Shloka 78
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
बीजाध्यक्षो बीजकर्ता अध्यात्मानुगतो बल: । इतिहास: सकल्पश्ष गौतमो5थ निशाकर:
bījādhyakṣo bījakartā adhyātmānugato balaḥ | itihāsaḥ sakalpaś ca gautamo 'tha niśākaraḥ ||
Vāyu nói: “Ngài là Đấng giám sát các ‘hạt giống’ (những nguyên lý nhân) và là Đấng tạo ra các hạt giống ấy; Ngài theo con đường tri kiến nội tâm và đầy uy lực. Ngài cũng là Itihāsa (thánh sử), cùng với Kalpa (nghi lễ và trật tự nghi quỹ); Ngài là Gautama (hiền triết của lý luận), và cũng là Niśākara—vầng Trăng.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents the divine as the ultimate cause behind causes (‘seed’ of seeds), as the power that sustains spiritual insight (adhyātma), and as the source of multiple knowledge-traditions—narrative revelation (itihāsa), ritual order (kalpa), and rational inquiry (Gautama/nyāya)—showing that dharma is supported by an integrated vision of spirituality, ritual, and reason.
Vāyu is praising and identifying the supreme principle through a series of epithets. He describes that reality as the controller and producer of causal origins, as spiritually grounded and powerful, and as manifesting in authoritative forms of knowledge and cosmic form (the Moon).