់វា ឲ្យមានរាងដូចស្លឹកអស្វត្ថ (ដើមពោធិ៍)។ កម្ពស់មួយ អង្គុល និងទទឹងប្រាំបី អង្គុល។

Verse 26

दैर्घ्यं कुण्डार्धमानेन कुण्डकण्ठसमो ऽधरः पूर्वाग्नियाम्यकुण्डानां योनिः स्यादुत्तरानना

ប្រវែងរបស់វា គួរវាស់តាមកន្លះមាត្ររបស់គុណ្ឌ (រណ្តៅភ្លើង) មេ; ផ្នែកខាងក្រោម/ខាងក្រោយ ឲ្យស្មើនឹង «ក» របស់គុណ្ឌ (ផ្នែកចង្អៀត)។ សម្រាប់គុណ្ឌខាងកើត ខាងអាគ្នេយ៍ (អគ្និ) និងខាងត្បូង (យាម្យ) យោនីត្រូវបែរមុខទៅជើង។

Verse 27

पूर्वानना तु शेषाणामैशान्ये ऽन्यतरा तयोः इति ङ द्विहस्तकमिति ख खद्गाभमग्नौ इति ख , ग , ङ , छ च पद्मे इति ख , घ च तिर्यक् पातसममूर्ध्वमिति ख , ग , घ च वेदवह्नियवाङ्गुलैर् इति घ तस्य विस्तरेणाङ्गुलाष्टकमिति घ कुण्डानां यश् चतुर्विंशो भागः सोङ्गुल इत्य् अतः

សម្រាប់ប្រភេទដែលនៅសល់ មាត់/ច្រកត្រូវបែរទៅកើត; នៅទិសឥសាន (ជើង‑កើត) ប្រើជម្រើសមួយក្នុងពីរ ដូចដែលបានបញ្ជាក់ក្នុងបឋមបទ «ṅa»។ មាត្រគឺពីរ ហស្ត (តាម «kha»)។ សម្រាប់គុណ្ឌរាងដូចដាវ (ខដ្គាភ) នេះត្រូវប្រើក្នុងពិធីអគ្និ (តាម kha, ga, ṅa, cha) ហើយសម្រាប់គុណ្ឌរាងផ្កាឈូក (padma) (តាម kha និង gha)។ កម្ពស់ឡើងលើ ត្រូវស្មើនឹងការធ្លាក់/លំអៀងផ្ដេក (តាម kha, ga, gha)។ មាត្រត្រូវកំណត់ដោយឯកតា veda‑, vahni‑, yava‑ និង aṅgula (តាម gha); និងទទឹងលម្អិតគឺប្រាំបី អង្គុល (តាម gha)។ ដូច្នេះ សម្រាប់គុណ្ឌ មួយភាគម្ភៃបួន ត្រូវហៅថា អង្គុល។

Verse 28

प्लक्षोदुम्वरकाश्वत्थवटजास्तोरणाः क्रमात् शान्तिभूतिबलारोग्यपूर्वाद्या नामतः क्रमात्

តូរ៉ណា (កម្រងតុបតែងទ្វារ) ដែលធ្វើតាមលំដាប់ពីឈើ ផ្លក្ខ, ឧទុម្ពរ, កាស្វត្ថ (អស្វត្ថ) និងវដា ត្រូវបានហៅតាមឈ្មោះ និងលំដាប់ថា៖ «សាន្តិ» (សន្តិភាព), «ភូតិ» (សម្បត្តិ/សេចក្តីរុងរឿង), «បល» (កម្លាំង) និង «អារោគ្យ» (សុខភាព)។

Verse 29

पञ्चषट्सप्तहस्तानि हस्तखातस्थितानि च तदर्धविस्तराणि स्युर्युतान्याम्रदलादिभिः

វាគួរធ្វើប្រវែងប្រាំ ប្រាំមួយ ឬប្រាំពីរ ហស្ត ហើយដាក់ឲ្យឈរនៅក្នុងរណ្តៅជម្រៅមួយ ហស្ត។ ទទឹងរបស់វា គួរតែពាក់កណ្ដាលនៃប្រវែងនោះ ហើយគួរតភ្ជាប់/គ្របដោយស្លឹកស្វាយ និងស្លឹកផ្សេងៗទៀត។

