Adhyaya 17

Verse 1

ब्रा सप्तदशो< ध्याय: शिवसहस्रनामस्तोत्र और उसके पाठका फल वायुदेव उवाच ततः: स प्रयतो भूत्वा मम तात युधिष्ठिर । प्राउ्जलि: प्राह विप्रर्षिनामसंग्रहमादित:

Vāyudeva nói: “Rồi sau đó, hỡi Yudhiṣṭhira yêu dấu, ông ấy trở nên nghiêm cẩn và thanh tịnh. Chắp tay cung kính, ông bắt đầu tụng đọc từ đầu bản danh mục các danh xưng đã được sưu tập của các bậc hiền thánh.”

Verse 2

उपमन्युरुवाच ब्रह्मप्रोक्तैर्ऋषिप्रोक्तैवेंदवेदाड्रसम्भवै: । सर्वलोकेषु विख्यात॑ स्तुत्यं स्तोष्पयामि नामभि:

Upamanyu nói: “Với những danh xưng do Brahmā truyền dạy, do các bậc hiền triết công bố, và phát sinh từ các Veda cùng các bộ môn phụ trợ của Veda, nay ta sẽ ca ngợi Đấng Chúa Tể—lừng danh khắp mọi cõi và xứng đáng được tôn thờ.”

Verse 3

महद्विविंहितै: सत्यै: सिद्धैः सर्वार्थसाधकै: । ऋषिणा तण्डिना भवक्त्या कृतैर्वेदकृतात्मना

Vāyu nói: “Những danh xưng (thiêng liêng) ấy, rộng lớn và đa dạng, là chân thật, đã được chứng nghiệm, và có thể thành tựu mọi mục đích đáng lành. Chúng được hiền giả Taṇḍin—người có tâm trí được rèn luyện bởi Veda—sưu tập với lòng sùng kính. Vì thế, các danh xưng này đáng tin và linh nghiệm, như đã được các bậc vĩ nhân lừng danh và các ẩn sĩ thấy chân lý truyền dạy theo đúng thứ tự.”

Verse 4

यथोक्ति: साधुभि: ख्यातैर्मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभि: | प्रवरं प्रथम स्वर्ग्य सर्वभूतहितं शुभम्‌

Vāyu nói: “Đúng như các bậc thánh nhân lừng danh và các ẩn sĩ thấy chân lý đã tuyên bố, thánh ca này ưu việt và đứng hàng đầu. Nó đưa đến cõi trời, đem lợi lạc cho mọi loài, và là điềm lành. Vì vậy, hãy lắng nghe và thọ nhận với tâm chuyên chú và lòng sùng kính, như một lời tán dương Śiva tối thượng và vô cùng lợi ích.”

Verse 5

श्रुतै: सर्वत्र जगति ब्रह्मलोकावतारितै: । सत्यैस्तत्‌ परमं ब्रह्म ब्रह्म॒प्रोक्ते सनातनम्‌

Vāyu nói: “Những danh hiệu này, được đem xuống từ cõi Phạm Thiên (Brahmā-loka) và được toàn thế gian kính cẩn lắng nghe, đều chân thật và không hề sai chạy. Đây là Phạm (Brahman) tối thượng—một thánh ca vĩnh cửu do chính Phạm Thiên tuyên thuyết. Vì thế, các danh hiệu ấy được xem là linh nghiệm, có năng lực thành tựu mọi sở nguyện. Hỡi Kṛṣṇa, bậc kiệt xuất của dòng Yadu! Bài Śiva-stotra cổ xưa này vượt hơn mọi thánh ca khác, thấm nhuần tinh thần Veda, đứng đầu trong các lời tán dương; nó ban phúc đắc thiên giới, lợi ích cho muôn loài và đem lại điềm lành. Ta sẽ tụng đọc cho ngươi—hãy chăm chú nghe từ miệng ta, vì ngươi là người sùng kính Đại Thần (Mahādeva); vậy hãy thọ nhận thánh ca mang bản tính của Śiva này.”

Verse 6

वक्ष्ये यदुकुलश्रेष्ठ शृणुष्वावहितो मम । वरयैनं भवं देवं भक्तस्त्वं परमेश्वरम्‌

Vāyu nói: “Hỡi bậc ưu tú nhất của dòng Yadu, hãy lắng nghe ta với tâm chuyên chú. Ta sẽ tuyên bày điều ấy cho ngươi. Hãy chọn và nương tựa nơi Bhava (Śiva), vị Thần linh ấy, vì ngươi là kẻ sùng kính Đấng Tối Thượng. Vậy hãy thọ nhận thánh ca hướng về Śiva này và nghe cẩn trọng từ miệng ta.”

Verse 7

तेन ते श्रावयिष्यामि यत्‌ तद्‌ ब्रह्म सनातनम्‌ । न शक्‍्यं विस्तरात्‌ कृत्स्नं वक्तुं सर्वस्य केनचित्‌

“Vì thế ta sẽ tụng đọc cho ngươi về Phạm (Brahman) vĩnh cửu ấy. Nhưng không ai có thể nói trọn vẹn, tường tận hết thảy, bởi phạm vi của Ngài quá bao la, không thể kể cho cùng.”

Verse 8

युक्तेनापि विभूतीनामपि वर्षशतैरपि । यस्यादिर्मध्यमन्तं च सुरैरपि न गम्यते

Vāyu nói: “Dẫu nỗ lực tinh cần, dẫu quyền năng của chư thiên vận hành suốt hàng trăm năm, khởi đầu, phần giữa và tận cùng của Ngài vẫn không thể thấu đạt—ngay cả các deva cũng không hiểu nổi.”

Verse 9

कस्तस्य शकनुयाद्‌ वक्तुं गुणान्‌ कार्त्स्न्येन माधव । शिवभक्त होनेके ही कारण मैं यह सनातन वेदस्वरूप स्तोत्र आपको सुनाता हूँ। महादेवजीके इस सम्पूर्ण नामसमूहका पूर्णरूपसे विस्तारपूर्वक वर्णन तो कोई कर ही नहीं सकता। कोई व्यक्ति योगयुक्त होनेपर भी भगवान्‌ शिवकी विभूतियोंका सैकड़ों वर्षोमें भी वर्णन नहीं कर सकता। माधव! जिनके आदि

Vāyu nói: “Hỡi Mādhava, ai có thể kể trọn vẹn mọi đức tính của Ngài? Vì ta sùng kính Śiva, ta sẽ tụng cho ngươi nghe thánh ca vĩnh cửu này, vốn mang bản tính của Veda. Không ai có thể triển khai và thuật lại đầy đủ toàn bộ tập hợp danh hiệu của Mahādeva. Dẫu là người an trú trong yoga, cũng không thể, dù trải qua hàng trăm năm, tả cho hết các hiển lộ và quyền năng của Śiva. Mādhava, khi ngay cả chư thiên cũng không tìm ra khởi đầu, phần giữa và tận cùng của Ngài, thì ai có thể thuật đủ mọi công đức? Tuy vậy, trong khả năng của ta—nhờ ân điển của chính Mahādeva bậc trí—ta sẽ trình bày, bằng ý nghĩa, lời và âm tiết cô đọng, các hành trạng của Ngài và thánh ca này. Không được sự cho phép của Maheśvara, việc tán dương Ngài thật không thể khởi sự.”

Verse 10

शक्तितश्नरितं वक्ष्ये प्रसादात्‌ तस्य धीमत: । अप्राप्य तु ततो<नुज्ञां न शक्‍्यः स्तोतुमी श्वरः

Vāyu nói: “Dựa vào năng lực hạn hẹp của ta, ta sẽ trình bày một bản tóm lược—về công hạnh của Ngài và một bài tán tụng Ngài—chỉ nhờ ân sủng của Mahādeva bậc trí ấy. Nhưng nếu chưa nhận được sự cho phép của Ngài, thì không thể nào ca ngợi Đấng Tối Thượng ấy.”

Verse 12

वरदस्य वरेण्यस्य विश्वरूपस्य धीमत:

“(Ta nói về) Đấng Trí Tuệ, bậc ban phúc, bậc tối ưu đáng được tuyển chọn, và có hình tướng bao trùm vũ trụ.”

Verse 13

यदा तेनाभ्यनुज्ञात: स्तुतो वै स तदा मया । अनादिनिधनस्याहं जगद्योनेर्महात्मन:,शृणु नाम्नां च यं कृष्ण यदुक्तं पद्मययोनिना । श्रीकृष्ण! जो वरदायक, वरेण्य (सर्वश्रेष्ठ), विश्वरूप और बुद्धिमान्‌ हैं, उन भगवान्‌ शिवका पद्ययोनि ब्रह्माजीके द्वारा वर्णित नाम-संग्रह श्रवण करो ।।

Vāyu nói: “Khi đã được Ngài cho phép, ta mới tán tụng Ngài. Nay, hỡi Kṛṣṇa, hãy lắng nghe: ta sẽ thuật lại tập hợp các danh hiệu của Đấng Đại Ngã—cội nguồn của thế gian, vô thủy vô chung—đúng như lời Brahmā Đấng Sinh Từ Hoa Sen đã nói. Hỡi Śrī Kṛṣṇa, hãy nghe bản danh mục của Bhagavān Śiva—bậc ban phúc, tối thắng, có hình tướng vũ trụ và trí tuệ siêu việt—do Brahmā mô tả. Đó là mười ngàn nhóm danh hiệu mà Đấng Tổ Phụ (Brahmā) đã tuyên thuyết.”

Verse 14

तानि निर्मथ्य मनसा दध्नो घृतमिवोद्धृतम्‌ । प्रपितामह ब्रह्माजीने जो दस हजार नाम बताये थे, उन्‍्हींको मनरूपी मथानीसे मथकर मथे हुए दहीसे घीकी भाँति यह सहख्रनामस्तोत्र निकाला गया है ।।

Vāyu nói: “Khuấy luyện những (danh hiệu thiêng liêng xưa) bằng tâm—như lọc bơ thành ghee từ sữa chua—bài thánh ca một ngàn danh hiệu này đã được rút ra. Đó là tinh túy: như vàng là tinh túy rút từ quặng, và như mật là tinh túy rút từ hoa.”

Verse 15

सर्वपापापहमिदं चतुर्वेदसमन्वितम्‌

Vāyu-deva nói: “Lời dạy/lời tụng này trừ diệt mọi tội lỗi, và mang trong mình tinh túy cùng thẩm quyền của bốn Veda.”

Verse 16

इस प्रकार श्रीमहाभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें मेघवाहनपर्वकी कथाविषयक सोलहवाँ अध्याय पूरा हुआ,प्रयत्नेनाधिगन्तव्यं धार्य च प्रयतात्मना । माड़ल्यं पौष्टिकं चैव रक्षोघ्नं पावनं महत्‌

Như vậy, chương thứ mười sáu—nói về câu chuyện của đoạn Meghavāhana—trong phần Dāna-dharma thuộc Anuśāsana Parva của Śrī Mahābhārata đã kết thúc. Điều được dạy là: phải chuyên cần tìm cầu và cẩn trọng gìn giữ (pháp hạnh/công đức ấy) với tâm đã được chế ngự. Người ta nói rằng nó đem lại an lạc và sự bồi dưỡng, xua trừ các thế lực gây hại, và có năng lực tịnh hóa lớn lao—vì thế rất đáng quý trên con đường dharma, nhất là trong bối cảnh bố thí và hạnh lành.

