Vastu-Pratishtha & Isana-kalpa
Temple Architecture & Sacred Installation
Detailed prescriptions for temple construction (vastu-shastra), deity installation (pratishtha), and the Isana-kalpa rituals for sanctification.
Adhyayas in Vastu-Pratishtha & Isana-kalpa
Adhyaya 43
Chapter 43 — प्रासाददेवतास्थापनम् (Installation of Deities in a Temple)
အဂ္နိဘုရားက ဘုရားကျောင်းကို သာသနာရေးအရ အလုပ်လုပ်နိုင်စေသည့် နတ်တော်တင်သွင်းခြင်း (sthāpana) နှင့် ရုပ်တုပြင်ဆင်ခြင်းနည်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အစတွင် pañcāyatana အယူအဆဖြင့် ဝါစုဒေဝ/နာရာယဏ ကို အလယ်ထားပြီး ဦးတည်ရာအလိုက် နတ်တော်များကို ချထားသည်—အာဂ္နေယတွင် ဝါမန, နိုင်ရဋ္တီတွင် နೃစിംဟ, ဝါယဗျတွင် ဟယဂ္ရီဝ, ဣရှာနတွင် ဝရာဟ—ထို့ပြင် navadhāma စနစ်၊ လောကပါလ၊ ဂြဟများ၊ ဒဿာဝတာရ အစုများနှင့် ဗိရှ္ဝရူပ-ဟရီ အလယ်ထားသော ၁၃ မဏ္ဍပ်ပုံစံတို့ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် pratimā-lakṣaṇa အဖြစ် ရုပ်တုလုပ်နိုင်သော ပစ္စည်းများ—မြေ၊ သစ်၊ သတ္တု၊ ရတနာ၊ ကျောက်၊ အနံ့သာပစ္စည်း၊ ပန်း—နှင့် အချိန်မှန်ပူဇော်လျှင် လိုရာဖလ ရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ကျောက်ရွေးချယ်မှုတွင် ဝဏ္ဏအလိုက် အရောင်ညှိနှိုင်းခြင်းနှင့် မရနိုင်လျှင် Siṃha-vidyā ဖြင့် အစားထိုးပြုပြင်နည်းကို ထည့်သွင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ထုလုပ်မီ သန့်စင်ပူဇော်ပွဲများ—တောမြေယူခြင်း၊ Vrajayāga၊ bali ပူဇော်ခြင်း၊ ကိရိယာပူဇော်ခြင်း၊ Astra-mantra ဖြင့် ရေဖျန်းခြင်း၊ နೃစിംဟ ကာကွယ်မှု၊ pūrṇāhuti၊ bhūta-bali၊ ဒေသခံအရှိန်အဟုန်များကို သက်သာ/ရွှေ့ပြောင်းစေခြင်း၊ အိပ်မက်မန်တရဖြင့် စိစစ်ခြင်း၊ ထို့နောက် လက်မှုပညာရှင်က ဗိෂ္ဏု/ဗိရှ္ဝကರ್ಮန် နှင့် ကိုယ်တိုင်တူညီကြောင်း သဘောထားကာ ကျောက်တုံးကို အလုပ်ရုံသို့ သယ်ယူပြီး ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 44
Vāsudevādi-pratimā-lakṣaṇa-vidhiḥ (Iconographic and Iconometric Procedure for Vāsudeva and the Vyūha Forms)
ဤအခန်းသည် သာယာစေသော ရိတုများမှ စတင်၍ ဝါစူဒေဝနှင့် ဆက်စပ်သော ဗျူဟာရုပ်တော်များအတွက် ပရတိမာ-လက္ခဏာ (Pratimā-lakṣaṇa) ဆိုသည့် နည်းပညာဆန်သော်လည်း ဘုရားရေးသဘောရှိသော သိပ္ပံသို့ ကူးပြောင်းသည်။ ရုပ်တော်တင်သွင်းရာတွင် ဘုရားကျောင်း၏ မြောက်ဘက်၌ ထား၍ အရှေ့သို့ သို့မဟုတ် မြောက်သို့ မျက်နှာမူစေရန် ဆိုပြီး ဝါစ্তুအခြေပြု အာကာသဓမ္မနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ တင်သွင်းပြီး ဘလီပူဇာ ပြုလုပ်ကာ အလယ်မှတ်ကျောက်ပြားကို ၉ ပိုင်းခွဲ၍ အင်္ဂုလ (svāṅgula, golaka/kālanetra) နှင့် တာလ ကန်ွန်များဖြင့် အတိုင်းအတာ သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် မကူဋ်၊ မျက်နှာ၊ လည်ပင်း၊ ရင်ဘတ်၊ ဝမ်းဗိုက်၊ ပေါင်၊ ခြေထောက်အောက်ပိုင်း၊ ခြေဖဝါးတို့၏ အချိုးအစားဇယားနှင့် မျက်စိ၊ မျက်ခုံး၊ နှာခေါင်း၊ နား၊ နှုတ်ခမ်း၊ ခေါင်းပတ်လည်၊ လက်တံ/လက်မောင်းအရှည်၊ လက်ဖဝါးနှင့် လက်ချောင်းအဆစ်များ၊ ခါးနှင့် ခြေထောက်ပတ်လည် စသည့် အသေးစိတ်မက်ထရစ်များကို ဖော်ပြသည်။ အလှဆင်စည်းကမ်းများပါဝင်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် လက္ခဏာတံဆိပ်များ—ညာဘက်၌ ချက္ကရနှင့် ပဒ္မ၊ ဘယ်ဘက်၌ ရှင်ခနှင့် ဂဒါ—နှင့် အတူတော်များ (Śrī, Puṣṭi, Vidyādharas)၊ ဟာလို/ပီဋ္ဌ စံနှုန်းများကို သတ်မှတ်သည်။ ဤသည်မှာ မှန်ကန်သော ပူဇာနှင့် ဓမ္မတည်ရှိမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ရုပ်တော်အတိုင်းအတာ အပြည့်အစုံသော ဘလူးပရင့် ဖြစ်သည်။
Adhyaya 45
Chapter 45 — Piṇḍikā-Lakṣaṇa (Characteristics and Measurements of the Pedestal/Plinth)
ဘဂဝန် အဂ္နိသည် piṇḍikā-lakṣaṇa (ရုပ်တုတင်ခုံ/ပလင့်) ကို ရုပ်တုတပ်ဆင်မှုနှင့် ရုပ်ပုံသဘောတရားမှန်ကန်မှုအတွက် အခြေခံအင်္ဂါရပ်အဖြစ် နည်းပညာဆန်သော်လည်း အခမ်းအနားဓမ္မသဘောပါဝင်စွာ ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ အဓိကအချိုးအစားကန်နွန်များကို သတ်မှတ်ရာတွင် piṇḍikā ၏ အလျားသည် ရုပ်တုအလျားနှင့်တူရမည်၊ အမြင့်သည် ရုပ်တုအမြင့်၏ တစ်ဝက်ဖြစ်ရမည်၊ တည်ဆောက်ပုံကို ၆၄ puṭa (အလွှာ/အတန်း) ဖြင့် စံနှုန်းထားသည်။ ထို့နောက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းညွှန်ကြားချက်များ—သတ်မှတ်ထားသော အလွတ်လိုင်းများထားခြင်း၊ koṣṭhaka (အခန်း/ဆဲလ်) ကို ဖွဲ့စည်း၍ သန့်စင်ခြင်း၊ နှစ်ဖက်ညီမျှမှုကို ထိန်းသိမ်းခြင်း—တို့ကို ဖော်ပြကာ vāstu အရ သန့်ရှင်းမှု၊ ညီညာမှုနှင့် တိုင်းတာခွဲခြားမှုက မင်္ဂလာနှင့် တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို ဖြစ်စေကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် yava, gola, aṃśa, kalā, tāla, aṅgula စသည့် ရိုးရာယူနစ်များဖြင့် မျက်နှာအင်္ဂါရပ်များနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအကျယ်အဝန်းတို့၏ အချိုးအစားကို သတ်မှတ်ပြီး မင်္ဂလာရလဒ်ကို လက္ခမီနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ဓနပုံရိပ်၊ cāmara ကိုင်ဆောင်သော အမျိုးသမီးအထောက်အပံ့များ၊ ဂရုဍ၊ cakra ကဲ့သို့ သင်္ကေတများကို ထည့်သွင်းကာ တင်ခုံ၊ ရုပ်တုနှင့် ပရိဝါရတို့သည် Isāna-kalpa အရ အဘိသေက/ပရတိဋ္ဌာ အတွက် တစ်စုတစ်စည်းတည်းသော သန့်ရှင်းသည့် အစုအဖွဲ့ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။