Verse 30

इन्द्रायुधोपमा रक्ता कृष्णा धूम्रा शशिप्रभा शुक्लाभा हेमवर्णा च पताका स्फाटिकोपमा

ទង់អាចមានរូបដូចឥន្ទ្រធនូ ពណ៌ក្រហម ពណ៌ខ្មៅ ពណ៌ផ្សែង ពន្លឺដូចព្រះចន្ទ ពណ៌សភ្លឺ និងពណ៌មាស; ហើយកំពូលទង់ក៏អាចមានរូបដូចគ្រីស្តាល់ផងដែរ។

Verse 31

पूर्वादितोब्जजे रक्ता नीलानन्तस्य नैरृते पञ्चहस्तास्तदर्धाश् च ध्वजा दीर्घाश् च विस्तराः

ចាប់ពីទិសខាងកើតតទៅ ទង់ត្រូវធ្វើជាពណ៌ក្រហម; នៅទិសនైరෘត (និរតិ/ខាងត្បូងលិច) ត្រូវធ្វើជាពណ៌ខៀវ។ ប្រវែងទង់គួរតែប្រាំហស្ត (hastas) និងទទឹងពាក់កណ្តាលនោះ ដូច្នេះទង់ត្រូវវែង និងទទឹងសមស្រប។

Verse 32

हस्तप्रदेशिता दण्डा ध्वजानां पञ्चहस्तकाः वल्मीकाद्दन्तिदन्ताग्रात्तथा वृषभशृङ्गतः

ដំបង (សសរ) នៃទង់ត្រូវវាស់តាមប្រវែងពន្លាតដៃ; សម្រាប់ទង់ ដំបងគួរវែងប្រាំហស្ត។ (ស្តង់ដារវាស់វែងទាំងនេះ) គេយកពីរូងពពួកស្រមោច (វល្មីក), ពីចុងដងធ្មេញដំរី, និងពីស្នែងគោឈ្មោលដូចគ្នា។

Verse 33

पद्मषण्डाद्वराहाञ्च गोष्ठादपि चतुष्पथात् मृत्तिका द्वादश ग्राह्या वैकुण्ठेष्टौ पिनाकिनि

ពីព្រៃផ្កាឈូក ពីទីកន្លែងពាក់ព័ន្ធនឹងវរាហ (Varāha) ពីគោក្របី (កន្លែងចិញ្ចឹមគោ) និងពីចំណុចផ្លូវបួនទិស—ពីទីកន្លែងបរិសុទ្ធដែលបានកំណត់ទាំងនេះ—ត្រូវប្រមូលដីសម្រាប់សម្អាតចំនួនដប់ពីរភាគ ឱ ព្រះស្នេហ៍នៃវៃគុណ្ឋ (Vaikuṇṭha) ឱ អ្នកកាន់ពិនាក (Pināka)។

Verse 34

न्यग्रोधोदुम्वराश्वत्थचूतजम्वुत्वगुद्भवं कषायपञ्चकं ग्राह्यमार्तवञ्च फलाष्टकं

កសាយបញ្ចក (kaṣāya-pañcaka) គឺសារធាតុជូរចត់/ស្រួយប្រាំយ៉ាង ត្រូវយកពីសំបកដើម ន្យគ្រោធ (banyan) ឧទុម្ពរ (cluster fig) អશ્વត្ថ (sacred fig) ចូត (mango) និងជម្ពូ (rose-apple)។ ហើយត្រូវយកផ្លាអഷ്ടក (phalāṣṭaka) គឺផ្លែប្រាំបីយ៉ាង និងគ្រឿងដែលហៅថា អារតវ (ārtava) ផងដែរ។

Verse 35

तीर्थाम्भांसि सुगन्धीनि तथा सर्वौषधीजलं शस्तं पुष्पफलं वक्ष्ये रत्नगोशृङ्गवारि च

ទឹកបរិសុទ្ធពីទីរថៈ (ទីធម្មយាត្រា) ទឹកក្រអូប និងទឹកដែលលាយជាមួយឱសថទាំងអស់ ត្រូវបានសរសើរ; ខ្ញុំនឹងពណ៌នាបន្ថែមអំពីការប្រើផ្កា និងផ្លែឈើ ព្រមទាំងទឹកដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរតនៈ និងទឹកដែលយកដោយស្នែងគោ។

