Adhyaya 62
Chapter 62 — Lakṣmīpratiṣṭhāvidhiḥ (The Procedure for Installing Lakṣmī)
ព្រះអគ្គិប្រាប់វសិષ્ઠអំពីលំដាប់ពិធីដំឡើងទេវតា (samudāyena) ចាប់ពីព្រះលក្ខ្មី ហើយពង្រីកទៅកាន់ក្រុមទេវីទាំងមូល។ បន្ទាប់ពីរៀបចំមណ្ឌប និងពិធីស្នានដំបូង គេដាក់ Śrī លើអាសនៈភទ្រា និងបង្កើតកលសៈ៨។ ការបរិសុទ្ធធ្វើដោយលាបអភិសេក និងងូត pañcagavya បន្ទាប់មក netronmīlana (បើកភ្នែក) និងបូជាមធុរត្រ័យ ដោយមានការប្រែប្រួលអត្ថបទខ្លះៗសម្រាប់ពាក្យពេចន៍ និងទីតាំង។ មានការប្រោះទឹកតាមទិសទាំងឡាយដោយមន្ត្រាផ្សេងៗ ហើយបញ្ចប់ដោយអភិសេកក្បាលផ្តោតលើ Īśāna ចំនួន៨១ក្រឡុក បញ្ចេញទឹកចុះដី។ ពិធីកាន់តែខ្លាំងដោយការបរិសុទ្ធក្លិនក្រអូប និងផ្កា ការរួមសញ្ញាណតាម tanmayāvaha និងសូត្រ ‘Ānanda’ ṛk។ ការស្ថិតស្ថេរនៃសាន្និធ្យៈធ្វើដោយ Śāyantīya nyāsa លើគ្រែ សូត្រ Śrī-sūkta និង Lakṣmī-bīja ដើម្បីដាស់ cicchakti បន្ទាប់មកហោម (ផ្កាឈូក ឬ karavīra) តាមចំនួនកំណត់។ ចុងក្រោយ បរិសុទ្ធឧបករណ៍ និងវិហារ បង្កើត piṇḍikā សូត្រ Śrī-sūkta ជាវគ្គៗ ធ្វើទានដល់គ្រូ/ព្រាហ្មណ៍ និងសមាធិលើផលដូចសួគ៌ បង្ហាញភាពម៉ត់ចត់នៃពិធីជាបច្ចេកវិទ្យានៃមង្គល និងធម្មៈ។
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये ध्वजारोहणं नाम एकषष्टितमो ऽध्यायः अथ द्विषष्टितमो ऽध्यायः लक्ष्मीप्रतिष्ठाविधिः भगवानुवाच समुदायेन देवादेः प्रतिष्ठां प्रवदामि ते लक्ष्म्याः प्रतिष्ठा प्रथमं तथा देवीगणस्य च
ដូច្នេះ ក្នុងអគ្និពុរាណៈ ជំពូកទី៦១ មានចំណងជើងថា «ការលើកទង់ (Dhvajārohaṇa)»។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី៦២ «វិធីសាស្ត្រប្រតិស្ឋា (ដំឡើង/បុណ្យស្ថាបនា) ព្រះលក្ខ្មី»។ ព្រះមានព្រះភាគបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំនឹងពន្យល់ដល់អ្នកតាមលំដាប់រួមគ្នា អំពីពិធីប្រតិស្ឋារបស់ទេវតាទាំងឡាយ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត; ជាមុនគេ ប្រតិស្ឋាព្រះលក្ខ្មី ហើយដូចគ្នានោះ ប្រតិស្ឋាក្រុមទេវីទាំងឡាយផង»។
Verse 2
पूर्ववत् सकलं कुर्यान्मण्डपस्नपनादिकं भद्रपीठे श्रियं न्यस्य स्थापयेदष्ट वै घटान्
ដូចដែលបានកំណត់មុន គេគួរធ្វើលំដាប់ពិធីទាំងមូល—ចាប់ពីពិធីមណ្ឌប (maṇḍapa) ការស្នាន (snāpana) និងអំពើពាក់ព័ន្ធ។ ដោយដាក់ព្រះស្រី (Śrī) លើភទ្រពីឋ (bhadrapīṭha) រួច គេគួរតាំងកលសៈ (kalaśa) ចំនួន៨។
Verse 3
घृतेनाभ्यज्य मूलेन स्नपयेत् पञ्चगव्यकैः हिरण्यवर्णा हरिणी नेत्रे चोन्मीलयेच्छ्रियाः
ដោយលាបផ្នែកគល់ (មូល) ដោយខ្លាញ់ទឹកដោះគោ (ghee) រួចគួរឲ្យងូតដោយផលិតផលប្រាំប្រភេទពីគោ (pañcagavya)។ បន្ទាប់មក ដើម្បីសេចក្តីសម្បត្តិ និងសិរី (Śrī) គួរធ្វើពិធី «បើកភ្នែក» (netronmīlana) ដោយអញ្ជើញ/សមាធិលើក្តាន់ស្រីពណ៌មាស (hariṇī)។
Verse 4
