Shloka 47
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
१३३ अज:ः--अजन्मा, १३४ बहुरूप:--बहुत-से रूप धारण करनेवाले, १३५ गन्धधारी--कुंकुम और कस्तूरी आदि सुगन्धित पदार्थ धारण करनेवाले, १३६ कपर्दी-- जटाजूटधारी, १३७ ऊर्ध्वरेता:--अखण्डित ब्रह्मचर्यवाले, १३८ ऊर्ध्वलिजड्ा:--, १३९ ऊर्ध्वशायी--आकाशमें शयन करनेवाले, १४० नभ: स्थलः--आकाश जिनका वासस्थान है वे ।।
ajāḥ ajanmā bahurūpo gandhadhārī kapardī ūrdhvaretā ūrdhvaliṅgaḥ ūrdhvaśāyī nabhasthalaḥ || trijaṭī cīravāsāś ca rudraḥ senāpatir vibhuḥ | ahaścaraḥ naktaṃcaraś tigmamanyuḥ suvarcasaḥ ||
Vāyu-deva nói: “Ngài là Đấng Vô Sinh, không sinh không diệt, muôn hình vạn trạng; là kẻ mang hương thơm (như các thứ hương liệu thánh); là bậc khổ hạnh tóc bện. Sinh lực của Ngài được giữ hướng thượng—kiên định trong phạm hạnh không gián đoạn; dấu hiệu của Ngài được nâng cao; Ngài nằm ở trên, như thể nghỉ giữa trời; và bầu trời rộng mở là nơi cư ngụ. Ngài có ba bím tóc, khoác y bằng vỏ cây; là Rudra, đấng xua tan khổ nạn; là thống soái các đoàn quân, hiện hữu khắp nơi; đi lại ban ngày và đi lại ban đêm; giận dữ sắc bén trước điều phi nghĩa, song rực sáng với uy quang huy hoàng.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverence for the divine as simultaneously transcendent (unborn, all-pervading) and immanent (active by day and night), and it upholds ascetic self-mastery—especially brahmacarya—as a source of spiritual power and radiance directed toward the protection of dharma.
Vāyu-deva is praising Rudra/Śiva through a litany of epithets, describing his ascetic marks, cosmic dwelling, leadership of divine hosts, and fierce energy that opposes wrongdoing, as part of a broader devotional and ethical discourse in the Anuśāsana Parva.