Verse 36

स्नानायापाहरेत् पञ्च पञ्चगव्यामृतं तथा पिष्टनिर्मितवस्त्रादिद्रव्यं निर्मञ्जनाय च

សម្រាប់ងូតទឹក គួរត្រៀមផលិតផលប្រាំយ៉ាងពីគោ គឺ បញ្ចគវ្យ (pañcagavya) និងល្បាយដែលហៅថា បញ្ចគវ្យាម្រឹត (pañcagavyāmṛta) ផងដែរ; ហើយសម្រាប់ការលាងសម្អាតដោយខាត់ (និរមញ្ជន) គួរប្រើវត្ថុដូចជា ក្រណាត់ជាដើម ដែលបានរៀបចំពីម្សៅ/បិដ្ឋ (piṣṭa)។

Verse 37

वल्मीकाद्धस्तिदन्ताग्रात्तयेति छ तीर्थतोयसुगन्धीनि इति ङ वर्गे गोशृङ्गवारि चेति छ स्नानायोपहरेदिति ख , छ , घ च पिष्टनिर्मितरुद्रादिद्रव्यं निर्मञ्जनायेति ग पिष्टनिर्मितवज्रादिकं निर्मथनायेति ज सहस्रशुषिरं कुम्भं मण्डलाय च रोचना शतमोषधिमूलानां विजया लक्ष्मणा बला

គួរត្រៀមគ្រឿងបរិក្ខារពិធីដូចជា ដីពីរូងស្រមោច (វល្មីក) និងចុងភ្លុកដំរី; ទឹកក្រអូបពីទីរថៈ (ទីងូតបរិសុទ្ធ); និងទឹកដែលយកដោយស្នែងគោ—ទាំងនេះត្រូវនាំមកសម្រាប់ងូតទឹក។ រូបរុទ្រ (Rudra) និងវត្ថុសក្ការៈដទៃទៀតដែលធ្វើពីម្សៅ (piṣṭa-nirmita) ត្រូវកំណត់សម្រាប់ការខាត់សម្អាត (និរមញ្ជន) ហើយវជ្រៈ (vajra) ដែលធ្វើពីម្សៅ និងអ្វីៗស្រដៀងគ្នា សម្រាប់ការកូរបង្កើត (និរមថន)។ សម្រាប់គូរមណ្ឌល (maṇḍala) ត្រូវប្រើក្រឡុក/កុម្ភៈដែលមានរន្ធមួយពាន់ ព្រមទាំងម្សៅពណ៌លឿង រោចនា (rocanā); ហើយត្រូវរៀបចំឫសឱសថមួយរយប្រភេទ ដូចជា វិជយា (vijayā), លក្ស្មណា (lakṣmaṇā) និង បលា (balā)។

Verse 38

गुडूच्यतिबला पाठा सहदेवा शतावरी ऋद्धिः सुवर्चसा वृद्धिः स्नाने प्रोक्ता पृथक् पृथक्

សម្រាប់ងូតទឹក (ជាឱសថលាយក្នុងទឹក) គេបានបញ្ជាក់ថា គូឌូឈី (Gudūcī), អតិបលា (Atibalā), បាថា (Pāṭhā), សហទេវី (Sahadevī), សតាវរី (Śatāvarī), ឫទ្ធិ (Ṛddhi), សុវរចសា (Suvarcasā) និង វ្រឹទ្ធិ (Vṛddhi) ត្រូវប្រើដោយឡែកៗគ្នា (មួយមុខមួយ)។

Verse 39

रक्षायै तिलदर्भौघो भस्मस्नानन्तु केवलं यवगोधूमविल्वानां चूर्णानि च विचक्षणः

សម្រាប់ការការពារ គួរប្រើគ្រាប់ល្ង និងស្មៅដರ್ಭៈ (darbha) ជាច្រើន; ហើយការងូតទឹកដោយផេះតែប៉ុណ្ណោះ ក៏ត្រូវបានកំណត់ផងដែរ។ អ្នកមានប្រាជ្ញាគួរប្រើម្សៅស្រូវបាលី (barley), ស្រូវសាលី (wheat) និងបិល្វ (bilva) ផង។

