Shloka 113
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
६८२ प्रभावात्मा--उत्कृष्ट सत्तास्वरूप, ६८३ जगत्कालस्थाल:--प्रलयकालमें जगत्का संहार करनेवाले कालके स्थान, ६८४ लोकहित:--लोकहितैषी, ६८५ तरु:-- तारनेवाले, ६८६ सारजड्भ:--चातकस्वरूप, ६८७ नवचक्राड्र:--नूतन हंसरूप, ६८८ केतुमाली--ध्वजा-पताकाओंकी मालाओंसे अलंकृत, ६८९ सभावन:--धर्मस्थानकी रक्षा करनेवाले ।।
prabhāvātmā utkṛṣṭa-sattā-svarūpaḥ jagat-kāla-sthālaḥ pralaya-kāle jagataḥ saṃhārakālasya sthānam loka-hitaḥ lokahitaiṣī taruḥ tārayitā sārajaḍbhaḥ cātaka-svarūpaḥ navacakrāḍraḥ nūtana-haṃsa-svarūpaḥ ketumālī dhvajā-patākā-mālābhiḥ alaṅkṛtaḥ sabhāvanaḥ dharma-sthāna-rakṣakaḥ | bhūtālayaḥ bhūtapatiḥ ahorātram aninditaḥ |
Vāyu nói: “Ngài có bản thể rực sáng, là hình thái tối thượng của hữu thể thanh tịnh; chính là tòa của Thời gian—thứ, vào lúc đại hủy diệt, thu rút thế gian. Ngài là bậc mưu cầu lợi ích cho muôn loài, là đấng cứu độ đưa chúng sinh vượt qua. Ngài hiện ra trong những hình tướng cát tường—như chim cātaka và như thiên nga mới mẻ, cao quý—được trang sức bằng cờ và phướn. Ngài bảo hộ hội chúng của dharma. Ngài là nơi cư ngụ của mọi loài và là chúa tể của mọi loài; Ngài chính là ngày và đêm, và Ngài vượt ngoài mọi lời chê trách.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents the divine as both transcendent (supreme pure being, beyond blame) and immanent (dwelling in all beings, manifest as day and night, governing cosmic Time). Ethically, it frames ultimate authority as inherently loka-hita—working for the welfare of all—and as the protector of dharma in communal life (the sabhā).
Vāyu is delivering a stuti (praise-description), listing epithets that identify the praised deity as the cosmic ground of existence and time, the benefactor and savior of beings, and the guardian of the dharma-assembly, using symbolic forms (cātaka, haṃsa) and royal insignia (banners).