Previous Verse
Next Verse

Shloka 105

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

६१५ धन्वन्तरि:--महावैद्य धन्वन्तरिरूप

dhanvantariḥ mahāvaidyaḥ, dhūmaketuḥ agnisvarūpaḥ, skandaḥ svāmī-kārtikeyasvarūpaḥ, vaiśravaṇaḥ kuberasvarūpaḥ, dhātā sarva-dhāraṇakartā, śakraḥ indrasvarūpaḥ, viṣṇuḥ sarvavyāpī nārāyaṇaḥ, mitraḥ dvādaśādityeṣu ekaḥ, tvaṣṭā prajāpati-viśvakarmā, dhruvaḥ nityasvarūpaḥ, dharaḥ aṣṭavasuṣu ekaḥ; prabhāvaḥ—sarvago vāyur aryamā savitā raviḥ, uṣaḍguḥ vidhātā ca māndhātā bhūtabhāvanaḥ.

Vāyu-deva tuyên xưng một chuỗi danh hiệu và sự đồng nhất thiêng liêng: Chúa Tể là Dhanvantari—đại y vương; là Dhūmaketu—hình tướng của lửa; là Skanda—chính Karttikeya; là Vaiśravaṇa—Kubera; là Dhātṛ—Đấng nâng giữ muôn loài; là Śakra—Indra; là Viṣṇu—Nārāyaṇa trùm khắp; là Mitra và Aryaman trong hàng Āditya; là Tvaṣṭṛ—nghệ nhân vũ trụ; là Dhruva—nguyên lý bất biến; và là Dhara trong hàng Vasu. Ngài còn ca ngợi ‘prabhāva’—uy lực huy hoàng của Thần: là Gió đi khắp; là Savitṛ và Ravi (Mặt Trời); là Đấng có tia rực thiêu đốt; là Đấng định liệu, nâng đỡ và nuôi dưỡng chúng sinh; là Đấng ban sự thỏa mãn; và là nguồn sinh thành, dưỡng dục của mọi loài—trình bày một thực tại tối thượng duy nhất hiển lộ thành nhiều công năng thần linh để gìn giữ phúc lợi và trật tự của thế gian.

प्रभावःsplendour; mighty one
प्रभावः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभाव
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वगःall-pervading
सर्वगः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वग
FormMasculine, Nominative, Singular
वायुःWind (Vāyu)
वायुः:
Karta
TypeNoun
Rootवायु
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्यमाAryaman (an Āditya)
अर्यमा:
Karta
TypeNoun
Rootअर्यमा
FormMasculine, Nominative, Singular
सविताSavitṛ (the impeller; Sun as deity)
सविता:
Karta
TypeNoun
Rootसवितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
रविःSun (Ravi)
रविः:
Karta
TypeNoun
Rootरवि
FormMasculine, Nominative, Singular
उषड्गुःUṣaḍgu (a solar epithet/name)
उषड्गुः:
Karta
TypeNoun
Rootउषड्गु
FormMasculine, Nominative, Singular
विधाताordainer; creator
विधाता:
Karta
TypeNoun
Rootविधातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
मान्धाताMāndhātṛ (name/epithet)
मान्धाता:
Karta
TypeNoun
Rootमान्धातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
भूतभावनःproducer/nourisher of beings
भूतभावनः:
Karta
TypeAdjective
Rootभूतभावन
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
D
Dhanvantari
A
Agni
S
Skanda (Kārttikeya)
V
Vaiśravaṇa (Kubera)
D
Dhātṛ
Ś
Śakra (Indra)
V
Viṣṇu (Nārāyaṇa)
M
Mitra (Āditya)
T
Tvaṣṭṛ (Viśvakarman)
D
Dhruva
D
Dhara (Vasu)
A
Aryaman (Āditya)
S
Savitṛ
R
Ravi (Sun)

Educational Q&A

The verse teaches the unity of the supreme divine reality expressed through many names and functions—healing, fire, wealth, sovereignty, craftsmanship, solar vitality, and cosmic sustenance—implying that dharma is upheld when one recognizes the single sustaining power behind diverse manifestations.

Vāyu-deva is speaking a hymn-like enumeration of divine names (nāma/guṇa-kīrtana), identifying the praised deity with major Vedic and Purāṇic gods and cosmic principles, thereby magnifying the deity’s all-pervading presence and beneficent governance of the world.