Verse 40

विलेपनं सकर्पूरं स्नानार्थं कुम्भगण्डकान् खट्वाञ्च तूलिकायुग्मं सोपधानं सवस्त्रकं

គួរផ្តល់លាបក្រអូបលាយកំព័រ; សម្រាប់ងូតទឹក គួរផ្តល់ក្រឡុកទឹក (កុម្ភ) និងគ្រាប់លាងខ្លួនដូចសាប៊ូ; ហើយផ្តល់គ្រែជាមួយពូកពីរ មានខ្នើយ និងសំពត់/ក្រណាត់។

Verse 41

कुर्याद्वित्तानुसारेण शयने लक्ष्यकल्पने घृतक्षौद्रयुतं पात्रं कुर्यात् स्वर्णशलाकिकां

តាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ក្នុងការរៀបចំគ្រែជាអំណោយ និងបំពេញគ្រឿងបន្ថែមតាមវិធាន គួរផ្តល់ភាជន៍មានឃី (ghee) លាយទឹកឃ្មុំ ហើយផ្តល់ដំបងមាសតូចមួយផងដែរ។

Verse 42

वर्धनीं शिवकुम्भञ्च लोकपालघटानपि एकं निद्राकृते कुम्भं शान्त्यर्थं कुण्डसङ्ख्यया

គួររៀបចំភាជន៍វರ್ಧនី (vardhanī) កុម្ភសិវៈ (Śiva-kumbha) និងក្រឡុកនៃលោកបាល (Lokapālas) ផងដែរ; បន្ថែមទៀត ត្រូវរៀបចំកុម្ភមួយសម្រាប់ពិធីបង្កើតការគេង និងសម្រាប់សន្តិភាព ត្រូវដាក់កុម្ភចំនួនស្មើនឹងចំនួនគុណ្ឌ (kuṇḍa)។

Verse 43

द्वारपालादिधर्मादिप्रशान्तादिघटानपि वस्तुलक्ष्मीगणेशानां कलशानपरानपि

គួររៀបចំក្រឡុកពិធី (ghaṭa) សម្រាប់ទ្វារបាល (Dvārapāla) សម្រាប់ធម្មៈ (Dharma) និងទេវតាផ្សេងៗ និងសម្រាប់ប្រសាន្ត (Praśānta) និងក្រុមរបស់គាត់ផងដែរ; ដូចគ្នានេះ គួររៀបចំកលស (kalaśa) ផ្សេងៗទៀតសម្រាប់វាស្តុ (Vāstu) លក្ខ្មី (Lakṣmī) និងគណេស (Gaṇeśa)។

Verse 44

धान्यपुञ्जकृताधारान् सवस्त्रान् स्रग्विभूषितान् कुम्भमण्डकानिति ख कुम्भगड्डुकानिति घ कुम्भगुण्डुकानिति ङ कुम्भसण्डकानिति छ कुम्भखण्डकानिति ज प्रायेण लक्ष्यकल्पने इति ग शयने लक्ष्यकं परे इति ज कुण्डसन्मितमिति ज सर्वांश्चेति घ , ज च सहिरण्यान् समालब्धान् गन्धपानीयपूरितान्

គួររៀបចំកុម្ភទាំងឡាយលើមូលដ្ឋានជាគំនរធញ្ញជាតិ ដាក់សំពត់ និងតុបតែងដោយកម្រងផ្កា។ ក្នុងអត្ថបទខ្លះ វាត្រូវហៅថា kumbha-maṇḍaka, kumbha-gaḍḍuka, kumbha-guṇḍuka, kumbha-saṇḍaka ឬ kumbha-khaṇḍaka។ ជាទូទៅ វាត្រូវដាក់ជាគោលសញ្ញា (lakṣya) សម្រាប់ការរៀបចំពិធី; អ្នកខ្លះថា វាជា lakṣya សម្រាប់ពិធីគ្រែ (śayana)។ ក្នុងអានខ្លះ វាមានទំហំស្មើគុណ្ឌ (kuṇḍa)។ កុម្ភទាំងអស់គួរភ្ជាប់មាស ត្រូវបានប៉ះតាមពិធីសក្ការៈ ហើយបំពេញទឹកក្រអូបសម្រាប់បូជា។