Adhyaya 46
Chapter 46 — शालग्रामादिमूर्तिलक्षणकथनं (Exposition of the Characteristics of Śālagrāma and Other Sacred Forms)
ဝါස්တု–ပရတိဋ္ဌာ နှင့် ဣဿာနကလ္ပ စီးကြောင်းကို ဆက်လက်၍ အဂ္နိဘုရားသည် ရှာလဂ္ရామ (သန့်ရှင်းသော ကျောက်ရုပ်) နှင့် ဆက်စပ် မူရတိအမှတ်အသားများကို စိစစ်ဖတ်ရှုခြင်းဖြင့် ပရတိမာ–လက္ခဏာကို ရှင်းလင်းတော်မူသည်။ ဤအခန်းတွင် ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ဘုက္တိ–မုက္တိ–ပရဒါ (လောကီကောင်းကျိုးနှင့် မောက္ခသို့ ဦးတည်စေခြင်း) ဟု သတ်မှတ်ကာ ရုပ်ပုံဗေဒခွဲခြားမှုကို ကယ်တင်ရေးသဘောတရားနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဝါစုဒေဝ၊ သင်္ကရ္ရှဏ၊ ပရဒျုမ္န၊ အနိရုဒ္ဓ၊ နာရာယဏ၊ ဗိဿဏု၊ နရသിംဟ၊ ဝရာဟ၊ ကူးရ္မ၊ ဟယဂ္ရီဝ၊ ဝိုင်ကුණ္ဌ၊ မတ္စျ၊ ရှရီဓရ၊ ဝါမန၊ တြိဝိက్రమ၊ အနန္တ၊ စုဒර්ရှန၊ လက္ရှမီ–နာရာယဏ၊ အချျုတ၊ ဇနာရ္ဒန၊ ပုရုရှောတ္တမ စသည့် နာမတော်များကို မြင်နိုင်သော အမှတ်အသားများ—စက္ကရအရေအတွက်၊ အရောင်၊ ရေခါ (rekhā)၊ ဘိန္ဒု (bindu)၊ ချီဒ္ရ/ရှုစိရ (အပေါက်)၊ အာဝရ္တ (ဝိုင်းလှည့်) နှင့် ဂဒါပုံစံကဲ့သို့ သင်္ကေတပုံသဏ္ဌာန်—တို့နှင့် ကိုက်ညီစေသည်။ မှန်ကန်စွာ ခွဲခြားသိမြင်ခြင်းသည် မှန်ကန်သော ပူဇော်မှုနှင့် ပရတိဋ္ဌာအခမ်းအနားကို ထောက်ပံ့ကာ သန့်ရှင်းသော ပစ္စည်းမီဒီယာကို ဓမ္မရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီစေသည်။
Adhyaya 47
Chapter 47 — शालग्रामादिपूजाकथनं (Teaching the Worship of Śālagrāma and Related Sacred Forms)
အဂ္နိဘဂဝန်သည် သာလဂြာမနှင့် ဟရိ၏ စက္ကရအမှတ်ပါသော ပုံသဏ္ဍာန်များအတွက် စနစ်တကျသော ပူဇော်ရေးဗေဒကို မိတ်ဆက်ပြီး ပူဇော်မှုကို ကာမ్య (ဆန္ဒအလိုက်), အကာမ്യ (တာဝန်/ဆန္ဒမဲ့) နှင့် ဥဘယာတ္မိကာ (ရောနှော) ဟူ၍ ခွဲခြားသည်။ မီနာမှ စတင်သော ပုံစံအတန်းအစားများကို ရလဒ်လိုအပ်ချက်များနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ စက္ကရတွင် သေးငယ်သော ဘိန္ဒုပါရှိခြင်းကိုလည်း ဖော်ပြပြီး ဝရာဟ၊ နရသിംဟ၊ ဝာမနတို့နှင့် ဆက်စပ်သော မုက္ခလွတ်မြောက်ရေး ရည်မှန်းချက်ကို ထောက်ပြသည်။ ထို့နောက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသို့ ပြောင်း၍ မဏ္ဍလဂျီဩမေတြီ (စတုရန်းအတွင်း စက္ကရာဘ္ဇ; နောက်တစ်ဆင့် ၁၆ခွင်နှင့် ၈ပွင့်ပုံ), နှလုံးတွင် ပ္ရဏဝ တည်သွင်းခြင်း, လက်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ် ṣaḍaṅga-nyāsa ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် မုဒြာအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဦးတည်ရာအလိုက် ပူဇော်ခြင်းကို ကာကွယ်ရေးဝိုင်းအဖြစ်—ဂုရု၊ ဂဏ၊ ဓာတೃ၊ ဝိဓာတೃ/ကတ္တೃ/ဟတ္တೃ၊ ဝိශ්ဝက္စေန၊ က్షေတ্ৰပာလ—ဟူ၍ သတ်မှတ်ပြီး နောက်တစ်ဆင့် ဝေဒအထောက်အကူများ၊ ကောစ्मिकအလွှာများ (ādhāra-anantaka, bhū, pīṭha, padma) နှင့် နေ-လ-မီး မဏ္ဍလများကို တည်ဆောက်စေသည်။ ဝိශ්ဝက္စေန/စက္ကရ/က్షေတ্ৰပာလကို အရင်မဂ္ဂင် မာနပူဇော်မပြုလျှင် သာလဂြာမပူဇော်မှုသည် “အကျိုးမဲ့” ဟုဆိုကာ အာဂမတိကျမှုနှင့် အတွင်းစိတ်သဘောထားတို့ပေါင်းစည်းမှ စိဒ္ဓိနှင့် ဓမ္မအကျိုးသက်ရောက်မှု ရရှိကြောင်း အလေးပေးသည်။
Adhyaya 48
Chapter 48 — Account of the Hymn to the Twenty-Four Forms (Caturviṁśati-mūrti-stotra-kathana)
ဝါஸ್ತು-ပရတိဋ္ဌာ နှင့် ဣရှာန-ကလ္ပ အခြေအနေတွင် အဂ္နိဘုရား (ပို့ဆောင်ထားသောဘောင်အတွင်း ဘဂဝန်အဖြစ်) သည် ကေရှဝ၊ နာရာယဏတို့မှ စ၍ ဝိုင်ရှ္ဏဝ မူရတိ ၂၄ မျိုးကို ရေတွက်ပြောကြားပြီး ပဒ္မ(ကြာပန်း)၊ သင်္ခ(ခရုခွံ)၊ စက္ကရ(ဝိုင်းလက်နက်)၊ ဂဒါ(တုတ်လက်နက်) တို့၏ အစီအစဉ်တကျ ထားရှိပုံဖြင့် မူရတိတိုင်းကို သတ်မှတ်ကာ တခါတရံ ရှာရင်္ဂ နှင့် ကောမောဒကီ ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ဤအခန်းသည် ပရတိမာ-လက္ခဏ အိုင်ကွန်နိုဂရဖီ သော့ချက်နှင့် ပူဇော်ခြင်း၊ ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ခြင်း၊ ကာကွယ်တောင်းဆိုခြင်းတို့အတွက် သီချင်းတော် ရွတ်ဆိုယူနစ်အဖြစ် လက်တွေ့အသုံးဝင်သည်။ ထို့နောက် ဗျူဟ သဒ္ဓါန် (ဝါစုဒေဝ → သင်္ကရ္ရှဏ → ပရဒျုမ္န → အနိရုဒ္ဓ) ကို အခြေခံကာ မန္တရ ရွတ်ဆိုမှုကို ကမ္ဘာလောက ထွက်ပေါ်မှုနှင့် ကိုက်ညီစေသည်။ နိဂုံးတွင် ဤဟိမ်းကို ဒွာဒသာက္ခရာနှင့် ချိတ်ဆက်သော စ္တောတရအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ရွတ်ဆိုခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းသာဖြင့်ပင် သန့်စင်မှုနှင့် အပြည့်အဝ အောင်မြင်မှု ရရှိကြောင်း ဆိုကာ ဘုက္တိ (ကာကွယ်မှု၊ အာဟာရ၊ အပျော်အပါး) နှင့် မုက္တိ (လွတ်မြောက်သန့်စင်မှု) နှစ်မျိုးလုံး ပေးသော သာဓနာဟု ဖော်ညွှန်းသည်။
Adhyaya 49
Chapter 49 — मत्स्यादिलक्षणवर्णनम् (Description of the Characteristics of Matsya and the Other Incarnations)