Verse 17

यह सहस्रनाम सम्पूर्ण पापोंका नाश करनेवाला और चारों वेदोंके समन्वयसे युक्त है। मनको वशमें करके प्रयत्नपूर्वक इसका ज्ञान प्राप्त करे और सदा अपने मनमें इसको धारण करे। यह मंगलजनक, पुष्टिकारक, राक्षसोंका विनाशक तथा परम पावन है ।।

Vāyu nói: “Bản ‘Thiên Danh’ này trọn vẹn, có năng lực diệt trừ mọi tội lỗi, và hòa hợp với tinh yếu của bốn Veda. Khi đã chế ngự tâm, người ta phải nỗ lực mà đạt tri kiến chân thật về nó, và luôn gìn giữ trong lòng. Nó đem điềm lành, tăng trưởng sức lực, diệt trừ rākṣasa, và tịnh hóa tối thượng. Pháp này chỉ nên trao cho người có lòng sùng kính, có đức tin và là kẻ tin theo thánh pháp; không nên trao cho kẻ bản tính vô tín, cho kẻ bất tín, hay cho người chưa thắng được chính mình.”

Verse 18

जो भक्त हो, श्रद्धालु और आस्तिक हो, उसीको इसका उपदेश देना चाहिये। अश्रद्धालु, नास्तिक और अजितात्मा पुरुषको इसका उपदेश नहीं देना चाहिये ।।

Vāyu nói: “Lời chỉ dạy này chỉ nên truyền cho người sùng kính, có đức tin và là kẻ tin theo thánh pháp. Không nên dạy cho kẻ vô tín, kẻ phủ nhận điều thiêng, hay người chưa thắng được chính mình. Và, hỡi Kṛṣṇa, ai nhìn Thượng Đế—Mahādeva, căn nguyên nhân quả của thế gian—bằng con mắt ghen ghét soi lỗi, kẻ ấy sẽ rơi vào địa ngục, cùng với tổ tiên và cả con cháu của mình.”

Verse 19

इदं ध्यानमिदं योगमिदं ध्येयमनुत्तमम्‌ । इदं जप्यमिदं ज्ञानं रहस्यमिदमुत्तमम्‌,यह सहसखनामस्तोत्र ध्यान है, यह योग है, यह सर्वोत्तम ध्येय है, यह जपनीय मन्त्र है, यह ज्ञान है और यह उत्तम रहस्य है

Vāyu-deva nói: “Đây là thiền định; đây là kỷ luật yoga; đây là đối tượng quán niệm vô thượng. Đây là điều phải trì tụng làm japa; đây là chân tri; và đây là bí mật tối thượng.”

Verse 20

य॑ं ज्ञात्वा अन्तकाले5पि गच्छेत परमां गतिम्‌ । पवित्र मड़लं मेध्यं कल्याणमिदमुत्तमम्‌

Vāyu nói: “Ai biết được pháp này—dẫu ngay trong giờ phút lâm chung—cũng đạt đến cảnh giới tối thượng. Bản Sahasranāma-stotra này vô cùng thanh tịnh, cát tường và thù thắng: một vòng tụng ca thánh khiết, có năng lực tẩy sạch và nâng cao tâm trí, dẫn người đến thiện ích tối hậu.”

Verse 21

इदं ब्रह्मा पुरा कुत्वा सर्वतलोकपितामह: । सर्वस्तवानां राजत्वे दिव्यानां समकल्पयत्‌

Vāyu nói: “Thuở xưa, Brahmā—đấng Tổ phụ của muôn cõi—đã soạn bài tán tụng này và tôn lập nó làm ‘vua’ giữa mọi thánh tụng (stotra) của chư thiên. Vì chỉ cần ghi nhớ, dù ngay trong giờ phút lâm chung, cũng dẫn con người đến mục đích tối thượng, nên bản thánh tụng ngàn danh này vô cùng thanh tịnh, cát tường, tăng trưởng trí tuệ và lợi ích trọn vẹn.”

Verse 22

तदाप्रभृति चैवायमी श्वरस्य महात्मन: । स्तवराज इति ख्यातो जगत्यमरपूजित:

Từ đó về sau, bài thánh tụng ca ngợi Đấng Chúa có đại tâm (Īśvara/Mahādeva) này được thế gian tôn xưng là “Stavarāja” — Vua của các thánh tụng — và được các bậc bất tử (chư thiên) kính thờ, phụng bái.

Verse 23

ब्रह्मलोकादयं स्वर्गे स्‍्तवराजो5वतारित: । यतस्तण्डि: पुरा प्राप तेन तण्डिकृतो$भवत्‌

Vāyu nói: “Vua của các thánh tụng này đã được truyền xuống từ cõi Brahmā đến thiên giới. Vì hiền triết Taṇḍi thuở xưa từng thọ nhận, nên nó được gọi là ‘thánh tụng của Taṇḍi’.”

Verse 24

ब्रह्मलोकसे यह स्तवराज स्वर्गलोकमें उतारा गया। पहले इसे तण्डिमुनिने प्राप्त किया था, इसलिये यह “तण्डिकृत सहख्ननामस्तवराज' के रूपमें प्रसिद्ध हुआ ।।

Vāyu nói: “Bài thánh tụng tối thượng này, do hiền triết Taṇḍi truyền từ thiên giới xuống cõi người, được biết đến với danh xưng ‘Sahasranāma Stavarāja do Taṇḍi soạn’. Nó là nguồn của mọi điều cát tường và là kẻ tiêu trừ mọi tội lỗi.”

Verse 25

ब्रहद्मणामपि यद्‌ ब्रह्म पराणामपि यत्‌ परम्‌

Vāyudeva nói: “Đấng là Brahman ngay cả đối với những bậc tri Brahman; là Tối thượng ngay cả giữa mọi điều tối thượng; là ‘Veda’ của chính các Veda; là cao nhất trong cái cao nhất; là ánh huy hoàng của mọi huy hoàng; là khổ hạnh của mọi khổ hạnh; là tịch lặng nhất giữa những bậc tịch lặng; là quang minh của mọi quang minh; là bậc tự chế nhất giữa những người tự chế; là trí tuệ của mọi bậc trí; là thần của các thần; là hiền triết của các hiền triết; là tế lễ của mọi tế lễ; là cát tường của mọi cát tường; là Rudra của các Rudra; là uy quyền vương giả của các bậc chúa tể hùng mạnh; là yogin của các yogin; và là nguyên nhân của mọi nguyên nhân— Từ Ngài, muôn thế giới sinh khởi, và vào Ngài lại tan hòa; Ngài là Tự ngã của hết thảy hữu tình—Chúa tể Śiva, rực rỡ vô lượng. Hỡi bậc nhất trong loài người, hãy nghe ta xướng tụng một ngàn lẻ tám danh hiệu của Ngài. Chỉ cần nghe thôi, ngươi sẽ đạt được mọi điều mong cầu.”

Verse 26

तेजसामपि यत्‌ तेजस्तपसामपि यत्‌ तपः । शान्तानामपि य: शान्तो द्युतीनामपि या झ्युति:

Vāyu nói: “Đấng ấy là chính quang huy ngay giữa những bậc rực sáng; là chính khổ hạnh ngay giữa những người tu khổ hạnh; là sự tịch tĩnh tối thượng ngay giữa những bậc an tịnh; và là ánh rạng ngời giữa mọi điều phát sáng—Ngài là sự ưu thắng tối thượng trong mọi ưu thắng. Từ Ngài các thế giới sinh khởi, và vào Ngài chúng tan hòa; Ngài là Tự Ngã của muôn loài. Nay hãy nghe từ ta, hỡi bậc tối thượng trong loài người: ta sẽ tuyên thuyết một nghìn lẻ tám danh hiệu của Đức Śiva, Đấng rực sáng vô lượng. Chỉ cần nghe thôi, ngươi sẽ được viên mãn mọi ước nguyện.”

Verse 27

दान्तानामपि यो दान्तो धीमतामपि या च थी: । देवानामपि यो देव ऋषीणामपि यस्त्वृषि:

Vāyu nói: “Đấng ấy là bậc tự chế tối thượng ngay giữa những người tự chế; là trí tuệ chân thực ngay giữa những bậc hiền trí; là Thần tối thượng ngay giữa chư thiên; và là bậc Thánh tri (ṛṣi) ngay giữa các ṛṣi. Hãy nghe từ ta bài tụng một nghìn lẻ tám danh hiệu của Đức Śiva rực sáng vô lượng—Tự Ngã nội tại của muôn loài, từ Ngài các thế giới sinh khởi và vào Ngài chúng tan hòa. Hỡi bậc tối thượng trong loài người, chỉ cần nghe thôi, ngươi sẽ được viên mãn mọi ước nguyện.”

Verse 28

यज्ञानामपि यो यज्ञ: शिवानामपि य:ः शिव: । रुद्राणामपि यो रुद्र: प्रभा प्रभवतामपि

Vāyu nói: “Đấng ấy là chính Hy tế giữa mọi hy tế; là Đấng Cát tường giữa mọi điều cát tường; là Rudra giữa các Rudra; và là quang huy ngay giữa những bậc rực rỡ. Hãy nghe từ ta một nghìn lẻ tám danh hiệu của Đức Śiva rực sáng vô lượng—Tự Ngã của muôn loài, từ Ngài các thế giới sinh khởi và cuối cùng tan hòa vào Ngài. Hỡi bậc tối thượng trong loài người, chỉ cần nghe thôi, ngươi sẽ được viên mãn mọi ước nguyện.”

Verse 29

योगिनामपि यो योगी कारणानां च कारणम्‌ | यतो लोका: सम्भवन्ति न भवन्ति यत: पुन:

Vāyu nói: “Đấng ấy là Yogin tối thượng ngay giữa các yogin, là nguyên nhân tối hậu của mọi nguyên nhân—từ Ngài các thế giới sinh khởi và vào Ngài chúng lại chấm dứt. Hãy nghe từ ta một nghìn lẻ tám danh hiệu của Đức Śiva, Đấng rực sáng vô lượng, Tự Ngã của muôn loài. Hỡi bậc tối thượng trong loài người, chỉ cần lắng nghe thôi, ngươi sẽ được viên mãn mọi ước nguyện.”

Verse 30

सर्वभूतात्मभूतस्य हरस्यामिततेजस: । अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां शर्वस्य मे शूणु । यच्छुत्वा मनुजव्याप्र सर्वान्‌ कामानवाप्स्यसि

Vāyu nói: “Hãy nghe từ ta, hỡi bậc hùng dũng giữa loài người, một nghìn lẻ tám danh hiệu của Śarva—Hara rực sáng vô lượng, Đấng đã trở thành chính Tự Ngã của muôn loài. Chỉ cần nghe thôi, ngươi sẽ đạt được mọi mục đích và điều ngươi hằng mong cầu.”

Verse 31

स्थिर: स्थाणु: प्रभुर्भीम: प्रवरो वरदो वर: । सर्वात्मा सर्वविख्यात: सर्व: सर्वकरो भव:

Vāyu-deva nói: “Ngài là Đấng vững bền, bất động như trụ đá; là Chúa Tể tối thượng. Ngài đáng kinh sợ vì đem đến sự tiêu vong (hủy diệt). Ngài là bậc ưu việt nhất; là Đấng ban phúc; là bậc tối cao, đáng được tuyển chọn hơn hết. Ngài là Tự Ngã trong mọi loài, lừng danh khắp nơi; Ngài là Tất Cả—thấm khắp như vũ trụ; Ngài là Đấng tạo tác muôn loài; và Ngài là Bhava, nguồn cội từ đó mọi hữu tình sinh khởi.”

Verse 32

जटी चर्मी शिखण्डी च सर्वाड्र: सर्वभावन: । हरश्न हरिणाक्षश्न सर्वभूतहर: प्रभु:

Vāyu nói: “Ngài là vị khổ hạnh tóc bện, khoác da thú, mang chỏm tóc; luôn thấm nhuần dầu thánh và là đấng nuôi dưỡng muôn loài. Ngài thọ nhận những lễ vật dâng lên Hara (Śiva) và cả những lễ vật dâng lên Hari (Viṣṇu); Ngài là Chúa Tể tối thượng, Đấng thu nhiếp mọi hữu tình (vào cuối thời).”

