Shloka 94
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
५१६ उपकार:--उपकार करनेवाले
upakāraḥ priyaḥ sarvaḥ kanakaḥ kāñcanacchaviḥ | nābhiḥ nandikaraḥ bhāvaḥ puṣkarasthapatiḥ sthiraḥ || dvādaśas trāsanaś cādyo yajño yajñasamāhitaḥ | naktaṃ kaliś ca kālaś ca makaraḥ kālapūjitaḥ ||
Thần Vāyu nói: “Ngài là chính sự ban ân, là điều yêu quý của người sùng kính, là Tất Cả trong mọi sự; vàng ròng trong bản thể và rực sáng với vẻ huy hoàng như sắc vàng. Ngài là ‘Rốn’—trung tâm của mọi thế giới—đấng ban hỷ lạc, chính hình tướng của đức tin và lòng sùng mộ, vị kiến trúc sư tạo dựng vũ trụ như đóa sen, và Đấng bất động. Ngài là ‘Đấng Thứ Mười Hai’ (tối thượng trong hàng Rudra), Đấng Kinh Khiếp đem đến sự tiêu dung, Nguyên Nhân Đầu Tiên, Yajña-Puruṣa ngự trong tế lễ. Ngài là Đêm của đại hoại diệt, là tinh thần của Kali, là Thời Gian nuốt trọn muôn loài, là Makara (thủy quái/vòng xoáy vũ trụ), và là Đấng mà Thời Gian—tức Tử Thần—cũng phải tôn kính.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse strings together divine epithets to show a single supreme reality that is simultaneously beneficent and devotional (dear to devotees), cosmic (center of worlds, architect of the universe), ritual (present as the inner essence of sacrifice), and inexorable (Time/Death and dissolution). Ethically, it frames devotion and righteous action (yajña as consecrated duty) within the larger truth that all beings are governed by Time, so one should act with faith, steadiness, and surrender.
Vāyu is speaking a hymn-like passage that enumerates names/attributes of the deity being praised (in the Anuśāsana Parva’s devotional-theological sections). Rather than advancing plot, the passage intensifies the stuti by presenting the praised Lord as the source, support, and end of the cosmos, and as the indwelling presence in sacrificial rites.