အဂ္နိဘဂဝန်သည် ဝါစ্তুနှင့် ဣဿာနကလ္ပ အခြေအနေများတွင် ပရတိဋ္ဌာတင်ရန် သင့်လျော်သော ဒသာဝတာရနှင့် ဆိုင်ရာ ဝိုင်ရှ္ဏဝ မူရတိများ၏ pratima-lakṣaṇa (ရုပ်တုသတ်မှတ်လက္ခဏာ) ကို နည်းပညာဆန်သော်လည်း ဘာဝနာဓမ္မအရ သဒ္ဓါပြည့်ဝစွာ ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ အခန်းသည် ပုံစံလိုက် ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး—မတ္စျနှင့် ကူရ္မကို ကိုယ်ခန္ဓာအမျိုးအစားအလိုက်; ဝရာဟကို မြေကြီးကို မြှောက်တင်သည့် အိုင်ကွန်ဂရဖီ၊ အကူအညီပုဂ္ဂိုလ်များ (က்ஶ္မာ/ဓရာ၊ အနန္တ၊ သရီ) နှင့် လောကီ-လောကုတ္တရ အကျိုး (အာဏာပိုင်မှု၊ သံသရာကူးလွန်ခြင်း) တို့ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ နရာစിംဟကို ဒရာမာတစ်လျှောက် အနေအထားနှင့် စံသတ်မှတ် ၄လက် အမှတ်တံဆိပ်များဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ ဝာမနနှင့် ရာမ/ဗလာရာမ ပုံစံများစွာကို လက်နက်တင်ထားပုံ စီမံကိန်းများဖြင့် ရှင်းပြသည်။ ဗုဒ္ဓနှင့် ကလ္ကိကို အမူအရာ၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ကာလအဆုံး တာဝန်ဖြင့် လက္ခဏာပြုသည်။ ထို့နောက် အဝတာရများမှ ဝာစုဒေဝာဒီ ကိုးမျိုးအုပ်စုနှင့် ဆက်စပ်ပုံစံများ (ဗြဟ္မာ၊ ဂရုဍပေါ် ဗိෂ္ဏု၊ ဝိශ්ဝရူပ၊ ဟယဂရီဝဆန်သော မြင်းခေါင်းဟရီ၊ ဒတ္တာတြေယ၊ ဝိශ්ဝက္စေန) သို့ ချဲ့ထွင်ကာ စာမူကွဲပြားမှုများကိုပါ ဖော်ပြ၍ စာသားလက်ဆင့်ကမ်းမှန်ကန်မှုနှင့် ပူဇော်ပွဲအသုံးချနိုင်မှုကို ဓမ္မသတ်အရ ဂရုစိုက်ကြောင်း ပြသသည်။
Adhyaya 50
Chapter 50 — देवीप्रतिमालक्षणकथनं (Devi-Pratimā-Lakṣaṇa: Characteristics of the Goddess Image)
အဂ္နိဘုရားသည် ပရတိမာ-လက္ခဏာ အထွေထွေမှ စ၍ ဝါစ্তু–ပရတိဋ္ဌာ နှင့် ဣရှာန-ကల్ప အတွင်းရှိ ဒေဝီရုပ်ပုံအင်္ဂါရပ်များကို နည်းပညာဆန်ဆန် အထူးရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ချဏ္ဍီ/ဒုရ္ဂါ၏ လက်အရေအတွက်နှင့် လက်နက်အစုံ (၂၀၊ ၁၈၊ ၁၆၊ ၁၀၊ ၈ လက်) ကို သတ်မှတ်ပြီး နဝပဒ္မ (ကြာပန်း ၉) မဏ္ဍလအတွင်း တတ္တဝအလိုက် အစီအစဉ်တကျ တည်နေရာချ၍ ပူဇော်ပုံကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ရုဒ္ရချဏ္ဍာ စသည့် ကြမ်းတမ်းသည့် နာမရုပ်များ၊ အရောင်အမျိုးအစားနှင့် လှုပ်ရှားသွားလာပုံ၊ တည်ထောင်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်များ (သားသမီး၊ စည်းစိမ်) နှင့် လက္ခ္မီ၊ စရസ്വတီ၊ ဂင်္ဂါ (ဇာဟ္နဝီ)၊ ယမုနာ၊ မာတೃကာဆန်သော အင်အားများကဲ့သို့ အဖော်ဒေဝတားများကိုလည်း ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်။ ဝိနာယကအတွက် အချိုးအစားနှင့် တိုင်းတာကန့်သတ်ချက်များ (နှာခေါင်းတံ အင်္ဂုလတိုင်းတာ၊ ကလာ/နာဍီ မက်ထရစ်) ကို ထည့်သွင်းပြီး စကန္ဒနှင့် ဆက်စပ်ရုပ်ပုံများအကြောင်းလည်း မှတ်ချက်ပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ချာမုဏ္ဍာမျိုးကွဲများ၊ ဘှဲရဝီ၊ အမ္ဘာဋ္ဌက၊ ဃဏ္ဍကရ္ဏ စသည့် ကာကွယ်ရေးကြမ်းတမ်းဒေဝတားနှင့် ဂဏများသို့ ရောက်ပြီး ရုပ်ပုံတိကျမှုက ပူဇော်ပွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု၊ ကာကွယ်မှု၊ စိဒ္ဓိနှင့် ပရတိဋ္ဌာအောင်မြင်မှုတို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Adhyaya 51
अध्याय ५१: सूर्यादिप्रतिमालक्षणम् (Characteristics of the Images of Sūrya and Others)
ဒေဝီပရတိမာအခန်းမှ ဆက်လက်၍ အဂ္နိဘုရားသည် ဘုရားတည်ထောင်ခြင်းနှင့် အာဝရဏာဒီဇိုင်းတွင် အဓိကဖြစ်သော စူရျ (နေဘုရား) နှင့် ဆက်စပ်သော သဘောတရားများ၏ ရုပ်ပုံလက္ခဏာကို ဖော်ပြသည်။ စူရျ၏ စံသတ်မှတ်ရထားပုံစံ—မြင်း ၇ ကောင်၊ ဘီး ၁ လုံး၊ ကြာပန်းသင်္ကေတများနှင့် အကူအညီပစ္စည်းများ—နှင့် တံခါးဝ/ဘေးဖက်အထိန်းအကွပ်များ (ပင်္ဂလ က တုတ်ကိုင်သူ၊ ပန်ကာကိုင်သူများ) ကို သတ်မှတ်ပြီး «နိဿပြဘာ» (အလင်းမရှိ) ဟု ခေါ်သော မဟေသီပုံစံကိုလည်း ထုံးတမ်းအလှအပအရ ဖော်ညွှန်းသည်။ အခြားရွေးချယ်စရာအဖြစ် စူရျကို မြင်းစီးပုံ၊ အပေးအကူမုဒြာဖြင့် ကြာပန်းကိုင်ပုံလည်း ဆိုထားသည်။ ထို့နောက် ဒိက္ပာလများနှင့် အလယ်တန်းဦးတည်ရာဒေဝတားများကို ကြာပန်းပွင့်အရွက်ဖွဲ့စည်းပုံသတ်မှတ်ချက်နှင့်အတူ အစီအစဉ်တကျ တည်နေရာချထားကာ တစ်ဦးချင်းစီ၏ လက်နက်/အင်္ဂါရပ်များကို ဖော်ပြသည်။ နေဘုရား၏ နာမများ၊ အင်္ဂါရပ်များ၊ ရာသီခွင်/လစဉ်တည်နေရာများနှင့် အရောင်အမျိုးအစားများကို မန္တရ-ညာသ logic နှင့် ရုပ်ပုံပေါင်းစည်းကာ ရှင်းလင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နဝဂြဟ (လမှ ကေတုအထိ) ရုပ်ပုံလက္ခဏာ၊ နာဂစာရင်းများနှင့် ကင်နရ၊ ဝိဒျာဓရ၊ ပိသာစ၊ ဝေတාල၊ က္ရှေတရပာလ၊ ပရေတ စသည့် ကာကွယ်ရေး/နယ်စပ်သတ္တဝါများကို ထည့်သွင်းကာ သန့်ရှင်းရာနေရာကို အကျိုးပြု၊ ထိန်းညှိ၊ ကာကွယ်သော အဆင့်ဆင့်အဖွဲ့အစည်းဖြင့် ပြည့်စုံစေကြောင်း ပြသသည်။
Adhyaya 52
Chapter 52: देवीप्रतिमालक्षणं (Devī-pratimā-lakṣaṇa) — Characteristics of Goddess Images
Pratimā-lakṣaṇa အစဉ်ကို ဆက်လက်၍ အဂ္နိဘုရားသည် ယောဂိနီအုပ်စုများကို စနစ်တကျ ဖော်ပြမည်ဟု ကြေညာကာ “ရှစ်နှင့်ရှစ်” (aṣṭāṣṭaka) အစီအစဉ်ကို Aindrī အုပ်စုမှ စ၍ Śāntā (ငြိမ်းချမ်းစေသော) အုပ်စုအထိ ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ယောဂိနီ/ဒေဝီ အမည်ခေါ်များနှင့် အာဏာနာမများကို များစွာ စာရင်းပြုစုကာ လက်ရေးမူကွဲများကြောင့် လက်နက်နှင့် ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်အသေးစိတ်များ ကွာခြားနိုင်သည့် ထုံးတမ်းကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ အမည်စာရင်းပြီးနောက် အညွှန်းသဘောသို့ ပြောင်း၍ အထောက်အပံ့ဒေဝီများကို လက် ၄ လက် သို့မဟုတ် ၈ လက်ဖြင့် ပုံဖော်ကာ မိမိလိုအပ်သည့် လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်ပြီး siddhi များ ပေးအပ်စေဟု ဆိုသည်။ Bhairava ၏ ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်ကိုလည်း ကြမ်းတမ်းသဏ္ဌာန်၊ လမင်္ဂလာပါသော jaṭā ဆံထုံးနှင့် ဓား၊ aṅkuśa၊ paraśu၊ လေး၊ တြိသူလ၊ khaṭvāṅga၊ pāśa စသည့် လက်နက်အစုံအလင်နှင့် varada မုဒြာတို့ဖြင့် အသေးစိတ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် aviloma (ပြန်လှန်အစီအစဉ်) ဖြင့် Agni အထိ စီစဉ်ခြင်း၊ မန္တရခွဲခြားခြင်းနှင့် ṣaḍaṅga အသုံးချခြင်းတို့ကို ဗဟိုထား၍ ပူဇော်ပွဲညွှန်ကြားချက်များ ပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Vīrabhadra၊ Gaurī/Lalitā နှင့် စင်္ဟာစီး၍ တြိသူလဖြင့် ကျွဲကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်နေသော Caṇḍikā ပုံစံတို့အတွက် ရုပ်ပုံတမ်းပလိတ်များကို ပေးကာ သဒ္ဓါတရား၊ ရုပ်ပုံဗေဒနှင့် တည်ထောင်ပူဇော်ပွဲကို အာဂမပုံစံတစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။