मण्डलस्नपनादिकमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थापयेद्वरुणे घटानिति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तन्म आवह इत्य् एवं प्रदद्यान्मधुरत्रयम् अश्वपूर्वेति पूर्वेण तां कुम्भेनाभिषेचयेत्
«ធ្វើពិធីងូតមណ្ឌល និងពិធីពាក់ព័ន្ធ»—ដូចដែលមានក្នុងសៀវភៅសញ្ញាសម្គាល់។ «គួរដាក់កលស (ក្រឡុកទឹក) សម្រាប់វរុណ»—ដូចដែលមានក្នុងសៀវភៅសញ្ញា gha និង ṅa។ បន្ទាប់មក អានមន្ត្រ «tan ma āvaha» ដូច្នេះ ហើយថ្វាយ «វត្ថុផ្អែមបី» (madhuratraya)។ បន្ទាប់ពីនោះ ដោយមន្ត្រមុនដែលចាប់ផ្តើម «aśvapūrva…» គួរធ្វើអភិសេក ដោយងូតជាមួយកុម្ភ (ភាជន៍ពិធី)។
Verse 5
कामोस्मितेति याम्येन पश्चिमेनाभिषेचयेत् चन्द्रं प्रभासामुच्चार्यादित्यवर्णेति चोत्तरात्
ដោយអានមន្ត្រ «kāmosmi» គួរបាញ់ទឹកអភិសេកពីទិសខាងត្បូង និងទិសខាងលិច។ ដោយបញ្ចេញពាក្យ «candraṃ prabhāsām» និង «ādityavarṇa» គួរបាញ់ពីទិសខាងជើង។
Verse 6
उपैतु मेति चाग्नेयात् क्षुत्पिपासेति नैरृतात् गन्धद्वारेति वायव्यां मनसः काममाकृतिम्
ពីទិសអគ្នេយ (អាគ្នេយ) គួរអាន «upaitu me»; ពីទិសនైరృత (នైరೃತ) «kṣutpipāse»; ពីទិសវាយវ្យ (វាយវ្យ) «gandhadvāre»; ហើយដោយនេះ គួរបង្កើតឲ្យកើត «រូបរាងតាមបំណងនៃចិត្ត»។
Verse 7
ईशानकलशेनैव शिरः सौवर्णकर्दमात् एकाशीतिघटैः स्नानं मन्त्रेणापः सृजन् क्षितिम्
ដោយប្រើកលសទឹកនៃទិសឥសាន (Īśāna) តែប៉ុណ្ណោះ គួរឲ្យងូតក្បាលដោយទឹកចំនួនស្មើ ៨១ ឃដ (ក្រឡុក) ដែលយកពីអាងមាស។ ហើយពេលអានមន្ត្រ គួរបញ្ចេញទឹកឲ្យហូរចុះលើដី។
Verse 8
आर्द्रां पुष्करिणीं गन्धैर् आर्द्रामित्यादिपुष्पकैः तन्मयावह मन्त्रेण य आनन्द ऋचाखिलं
គេគួរធ្វើឲ្យស្រះផ្កាឈូកសើម និងក្រអូបដោយក្លិនទឹកអប់ ហើយប្រើផ្កាដែលបានបូជាដោយមន្ត្រាចាប់ផ្តើមថា «ārdrām…»។ ដោយមន្ត្រា «tanmayāvaha» គេនាំឲ្យចិត្តរលាយជាអត្តសញ្ញាណជាមួយទេវតា; ហើយគួរប្រើ/សូត្រទាំងស្រុងនូវឥក «Ānanda»។
Verse 9
शायन्तीयेन शय्यायां श्रीसूक्तेन च सन्निधिम् लक्ष्मीवीजेन चिच्छक्तिं विन्यस्याभ्यर्चयेत् पुनः
ដោយមន្ត្រា «Śāyantīya» គេគួរធ្វើន្យាសលើគ្រែ; ដោយ «Śrī-sūkta» គេគួរបង្កើតសាន្និធិ (វត្តមាន) របស់ទេវី; ហើយដោយព្យញ្ជនៈមន្ត្រា (bīja) របស់លក្ខ្មី គេគួរដាក់ «cicchakti» អំណាចចិត្តដឹង។ បន្ទាប់ពីដាក់បញ្ចូលថាមពលទាំងនេះហើយ គេគួរធ្វើបូជាឡើងវិញ។
Verse 10
श्रीसूक्तेन मण्डपेथ कुण्डेष्वब्जानि होमयेत् करवीराणि वा हुत्वा सहस्रं शतमेव वा
សូត្រ «Śrī-sūkta» ហើយគេគួរធ្វើហោមក្នុងមណ្ឌប ដោយដាក់ផ្កាឈូកចូលក្នុងគុណ្ឌភ្លើង; ឬម្យ៉ាងទៀត បូជាផ្កាករាវីរ (oleander) ដោយធ្វើការហុត ១,០០០ ដង ឬយ៉ាងហោចណាស់ ១០០ ដង។
Verse 11
गृहोपकरणान्तादि श्रीसूक्तेनैव चार्पयेत् ततः प्रासादसंस्कारं सर्वं कृत्वा तु पूर्ववत्
គេគួរបូជាឧបករណ៍គ្រួសារ/ព្រះវិហារ និងអ្វីៗផ្សេងទៀតទាំងអស់ ដោយប្រើ «Śrī-sūkta» តែប៉ុណ្ណោះ។ បន្ទាប់មក គេគួរធ្វើពិធីសំស្ការ (ការបរិសុទ្ធ/ការបុណ្យសម្ពោធ) ព្រះប្រាសាទទាំងមូល ដូចដែលបានកំណត់មុន។