Verse 33

१३ जटी--जटाधारी, १४ चर्मी--व्याप्रचर्म धारण करनेवाले, १५ शिखण्डी-- शिखाधारी, १६ सर्वाज्र:--सम्पूर्ण अंगोंसे सम्पन्न, १७ सर्वभावन:--सबके उत्पादक, १८ हरः--पापहारी, १९ हरिणाक्ष:--मृगके समान विशाल नेत्रवाले, २० सर्वभूतहर:-- सम्पूर्ण भूतोंका संहार करनेवाले, २१ प्रभु:--स्वामी ।।

Vāyu nói: “Ngài vừa là con đường nhập thế (pravṛtti) vừa là con đường xuất ly (nivṛtti); nghiêm trì kỷ luật, vĩnh cửu và bất động. Ngự nơi bãi hỏa táng, Đấng Thế Tôn đi qua cả bầu trời lẫn mặt đất, và trừng trị những kẻ sống trong tội lỗi.”

Verse 34

अभिवाद्यो महाकर्मा तपस्वी भूतभावन: । उन्मत्तवेषप्रच्छन्न: सर्वलोकप्रजापति:

“Ngài đáng được cúi lạy tôn kính—bậc làm nên đại nghiệp, kiên định trong khổ hạnh; là đấng sinh thành và nâng đỡ muôn loài. Ngài ẩn mình dưới dáng vẻ kẻ cuồng, và bảo hộ thần dân của mọi thế giới.”

Verse 35

महारूपो महाकायो वृषरूपो महायशा: । महात्मा सर्वभूतात्मा विश्वरूपो महाहनु:

Vāyu-deva nói: “Ngài có hình tướng rộng lớn và thân thể vĩ đại; Ngài là hình tượng của Con Bò Đực—chính là Dharma—và lẫy lừng danh tiếng. Ngài là bậc đại hồn, là Tự Ngã trong mọi hữu tình; toàn thể vũ trụ là hình thân của Ngài, và hàm của Ngài cũng hùng vĩ.”

Verse 36

लोकपालोडन्‍्तर्तितात्मा प्रसादो हयगर्दभि: । पवित्र च महांश्नैव नियमो नियमाश्रित:

Thần Vāyu nói: “Ngài là Đấng Hộ Trì các thế giới, vận hành trong hình tướng vô hình, luôn đầy ắp sự an hòa từ ái. Ngài ngự trên cỗ xe được thắng bởi ngựa và la. Ngài thanh tịnh và vô cùng đáng tôn kính; có thể đạt đến nhờ việc giữ gìn các kỷ luật như thanh sạch và tri túc, và chính Ngài là chỗ nương tựa, là nền tảng của những kỷ luật ấy.”

Verse 37

सर्वकर्मा स्वयम्भूत आदिरादिकरो निधि: । सहस्राक्षो विशालाक्ष: सोमो नक्षत्रसाधक:

Thần Vāyu nói: “Ngài là Đấng làm nên mọi công việc, tự hữu và tự thành; là khởi nguyên đầu tiên, là Đấng làm hiển lộ cội nguồn sơ khai, và là kho tàng quyền năng vô tận. Ngài là bậc ngàn mắt, mắt rộng lớn; Ngài là Soma—mang hình tướng vầng trăng—và là Đấng nâng đỡ, điều hòa trật tự của các vì sao.”

Verse 38

चन्द्र: सूर्य: शनि: केतुर्ग्रहो ग्रहपतिर्वर: । अत्रिरत््या नमस्कर्ता मृगबाणार्पणो$नघ:

Thần Vāyu nói: “(Ngài là) Trăng, Mặt Trời, Sao Thổ và Ketu; là ‘Graha’ (Rāhu, kẻ gây nhật thực nguyệt thực), là Chúa tể và người hộ trì các hành tinh, bậc đáng được tuyển chọn tôn thờ nhất. (Ngài là) Atri trong hình tướng hiền thánh Atri; là Đấng cúi mình kính lễ Atryā (Anasūyā, hiền thê của Atri, trong hình tướng Durvāsā); và là bậc vô tội đã phóng mũi tên vào lễ tế khi hình tướng con nai hiện ra.”

Verse 39

महातपा घोरतपा अदीनो दीनसाधक: । संवत्सरकरो मन्त्र: प्रमाणं परमं तप:

Thần Vāyu nói: “Ngài là bậc đại khổ hạnh, có khổ hạnh khiến người kính sợ—cao quý, không hề ti tiện—Đấng làm trọn điều mong cầu cho kẻ khốn cùng tìm đến nương tựa. Ngài là Đấng tạo nên năm tháng, là chính hình thể của thần chú (như âm thiêng Oṃ), là chuẩn mực của thẩm quyền chân thật, và là khổ hạnh ở mức viên mãn tối thượng.”

Verse 40

योगी योज्यो महाबीजो महारेता महाबल: । सुवर्णरिता: सर्वज्ञ: सुबीजो बीजवाहन:

Thần Vāyu nói: “Ngài là bậc yogin chân chính, là Đấng đáng để ‘kết ách’—làm chỗ nương của tâm—là Đại Chủng Tử, nguồn nhân quả bao la; có sức sinh thành hùng mãnh và đại lực. Hạt giống của Ngài vàng rực như lửa; Ngài toàn tri; Ngài là hạt giống thiện lành tự thân, và là Đấng mang giữ hạt giống—cất chứa trong muôn loài những ấn tượng tiềm ẩn (saṃskāra) chín muồi thành đời sống của họ.”

Verse 41

दशबाहुस्त्वनिमिषो नीलकण्ठ उमापतिः । विश्वरूप: स्वयं श्रेष्ठी बलवीरोडबलो गण:

Vāyu-deva nói: “Ngài có mười cánh tay và không hề chớp mắt; Đấng Cổ Xanh, phu quân của Umā. Ngài mang hình tướng vũ trụ, tự thân an lập nơi sự tối thượng—anh hùng nhờ sức mạnh—nhưng cũng là ‘đoàn chúng của kẻ yếu’, chỗ nương tựa và sức nâng đỡ chung cho những ai không có sức lực của chính mình.”

Verse 42

गणकर्ता गणपतिर्दिग्वासा: काम एव च | मन्त्रवित्‌ परमो मन्त्र: सर्वभावकरो हर:

Vāyu-deva nói: “Ngài là bậc tổ chức các gaṇa, là Gaṇapati—chúa tể của các gaṇa; là Digvāsa, kẻ khoác trời làm áo; và quả thật là ‘Kāma’, đấng đáng khát vọng. Ngài là bậc thông tri thần chú, chính là thần chú tối thượng; là đấng tạo tác mọi hữu tình và mọi trạng thái tồn tại; và là Hara, đấng trừ diệt sầu khổ.”

Verse 43

कमण्डलुधरो धन्वी बाणहस्त: कपालवान्‌ । अशनी शतघ्नी खड्गी पट्टिशी चायुधी महान्‌

Vāyu-deva nói: “Ngài hiện ra như một chiến sĩ vĩ đại, tối thượng: tay mang bình nước (kamaṇḍalu), cầm cung và nắm mũi tên; mang bát sọ, vung chày sét và śataghnī; cầm kiếm và paṭṭiśa; lại còn mang vũ khí quen thuộc của mình—cây đinh ba.”

Verse 44

खुवहस्त: सुरूपश्न तेजस्तेजस्करो निधि: । उष्णीषी च सुवकत्रश्न उदग्रो विनतस्तथा

Vāyu-deva nói: “Ngài là đấng cầm ‘khuvā’ trong tay; dung mạo đoan nghiêm; rực sáng, và là kho báu làm tăng thêm hào quang cho những kẻ sùng tín. Ngài đội khăn (uṣṇīṣa); gương mặt mỹ lệ; khí thế cao vời, mạnh mẽ; mà vẫn khiêm cung, nhã nhặn.”

Verse 45

दीर्घश्व हरिकेशश्व सुतीर्थ: कृष्ण एव च | शृगालरूप: सिद्धार्थो मुण्ड: सर्वशुभड़कर:

Vāyu-deva nói: “Ngài được biết đến với nhiều danh xưng—Dīrghaśva, Harikeśa, Sutīrtha và Kṛṣṇa; Ngài cũng mang hình tướng chó rừng, là Siddhārtha (bậc mọi sở nguyện đều thành), là Muṇḍa (vị khất sĩ đầu cạo), và là Sarvaśubhaṅkara—đấng ban điều lành, đem cát tường cho muôn loài.”

Verse 46

अजश्च बहुरूपश्च गन्धधारी कपर्द्यपि । ऊर्ध्वरेता ऊर्ध्वलिड्र ऊर्ध्शायी नभःस्थल:

Vāyu-deva nói: “Ngài là Đấng Vô Sinh và muôn hình vạn trạng; là kẻ mang hương thơm; lại là bậc có tóc bện thành búi. Sinh lực của Ngài hướng thượng; Ngài vận hành và an trụ trong trạng thái siêu việt hướng lên; và Ngài nghỉ yên giữa khoảng trời bao la.”

Verse 47

१३३ अज:ः--अजन्मा, १३४ बहुरूप:--बहुत-से रूप धारण करनेवाले, १३५ गन्धधारी--कुंकुम और कस्तूरी आदि सुगन्धित पदार्थ धारण करनेवाले, १३६ कपर्दी-- जटाजूटधारी, १३७ ऊर्ध्वरेता:--अखण्डित ब्रह्मचर्यवाले, १३८ ऊर्ध्वलिजड्ा:--, १३९ ऊर्ध्वशायी--आकाशमें शयन करनेवाले, १४० नभ: स्थलः--आकाश जिनका वासस्थान है वे ।।

Vāyu-deva nói: “Ngài là Đấng Vô Sinh, không sinh không diệt, muôn hình vạn trạng; là kẻ mang hương thơm (như các thứ hương liệu thánh); là bậc khổ hạnh tóc bện. Sinh lực của Ngài được giữ hướng thượng—kiên định trong phạm hạnh không gián đoạn; dấu hiệu của Ngài được nâng cao; Ngài nằm ở trên, như thể nghỉ giữa trời; và bầu trời rộng mở là nơi cư ngụ. Ngài có ba bím tóc, khoác y bằng vỏ cây; là Rudra, đấng xua tan khổ nạn; là thống soái các đoàn quân, hiện hữu khắp nơi; đi lại ban ngày và đi lại ban đêm; giận dữ sắc bén trước điều phi nghĩa, song rực sáng với uy quang huy hoàng.”

Verse 48

गजहा दैत्यहा कालो लोकधाता गुणाकर: । सिंहशार्दूलरूपश्न आर्द्रचर्माम्बरावृत:

Vāyu-deva nói: “Ngài là kẻ sát phạt kẻ thù mang hình voi, là đấng diệt trừ các Daitya; Ngài chính là Thời Gian. Ngài nâng đỡ và nuôi dưỡng các thế giới, là kho tàng của những đức hạnh cao quý. Mang hình sư tử và hổ, Ngài khoác áo làm từ tấm da còn ướt (của ác quỷ hình voi).”

Verse 49

कालयोगी महानाद: सर्वकामश्नतुष्पथ: । निशाचर: प्रेतचारी भूतचारी महेश्वर:

Vāyu nói: “Ngài là bậc làm chủ kỷ luật của Thời Gian, đấng có tiếng gầm vĩ đại; là kẻ nuốt trọn mọi dục vọng, và là đấng có con đường khó bề làm thỏa. Ngài đi trong đêm, lui tới giữa những kẻ đã khuất, và qua lại giữa các linh thể—Ngài là Maheshvara, Đại Chúa Tể.”