Verse 45

पूर्णपात्रफलाधारान् पल्लवाद्यान् सलक्षणान् वस्त्रैर् आच्छादयेत् कुम्भानाहरेद्गौरसर्षपान्

គួរគ្របដោយក្រណាត់លើកុម្ភៈពិធី ដែលមានសញ្ញាត្រឹមត្រូវ និងបានរៀបចំជាមួយគ្រឿងទ្រទ្រង់ដាក់ភាជនពេញ និងផ្លែឈើ ព្រមទាំងមែកស្លឹកបរិសុទ្ធជាដើម; ហើយគួរនាំមកគ្រាប់មូស្តាតពណ៌ស/លឿងស្រាល។

Verse 46

विकिरार्थन्तथा लाजान् ज्ञानखड्गञ्च पूर्ववत् सापिधानां चरुस्थालीं दर्वीं च ताम्रनिर्मितां

ដូចគ្នានេះ សម្រាប់ការបាច់បូជាឲ្យរាល គួរយកអង្ករលី (អង្ករចៀនស្ងួត); ហើយដូចបាននិយាយមុន គួរយក «ដាវនៃចំណេះដឹង» ផងដែរ; រួមទាំងឆ្នាំងចម្អិនចារុ (caru) មានគម្រប និងស្លាបព្រាបូជា—ទាំងពីរធ្វើពីស្ពាន់។

Verse 47

घृतक्षौद्रान्वितं पात्रं पादाभ्यङ्गकृते तथा विष्टरांस्त्रिशतादर्भदलैर् बाहुप्रमाणकान्

ដូចគ្នានេះ គួររៀបចំភាជនមួយមានប៊ឺបរិសុទ្ធ (ghee) និងទឹកឃ្មុំ សម្រាប់លាបជើង; ហើយត្រូវត្រៀមកៅអីដាប្ភៈ (viṣṭara) ចំនួនបីរយ ធ្វើពីស្លឹកដាប្ភៈ មួយៗមានប្រវែងស្មើដៃមួយ។

Verse 48

चतुरश् चतुरस्तद्वत् पालाशान् परिधीनपि तिलपात्रं हविःपात्रमर्धपात्रं पवित्रकं

ដូចគ្នានេះ ត្រូវរៀបចំ «បួន» និង «បួនទៀត» តាមរបៀបដដែល; ហើយក៏ត្រូវមានឈើប៉ាឡាសៈសម្រាប់ព័ទ្ធជុំវិញភ្លើង (paridhi) ផងដែរ។ (ត្រូវផ្គត់ផ្គង់) ភាជនសម្រាប់ល្ង, ភាជនសម្រាប់ហាវិះ (oblation), ភាជនពាក់កណ្តាល, និងឧបករណ៍បរិសុទ្ធកម្ម (pavitraka)។

Verse 49

फलविंशाष्टमानानि घटो धूपप्रदानकं श्रुक्श्रुवौ पिटकं पीठं व्यजनं शुष्कमिन्धनं

ផ្លែឈើចំនួនម្ភៃប្រាំបី; ក្អមទឹកមួយ; ភាជនសម្រាប់ថ្វាយធូប; ស្លាបព្រាបូជា និងស្លាបព្រាតូច (សម្រាប់ហូម); កន្ត្រកមួយ; កៅអី/ជើងទ្រ; កង្ហារមួយ; និងឈើឥន្ធនៈស្ងួត (ឈើដុតភ្លើង)។

Verse 50

पुष्पं पत्रं गुग्ग्लञ्च घृतैर् दौपांश् च धूपकं अक्षतानि त्रिसूत्रीञ्च गव्यमाज्यं यवांस्तिलान्

