Shloka 95
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
सगणो गणकारश्न भूतवाहनसारथि: । भस्मशयो भस्मगोप्ता भस्मभूतस्तरुर्गण:
sagaṇo gaṇakāraś ca bhūtavāhanasārathiḥ | bhasmaśayo bhasmagoptā bhasmabhūtas tarur gaṇaḥ ||
Thần Vāyu nói: “Ngài được vây quanh bởi các đoàn tùy tùng (gaṇa), đồng thời chính Ngài là đấng lập nên và sắp đặt các gaṇa ấy, thu nhận người sùng kính vào hàng ngũ của mình. Để diệt thành Tripura, Ngài còn khiến Brahmā—đấng chăm lo phúc lợi cho muôn loài—làm người đánh xe cho Ngài. Ngài nằm trên tro thiêng, lấy tro làm sự hộ trì, tự thân mang bản tính của tro; Ngài như cây ước nguyện, và được bao quanh bởi các tùy tùng như Bhṛṅgiriṭi và Nandikeśvara.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents Śiva as the ideal of austere purity (ash as symbol of renunciation) and as a powerful protector of devotees. Ethically, it links self-restraint and devotion with inner security and divine shelter, suggesting that true protection arises from purity, detachment, and alignment with dharma.
Vāyu is reciting a praise-list of Śiva’s names and attributes. The epithets highlight Śiva’s gaṇas (attendants), his capacity to incorporate devotees into his retinue, and a mythic allusion to the destruction of Tripura where Brahmā is described (in traditional interpretation) as serving as Śiva’s charioteer.