Adhyaya 53
Chapter 53 — Liṅga-lakṣaṇa (Characteristics and Proportions of the Śiva-liṅga and Piṇḍikā)
ဤအধ্যာယတွင် ဘဂဝန်သည် ကြာပန်းမွေး ဘြဟ္မာအား ဝါஸ್ತು-ပရတိဋ္ဌာနှင့် ဣရှာန-ကလ္ပအတွက် ရှိဝလိင်္ဂနှင့် ၎င်း၏ ပိဏ္ဍိကာ/ပီဋ္ဌာကို ပုံဖော်ရာတွင် လိုအပ်သော မာန (māna)၊ ရေခါ (rekha)၊ ဝိဘ္ဟာဂ (vibhāga) စသည့် နည်းပညာနှင့် ပူဇော်ရေး ဂျီဩမေတြီကို သင်ကြားသည်။ အလျားအနံကို အပိုင်းများနှင့် အဆင့်လိုက် (krama) ခွဲဝေသည့် အချိုးအစားစည်းကမ်းများမှ စ၍ စတုရန်းအခြေခံပုံစံ၊ မျက်နှာပြင်ထောင့်များ 8၊16၊32၊64 အထိ တဖြည်းဖြည်းသိမ်မွေ့လာကာ နောက်ဆုံး စက်ဝိုင်းပြည့်စုံမှုသို့ ရောက်သည်။ လိင်္ဂခေါင်း၏ ထီးပုံသဏ္ဌာန်၊ အမြင့်နှင့် အချင်းအချိုး၊ အလယ်ကြိုး (madhya-sūtra) တလျှောက် ဘြဟ္မာနှင့် ရုဒ္ရ ဇုန်ခွဲခြားမှုကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အထွေထွေ (sādhāraṇa) လက္ခဏာများအပြီး ပီဋ္ဌာတည်ဆောက်ပုံ—အမြင့်၊ အလယ်ခွက် (khāta)၊ မေခလာခါးပတ် (mekhalā)၊ အလှဆင်အစိတ်အပိုင်းများ (vikārāṅga) နှင့် မြောက်ဘက်သို့ထားရသော ရေထုတ်ပေါက် ပရဏာလာ—ကို စံနည်းဖြင့် ရှင်းလင်းသည်။ လက်ရေးမူကွဲများကို မှတ်သားထား၍ နည်းပညာဆက်လက်လွှဲပြောင်းမှုရှိကြောင်း ပြသည်။ စုစည်း၍ ဤအধ্যာယသည် အဂ္နေယဝိဒ္ယာ၏ နည်းလမ်း—တိကျသည့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ စံအဆောက်အဦးဗေဒကို ဓမ္မကိစ္စအဖြစ် တင်ပြကာ တည်ငြိမ်သော ပူဇော်မှုနှင့် ပရတိဋ္ဌာဝင်ရှိမှုကို ဖြစ်စေသည်—ကို ထင်ရှားစေသည်။
Adhyaya 54
Liṅga-māna-ādi-kathana (Measurements and Related Particulars of the Liṅga)
အဂ္နိဒေဝသည် ပရတိဋ္ဌာဆိုင်ရာ သင်ကြားမှုကို ဆက်လက်ပြု၍ လိင်္ဂလက္ခဏာအထွေထွေမှ dravya (ပစ္စည်း), māna (အတိုင်းအတာ), vidhi (နည်းလမ်း) တို့၏ နည်းပညာကျ ကန်နွန်သို့ ရွှေ့ပြောင်းရှင်းလင်းသည်။ ဤအဓ್ಯಾಯတွင် လိင်္ဂကို ပစ္စည်းအလိုက် အဆင့်သတ်မှတ်ကာ အဝတ်နှင့် မြေ (မီးဖုတ်ထားသည်က ပိုကောင်း) မှ စ၍ သစ်၊ ကျောက်၊ ထို့နောက် သတ္တုနှင့် တန်ဖိုးမြင့် မီဒီယမ်များ (ပုလဲ၊ သံ၊ ရွှေ; ထို့ပြင် ငွေ၊ ကြေး၊ ကြေးဝါ၊ သံဖြူ၊ rasa-liṅga) အထိ ဖော်ပြပြီး ပစ္စည်းအချို့ကို bhukti–mukti အကျိုးရလဒ်နှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်သည်။ ထို့နောက် တည်နေရာသဘောတရားနှင့် မော်ဂျူးလာအတိုင်းအတာကို မိတ်ဆက်ကာ အိမ်သုံးလိင်္ဂများကို aṅgula ၁–၅ ဖြင့် ချိန်ညှိပြီး ဘုရားကျောင်းပူဇော်မှုတွင် တံခါးနှင့် garbha-gṛha အချိုးအစားမှ မာနများကို ထုတ်ယူ၍ ၃၆×၃ မာနတက္ကဆီနိုမီနှင့် ၁၀၈ သို့ ပေါင်းစည်းခြင်းကို ပြသည်။ သယ်ဆောင်နိုင်သော (cala) အတန်းများကို ၁–၅၊ ၆–၁၀၊ ၁၁–၁၅ aṅgula ဟု သတ်မှတ်ပြီး “sūtra” (ကြိုး/လမ်းညွှန်လိုင်း) အချိုးစနစ်နှင့် hasta အခြေပြု တိုးချဲ့မှုများကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ပုံအတိုင်းအတာ ဂျီဩမေတြီနှင့် မင်္ဂလာစစ်ဆေးချက်များ (ကျန် aṅgula အနိမိတ်; dhvaja/siṃha/vṛṣa အတန်း; svara မင်္ဂလာ) ကို ရှင်းလင်းကာ ဖွဲ့စည်းပုံပုံစံများနှင့် Brahmā–Viṣṇu–Śiva အပိုင်းခွဲ သီအိုလောဂျီကို ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံး mukha-liṅga နှင့် ခေါင်းပုံစံ အမျိုးအစားများ၊ မျက်နှာအင်္ဂါရပ်နှင့် ထွက်ပေါ်မှုများအတွက် အချိုးညွှန်ကြားချက်များဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 55
Chapter 55 — Piṇḍikā-lakṣaṇa-kathana (Defining Features of the Pedestal/Base for Icons)
ဝါස්တု–ပရတိဋ္ဌာ နှင့် ဣရှာနကလ္ပ စီးဆင်းမှုကို ဆက်လက်၍ အဂ္နိဘုရားသည် ယခင်အခန်း၏ ပေါ်လွင်/မပေါ်လွင် သဘောတရားမှ ရုပ်တုတင်သွင်းရေး အင်ဂျင်နီယာစည်းကမ်းများသို့ ရွှေ့ပြောင်းဖော်ပြသည်။ piṇḍikā (ရုပ်တုအခြေ/ပလက်ဖောင်း) ကို အချိုးအစားစည်းမျဉ်းများဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး အလျားကို ရုပ်တုအရွယ်နှင့် ဆက်စပ်ကာ အနံနှင့် mekhalā အလွှာကြိုးများကို အပိုင်းကိန်းတိုင်းတာချက်များဖြင့် ချမှတ်သည်။ ထို့နောက် အုတ်မြစ်လုပ်ထုံးလုပ်နည်း—အပေါက်အရွယ်၊ မြောက်ဘက်သို့ အနည်းငယ်စောင်းစေခြင်းနှင့် praṇāla (ရေထုတ်ပေါက်) ထွက်ရာနေရာ—ကို ညွှန်ကြား၍ ရေစီမံခန့်ခွဲမှုက ပူဇော်ပွဲသန့်ရှင်းမှုကို ကာကွယ်ကြောင်း ပြသသည်။ အခန်းသည် အမြင့်ကို ၁၆ ပိုင်းခွဲသည့် အလွှာစံနှုန်းနှင့် အောက်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်း၊ လည်ပင်းပိုင်း အစိတ်အပိုင်းခွဲခြားမှုကိုလည်း စံပြုထားသည်။ “သာမန်” ရုပ်တုများအတွက်ပါ အသုံးချနိုင်ပြီး မဏ္ဍပ်တံခါးအချိုးကို ဘုရားကျောင်းတံခါးတိုင်းတာချက်နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ prabhā အလှဆင်ရာတွင် gaja နှင့် vyālaka မော်တီဖ်များကို သတ်မှတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရုပ်မတ်စံနှုန်းကို စုစည်းကာ အမျိုးသားဘုရားများသည် Śiṣṇu/Hari မတ်နှုန်း၊ မိခင်ဘုရားမများသည် Lakṣmī မတ်နှုန်းကို လိုက်နာရမည်ဟု ဆို၍ śobha (အလှအပညီညွတ်မှု) ကို ဓမ္မတာဝန်အဖြစ် ထားရှိသည်။