ផ្កា ស្លឹក គុគ្គុលុ (ជ័រក្រអូប) ចង្កៀងដែលបញ្ចូលដោយឃី (ghee) ធូប អក្សតា (អង្ករមិនបែក) ខ្សែព្រះសូត្របីជាន់ ឃីពីទឹកដោះគោ ស្រូវបាលី និងគ្រាប់ល្ង—ទាំងនេះជាវត្ថុពិធីដែលបានកំណត់។

Verse 51

कुशाः शान्त्यै त्रिमधुरं समिधो दशपर्विकाः बाहुमात्रश्रुवं हस्तम् अर्कादिग्रहशान्तये

សម្រាប់ពិធីសន្តិភាព (សាន្តិ) គួរប្រើស្មៅកុសៈ; «ត្រីមធុរ» (បូជាអាហារផ្អែមបីប្រភេទ); និងឈើសមិធិដែលមានដប់កន្លែងចង (ដប់សន្លាក់)។ ស្រ៊ូវា (ស្លាបព្រាបូជា) ប្រវែងស្មើមួយកំភួនដៃ និងដៃ (ជាមាត្របូជា) ត្រូវបានកំណត់សម្រាប់សន្តិភាពដល់ព្រះអាទិត្យ និងភពដទៃ។

Verse 52

समिधो ऽर्कपलाशोत्थाः खादिरामार्गपिप्पलाः उदुम्वरशमीदूर्वाकुशोत्थाः शतमष्ट च

ឈើសមិធិ (ឈើបូជា) គឺយកពីអរក និងបលាស; ពីខាទិរ អបាមារគ និងពិព្ពល; និងពីឧទុម្ពរ សមី ទូರ್ವា និងកុសៈ—ចំនួនសរុបមួយរយប្រាំបីផងដែរ។

Verse 53

तदभावे यवतिला गृहोपकरणं तथा स्थालीदर्वीपिधानादि देवादिभ्यो ऽंशुकद्वयं

បើវត្ថុបរិច្ចាគដែលបានកំណត់ទាំងនោះមិនមានទេ នោះគួរបរិច្ចាគស្រូវបាលី និងគ្រាប់ល្ង; ហើយផ្តល់ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ ដូចជា ឆ្នាំង ដាវី (ស្លាបព្រា) គម្រប និងអ្វីៗដទៃ។ ចំពោះទេវតា និងអ្នកទទួលផ្សេងៗ គួរថ្វាយក្រណាត់មួយគូ។

Verse 54

मुद्रामुकुटवासांसि हारकुण्डलकङ्कणान् ज च कुर्वीत ताम्रनिर्मितामिति ख दलैर् बाहुमात्रप्रमाणत इति ग घण्टाधूपप्रदानकमिति घ , छ च बाहुमात्रां स्रुचं हस्तानामिति छ खादिरापाङ्गपिप्पला इति ख , छ , च खादिरापामार्कपिप्पला इति घ कुर्यादाचार्यपूजार्थं वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

សម្រាប់បូជាគ្រូ (អាចារីយ) គួររៀបចំសញ្ញាពិធី និងអលង្ការ—មុទ្រា មកុដ សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ ដូចជា ខ្សែក ក្រវិល និងកងដៃ—ធ្វើពីស្ពាន់ ក្នុងមាត្រប្រវែងស្មើមួយកំភួនដៃ (បាហុមាត្រ) ហើយផ្តល់កណ្ដឹង និងធូបផងដែរ។ គួរធ្វើស្រុច (sruc) ប្រវែងមួយកំភួនដៃសម្រាប់ដៃ ដោយប្រើឈើដែលបានកំណត់ ដូចជា ខាទិរ បាង្គ និងពិព្ពលា ឬ ខាទិរ អបាមារគ និងពិព្ពលា តាមវចនាផ្សេងៗ។ ក្នុងការបូជានេះ ត្រូវជៀសវាងការលួចលាក់ ឬកំណាញ់ចំពោះទ្រព្យ។

Verse 55

तत्पादपादहीना च मूर्तिभृदस्त्रजापिनां पूजा स्याज्जापिभिस्तुल्या विप्रदैवज्ञशिल्पिनां

ទោះបីរូបបូជាមានកង្វះជើងក៏ដោយ ការបូជារបស់អ្នកដែលកាន់រូប និងសូត្រមន្ត្រាអាវុធ ត្រូវបានចាត់ទុកថាស្មើនឹងជបៈរបស់ព្រាហ្មណ៍ អ្នកទស្សន៍ទាយតារាសាស្ត្រ និងសិប្បករ។