Verse 50

२१५७ कालयोगी--कालको भी योगबलसे जीतनेवाले

Vāyu nói: “Ngài là Kāla-yogī—bậc dùng sức yoga mà thắng cả Thời Gian—đấng có đại âm. Ngài viên mãn mọi sở nguyện, và có bốn con đường để đạt đến Ngài: yoga của tri kiến, yoga của sùng tín, yoga của hành nghiệp, và Aṣṭāṅga-yoga. Ngài đi trong đêm, cùng đi với các prêta, cùng đi với các bhūta—Ngài là Maheshvara, cao vượt cả các chúa tể cõi đời. Ngài tuy một mà hóa nhiều, nâng đỡ muôn hình và muôn loài. Ngài là Svarbhānu; vô lượng là Ngài, và Ngài là cứu cánh tối thượng mà người mộ đạo và bậc giải thoát có thể đạt tới. Ngài yêu điệu vũ—vũ công vĩnh cửu—vừa tự mình múa, vừa khiến kẻ khác múa, và lòng thương mến của Ngài trải khắp muôn loài.”

Verse 51

घोरो महातपा: पाशो नित्यो गिरिरुहो नभ: । सहस््रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्ातन्द्रित:

Thần Vāyu nói: “Ngài có dung mạo đáng sợ và khổ hạnh vĩ đại; Ngài trói buộc muôn loài bằng thòng lọng quyền năng của mình. Ngài vĩnh cửu, ngự trên núi (cư trú Kailāsa), và bao la như bầu trời. Với ngàn tay, Ngài chiến thắng—ý chí kiên định và không hề biếng trễ.”

Verse 52

अधर्षणो धर्षणात्मा यज्ञहा कामनाशक: । दक्षयागापहारी च सुसहो मध्यमस्तथा

Thần Vāyu nói: “Ngài không thể bị công phá, nhưng lại là sức mạnh khuất phục kẻ khác; là đấng phá hủy tế lễ của Dakṣa và tiêu diệt Kāma (thần dục vọng). Ngài cũng là đấng đã đoạt lấy (hoặc làm gián đoạn) nghi lễ tế tự của Dakṣa—thế nhưng Ngài vô cùng nhẫn nhịn và đứng như một hiện diện trung dung, điều hòa.”

Verse 53

तेजो5पहारी बलहा मुदितो<र्थोडजितोडवर: । गम्भीरघोषो गम्भीरो गम्भीरबलवाहन:

Vāyu nói: “Ngài là đấng có thể đoạt lấy quang huy của kẻ khác; là người diệt ác quỷ Bala; là hiện thân của niềm hoan hỷ và của ý nghĩa chân thật; bất khả chiến bại, không ai vượt hơn Ngài. Tiếng gầm của Ngài sâu thẳm, bản tính Ngài thâm trầm, và tọa kỵ của Ngài mang sức mạnh khôn lường.”

Verse 54

न्यग्रोधरूपो न्यग्रोधो वृक्षकर्णस्थितिर्वि भु: । सुतीक्ष्णदशनश्वैव महाकायो महानन:

Thần Vāyu nói: “Ngài hiện ra trong hình tướng cây đa; Ngài ngự bên cây đa; Ngài an trụ trên chiếc lá đa; Ngài là Đấng Chúa Tể trùm khắp. Răng Ngài sắc bén tột bậc; thân Ngài rộng lớn và miệng Ngài mênh mông.”

Verse 55

विष्वक्सेनो हरिर्यज्ञ: संयुगापीडवाहन: । तीक्ष्णतापश्न हर्यश्वः सहाय: कर्मकालवित्‌

Thần Vāyu nói: “Ngài là Viṣvaksena, đấng khiến đạo binh loài quỷ chạy tan tác bốn phương; là Hari, đấng xua tan khổ nạn; là Yajña, hiện thân của tế lễ. Xe của Ngài không nao núng dù giữa cảnh chen lấn của chiến trận; Ngài là Nhiệt Lực Sắc Bén, như mặt trời không thể chịu nổi; là Haryaśva, có những tuấn mã sắc xanh đi theo; là Bạn hữu và đồng minh của mọi loài hữu tình; và là Đấng biết rõ thời điểm thích hợp cho mọi hành động.”

Verse 56

विष्णुप्रसादितो यज्ञ: समुद्रो वडवामुख: । हुताशनसहायश्च प्रशान्तात्मा हुताशन:

Thần Vāyu nói: “Yajña (lễ tế), đại dương, ngọn hỏa dưới biển mang mặt ngựa (Vaḍavāmukha), Gió—bạn hữu và trợ lực của Lửa—và chính Lửa nữa: mỗi điều đều được nâng đỡ và khiến thành tựu nhờ ân sủng của Viṣṇu, an trụ trong bản tính tĩnh lặng.”

Verse 57

उग्रतेजा महातेजा जन्यो विजयकालवित्‌ | ज्योतिषामयनं सिद्धि: सर्वविग्रह एव च

Thần Vāyu nói: “Ngài rực sáng dữ dội, huy hoàng vô lượng; là đấng sinh thành muôn loài và là bậc biết đúng thời khắc của chiến thắng. Ngài là lộ trình và nơi nương tựa của các vì tinh tú, là hiện thân của thành tựu, và quả thật là đấng dung chứa mọi hình tướng.”

Verse 58

शिखी मुण्डी जटी ज्वाली मूर्तिजो मूर्द्धनो बली । वेणवी पणवी ताली खली कालकटंकट:

Thần Vāyu-deva nói: “Ngài là đấng đội búi tóc, là đấng cạo đầu, là đấng kết tóc bện, và là đấng bừng cháy với lửa thiêng; Ngài hiển lộ trong thân tướng, và là đối tượng quán niệm nơi đỉnh đầu (trung tâm tối thượng); Ngài hùng mạnh. Ngài là người thổi sáo, người đánh trống, và kẻ giữ nhịp; Ngài là chủ của sân đập lúa, và là đấng che phủ cả quyền lực của Thần Chết (Yama).”

Verse 59

नक्षत्रविग्रहमतिर्गुणबुद्धिर्लयो 5गम: । प्रजापतिर्विश्वबाहुर्विभाग: सर्वगो5मुख:

Thần Vāyu-deva nói: “Ngài là bậc biết rõ vận hành và thế đứng của các vì sao, hành tinh và các nguồn sáng; là đấng mà trí tuệ thấu đạt các guṇa; là nền tảng nơi vạn vật tan vào khi đại kiếp hoại; và vẫn là Đấng khôn dò. Ngài là Prajāpati, Chúa tể muôn loài; là Đấng có cánh tay vươn khắp; là nguyên lý phân định và trật tự; là bậc trùm khắp; và là Đấng vô diện (vượt ngoài mọi hình tướng hữu hạn).”

Verse 60

विमोचन: सुसरणो हिरण्यकवचोद्धव: । मेढ्रजो बलचारी च महीचारी ख्रुतस्तथा

Thần Vāyu-deva nói: “(Ngài là) Vimocana, Đấng Giải Thoát; Susaraṇa, nơi nương tựa thù thắng; Hiraṇyakavacoddhava, nguồn phát sinh của nguyên lý ‘giáp vàng’; Meḍhraja; Balacārī, đấng vận hành và phân bố sức lực; Mahīcārī, đấng rong ruổi khắp mặt đất; và Khruta, đấng trùm khắp.”

Verse 61

सर्वतूर्यनिनादी च सर्वातोद्यपरिग्रह: । व्यालरूपो गुहावासी गुहो माली तरड्रवित्‌

Vāyu-deva nói: “Ngài là Đấng vang dội mọi loại tiếng kèn tiếng trống, là Đấng tự thân chứa trọn toàn thể mọi nhạc khí. Ngài hiện ra trong hình tướng Đại Xà, nhưng ẩn cư trong hang động (của trái tim). Ngài là Guha—chính Skanda—đấng mang vòng hoa, và là bậc biết–chứng của những ‘làn sóng’ dâng trào của đời sống hữu thân như đói và khát.”

Verse 62

त्रिदशस्त्रिकालधृक्‌ कर्मसर्वबन्धविमोचन: । बन्धनस्त्वसुरेन्द्राणां युधि शत्रुविनाशन:

Vāyu-deva nói: “Ngài là Đấng nâng giữ ba trạng thái của đời sống hữu thân—sinh, trụ và diệt; là Đấng mang lấy ba thời—quá khứ, hiện tại và vị lai; là bậc giải thoát, chém đứt mọi trói buộc do nghiệp tạo. Nhưng đối với các chúa tể A-tu-la, Ngài lại là Đấng trói buộc; và nơi chiến địa, Ngài là Đấng diệt thù. Cũng chính quyền năng ấy—giải người chính trực khỏi xiềng nghiệp—lại chế ngự kẻ kiêu mạn và quật ngã thế lực đối nghịch khi cần hộ trì dharma.”

Verse 63

सांख्यप्रसादो दुर्वासा: सर्वसाधुनिषेवित: । प्रस्कन्दनो विभागज्ञो5तुल्यो यज्ञविभागवित्‌

Vāyu nói: “Durvāsā—bậc hoan hỷ bởi tri kiến Sāṅkhya phân biệt tự ngã và phi tự ngã—được hết thảy bậc thánh nhân tôn kính phụng sự; có thể làm rung chuyển, khiến cả những bậc vĩ đại cũng phải rời chỗ; thấu rõ sự phân định công bằng giữa nghiệp của chúng sinh và quả báo; vô song; và tinh thông việc phân chia đúng phép các phần lễ vật trong tế tự.”

Verse 64

सर्ववास: सर्वचारी दुर्वासा वासवो5मर: । हैमो हेमकरो<यज्ञ: सर्वधारी धरोत्तम:

Vāyu-deva nói: “Ngài là Đấng ngự khắp nơi và là Đấng du hành mọi nẻo; ‘Durvāsā’—mênh mông vô hạn đến nỗi không gì có thể che phủ hay chứa đựng trọn Ngài; Vāsava, mang bản tính quyền uy của Indra; và Amara, bất hoại. Ngài là Haimā—tựa khối tuyết Himalaya; Hemakara, đấng sinh ra vàng; Ayajña, vượt ngoài hành vi nghi lễ; Sarvadhārī, đấng nâng đỡ muôn loài; và Dharottama, bậc tối thượng trong những đấng gánh giữ, nâng đỡ toàn thể vũ trụ.”

Verse 65

लोहिताक्षो महाक्षश्न विजयाक्षो विशारद: । संग्रहो निग्रह: कर्ता सर्पचीरनिवासन:

Vāyu-deva nói: “Ngài mắt đỏ, mắt lớn; ánh nhìn của Ngài chiến thắng và Ngài đầy minh triết. Ngài thu nhiếp và nuôi giữ; Ngài chế ngự và răn dạy; Ngài là tác giả và nguồn cội của mọi hành động; và Ngài ngự trong y phục bằng da rắn.”

Verse 66

मुख्यो<मुख्यश्न देहश्व॒ काहलि: सर्वकामद: । सर्वकालप्रसादश्न॒ सुबलो बलरूपधृक्‌

Vāyu-deva nói: “Ngài là bậc tối thượng, và cũng là Đấng vượt ngoài mọi bậc cao hơn; Ngài chính là bản thể của sự hiện hữu có thân. Ngài là Kāhali (Đấng gắn với nhạc khí kāhali), là Đấng ban cho mọi sở nguyện. Luôn từ mẫn trong mọi thời, Ngài có sức mạnh tối thượng, là chỗ nương và sự hiển lộ của sức lực cùng hình tướng.”

Verse 67

सर्वकामवरश्रैव सर्वद: सर्वतोमुख: । आकाशनिर्विरूपश्न निपाती हवश: खग:

Vāyu-deva nói: “Ngài là tối thượng trong mọi thành tựu đáng ước cầu, là Đấng ban cho tất cả, và là Đấng có muôn mặt khắp mọi phương. Như bầu trời, Ngài hiển lộ vô số hình tướng mà chẳng bị giam trong một hình tướng nào. Ngài quật ngã kẻ tội lỗi, chẳng lệ thuộc ai, và tự do du hành giữa cõi trời.”

Verse 68

रौद्ररूपोंडशुरादित्यो बहुरश्मि: सुवर्चसी । वसुवेगो महावेगो मनोवेगो निशाचर:

Vāyu-deva nói: “Ngài mang hình tướng dữ dội, khiến người kính sợ; Ngài là một tia sáng rực, là Āditya (Mặt Trời), mang vô số quang tuyến và đầy vẻ huy hoàng. Tốc độ của Ngài như gió—thậm chí còn hơn—nhanh như ý nghĩ, và Ngài du hành trong đêm.”