Adhyaya 56
Chapter 56 — दिक्पालयागकथनम् (Account of the Worship of the Guardians of the Directions)
ဘဂဝန်သည် pratiṣṭhā-pañcaka ကို ရုပ်တု၊ အခြေခံပင်္ဍိကာနှင့် အာဝါဟန/သံသရာတင်ခြင်းကို မေတ္တာဖီဇစ် သုံးပါးတစ်စုအဖြစ် ချိတ်ဆက်ရှင်းလင်းသည်။ pratimā သည် Puruṣa ဖြင့် အသက်သွင်းခံရပြီး piṇḍikā သည် Prakṛti နှင့်ကိုက်ညီကာ Lakṣmī သည် pratiṣṭhā ၏ တည်ငြိမ်စေသော အကျင့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်; ထိုသုံးပါးပေါင်းစည်းမှုကို yogaka ဟု ခေါ်သည်။ အခမ်းအနားသည် အလိုရှိသည့် အကျိုး (iṣṭa-phala) အတွက် စတင်ပြီး garbha-sūtra အ축ကို ဆွဲထုတ်ခြင်း၊ maṇḍapa ကို ခွဲခြားတိုင်းတာခြင်း၊ snāna နှင့် kalaśa လုပ်ငန်းများ စီမံခြင်း၊ yāga-dravya များ ပြင်ဆင်ခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်လက်သည်။ vedī ကို ၁/၃ သို့မဟုတ် ၁/၂ အချိုးအစားဖြင့် တိုင်းတာတည်ဆောက်ကာ kalaśa၊ ghaṭikā နှင့် မိုးကာများဖြင့် အလှဆင်ပြီး ပစ္စည်းအားလုံးကို pañcagavya ဖြင့် သန့်စင်သည်။ guru သည် Viṣṇu ကို သာဓကပြု၍ မိမိကိုယ်ကို အခမ်းအနား၏ အာဓာရအဖြစ် ပူဇော်ကာ ကိုယ်တိုင် သံသရာတင်ပြီး kuṇḍa တစ်ခုချင်းစီတွင် အရည်အချင်းပြည့် mūrtipā များ တင်သွင်းသည်။ toraṇa တံခါးများနှင့် တိုင်များကို ဦးတည်ရာအလိုက် သစ်သားသတ်မှတ်ကာ “syonā pṛthvī” မန္တရပူဇော်ခြင်း၊ တိုင်အောက်တွင် အပင်ပေါက်များထားခြင်း၊ Sudarśana သင်္ကေတ၊ အလံသတ်မှတ်ချက်များနှင့် kalaśa များကို ကျယ်ပြန့်စွာ တပ်ဆင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် dikpāla များကို အိုးများထဲသို့ အာဝါဟနပြု၍ အစဉ်လိုက် ပူဇော်သည်—Indra (အရှေ့)၊ Agni (အရှေ့တောင်)၊ Yama (တောင်)၊ Nairṛta၊ Varuṇa (အနောက်)၊ Vāyu (အနောက်မြောက်)၊ Soma/Kubera (မြောက်)၊ Īśāna (အရှေ့မြောက်)၊ အထက်အတွက် Brahman နှင့် အောက်အတွက် Ananta—တံခါးနှင့် ဒေသတစ်ခုချင်းစီကို ကာကွယ်စေ၍ အခမ်းအနားနေရာကို ကာကွယ်ထားသော ကောစမစ် မဏ္ဍလအဖြစ် တံဆိပ်ခတ်သည်။
Adhyaya 57
Chapter 57 — कुम्भाधिवासविधिः (Kumbhādhivāsa-vidhi: Rite of Installing/Consecrating the Ritual Jar)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝါස්တု-ပရတိဋ္ဌာ အခမ်းအနားများတွင် အဘိဩေကအတွက် အသုံးပြုသော ကလသ (kalaśa) များကို တည်နေရာပြင်ဆင်၍ တင်သွင်းသန့်စင်သည့် အာဂမိက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို အဆင့်လိုက် ဖော်ပြသည်။ ပထမဦးစွာ ဘူမိ-ပရိဂ္ဂရဟ (မြေကို ရိတုအရ လက်ခံပိုင်ဆိုင်ခြင်း) ပြု၍ ဆန်နှင့် မတ်စတာစေ့များ ဖြန့်ကြဲကာ ကာကွယ်ပြီး၊ နာရသിംဟ မန္တရနှင့် ပဉ္စဂဝျာ ဖြန်းပက်ခြင်းဖြင့် ရာက္ခသဖျက် သန့်စင်သည်။ ထို့နောက် မြေမှ အိုးသို့၊ အိုးမှ ဟရိသို့ အင်္ဂ-ရိတုများဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ အကူအညီပစ္စည်းအိုးများကို အစတြ မန္တရဖြင့် ဆက်လက်ပူဇော်၍ မပြတ်တောက်သော သန့်စင်ရေစီး (acchinna-dhārā) နှင့် ပရဒက္ခိဏာကို အလေးပေးသည်။ “yoge yoge” မန္တရဖြင့် မဏ္ဍလအတွင်း ရှယျယာ (အိပ်ရာ) တင်သွင်းပြီး၊ စ္နာန-မဏ္ဍပတွင် ဗိဿဏုရုပ်ပုံများကို ဦးတည်ရာအလိုက် ချထားကာ ဣရှာနကို အထူးနေရာပေးသည်။ ရေချိုးနှင့် အနံ့ဆီလိမ်းရန် ကုမ္ဘများစွာ တင်သွင်းပြီး၊ အရ္ဃျ၊ ပါဒျ၊ အာစမန၊ နီရာဇန စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများအတွက် အရွက်၊ သစ်သား၊ မြေညစ်၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်၊ စပါးနှံ၊ သတ္တု၊ ရတနာ၊ ရေမျိုးစုံနှင့် မီးအိမ်တို့ကို ဦးတည်ရာအလိုက် စနစ်တကျ စီမံထားသည်။ ဤအခန်းသည် မန္တရ၊ အစီအစဉ်၊ အာကာသစီမံကိန်းနှင့် ပစ္စည်းရွေးချယ်မှုတို့ဖြင့် သန့်ရှင်းသော တည်ရှိမှုကို တည်ငြိမ်စေသည့် အဂ္နేయဝိဒျာ၏ ရိတုအင်ဂျင်နီယာမှုကို ပြသသည်။
Adhyaya 58
Chapter 58 — स्नानादिविधिः (Snānādi-vidhiḥ): Rules for Ritual Bathing and Related Consecration Rites
kalaśādhivāsa ပြီးနောက် Vāstu–Pratiṣṭhā အစဉ်ကို ဆက်လက်၍ အဂ္နိဘုရားက snānādi (snapana နှင့် ဆက်စပ်သန့်စင်-အဘိသေက) နည်းလမ်းကို ဖော်ပြသည်။ လက်ရာရှင်လုပ်သော မూర్తိကို နိုးကြားသန့်စင်ကာ လူထုဝတ်ပြုထိုက်သော တည်ရှိမှုအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။ ācārya သည် Īśāna (မြောက်အရှေ့) တွင် Vaiṣṇava မီးကို တည်ပြီး Gāyatrī homa ကို အားကြီးစွာ ပြုလုပ်ကာ sampāta ဖြင့် kalaśa များကို အဘိသေကပြုသည်။ အလုပ်ရုံနှင့် ပူဇော်ပွဲအဖွဲ့ကိုလည်း သန့်စင်ကာ တေးဂီတနှင့်အတူ ညာလက်တွင် ကာကွယ်ရေး kautuka ကို ချည်ပေးသည် (deśika အပါအဝင်)။ မూర్తိကို တင်သွင်းချီးမွမ်းပြီး śilpi-doṣa ကင်းစင်စေဖို့ ဆုတောင်းကာ स्नानမဏ္ဍပသို့ ခေါ်သွား၍ netronmīlana (“မျက်စိဖွင့်ခြင်း”) ကို မန္တရနှင့် အဟုတိများဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် snapana အစဉ်အသေးစိတ်—လိမ်းခြယ်၊ ပွတ်တိုက်၊ နွေးရေဖြင့် ဆေးကြော၊ ရေဖျန်း၊ မြစ်/တီရ္ထရေ၊ အနံ့သာ၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်၊ pañcagavya နှင့် မန္တရဘောင်များစွာဖြင့် ရေချိုးအဘိသေက—ကို ဆောင်ရွက်ပြီး kalaśa များစွာဖြင့် Viṣṇu အာဝါဟနာဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထို့နောက် kautuka-mocana, madhuparka, pavitraka ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် upacāra အပြည့်အစုံ (ဓూప၊ añjana၊ tilaka၊ ပန်းကုံး၊ ရာဇသင်္ကေတ) ကို ပြုလုပ်ကာ ဒေါင်းလှည့်နှင့် aṣṭamaṅgala စီမံချက်များဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ ဤနည်းလမ်းကို Hara အပါအဝင် အခြားဒေဝတားများသို့လည်း ချဲ့ထွင်ဖော်ပြပြီး snapana တွင် “Nidrā” အိုးကို ခေါင်းဘက်တွင် ထားရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။