Verse 12
मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिष्ठानं ततः श्रियः श्रीसूक्तेन च सान्निध्यं पूर्ववत् प्रत्यृचं जपेत्
ដោយមន្ត្រាដែលបានកំណត់ គេគួរធ្វើ «piṇḍikā» (ដុំបូជាតូច) ហើយបន្ទាប់មកធ្វើ «pratiṣṭhā» ការតាំងស្ថាបនារបស់ «Śrī» (លក្ខ្មី)។ បន្ទាប់មក ដើម្បីអញ្ជើញសាន្និធិ គេគួរសូត្រ «Śrī-sūkta» ដោយជបន៍រៀងរាល់ «ṛc» មួយៗ ដូចដែលបានបង្រៀនមុន។
Verse 13
चिच्छक्तिं बोधयित्वा तु मालात् सान्निध्यकं चरेत् तकपाठः मन्त्रेण चासृजत् क्षितिमिति ख, चिह्नतपुस्तकपाठः य आनन्देति वाससमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिमां स्थापयन् श्रिय इति ङ, चिह्न्तपुस्तकपाठः प्रत्यृचं यजेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः भूस्वर्णवस्त्रगोन्नादि गुरवे ब्रह्मणेर्पयेत् एवं देव्यो ऽखिलाः स्थाप्यावाह्य स्वर्गादि भावयेत्
ក្រោយពីបានបំភ្លឺអំណាចនៃចិត្តដឹង (cicchakti) ជាមុនហើយ គួរធ្វើពិធីបង្កើតសាន្និធ្យក (sānnidhyaka) ដោយមាលា (កម្រងផ្កា)។ ដោយមន្ត្រ—(តាមអត្ថបទខ្លះបន្ថែម) «ហើយបានបង្កើតផែនដី» និង (តាមអត្ថបទសម្គាល់ខ្លះ) «ya ānanda…» សម្រាប់សម្លៀកបំពាក់ និង (កន្លែងផ្សេង) «śriyaḥ…» ពេលធ្វើបិណ្ឌិកា (piṇḍikā) និងដំឡើងប្រតិមា (pratimā) និង (កន្លែងផ្សេង) «គួរធ្វើបូជារៀងរាល់ ṛc (pratyṛcam)»—គួរប្រគេនដី មាស ក្រណាត់ គោ ស្រូវ និងអ្វីៗដូច្នេះ ដល់គ្រូ និងព្រះព្រាហ្មណ៍។ ដូច្នេះ ដោយបានដំឡើង និងអញ្ជើញទេវីទាំងអស់ហើយ គួរធ្វើសមាធិលើផលដូចជា សួគ៌ និងលទ្ធផលផ្សេងៗ។
Frequently Asked Questions
A stepwise Lakṣmī-pratiṣṭhā protocol: maṇḍapa/snāpana preliminaries, bhadrapīṭha placement, kalaśa arrangement, pañcagavya purification, netronmīlana, quarter-wise abhiṣeka mantras, Īśāna-kalaśa head-bath (81 pitchers), Śrī-sūkta-based sānnidhya, and homa with specified floral offerings.
It treats consecration as a dhārmic technology of presence: precise materials, directions, mantra-nyāsa, and homa cultivate auspicious order (bhukti) while aligning mind and intention toward sacrality and higher fruits (mukti-oriented discipline).
Śrī-sūkta for sānnidhya and worship/homa, Lakṣmī-bīja for cicchakti installation, Śāyantīya for bed-nyāsa, and additional abhiṣeka/directional mantras including tanmayāvaha and the ‘Ānanda’ ṛk.
The chapter records marked readings that adjust specific ritual instructions (e.g., phrasing of snāpana lines, attribution of pots to Varuṇa, and placement of ‘ya ānanda…’ for garments), indicating a living ritual tradition with localized recensional differences.