Shloka 41
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
दशबाहुस्त्वनिमिषो नीलकण्ठ उमापतिः । विश्वरूप: स्वयं श्रेष्ठी बलवीरोडबलो गण:
daśabāhus tv animiṣo nīlakaṇṭha umāpatiḥ | viśvarūpaḥ svayaṁ śreṣṭhī balavīro 'balo gaṇaḥ ||
Vāyu-deva nói: “Ngài có mười cánh tay và không hề chớp mắt; Đấng Cổ Xanh, phu quân của Umā. Ngài mang hình tướng vũ trụ, tự thân an lập nơi sự tối thượng—anh hùng nhờ sức mạnh—nhưng cũng là ‘đoàn chúng của kẻ yếu’, chỗ nương tựa và sức nâng đỡ chung cho những ai không có sức lực của chính mình.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises Śiva as simultaneously supremely powerful and deeply compassionate: he bears cosmic responsibility (nīlakaṇṭha, viśvarūpa) and becomes the refuge of those without power (abala-gaṇa). Ethical emphasis falls on strength being used for protection and support of the vulnerable.
Vāyu is describing and eulogizing Śiva by listing epithets that highlight his form, deeds, and role in the moral order—especially his world-protecting act associated with the halāhala poison and his function as a shelter for the weak.