Adhyaya 59
Chapter 59 — अधिवासनकथनं (Adhivāsana: The Rite of Inviting and Stabilizing Hari’s Presence)
အဓ್ಯಾಯ ၅၉ တွင် “အဓိဝာသန” ကို ဟရီ (ဗိဿနု) ၏ တည်ရှိမှုကို ဖိတ်ခေါ်၍ တည်ငြိမ်စေကာ ပုံတော်တင်သွင်းပူဇော်ရာတွင် အသုံးချသော ရိတုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အဂ္နိဘုရားသည် အတွင်းရေးသင်္ကာရမှ စတင်၍ ပူဇော်သူက အိုṁ သို့ သတိကို ချည်နှောင်ကာ စိတ်ကို ပြန်လည်တည့်မတ်စေပြီး လယ (ပြန်လည်စုပ်ယူခြင်း) ကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်သည်—မြေမှ လေသို့၊ လေမှ အာကာသသို့၊ အာကာသမှ မနသို့၊ မနမှ အဟင်္ကာရသို့၊ အဟင်္ကာရမှ မဟတ်သို့၊ မဟတ်မှ အဗျက္တသို့၊ ထိုအဗျက္တကို ဝါစုဒေဝ (သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်) ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် ဖန်ဆင်းမှုမြေပုံ (ဗျူဟ/ကောစမိုဂျီနီစစ်) ကို ပြန်လှန်ဖော်ပြ၍ တန်မာထရာများ၊ အင်ဒြိယများ၊ လုပ်ဆောင်အင်္ဂါများနှင့် ထူထဲခန္ဓာကို ရေတွက်ကာ ကမ္ဘာကို ပူဇော်သန့်ရှင်းသော ခန္ဓာအဖြစ် “ပြန်တည်ဆောက်” စေသည်။ မန္တရ-ညာသတွင် မျိုးစေ့အသံများကို တတ္တဝများနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာနေရာများတွင် ထားပြီး၊ ထို့နောက် ဝိုင်ရှ္ဏဝ နာမ-ညာသ (ကေရှဝ–ဒါမောဒရ) နှင့် ဆဍင်္ဂ-ညာသကို ဆက်လုပ်သည်။ မဏ္ဍလအစီအစဉ် (၁၂ ချောင်းစက်ဝိုင်း၊ နေ-လ ကလာများ၊ ပရိဝါရပူဇာ) အဆုံးတွင် ဟရီကို မూర్తိထဲသို့ တင်သွင်းကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝ မီးကို ထွန်းညှိ၍ ဟောမနှင့် ရှာန္တိကို ဆောင်ရွက်၊ သန့်မြစ်များကို တည်ထောင်၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေး၊ ဒိက္ပတိများသို့ ဘလိပူဇာ ပေးပြီး သီချင်း/ပုဏ္ဏစာဖတ်ခြင်းဖြင့် ညလုံးပတ်လုံး စောင့်ကြပ်ကာ အဓိဝာသနဖြင့် ရိတုအစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို သန့်စင်တော်မူစေသည်။
Adhyaya 60
Chapter 60 — वासुदेवप्रतिष्ठादिविधिः (Procedure for the Installation of Vāsudeva and Related Rites)
အဂ္နိဘုရားက ဝါစုဒေဝ/ဟရိကို အဓိကထားသော ပရတိဋ္ဌာ-ဝိဓိကို အဆင့်လိုက်ဖော်ပြသည်။ ပထမဦးစွာ ဝါစ্তুကန်နွန်အရ ဂರ್ಭဂೃಹကို ၇ ခန်းခွဲ၍ ဘြဟ္မာ-ဘားဂ၌ ရုပ်တော်ကို တည်စေကာ ဒေဝ၊ လူ၊ ဘူတတို့၏ အပိုင်းအခွဲကိုလည်း လေးစားလိုက်နာသည်။ ထို့နောက် piṇḍikā-sthāpana နှင့် လိုအပ်လျှင် ratna-nyāsa ကို ပြုလုပ်ပြီး နရသിംဟ ဟောမ၊ varṇa-nyāsa နှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများ (ဆန်၊ ရတနာ၊ tridhātu၊ သတ္တုများ၊ စန္ဒကူး) ကို အင်ဒြာ-အာဒီ မန္တရများဖြင့် တိသ ၉ ရှိ အပေါက်များထဲ ထည့်ကာ guggulu ဖြင့် ဝိုင်းပတ်ကာကွယ်သည်။ ဟောမစတုရန်း (khaṇḍila) ကို ပြင်ဆင်၍ တိသ ၈ သို့ ကလသများတင်၊ အက္ခရာ ၈ လုံး မန္တရဖြင့် မီးကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး ဂါယတရီ ဦးဆောင်သော အာဟုတိများက pūrṇāhuti နှင့် śāntyudaka ကို ရုပ်တော်ခေါင်းပေါ်သို့ ချသဖြင့် ပြီးစီးသည်။ ထို့နောက် brahma-yāna ဖြင့် ရုပ်တော်ကို သီချင်းနှင့် ဝေဒသံများဖြင့် ဘုရားကျောင်းသို့ လှည့်လည်တင်ဆောင်ကာ မင်္ဂလာကလသ ၈ လုံးဖြင့် ရေချိုးပြီး မင်္ဂလာလဂ္န၌ ပီဋ္ဌာပေါ် တည်စေရာတွင် Trivikrama ကို နမസ്കာရပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် jīva-āvāhana နှင့် sānnidhya-karaṇa ဖြင့် အသက်ဝိညာဉ်/သတိဉာဏ်ကို bimba ထဲသို့ ဆင်းသက်စေပြီး အထောက်အပံ့ဒေဝတများ၊ dikpāla များ၊ Garuḍa၊ Viśvaksena တို့ကို တည်စေကာ ဘူတများသို့ bali ပေးခြင်းနှင့် dakṣiṇā အကျင့်ဝတ်ကို ဖော်ပြသည်—အဓိကစည်းကမ်းမှာ ဒေဝတအလိုက် မူလမန္တရကွာသော်လည်း ကျန်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် ပရတိဋ္ဌာအားလုံးတွင် တူညီသည်။
Adhyaya 61
Chapter 61 — द्वारप्रतिष्ठाध्वजारोहाणादिविधिः (Gateway Installation, Flag Hoisting, and Allied Rites)
