Shloka 49
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
कालयोगी महानाद: सर्वकामश्नतुष्पथ: । निशाचर: प्रेतचारी भूतचारी महेश्वर:
kālayogī mahānādaḥ sarvakāmaśnatuṣpathaḥ | niśācaraḥ pretacārī bhūtacārī maheśvaraḥ ||
Vāyu nói: “Ngài là bậc làm chủ kỷ luật của Thời Gian, đấng có tiếng gầm vĩ đại; là kẻ nuốt trọn mọi dục vọng, và là đấng có con đường khó bề làm thỏa. Ngài đi trong đêm, lui tới giữa những kẻ đã khuất, và qua lại giữa các linh thể—Ngài là Maheshvara, Đại Chúa Tể.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse exalts Maheśvara as a cosmic power beyond ordinary human measures: Time-bound yet Time-governing, insatiable in consuming all desires, and sovereign over liminal realms (night, spirits, the dead). Ethically, it points to the limits of desire and the supremacy of a higher order that transcends fearsome appearances.
Vāyudeva is describing Maheśvara through a chain of epithets, emphasizing his awe-inspiring, otherworldly sovereignty—especially his association with Time and with beings of the night and spirit-world—within a devotional or laudatory context.