Verse 56

वज्रार्कशान्तौ नीलातिनीलमुक्ताफलानि च पुष्पपद्मादिरागञ्च वैदूर्यं रत्नमष्टमं

ពេជ្រ ស៊ុនស្តូន និងគ្រឿងរតនៈប្រភេទ «សាន្ត»; នីលមណី និងនីលមណីពណ៌ខៀវជ្រៅ; គុជខ្យង; រតនៈពណ៌ក្រហមដូចជា ពុស្ពរាគ និង បទ្មរាគ; និង វៃទូរយ (ភ្នែកឆ្មា)—ទាំងនេះជាសំណុំរតនៈ៨ប្រភេទ។

Verse 57

उषीरमाधवक्रान्तारक्तचन्दनकागुरुं श्रीखण्डं सारिकङ्कुष्ठं शङ्क्षिनी ह्योषधीगुणः

ឱសថ និងគុណលក្ខណៈរបស់វា រួមមាន៖ ឧសីរ (វេទីវើរ), មាធវក្រាន្តា, ចន្ទនក្រហម, អគុរុ (ឈើក្រអូប), ស្រីខណ្ឌ (ចន្ទន), សារិកា, កុស្ឋ (កូស្តុស), និង សង្ខ្សិណី—ទាំងនេះជាវត្ថុឱសថពិតប្រាកដ។

Verse 58

हेमताम्रमयं रक्तं राजतञ्च सकांस्यकं शीसकञ्चेति लोहानि हरितालं मनःशिला

មាស ទង់ដែង ទង់ដែងក្រហម ប្រាក់ លោហៈកណ្ដឹង (bell-metal) និងសំណ—ទាំងនេះជាលោហៈ; ហើយក៏មាន ហរិតាល (orpiment) និង មនះសិលា (realgar) ផងដែរ។

Verse 59

गैरिकं हेममाक्षीकं पारदो वह्निगैरिकं गन्धकाभ्रकमित्यष्टौ धातवो ब्रीहयस् तथा

ហ្គៃរិក (អូឃ័រក្រហម), ហេម (មាស), មាក្សីក (ពិរីត), បារទ (បារត), វហ្និ-ហ្គៃរិក (អូឃ័រដុត/អូឃ័រដុតកំដៅ), គន្ធក (ស្ពាន់ធ័រ), និង អភ្រក (មីកា)—ទាំងនេះត្រូវបាននិយាយថាជាធាតុរ៉ែ៨ប្រភេទ; ហើយដូចគ្នានេះ ការចាត់ថ្នាក់បន្តទៅកាន់ធញ្ញជាតិដូចជា ប្រីហិ (អង្ករ)។

Verse 60

गोधूमान् सतिलान्माषान्मुद्गानप्याहरेद्यवान् नीवारान् श्यामकानेवं ब्रीहयो ऽप्यष्ट कीर्तिताः

គួរតែប្រមូលយកស្រូវសាលី សណ្ដែកល្ង (គ្រាប់ធញ្ញលាយល្ង) សណ្ដែកខ្មៅ សណ្ដែកបៃតង ស្រូវបារ្លី ស្រូវព្រៃ (នីវារ) និងមីល្លេត ស្យាមក; ដូច្នេះ គេបានរាប់បញ្ចូលធញ្ញជាតិ/ស្រូវចំនួនប្រាំបីប្រភេទផងដែរ។

Frequently Asked Questions

It emphasizes a combined jyotiṣa–vāstu protocol: precise selection of months/tithis/nakṣatras/lagnas and detailed spatial metrics (hasta, aṅgula, nāḍī, ghaṭikā) for maṇḍapa, vedī, and kuṇḍa design—including mekhalā bands and yoni orientation by direction.

By defining Liṅga-pratiṣṭhā as a disciplined synthesis of time, space, and substance, it frames technical correctness as dharma-in-action—so the temple act becomes a sacramental bridge where bhukti (order, prosperity, efficacy) supports mukti (liberation) through consecrated alignment with cosmic law.