Verse 69

सर्ववासी श्रियावासी उपदेशकरो5डकर: । मुनिरात्मनिरालोक: सम्भग्नश्न सहस्रद:

Vāyu-deva nói: “Ngài ngự trong mọi loài như tự ngã; và Ngài ngự cùng Śrī (Lakṣmī), trong dáng vẻ Viṣṇu. Ngài là Đấng ban giáo huấn—dạy kẻ cầu đạo chân lý, và trao lời chỉ dẫn cứu độ. Không chấp ngã về ‘ta là người làm’, Ngài trầm tư như bậc hiền triết, soi xét nội tâm, tách khỏi mọi phụ thuộc như thân xác. Được phụng sự và tôn kính đúng pháp, Ngài còn là Đấng bố thí đến hàng nghìn.”

Verse 70

पक्षी च पक्षरूपश्ष अतिदीप्तो विशाम्पति: । उन्मादो मदन: कामो हाश्व॒त्थोडर्थकरो यश:

Vāyu-deva nói: “Ngài là Chim, và cũng là hình thể của mọi loài có cánh; rực sáng tột bậc, là chúa tể của muôn dân. Ngài là cơn cuồng si của ái tình, là Madana (thần Dục), và là dục vọng tự thân. Ngài là aśvattha—cây thế gian—và là Đấng ban các mục tiêu đời như tài sản; Ngài là danh vọng.”

Verse 71

३३६ वामदेव:--वामदेव ऋषिस्वरूप

Vāmadeva—hình tướng của hiền sĩ Vāmadeva; Vāma—đấng đối nghịch với kẻ tội lỗi; Prāk—cội nguồn ban sơ của muôn loài; Dakṣiṇa—bậc thiện xảo, khéo lành; Vāmana—đấng mang hình Vāmana để trói Bali; Siddhayogī—các bậc đại thành tựu như Sanatkumāra; Mahārṣi—như Vasiṣṭha; Siddhārtha—bậc mãn nguyện, toại nguyện; Siddhasādhaka—đấng hoàn tất các thành tựu và pháp tu.

Verse 72

भिक्षश्व भिक्षुरूपश्न विपणो मृदुरव्यय: । महासेनो विशाखश्न षष्टिभागो गवां पति:

Vāyu nói: “Ngài là kẻ khất sĩ, và cũng là đấng mang hình khất sĩ; vượt ngoài mọi mua bán mặc cả, tính tình nhu hòa, và bất hoại. Ngài là Mahāsena (đại thống soái) và Viśākha; Ngài là ‘phần thứ sáu mươi’ (năm được chia thành sáu mươi phần), và là chúa tể của ‘bò’—tức bậc làm chủ các căn.”

Verse 73

वामदेवश्न वामश्न प्राग्‌ दक्षिणश्र॒ वामन: । सिद्धयोगी महर्षिश्न सिद्धार्थ: सिद्धसाधक:

Vāyu nói: Ngài là Vāmadeva và cũng là Vāma; là Prāk và Dakṣiṇa, và là Vāmana. Ngài là bậc yogin đã viên thành, là đại hiền triết; là Siddhārtha—đấng làm cho điều cầu tìm được toại—và Siddhasādhaka—đấng hoàn tất các thành tựu. Ngài là Vajrahasta, tay cầm lôi chùy; là Viṣkambhī, đấng nâng đỡ cõi rộng; và Camūstambhana, đấng làm tê liệt quân thù. Ngài là Vṛttāvṛttakara, tinh thông lập phá trận thế mà trở về nguyên vẹn; là Tāla, tầng sâu làm nền; là Madhu, vị ngọt của mùa xuân; và Madhukalocana, đôi mắt màu mật ong.

Verse 74

वाचस्पत्यो वाजसनो नित्यमाश्रमपूजित: । ब्रद्मचारी लोकचारी सर्वचारी विचारवित्‌

Vāyu nói: “Ngài là Vācaspati, và Vājasana—luôn được các ẩn viện tôn kính. Là bậc brahmacārin kiên định, Ngài du hành khắp các thế giới, đi đến mọi nơi, và tinh thông sự phân biệt.”

Verse 75

ईशान ईश्वर: कालो निशाचारी पिनाकवान्‌ | निमित्तस्थो निमित्तं च नन्दिर्नन्दिकरो हरि:

Vāyu nói: Ngài là Īśāna, bậc Chúa Tể tối thượng; Ngài là Kāla—chính Thời Gian; Ngài đi trong đêm; Ngài mang cung Pināka. Ngài an trụ như nhân duyên vận hành và cũng chính là nhân duyên ấy; Ngài là Nandi và là đấng ban hỷ lạc—Hari, đấng trừ diệt tội lỗi.

Verse 76

३६८ ईशान:--नियन्ता, ३६९ ईश्वर:--सबके शासक, ३७० काल:--कालस्वरूप, ३७१ निशाचारी--प्रलयकालकी रातमें विचरनेवाले, ३७२ पिनाकवान्‌--पिनाक नामक धनुष धारण करनेवाले, ३७३ निमित्तस्थ:--अन्तर्यामी, ३७४ निमित्तम--निमित्त कारणरूप, ३७५ नन्दि:--ज्ञानसम्पत्तिरूप, ३७६ नन्दिकर:--ज्ञानरूपीसम्पत्ति देनेवाले, ३७७ हरि:--विष्णुस्वरूप ।। नन्दीश्वरश्ष नन्‍दी च नन्दनो नन्दिवर्द्धन: । भगहारी निहन्ता च कालो ब्रह्मा पितामह:,३७८ नन्दीश्वर:--नन्दी नामक पार्षदके स्वामी, ३७९ नन्दी--नन्दी नामक गणरूप, ३८० नन्दन:--परम आनन्द प्रदान करनेवाले, ३८१ नन्दिवर्द्धन:--समृद्धि बढ़ानेवाले, ३८२ भगहारी--ऐश्वर्यका अपहरण करनेवाले, ३८३ निहन्ता--मृत्युरूपसे सबको मारनेवाले, ३८४ काल:--चौंसठ कलाओंके निवासस्थान, ३८५ ब्रह्मा--लोकसष्टा ब्रह्मा, ३८६ पितामह:--प्रजापतिके भी पिता

Thần Vāyu nói: Ngài là Nandīśvara và cũng là Nandī; là Đấng ban lạc tối thượng và làm tăng trưởng phú quý. Ngài là kẻ đoạt mất vận may, là Đấng sát phạt trong hình tướng Tử thần; Ngài chính là Thời Gian, và cũng là Brahmā, bậc Pitāmaha—Đại Tổ Phụ.

Verse 77

चतुर्मुखो महालिड्ल्‍शश्चवारुलिड्रस्तथैव च | लिड्डाध्यक्ष: सुराध्यक्षो योगाध्यक्षो युगावह:

Vāyu nói: “Ngài có bốn mặt; Ngài chính là Đại Liṅga, và cũng là Liṅga mỹ lệ. Ngài chủ trì Liṅga (và cả những phương tiện nhận thức chân chính nhờ đó Liṅga được chứng tri); Ngài là chúa tể chư thiên; Ngài chủ trì yoga; và Ngài gánh mang, nâng đỡ sự tiếp nối của bốn yuga.”

Verse 78

बीजाध्यक्षो बीजकर्ता अध्यात्मानुगतो बल: । इतिहास: सकल्पश्ष गौतमो5थ निशाकर:

Vāyu nói: “Ngài là Đấng giám sát các ‘hạt giống’ (những nguyên lý nhân) và là Đấng tạo ra các hạt giống ấy; Ngài theo con đường tri kiến nội tâm và đầy uy lực. Ngài cũng là Itihāsa (thánh sử), cùng với Kalpa (nghi lễ và trật tự nghi quỹ); Ngài là Gautama (hiền triết của lý luận), và cũng là Niśākara—vầng Trăng.”

Verse 79

दम्भो हादम्भो वैदम्भो वश्यो वशकर: कलि: । लोककर्ता पशुपतिर्महाकर्ता हनौषध:

Vāyu nói: Ngài là Đấng khuất phục kẻ thù mà không phô trương; là tri kỷ của người không khoa trương; là Đấng tự nguyện lệ thuộc vào lòng sùng kính của tín đồ, và là Đấng có quyền năng khiến kẻ khác quy phục. Ngài là Thời Gian trong kỷ Kali; là Đấng tạo lập các thế giới; là Paśupati—Chúa tể muôn loài; là Đại Tạo Hóa, đấng kiến lập các đại nguyên tố và toàn thể tạo thành; và là Đấng vượt ngoài sự lệ thuộc vào thức ăn và dược thảo.

Verse 80

अक्षरं परम॑ ब्रह्म बलवच्छक्र एव च । नीतिहानीति: शुद्धात्मा शुद्धो मान्यो गतागत:

Vāyu nói: “Ngài là Akṣara—Đấng Bất Hoại—là Brahman Tối Thượng; và Ngài cũng là Śakra (Indra) hùng mạnh. Ngài là chính sách và cũng là vô-chính-sách; tự thể thanh tịnh, tuyệt đối thanh tịnh, đáng tôn kính, và là nguyên lý của sự đến và đi—vòng vận hành của thế gian.”

Verse 81

बहुप्रसाद: सुस्वप्नो दर्पणो<थ त्वमित्रजित्‌ । वेदकारो मन्त्रकारो विद्वान्‌ समरमर्दन:

Thần Vāyu nói: “Ngài là đấng ban ân phúc dồi dào; Ngài có những điềm mộng cát tường; Ngài trong sáng như gương; Ngài là bậc chinh phục mọi kẻ thù. Ngài là đấng tạo lập Veda, là bậc khai thị các thần chú, là đấng toàn tri, và là kẻ nghiền nát quân thù nơi chiến địa.”

Verse 82

महामेघनिवासी च महाघोरो वशी कर: । अग्निज्वालो महाज्वालो अतिधूम्रो हुतो हवि:

Thần Vāyu nói: “Ngài ngự giữa những tầng mây mênh mông (đặc biệt là mây của thời kỳ tan rã); Ngài vô cùng đáng sợ, là đấng chế ngự khiến muôn loài quy phục, là tác nhân của sự hủy diệt. Ngài bừng cháy như lửa, với ngọn lửa còn lớn hơn nữa; vào lúc vũ trụ bị thiêu đốt, Ngài dày đặc khói. Ngài là Thần Lửa vui lòng khi nhận lễ hiến, và Ngài cũng chính là lễ vật—bơ sữa tinh luyện, sữa, và mọi thứ thích hợp để rưới vào ngọn lửa thiêng.”

Verse 83

वृषण: शड्करो नित्यं वर्चस्वी धूमकेतन: । नीलस्तथाडूलुब्धश्न शोभनो निरवग्रह:

Thần Vāyu nói: “Ngài là Vṛṣaṇa, chính là pháp thân của dharma rưới xuống quả báo của hành nghiệp như mưa; là Śaṅkara, bậc ban điều lành cát tường muôn thuở; rạng ngời vinh quang không dứt; là Dhūmaketana, ‘cờ hiệu là khói’—tự tính là lửa; là Nīla, sắc thẫm; là Alubdha, tự tại tự túc, không bị quyến rũ bởi mê hoặc thế gian; là Śobhana, rực rỡ huy hoàng; và là Niravagraha, không bị ngăn trở, không vướng chướng ngại.”

Verse 84

स्वस्तिद: स्वस्तिभावश्च भागी भागकरो लघु: । उत्सड्रश्न महाड़श्व महागर्भपरायण:

Thần Vāyu nói: “Ngài là đấng ban an lành và chính là bản thể của điềm lành; Ngài nhận phần xứng đáng trong tế lễ và cũng phân chia các lễ phẩm hiến tế. Nhanh chóng trong hành động, không vướng chấp, có thân chi hùng vĩ và uy lực lớn lao, Ngài là nơi nương tựa tối thượng của Hiraṇyagarbha (nguồn gốc vũ trụ).”

