Shloka 123
समाम्नायो5समाम्नायस्तीर्थदेवो महारथ: । निर्जीवो जीवनो मन्त्र: शुभाक्षो बहुकर्कश:
samāmnāyo 'samāmnāyas tīrthadevo mahārathaḥ | nirjīvo jīvano mantraḥ śubhākṣo bahukarkaśaḥ ||
Vāyu nói: “Ngài chính là Veda, và cũng là điều ở ngoài Veda; Ngài là thần tính hiện diện trong mọi thánh địa tắm gội, và là bậc đại xa thủ. Dẫu hiện ra như vô tri, Ngài vẫn là đấng ban sinh mệnh; Ngài là Mantra tự thân. Ánh nhìn Ngài cát tường, nhưng vào thời kỳ tan rã, Ngài trở nên vô cùng nghiêm khắc, không thể lay chuyển.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents a comprehensive vision of the divine as the source and support of all sacred authority: both Vedic revelation (samāmnāya) and the wider sacred tradition (asamāmnāya). It also unites apparent opposites—lifeless form and life-giving power, gentleness and severe dissolution—teaching that the ultimate reality encompasses and governs all phases of cosmic and ethical order.
Vāyudeva is describing the nature of the supreme divine principle (as praised in this section): identifying it with scripture and tradition, with the sanctity of pilgrimage places, with mantra-power, and with cosmic functions—benevolent in sustaining life yet formidable in the time of destruction.