ဤအধ্যာယသည် ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်မှုကို အသက်ဝင်သော ရိတုအာနုဘော်နှင့် ချိတ်ဆက်သည့် အဂ္နေယဝိဒ္ယာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအစဉ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အဆုံးသန့်စင်ရေချိုး (အဝဘ္ဟෘထ-စ్నာန) ဖြင့်စပြီး၊ ဟရီကို တည်ထောင်မီ ၈၁ နေရာအကွက်ကွက်အလိုက် ကုမ္ဘများတပ်ဆင်ကာ အာကာသမဏ္ဍလပြုလုပ်ခြင်းကို ပြည့်စုံစေသည်။ ထို့နောက် ဒွာရ (တံခါး) ကို အဟုတိ၊ ဘလိ၊ ဂုရုကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ တံခါးခုံအောက်တွင် ရွှေသွင်းခြင်းနှင့် သတ်မှတ်ဟോമအစီအစဉ်ဖြင့် ပရတိဋ္ဌာပြုသည်။ ကဏ္ဍ–ပရကဏ္ဍ ကာကွယ်တေဝတားများနှင့် သရီ/လက္ခ္မီကို ဖွဲ့စည်းပုံအချက်အချာများတွင် တင်ထားပြီး၊ သရီ-သုက္တ ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒက္ခိဏာဖြင့် ရိတု-လူမှုစီးပွားကို ပြည့်စုံစေသည်။ ထို့နောက် ဟృတ်-ပရတိဋ္ဌာ (နှလုံးတည်ထောင်) ကို ဖော်ပြကာ၊ ကုမ္ဘတစ်လုံးတွင် ရတနာ ၈ မျိုး၊ ဆေးပင်၊ သတ္တု၊ မျိုးစေ့၊ သံနှင့် ရေ ထည့်သွင်း၍ နရသിംဟမန်တရ စမ္ပာတနှင့် နာရာယဏတတ္တဝ ညာသဖြင့် ပရాణအဖြစ် အသက်သွင်းသည်။ ဝါස්တု-ရှာစတြာ သဘောတရားအရ ပရာသာဒကို ပုရုရှအဖြစ် စဉ်းစားပြီး (တံခါး=ပါးစပ်၊ ရှုကနာရှာ=နှာခေါင်း၊ ပရဏာလာ=အောက်ပိုင်းအပေါက်များ၊ သုဓာ=အရေပြား၊ ကလသ=ဆံပင်/ထိပ်ချုပ်) ဟု ကိုယ်အင်္ဂါများနှင့် တိုက်ဆိုင်စေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဓွဇာရိုဟဏ—အချိုးအစား၊ တင်ရာ (ဣရှာန/ဝါယဝျ)၊ အလံပစ္စည်းနှင့် အလှဆင်၊ စက္ကရ (ကံ ၈/၁၂) တည်ဆောက်မှု၊ အလွှာလိုက် ညာသ (တိုင်တွင် စူထရာတ်မန်၊ အလံတွင် နိစ္ကလ) ကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ပရဒက္ခိဏာ၊ မန်တရ၊ လှူဒါန်းမှုများနှင့် အလံဒါန၏ မင်းမြတ်ကဲ့သို့သော ကုသိုလ်ကို ချီးမြှောက်ကာ အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 62
Chapter 62 — Lakṣmīpratiṣṭhāvidhiḥ (The Procedure for Installing Lakṣmī)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌအား နတ်တော်တင်သွင်းပူဇော်ခြင်းကို samudāyena အဖြစ် အစဉ်လိုက်သင်ကြားပြီး၊ လက္ရှ္မီမှ စ၍ နတ်မများအစုအဝေးတစ်ခုလုံးသို့ တိုးချဲ့ပြသည်။ မဏ္ဍပပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် အဘိသေကအကြိုလုပ်ငန်းများပြီးနောက် Śrī ကို bhadra-အာသနပေါ်တင်၍ kalaśa ၈ လုံးတည်စေသည်။ သန့်စင်ခြင်းမှာ လိမ်းအဘိသေက၊ pañcagavya ဖြင့် ရေချိုးခြင်း၊ netronmīlana (မျက်စိဖွင့်ခြင်း) နှင့် madhuratraya ပူဇော်ခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်လက်ပြီး၊ မန္တရစာသားနှင့် တည်နေရာအချို့တွင် မူကွဲဖတ်ချက်များကိုလည်း မှတ်သားထားသည်။ လမ်းညွှန်တစ်ဖက်စီအလိုက် မန္တရကွဲပြားစွာဖြင့် ရေဖျန်းကာ၊ Īśāna ကို အဓိကထားသော ခေါင်းအဘိသေကကို ရေခွက် ၈၁ ခွက်ဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ရေကို မြေသို့ လွှတ်ချသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် အနံ့သာနှင့် ပန်းများကို သန့်စင်ကာ tanmayāvaha ဖြင့် အတူတကွတည်မြဲစေပြီး ‘Ānanda’ ṛk ကို ရွတ်ဆိုသည်။ Śāyantīya nyāsa ကို အိပ်ရာပေါ်တွင် ပြုလုပ်၍ Śrī-sūkta ဖြင့် sānnidhya တည်စေကာ Lakṣmī-bīja ဖြင့် cicchakti ကို နိုးထစေပြီး၊ ပန်းကြာ သို့မဟုတ် karavīra ဖြင့် homa ကို သတ်မှတ်အရေအတွက်အတိုင်း ဆောင်ရွက်သည်။ အဆုံးတွင် ကိရိယာများနှင့် ဘုရားကျောင်းကို သန့်စင်တင်မြှောက်၍ piṇḍikā ဖွဲ့စည်းကာ Śrī-sūkta ကို ပုဒ်လိုက်ရွတ်ဆိုပြီး ဂုရု/ဗြာဟ္မဏများသို့ ဒါနပြုကာ ကောင်းကျိုးဖြစ်သည့် ကောင်းကင်စသည့် ဖလများကို သမားတော်စိတ်ဖြင့် တွေးတောစေ၍ မင်္ဂလာနှင့် ဓမ္မကို ထိရောက်စေသော ရိတုအတတ်ပညာအဖြစ် ပြသသည်။
Adhyaya 63
Chapter 63 — सुदर्शनचक्रादिप्रतिष्ठाकथनं (Procedure for Consecrating the Sudarśana Discus and Other Divine Emblems)
အဂ္နိဘဂဝန်သည် ဗိෂ္ဏု-ပရတိဋ္ဌာနည်းကို တာရ္က္ရှျ (ဂရုဍ), စုဒർശနချက္ကရ, ဘြဟ္မာ၊ နရစിംဟ စသည့် ဆက်စပ်သဏ္ဍာန်နှင့် သင်္ကေတများတွင်လည်း “ဗိෂ္ဏုကဲ့သို့” တင်မြှောက်နိုင်သော်လည်း သက်ဆိုင်ရာ မန္တရဖြင့်သာ အသက်သွင်းရမည်ဟု ဆိုသည်။ အစတွင် ကာကွယ်ရေးနှင့် တိုက်ခိုက်ရေးအာနိသင်ပြင်းထန်သော စုဒർശန-မန္တရကို ပေးပြီး၊ ဓမ္မရှိသူအတွက် သာန္တ၊ မကောင်းသူအတွက် ဘယင်္ကရ ဖြစ်ကာ ရန်သူဝိညာဉ်များကို လောင်ကျွမ်းစေ၍ ဆန့်ကျင်မန္တရများကို တားဆီးနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် “ပာတාල” ဟုခေါ်သော နရစിംဟ-ဝိဒျာကို ဖော်ထုတ်၍ အောက်လောက/အဆုရအင်အားများကို နှိမ်နင်းကာ သံသယနှင့် ဘေးအန္တရာယ်များကို ဟရိ၏ ကြမ်းတမ်းသဏ္ဍာန်ဖြင့် ဖျက်သိမ်းစေသည်။ Trailokya-mohana ရုပ်ပုံညွှန်ကြားချက်များတွင် တရီလောက്യ-မောဟန မန္တရများဖြင့် တင်မြှောက်၍ ဂဒါကိုင်၊ လက် ၂ သို့ ၄ လက်ဖြစ်နိုင်ပြီး ချက္ကရနှင့် ပာဉ္စဇနျယ၊ ထို့ပြင် Śrī–Puṣṭi နှင့် Bala–Bhadrā တို့ကို အစုအဖွဲ့အဖြစ် စီမံထားသည်။ ထို့နောက် ဗိෂ္ဏုသဏ္ဍာန်များနှင့် အဝတာရများစွာ၊ ထို့ပြင် ရှိုင်ဝ-ရှာက္တ ပေါင်းစည်းရုပ်များ (လင်္ဂကို ရုဒြမူရ္တိ၊ အර්ဓနာရီဣශ්ဝရ၊ ဟရိ-ရှင်ကရ၊ မာတೃကာများ) နှင့် နေ/ဂြိုဟ်ဒေဝတများကို ဝိနာယကနှင့်အတူ တင်မြှောက်ခြင်းကို ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် pustaka-pratiṣṭhā (စာအုပ်တင်မြှောက်) ကို ထူးခြားစွာ အသေးစိတ်ဖော်ပြပြီး—စဝတ်စတိက မဏ္ဍလပူဇာ၊ စာရေးကိရိယာနှင့် လက်ရေးစာမူကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ နာဂရီအက္ခရာ၊ တန်ဖိုးရှိ စတိုင်လပ်/သေတ္တာ စည်းကမ်း၊ ဣရှာနဦးတည်ရာထိုင်ခြင်း၊ မှန်ကြည့်ဒർശန၊ ရေဖျန်းခြင်း၊ “မျက်စိဖွင့်” ပူဇာ၊ ညာသ (Pauruṣa-sūkta)၊ အသက်သွင်းခြင်း (sajīvīkaraṇa)၊ ဟိုးမ၊ လှည့်လည်ပွဲနှင့် ဖတ်ရှုမှုအစ-အဆုံးတွင် ဆက်လက်ပူဇာပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အဆုံးတွင် vidyā-dāna (စာမူလှူဒါန်းခြင်း) ကို မကုန်ခန်းသော ကုသိုလ်အဖြစ် မြှောက်တင်ကာ စာရസ്വတီ/ပညာကို အမြင့်ဆုံးလှူဒါန်းများထဲတွင် ထားပြီး စာမူ၏ စာရွက်/အက္ခရာ အရေအတွက်နှင့် ကုသိုလ်တည်တံ့မှုကို ချိတ်ဆက်ကာ ရုပ်ပုံ၊ ပူဇာနည်းနှင့် စာသားလက်ဆင့်ကမ်းမှုကို တစ်ခုတည်းသော ဓမ္မစီးပွားရေးအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။