Verse 85

कृष्णवर्ण: सुवर्णश्व इन्द्रियं सर्वदेहिनाम्‌ । महापादो महाहस्तो महाकायो महायशा:

Thần Vāyu nói: “Ngài sắc thẫm, có những tuấn mã vàng; Ngài chính là năng lực cảm giác và tri giác trong mọi loài hữu thân. Bước đi rộng lớn, tay quyền uy, thân hình mênh mông và danh tiếng lẫy lừng.”

Verse 86

महामूर्धा महामात्रो महानेत्रो निशालय: । महान्तको महाकर्णो महोष्ठश्न महाहनुः

Thần Vāyu nói: “Ngài có đầu rộng lớn và thân hình bề thế, đôi mắt vĩ đại—chính là ‘nơi trú của đêm’, nơi bóng tối (vô minh) bị tiêu tan. Ngài là Cái Chết ngay cả đối với Tử thần; tai lớn, môi dày, và hàm rắn chắc.”

Verse 87

महानासो महाकम्बुर्महाग्रीव: श्मशानभाक्‌ । महावक्षा महोरस्को हान्तरात्मा मृगालय:

Thần Vāyu nói: “Ngài mũi rộng, cổ họng dày, và có chiếc cổ hùng vĩ; Ngài vui đùa nơi bãi hỏa táng. Ngài có lồng ngực mênh mông và thân mình cường tráng, nở rộng; Ngài là Nội Ngã của muôn loài, là chốn nương tựa của chúng sinh—đấng dịu dàng ẵm bồng cả những con non của loài thú.”

Verse 88

लम्बनो लम्बितोष्ठ क्ष महामाय: पयोनिधि: । महादन्तो महादंष्टो महाजिह्दो महामुख:

Thần Vāyu nói: “Ngài là Chỗ Nương của vô số cõi vũ trụ; môi giãn rộng để nuốt trọn toàn thể thế gian vào lúc đại tan rã; bậc Đại Huyễn Sư; chính là Biển Sữa; có răng lớn và nanh khổng lồ; lưỡi rộng và miệng mênh mông.”

Verse 89

महानखो महारोमा महाकोशो महाजट: । प्रसन्नश्ष प्रसादश्ष प्रत्ययो गिरिसाधन:

Thần Vāyu nói: “Ngài có móng vuốt hùng mạnh, lông thân dày rộng, bụng lớn, và búi tóc bện (jaṭā) đồ sộ; luôn an nhiên, là hiện thân của ân sủng; là nền tảng của tri kiến chắc thật; và là đấng có thể biến cả núi non thành khí cụ chiến trận.”

Verse 90

स्नेहनो<स्नेहनश्वैव अजितश्न महामुनि: । वृक्षाकारो वृक्षकेतुरनलो वायुवाहन:

Thần Vāyu nói: “Ngài vừa ân cần thương mến, lại vừa không vướng chấp; bậc đại hiền triết có sự tự chế không ai khuất phục được. Ngài mang hình cây—chính là hình tượng của cây thế gian; Ngài dựng lá cờ cao như cây; Ngài là lửa tự thân; và lấy gió làm cỗ xe.”

Verse 91

गण्डली मेरुधामा च देवाधिपतिरेव च । अथर्वशीर्ष: सामास्य ऋक्‍्सहस्रामितेक्षण:

Thần Vāyu nói: “Ngài là Gaṇḍalī, đấng ẩn cư trong các hang núi; là Merudhāmā, đấng lấy núi Meru làm nơi ngự; quả thật là Chúa tể chư thiên. Atharvaveda là đầu của Ngài, Sāmaveda là miệng của Ngài, và muôn ngàn thánh ca Ṛgveda là đôi mắt vô lượng của Ngài.”

Verse 92

यजुः:पादभुजो गुहा:ः प्रकाशो जड्रमस्तथा । अमोघार्थ: प्रसादश्ष अभिगम्य: सुदर्शन:

Thần Vāyu nói: “Yajurveda là tay chân của Ngài; bản thể Ngài ẩn mật, nhưng vì ân sủng mà tự hiển lộ trước những người sùng kính. Ngài du hành giữa muôn loài; ý nguyện không bao giờ sai lạc—ban thành tựu điều được cầu xin một cách chính đáng. Ngài mau vui lòng bởi lòng từ mẫn; dễ bề đến gần; và dung nhan (darśana) của Ngài đẹp đẽ để chiêm bái.”

Verse 93

उपकार: प्रिय: सर्व: कनक:ः काञउ्चनच्छवि: । नाभिननन्दिकरो भाव: पुष्करस्थपति: स्थिर:

Thần Vāyu nói: “Ngài hay ban ân trợ giúp và được mọi loài yêu mến; vàng ròng, rực sáng với vẻ huy hoàng như sắc vàng. Tâm tính Ngài không cầu lời tán tụng hay nịnh bợ; Ngài vững bền, kiên định như đóa sen đứng yên trên mặt nước.”

Verse 94

५१६ उपकार:--उपकार करनेवाले

Thần Vāyu nói: “Ngài là chính sự ban ân, là điều yêu quý của người sùng kính, là Tất Cả trong mọi sự; vàng ròng trong bản thể và rực sáng với vẻ huy hoàng như sắc vàng. Ngài là ‘Rốn’—trung tâm của mọi thế giới—đấng ban hỷ lạc, chính hình tướng của đức tin và lòng sùng mộ, vị kiến trúc sư tạo dựng vũ trụ như đóa sen, và Đấng bất động. Ngài là ‘Đấng Thứ Mười Hai’ (tối thượng trong hàng Rudra), Đấng Kinh Khiếp đem đến sự tiêu dung, Nguyên Nhân Đầu Tiên, Yajña-Puruṣa ngự trong tế lễ. Ngài là Đêm của đại hoại diệt, là tinh thần của Kali, là Thời Gian nuốt trọn muôn loài, là Makara (thủy quái/vòng xoáy vũ trụ), và là Đấng mà Thời Gian—tức Tử Thần—cũng phải tôn kính.”

Verse 95

सगणो गणकारश्न भूतवाहनसारथि: । भस्मशयो भस्मगोप्ता भस्मभूतस्तरुर्गण:

Thần Vāyu nói: “Ngài được vây quanh bởi các đoàn tùy tùng (gaṇa), đồng thời chính Ngài là đấng lập nên và sắp đặt các gaṇa ấy, thu nhận người sùng kính vào hàng ngũ của mình. Để diệt thành Tripura, Ngài còn khiến Brahmā—đấng chăm lo phúc lợi cho muôn loài—làm người đánh xe cho Ngài. Ngài nằm trên tro thiêng, lấy tro làm sự hộ trì, tự thân mang bản tính của tro; Ngài như cây ước nguyện, và được bao quanh bởi các tùy tùng như Bhṛṅgiriṭi và Nandikeśvara.”

Verse 96

लोकपालस्तथालोको महात्मा सर्वपूजित: । शुक्लस्त्रिशुक्ल: सम्पन्न: शुचिर्भूतनिषेवित:

Vāyu nói: Ngài là đấng hộ trì các thế giới mà vẫn vượt ngoài mọi thế giới; bậc đại hồn, được muôn loài tôn kính. Tự thể thanh tịnh, “ba lần thanh tịnh”—trong tâm, trong lời, trong thân—đầy đủ mọi đức hạnh, chí thánh tối thượng, và được hết thảy hữu tình phụng sự.

Verse 97

आश्रमस्थ: क्रियावस्थो विश्वकर्ममतिर्वर: । विशालशाखतस्ताग्रोष्ठो हम्बुजाल: सुनिश्चल:

Vāyu nói: “Ngài an trú trong kỷ luật của các āśrama, bền chí trong những nghi lễ thiêng; tối thượng về đức hạnh, tâm trí tinh thông các công việc kiến tạo thế gian. Tay rộng vai dài, môi đỏ thắm, Ngài như một biển nước mênh mông—một đại dương—lặng yên tuyệt đối.”

Verse 98

कपिल: कपिश: शुक्ल आयुभश्चिव परोडपर: । गन्धर्वो हादितिस्ताक्ष्य: सुविज्ञेयः सुशारद:

Vāyudeva nói: “Ngài có thể được hiểu qua nhiều hình tướng và phương diện—kapila (hung vàng), kapiśa (vàng nâu), śukla (trắng), như chính sự sống (āyuḥ), như cái xưa và cái sau (para và apara), như một Gandharva, như Aditi, và như Tākṣya (Garuḍa). Ngài đáng được nhận biết rõ ràng, dễ dàng, và có lời nói tinh tế, sáng suốt.”

Verse 99

परश्चवधायुधो देवो अनुकारी सुबान्धव: । तुम्बवीणो महाक्रोध ऊर्ध्वरेता जलेशय:

Vāyu nói: “Ngài mang rìu làm vũ khí; Ngài là bậc thần linh. Ngài thuận theo (và phản chiếu) nẻo sống của người sùng tín, trở thành quyến thuộc chân thật và cao quý của họ. Ngài là người gảy tumbā-vīṇā; vào thời đại tan rã vũ trụ, Ngài hiển lộ cơn thịnh nộ lớn lao. Sinh lực của Ngài không lay chuyển, không suy rơi; và trong hình tướng Viṣṇu, Ngài nằm trên mặt nước.”

Verse 100

उग्रो वंशकरो वंशों वंशनादो हाुनिन्दित: । सर्वाड्ररूपो मायावी सुहदो हुनिलोडनल:

Vāyudeva nói: “Ngài là Ugra—đáng sợ, mang hình tướng kinh hoàng vào thời đại tan rã; là người khai lập và cũng là chính dòng tộc; là âm vang tiếng sáo (trong hình tướng Kṛṣṇa); vô tì vết, không thể bị chê trách; toàn hảo nơi mọi chi thể; kỳ diệu trong thần lực; là bạn của muôn loài bằng lòng từ bi vô cớ; và hiện hữu như cả Gió lẫn Lửa.”

Verse 101

बन्धनो बन्धकर्ता च सुबन्धनविमोचन: । सयज्ञारि: सकामारिर्महादंष्टी महायुध:

Vāyu-deva nói: “Ngài chính là Sự Trói Buộc, đồng thời là Đấng tạo ra trói buộc; nhưng Ngài cũng là Đấng giải thoát khỏi những xiềng xích bền chặt nhất. Ngài đứng về phía những kẻ chống lại lễ tế của Dakṣa, và cũng đứng cùng những bậc đã chiến thắng dục vọng. Ngài là Đấng Nanh Lớn, là Đấng mang vũ khí hùng mạnh.”

Verse 102

बहुधा निन्दित: शर्व: शड्कर: शड्करो5धन: । अमरेशो महादेवो विश्वदेव: सुरारिहा

Vāyu nói: “Dẫu Śarva đã bị Dakṣa và những kẻ theo phe ông ta phỉ báng bằng nhiều cách, Ngài vẫn là Śarva—Đấng hủy diệt vào thời kỳ tan rã; là Śaṅkara—Đấng ban điều lành; lại là Śaṅkara—Đấng đem hoan hỷ cho người sùng kính; là ‘Đấng vô tài vật’—không vướng của cải thế gian; là Chúa tể cả chư thiên; là Mahādeva—Đại Thần, đáng được chính chư thiên tôn thờ; là Thần được toàn vũ trụ phụng kính; và là Đấng sát phạt kẻ thù của chư thiên.”

Verse 103

अहिर्बुध्न्योड्निलाभश्व चेकितानो हविस्तथा । अजैकपाच्च कापाली त्रिशंकुरजित: शिव:

Vāyu-deva nói: “(Ngài được xưng tụng là) Ahirbudhnya, lại là Anilābha; là Cekitāna, và cũng là Havis; là Ajaikapād, là Kāpālī; là Triśaṅku, là Ajita—Đấng Bất Khả Chiến Bại—và là Śiva.”

Verse 104

धन्वन्तरिर्धूमकेतु: स्कन्दो वैश्रवणस्तथा । धाता शक्रश्न विष्णुश्न मित्रस्त्वष्टा ध्रुवी धर:

Vāyu nói: “(Những danh hiệu thiêng liêng cần ghi nhớ là:) Dhanvantari, Dhūmaketu, Skanda và Vaiśravaṇa; Dhātṛ, Śakra và Viṣṇu; Mitra, Tvaṣṭṛ, Dhruvī và Dhara.”

Verse 105

६१५ धन्वन्तरि:--महावैद्य धन्वन्तरिरूप

Vāyu-deva tuyên xưng một chuỗi danh hiệu và sự đồng nhất thiêng liêng: Chúa Tể là Dhanvantari—đại y vương; là Dhūmaketu—hình tướng của lửa; là Skanda—chính Karttikeya; là Vaiśravaṇa—Kubera; là Dhātṛ—Đấng nâng giữ muôn loài; là Śakra—Indra; là Viṣṇu—Nārāyaṇa trùm khắp; là Mitra và Aryaman trong hàng Āditya; là Tvaṣṭṛ—nghệ nhân vũ trụ; là Dhruva—nguyên lý bất biến; và là Dhara trong hàng Vasu. Ngài còn ca ngợi ‘prabhāva’—uy lực huy hoàng của Thần: là Gió đi khắp; là Savitṛ và Ravi (Mặt Trời); là Đấng có tia rực thiêu đốt; là Đấng định liệu, nâng đỡ và nuôi dưỡng chúng sinh; là Đấng ban sự thỏa mãn; và là nguồn sinh thành, dưỡng dục của mọi loài—trình bày một thực tại tối thượng duy nhất hiển lộ thành nhiều công năng thần linh để gìn giữ phúc lợi và trật tự của thế gian.

Verse 106

विभुर्वर्णविभावी च सर्वकामगुणावह: । पद्मनाभो महागर्भभ्रन्द्रवक्‍त्रो-निलोडनल:

Thần Vāyu nói: Ngài là Đấng Tối Thượng thấm khắp, bậc hiển lộ muôn màu muôn dạng, ban cho mọi điều mong cầu cùng mọi phẩm hạnh. Ngài là Padmanābha, từ rốn nở ra hoa sen; là Mahāgarbha, ôm giữ vũ trụ bao la trong lòng; là Candravaktra, có dung nhan đẹp như trăng; và Ngài cũng chính là Anila (Gió) và Anala (Lửa).

Verse 107

बलवांश्वोपशान्तश्न पुराण: पुण्यचज्चुरी । कुरुकर्ता कुरुवासी कुरुभूतो गुणीषध:

Thần Vāyu nói: “Ngài hùng lực mà tuyệt đối an tịnh; là Đấng Nguyên Sơ (Purāṇa), được nhận biết nhờ công đức như ‘Con Mắt của chính pháp’; là Chúa Tể đầy lòng từ mẫn—đấng tạo dựng Kurukṣetra, ngự tại Kurukṣetra, và thật sự đồng nhất với Kurukṣetra—tựa như dược thảo chữa lành làm nảy sinh các đức hạnh như trí tuệ và ly tham.”

Verse 108

सर्वाशयो दर्भचारी सर्वेषां प्राणिनां पति: । देवदेव: सुखासक्त: सदसत्सर्वरत्नवित्‌

Thần Vāyu nói: “Ngài là nơi nương tựa của muôn loài; là đấng thọ nhận lễ vật đặt trên cỏ darbha thiêng; là chúa tể của mọi sinh linh; là Thần của chư thần; hằng an trú trong bản tính hỷ lạc tối thượng của chính mình; là bậc biết cả hữu và vô; và là đấng thấu rõ mọi báu vật.”

Verse 109

कैलासगिरिवासी च हिमवदूगिरिसंश्रय: । कूलहारी कूलकर्ता बहुविद्यो बहुप्रद:

Thần Vāyu nói: “Ngài ngự trên núi Kailāsa, lại cũng nương nơi dãy Himālaya. Ngài là đấng cuốn trôi bờ sông bằng dòng chảy mãnh liệt, và cũng là đấng tạo nên bờ bãi—dựng nên những hồ lớn và các hồ chứa. Ngài tinh thông nhiều ngành học và rộng tay ban phát.”

Verse 110

वणिजो वर्धकी वृक्षो बकुलश्चन्दनश्छद: । सारग्रीवो महाजत्रुरलोलश्व महौषध:

Thần Vāyu nói: “(Ngài hiện thân) làm thương nhân; làm thợ mộc đốn cây; làm chính thân cây; làm cây bakula và cây đàn hương; làm tán che rộng lớn. Ngài cổ vững, ngực rộng, điềm nhiên không lay chuyển, và là đại dược thảo.”

Verse 111

सिद्धार्थकारी सिद्धार्थश्छन्दोव्याकरणोत्तर: । सिंहनाद: सिंहदंष्ट: सिंहग: सिंहवाहन:

Thần Vāyu nói: “Ngài là đấng làm cho những mục tiêu đã thành tựu được viên mãn, chính là hiện thân của chân lý đã được xác lập; tối thượng trong các ngành học về thi luật Veda và ngữ pháp. Ngài gầm như sư tử, mang nanh sư tử, đi lại khi cưỡi sư tử và lấy sư tử làm cỗ xe—những hình tượng ấy tuyên cáo sức mạnh không gì cưỡng nổi, được đặt vào việc phụng sự mục đích chính pháp.”

Verse 112

प्रभावात्मा जगत्कालस्थालो लोकहितस्तरु: । सारड्रो नवचक्राड़: केतुमाली सभावन:

Thần Vāyu nói: “Ngài có bản thể rực sáng; Ngài là chiếc bình trong đó thế gian và Thời gian được đặt để. Ngài đứng như cây phúc lợi cho muôn loài. Vững chắc ở cốt lõi, được trang bị bánh xe chín phần, mang cờ hiệu, và có phẩm tính cao quý.”

Verse 113

६८२ प्रभावात्मा--उत्कृष्ट सत्तास्वरूप, ६८३ जगत्‌कालस्थाल:--प्रलयकालमें जगत्‌का संहार करनेवाले कालके स्थान, ६८४ लोकहित:--लोकहितैषी, ६८५ तरु:-- तारनेवाले, ६८६ सारजड्भ:--चातकस्वरूप, ६८७ नवचक्राड्र:--नूतन हंसरूप, ६८८ केतुमाली--ध्वजा-पताकाओंकी मालाओंसे अलंकृत, ६८९ सभावन:--धर्मस्थानकी रक्षा करनेवाले ।।

Vāyu nói: “Ngài có bản thể rực sáng, là hình thái tối thượng của hữu thể thanh tịnh; chính là tòa của Thời gian—thứ, vào lúc đại hủy diệt, thu rút thế gian. Ngài là bậc mưu cầu lợi ích cho muôn loài, là đấng cứu độ đưa chúng sinh vượt qua. Ngài hiện ra trong những hình tướng cát tường—như chim cātaka và như thiên nga mới mẻ, cao quý—được trang sức bằng cờ và phướn. Ngài bảo hộ hội chúng của dharma. Ngài là nơi cư ngụ của mọi loài và là chúa tể của mọi loài; Ngài chính là ngày và đêm, và Ngài vượt ngoài mọi lời chê trách.”

Verse 114

वाहिता सर्वभूतानां निलयश्व विभुर्भव: । अमोघ: संयतो ह्ुश्वो भोजन: प्राणधारण:

Thần Vāyu nói: “Ngài là đấng gánh vác mọi loài, là nơi nương trú thường hằng của mọi sinh linh, hiện hữu khắp nơi và chính là nguyên lý của tồn tại. Quyền năng không bao giờ sai lạc, tự chế, hiển lộ như tuấn mã cao quý, là đấng ban dưỡng nuôi và gìn giữ hơi thở sinh mệnh trong tất cả.”

Verse 115

धृतिमान्‌ मतिमान्‌ दक्ष: सत्कृतश्च युगाधिप: । गोपालियगगोपतिग्रामो गोचर्मवसनो हरि:

Thần Vāyu nói: “Ngài kiên định và trí tuệ, khéo léo và được mọi người tôn kính—Chúa tể của thời đại. Ngài là đấng hộ trì các căn, là chủ của đàn bò và của cộng đồng; khoác y phục bằng da bò, Ngài là Hari—đấng xóa tan khổ đau của những người sùng kính.”

Verse 116

नाम्नां कंचित्‌ समुद्देशं वक्ष्याम्यव्यक्तयोनिन: । जब उनकी जज्ञा प्राप्त हुई है

Thần Vāyu nói: “Ta sẽ tuyên xưng một tuyển tập ngắn các danh hiệu của Đại Thần Śiva—đấng phát xuất từ Vô Hiển (Unmanifest), không khởi đầu không chung cuộc, là nền nhân duyên của thế gian. (Ngài là) Hiraṇyabāhu, bậc có cánh tay rực ánh vàng; Guhāpāla, vị hộ trì hang động cho những ai đi vào bên trong; kẻ diệt trừ những nội thù đáng sợ; hiện thân của đại lạc tối thượng; bậc chiến thắng dục vọng; và bậc làm chủ các căn.”

Verse 117

गान्धारश्न सुवासश्न॒ तपःसक्तो रतिर्नर: । महागीतो महानृत्यो हाप्सरोगणसेवित:

Thần Vāyu nói: “Ngài là Gāndhāra, lại cũng là Suvāsa; là bậc nam thần chuyên chú khổ hạnh, và chính là hiện thân của hoan lạc. Ngài được ca tụng vang dội trong thánh ca, lừng danh bởi vũ điệu hùng tráng, được các đoàn Apsarā vây quanh phụng sự.”

Verse 118

महाकेतुर्महाधातुर्नैकसानुचरश्चल: । आवेदनीय आदेश: सर्वगन्धसुखावह:

Thần Vāyu nói: “Ngài có kỳ hiệu hùng vĩ và thể tánh rộng lớn; luôn vận hành, du hành cùng nhiều tùy tùng. Ngài được nhận biết qua các tác dụng và được hiểu qua những dấu hiệu; và Ngài đem đến niềm khoái lạc của mọi hương thơm.”

Verse 119

७२७ महाकेतु:--धर्मरूप महान्‌ ध्वजावाले

Thần Vāyu nói: Ngài là Mahāketu, bậc mang đại kỳ của Dharma; Mahādhātu, thể tánh lớn lao như vàng ròng; Naikasānucara, kẻ du hành trên nhiều đỉnh núi Meru; Cala, đấng không ai nắm bắt được; Āvedanīya, bậc đáng được cầu khẩn; Ādeśa, đấng ban mệnh lệnh; và Sarvagandhasukhāvaha, đấng đem lại lạc thú của mọi đối tượng, như hương thơm v.v. Ngài là Toraṇa, cánh cổng của giải thoát; Tāraṇa, bậc đưa chúng sinh vượt qua; Vāta, chính là Gió; Paridhi, vành đai bao quanh vũ trụ; Patikhecara, chúa tể của những kẻ du hành trên không; Saṃyoga, sự kết hợp làm nhân cho tăng trưởng; Vardhana, chính đấng làm tăng trưởng; Vṛddha, bậc chín muồi và cao vượt trong đức hạnh; Ativṛddha, cổ xưa vô lượng; và Guṇādhika, vượt trội mọi người bởi các phẩm tính như trí tuệ và quyền năng tối thượng.

Verse 120

नित्य आत्मसहायश्च देवासुरपति: पति: । युक्तश्न युक्तबाहुश्व देवो दिविसुपर्वण:

Thần Vāyu nói: “Ngài hằng tự nương tựa nơi chính mình, là chúa tể và đấng hộ trì của cả chư thiên lẫn asura. Điều phục trong hạnh nghiệp, vững bền trong sức mạnh; vị thần ấy ngự nơi thiên giới, thân thể cân xứng, gân cốt rắn chắc.”

Verse 121

७४३ नित्य आत्मसहाय:--आत्माकी सदा सहायता करनेवाले

Thần Vāyu nói: Ngài là Āṣāḍha và Suṣāḍha—đấng ban và hiện thân của sức chịu đựng kiên định; Ngài là Dhruva, bất động và thường hằng; Hariṇa, thanh tịnh không vết nhơ; và Hara, đấng trừ diệt tội lỗi. Với những kẻ trở đi trở lại trong vòng xoay của thế gian, Ngài ban cho thân mới; Ngài là bảo vật tối thượng—chính là giải thoát (mokṣa)—và là Đại Đạo, con đường thượng diệu đưa vượt qua mọi khổ đau.

Verse 122

शिरोहारी विमर्शश्न सर्वलक्षणलक्षित: । अक्षश्ष रथयोगी च सर्वयोगी महाबल:

Thần Vāyu nói: “Ngài là kẻ đoạt thủ cấp—sau khi xét đoán bằng minh triết, Ngài chém ngã kẻ ác. Ngài mang đủ mọi tướng lành. Ngài là trục xe và bậc chủ của sự điều phục cỗ chiến xa, luôn hợp nhất với mọi kỷ luật yoga, và sở hữu sức mạnh vô lượng.”

Verse 123

समाम्नायो5समाम्नायस्तीर्थदेवो महारथ: । निर्जीवो जीवनो मन्त्र: शुभाक्षो बहुकर्कश:

Vāyu nói: “Ngài chính là Veda, và cũng là điều ở ngoài Veda; Ngài là thần tính hiện diện trong mọi thánh địa tắm gội, và là bậc đại xa thủ. Dẫu hiện ra như vô tri, Ngài vẫn là đấng ban sinh mệnh; Ngài là Mantra tự thân. Ánh nhìn Ngài cát tường, nhưng vào thời kỳ tan rã, Ngài trở nên vô cùng nghiêm khắc, không thể lay chuyển.”

Verse 124

रत्नप्रभूतो रत्नाड़ो महार्णवनिपानवित्‌ | मूलं विशालो ह्ामृतो व्यक्ताव्यक्तस्तपोनिधि:

Thần Vāyu nói: “Ngài dồi dào châu báu, giàu kho tàng; Ngài thấu biết những hồ chứa mênh mông như đại dương. Ngài là cội rễ (nguyên nhân) của cây thế gian, rộng lớn và rực rỡ; Ngài chính là amṛta—tinh chất của giải thoát. Ngài vừa hiển lộ vừa vô tướng, và là kho tàng của khổ hạnh.”

Verse 125

आरोहणो<5घिरोहश्न शीलधारी महायशा: । सेनाकल्पो महाकल्पो योगो युगकरो हरि:

Thần Vāyu nói: “Ngài là Sự Thăng Lên—cánh cửa đưa người ta đạt đến cảnh giới tối thượng; và Ngài cũng là Đấng đã lên đến địa vị cao nhất ấy. Đầy đức hạnh và danh tiếng lớn lao, Ngài là vẻ trang sức và sức tổ chức của một đạo quân, rực rỡ như bảo vật vô giá. Ngài là Yoga tự thân—sự lắng yên mọi dao động của tâm; Ngài là đấng tạo lập các thời đại, khởi động vòng chu kỳ; và Ngài là Hari, đấng cất đi nỗi khổ của người sùng kính.”

Verse 126

युगरूपो महारूपो महानागहनोडवध: । न्यायनिर्वपण: पाद: पण्डितो हृचलोपम:

Vāyu-deva nói: “Ngài chính là hình thể của các thời đại (yuga), dung mạo rộng lớn và uy nghi; là đấng diệt trừ ác quỷ voi hùng mạnh (Gajāsura); bất tử, không biết đến cái chết; ban phát bố thí đúng theo công lý; là nơi nương tựa chắc thật cho kẻ cầu xin chở che; bậc trí giả chân chính; và vững bền như núi.”

Verse 127

बहुमालो महामाल: शशी हरसुलोचन: । विस्तारो लवण: कूपस्त्रियुग: सफलोदय:

Vāyu nói: “Ngài là đấng mang nhiều vòng hoa, lại mang một vòng hoa lớn; dịu sáng như trăng và có đôi mắt cát tường. Ngài mênh mông, trải rộng như biển mặn, sâu như giếng—một kho tàng; là hiện thân của ba yuga; và sự giáng hiện của Ngài luôn đem lại quả lành, không bao giờ uổng.”

Verse 128

त्रिलोचनो विषण्णाड्रो मणिविद्धों जटाधर: । बिन्दुर्विसर्ग: सुमुख: शर: सर्वायुध: सह:

Vāyu-deva nói: “Ngài có ba mắt; hoàn toàn vô tướng, không có chi thể thân xác; tai được xỏ để đeo bảo ngọc; tóc kết bện (jaṭā). Ngài là ‘Bindu’ (điểm mũi) và ‘Visarga’ (dấu bật hơi); dung nhan đoan chính; chính là Mũi Tên; đầy đủ mọi binh khí; và bền bỉ chịu đựng.”

Verse 129

निवेदन: सुखाजात: सुगन्धारो महाधनु: । गन्धपाली च भगवानुत्थान: सर्वकर्मणाम्‌

Vāyu nói: “Ngài là Nivedana—bậc không còn mọi biến động của tâm, an trụ trong tri kiến thanh tịnh; là Sukha-jāta—hiển lộ thành an lạc khi mọi dao động lắng tan; là Sugandhāra—đầy đủ hương thơm tối thượng; là Mahā-dhanuḥ—đấng mang đại cung Pināka; và là Bhagavān Gandha-pālī—Chúa tể, người gìn giữ hương thơm cao quý. Ngài cũng là Utthāna của mọi hành động: nguồn nơi mọi nghiệp khởi sinh và được nâng đỡ.”

Verse 130

मन्थानो बहुलो वायु: सकल: सर्वलोचन: । तलस्ताल: करस्थाली ऊर्ध्वसंहननो महान्‌

Vāyu-deva nói: “Ngài là cơn gió hùng mạnh khuấy đảo thế gian—cơn đại phong của thời tận diệt; viên mãn mọi năng lực, thấy khắp mọi nơi. Ngài giữ nhịp bằng cách vỗ chính lòng bàn tay mình, lấy đôi tay làm bát ăn; thân thể rắn chắc, kết cấu nâng cao và cô đọng; và quả thật là bậc vĩ đại.”

Verse 131

छत्र॑ सुच्छत्रो विख्यातो लोक: सर्वाश्रय: क्रम: । मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डी कुण्डी विकुर्वण:

Thần Vāyu nói: “Ngài là chiếc lọng che chở—bậc hộ trì tối thượng—lừng danh như chính thế gian, và là trật tự cùng dòng vận hành nâng đỡ muôn loài. Ngài hiện ra với đầu cạo nhẵn, hình tướng uy nghi đáng sợ, mang những lối hành trì khác thường; tay cầm gậy và bát khất thực, nhưng chân tánh của Ngài không thể nắm bắt chỉ bằng những hành vi bề ngoài.”

Verse 132

हर्यक्ष: ककुभो वजी शतजिदह्ठद: सहस्रपात्‌ । सहस्मूर्धा देवेन्द्र: सर्वदेवमयो गुरु:

Thần Vāyu nói: “Ngài là Haryakṣa, hình tướng như sư tử; là Kakubha, hiện thân của các phương và các hướng; là Vajī, bậc cầm lôi chùy (vajra); là Śatajiddha, mang vô số dấu ấn chiến thắng; là Sahasrapāt và Sahasramūrdhā, có ngàn chân và ngàn đầu. Ngài là Devendra, chúa tể chư thiên—thật vậy, là tinh túy của mọi thần linh—và là Guru, đấng ban tri thức cho muôn loài.”

Verse 133

सहस्रबाहु: सर्वाज्गज: शरण्य: सर्वलोककृत्‌ । पवित्र त्रिककुन्मन्त्र: कनिष्ठ: कृष्णपिज्रल:

Thần Vāyu nói: “Ngài là Đấng Ngàn Tay, đầy đủ mọi chi phần, xứng đáng để nương tựa, và là đấng tạo dựng mọi thế giới. Ngài là Đấng tẩy tịnh tối thượng, là thần chú Gāyatrī ba nhịp; là người con út trong các con của Aditi—Vişṇu trong hình Vāmana—và là bậc Chúa Tể sắc đen pha vàng nâu, mang diện mạo dung hợp của Hari và Hara.”

Verse 134

ब्रह्मदण्डविनिर्माता शतघ्नीपाशशक्तिमान्‌ | पद्मगर्भो महागर्भो ब्रह्मगर्भो जलोद्धव:

Thần Vāyu nói: “Ngài là đấng tạo ra Brahma-daṇḍa (gậy trừng phạt thiêng), đầy đủ śataghnī, dây thòng lọng và giáo. Ngài là Padma-garbha—mang bản tính của Brahmā; là Mahā-garbha—ôm giữ trong mình bào thai vĩ đại của vũ trụ; là Brahma-garbha—cưu mang Veda trong dạ; và là Jalodbhava—hiển lộ từ thủy nguyên sơ.”

Verse 135

गभस्ति््रह्यकृद्‌ ब्रद्मी ब्रद्मविद्‌ ब्राह्मणो गति: । अनन्तरूपो नैकात्मा तिग्मतेजा: स्वयम्भुव:

Thần Vāyu nói: “Ngài là quang huy như mặt trời; là đấng khai mở Brahman (Veda); là người tụng đọc Veda; là bậc thấu hiểu nghĩa lý Veda; là bậc thánh trụ trong Brahman; và là cứu cánh tối thượng của những ai an lập trong Brahman. Ngài có vô lượng hình tướng, không bị giam trong một thân duy nhất, và rực cháy hào quang—tự hữu.”

Verse 146

घृतात्‌ सारं यथा मण्डस्तथैतत्‌ सारमुद्धृतम्‌ । जैसे पर्वतका सार सुवर्ण, फ़ूलका सार मधु और घीका सार मण्ड है, उसी प्रकार यह दस हजार नामोंका सार उद्धृत किया गया है

Thần Vāyu nói: “Như tinh chất rút ra từ bơ sữa (ghee) chính là lớp kem tinh túy nhất, thì ở đây cũng vậy—tinh hoa đã được chưng cất, cốt lõi đã được rút lấy.” Về ý nghĩa đạo đức, câu kệ tán dương giáo huấn được cô đọng đến mức mạnh mẽ nhất, khuyên người nghe trọng trí tuệ tinh luyện hơn là sự dài dòng của lời nói.

Verse 243

निगदिष्ये महाबाहो स्तवानामुत्तमं स्तवम्‌ । तण्डिने स्वर्गसे उसे इस भूतलपर उतारा था। यह सम्पूर्ण मंगलोंका भी मंगल तथा समस्त पापोंका नाश करनेवाला है। महाबाहो! सब स्तोत्रोंमें उत्तम इस सहसख्रनामस्तोत्रका मैं आपसे वर्णन करूँगा

Thần Vāyu nói: “Hỡi bậc dũng sĩ tay mạnh, ta sẽ tuyên thuyết cho ngươi bài tán tụng tối thượng trong mọi bài tán tụng. Xưa kia, bài này đã được đem xuống cõi đất cho Taṇḍin, vị hiền triết thuộc thiên giới. Nó là điềm lành trong mọi điềm lành, và là kẻ tiêu diệt mọi tội lỗi. Hỡi bậc tay mạnh, nay ta sẽ thuật cho ngươi Sahasranāma-stotra tối thượng này, bài ca ngợi bậc nhất trong tất cả.”