Adhyaya 64
Chapter 64 — कूपादिप्रतिष्ठाकथनं (The Account of the Consecration of Wells and Other Water-Works)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌအား ရေသယံဇာတအဆောက်အဦ—ရေတွင်း၊ လှေကားရေတွင်း၊ ကန်၊ ရေတိုင်ကီ—အတွက် ဝရုဏကို အဓိကထားသော ပရတိဋ္ဌာကို သင်ကြားသည်။ ရေကို ဟရီ(ဝိෂ္ဏု)၊ ဆိုမ၊ ဝရုဏတို့၏ အသက်ရှိသော တည်ရှိမှုဟု သဘောထားသည်။ အစတွင် ဝရုဏရုပ်တုကို ရွှေ/ငွေ/ရတနာဖြင့် ပြုလုပ်ရန်နှင့် ဓျာနလက္ခဏာ—လက်နှစ်ဖက်၊ ဟံသာပေါ်ထိုင်၊ အဘယမုဒြာနှင့် နာဂပာရှာကိုင်—ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် မဏ္ဍပ၊ ဝေဒီ၊ ကုဏ္ဍ၊ တောရဏ၊ ဝါရုဏကುಂಬ္ဘ စသည့် ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ အဆောက်အဦအစီအစဉ်ကို ရှင်းလင်းသည်။ ကုမ္ဘ ၈ လုံးစနစ်ဖြင့် ဦးတည်ရာအလိုက် ရေအရင်းအမြစ်များ (သမုဒ္ဒရာ၊ ဂင်္ဂါ၊ မိုးရေ၊ စမ်းရေ၊ မြစ်ရေ၊ အပင်မှရေ၊ တီရ္ထရေ) ကို ချမှတ်ပြီး မရနိုင်လျှင် အစားထိုးစည်းကမ်းနှင့် မန္တရဖြင့် သန့်စင်ကောင်းချီးပေးသည်။ ထို့နောက် သန့်စင်ခြင်း၊ နေထရုန်မီလန (မျက်စိဖွင့်ပေးခြင်း)၊ အဘိသေက၊ မဓုပရ္က၊ ဝတ်စုံ၊ ပဝိတရ ပူဇော်ခြင်း၊ အဓိဝါသ (ညအိပ်တင်ခြင်း)၊ စဇီဝကရဏ (အသက်သွင်းခြင်း) ကို ဟိုးမ၊ ဒిశ ၁၀ ဘလိ၊ ရှာန္တိတောယာတို့နှင့် ဆောင်ရွက်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရေကန်အလယ်၌ ယူပ/အမှတ်တိုင်ကို တိုင်းတာချက်အလိုက် တင်သွင်းတည်မြဲစေပြီး၊ ဇဂတ်ရှာန္တိ၊ ဒက္ခိဏာ၊ အစာကျွေးခြင်းတို့ကို ပြုကာ လွတ်လပ်စွာ ရေဒါနပြုခြင်း၏ ဓမ္မကျင့်ဝတ်ကို အလွန်မြင့်မားသော ယဇ္ဉကြီးများထက်ပင် အကျိုးကြီးဟု ချီးမြှောက်သည်။
Adhyaya 65
Chapter 65 — सभास्थापनकथनं (Account of Establishing an Assembly-hall)
အဂ္နိဘုရားသည် သဘား(အစည်းအဝေးခန်း) တည်ဆောက်နည်းကို သင်ကြားရာတွင် ဆောက်လုပ်မှုကို ပူဇော်ပွဲအခွင့်အာဏာနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ မြေပြင်ကို စိစစ်ပြီးနောက် အလှူရှင်သည် ဝါස්တု-ယာဂ (Vāstu-yāga) ကို ပြုလုပ်ကာ နေရာကို ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်းနှင့် ကိုက်ညီစေပြီးမှ လူမှုရေး/နိုင်ငံရေး လုပ်ငန်းများ စတင်သင့်ကြောင်း ဆိုသည်။ သဘားကို ရွာ၏ လမ်းလေးခွဆုံတွင် သို့မဟုတ် ရွာအစွန်းတွင် တည်ဆောက်ရမည်၊ လူမနေရာတွင် မတည်ဆောက်ရ၊ ထို့ကြောင့် ပြည်သူ့ဘဝ လွယ်ကူစွာ ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး ကာကွယ်မှုရှိစေသည်။ စရိတ်နှင့် ဒီဇိုင်းကိုလည်း သီလနှင့် တွဲဖက်ထား၍ ကိုယ်တတ်နိုင်သလောက် ဆောက်နိုင်သော်လည်း ကိုယ်စွမ်းမမီသည့် စရိတ်ကျော်လွန်ခြင်းသည် doṣa (အပြစ်) ဖြစ်သည်။ အကောင်းဆုံးပုံစံမှာ ချို့ယွင်းကင်းသော catuḥśāla ဖြစ်ပြီး triśāla/dviśāla/ekaśāla များကို အခြေအနေအလိုက် သတ်မှတ်ကာ ဦးတည်ရာအန္တရာယ်များကို သတိပေးသည်။ ‘kararāśi’ တွက်ချက်မှု၊ ရှစ်ပိုင်းခွဲခြင်းနှင့် ဂါရ္ဂ၏ သိပ္ပံအယူအဆအရ အဓိပ္ပါယ်ဖော်ခြင်းတို့ပါဝင်ပြီး၊ ဦးတည်ရာအလိုက် နိမိတ်ဖတ်ခြင်း (အလံ၊ မီးခိုး၊ ခြင်္သေ့ စသည်) ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဆောက်လုပ်မှုမှ နေထိုင်မှုသို့ ပြောင်းကာ အများသဘောတူခွင့်ပြုချက်၊ မနက်အရုဏ် ဆေးဖက်ဝင်အပင်ရေချိုး သန့်စင်ခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၊ မင်္ဂလာအလှဆင်ခြင်းနှင့် Nandā, Vāśiṣṭhī, Jayā, Pūrṇā, Bhadrā, Kāśyapī, Bhārgavī, Iṣṭakā တို့ကို ခေါ်ယူသည့် စည်းစိမ်မန်တရားဖြင့် အိမ်နှင့် သန့်ရှင်းသော အုတ်၏ pratiṣṭhā အောင်မြင်စေကာ စည်းစိမ်၊ လူဦးရေ၊ တိရစ္ဆာန်များ တိုးပွားစေလိုကြောင်း ဆုတောင်းသည်။
Adhyaya 66
Chapter 66: साधारणप्रतिष्ठाविधानम् (The Procedure for General Consecration)
အဂ္နိဘုရားသည် နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးနှင့် သန့်ရှင်းရာအဆောက်အဦးများအတွက် အသုံးချနိုင်သော «သာဓာရဏ» (အထွေထွေ) ပရတိဋ္ဌာ အခမ်းအနားစံနစ်ကို ဖော်ပြသည်။ တစ်ဦးချင်းတင်သွင်းခြင်းမှ စုပေါင်း (samūha) ပရတိဋ္ဌာကို ဝါစုဒေဝ မော်ဒယ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်းဆိုသည်။ အာဒိတျများ၊ ဝါစုများ၊ ရုဒ္ဒရများ၊ သာဓျများ၊ ဝိရှ္ဝေဒေဝများ၊ အရှ္ဝင်များနှင့် ရှိများကို ဖိတ်ခေါ်သည့် အာဟွာနပုံစံဖြင့် စတင်ပြီး၊ နတ်နာမကို အသံခွဲခြမ်း (mātrā/အလျား) ဖြင့် «ဘီဇ» မန္တရကို ထုတ်ယူကာ bindu၊ praṇava (Oṁ) နှင့် နမസ്കာရဝါကျဖြင့် ပြည့်စုံစေသည့် မန္တရတည်ဆောက်နည်းကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် လစဉ် ဒွာဒသီ အစာရှောင်ခြင်း၊ အာသနနှင့် ပစ္စည်းအိုးများ တင်ထားခြင်း၊ ကပီလာနွားနို့ဖြင့် မုယော caru ချက်ကာ «tad viṣṇoḥ» ကို ရွတ်ဆိုခြင်း၊ Oṁ ဖြင့် ပရတိဋ္ဌာပြုခြင်း၊ vyāhṛti၊ ဂါယတရီနှင့် နတ်အလိုက် အာဟုတိများ (စူရျ၊ ပရာဇာပတိ၊ အန္တရိက္ခ၊ ဒျော၊ ဘြဟ္မာ၊ ပൃထိဝီ၊ ဆိုမ၊ အိန္ဒြ) ဖြင့် ဟോമစက်ဝိုင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဂြဟများ၊ လောကပါလများ၊ တောင်တန်း၊ မြစ်များ၊ သမုဒ္ဒရာများထိ တိုးချဲ့ကာ pūrṇāhuti ဖြင့် အဆုံးသတ်ပြီး၊ ဝရတ်လွှတ်ခြင်း၊ ဒက္ခိဏာပေးခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်းနှင့် မဋ္ဌ၊ ပရပာ၊ အိမ်၊ လမ်း/တံတား စသည့် လှူဒါန်းမှုများကို ကောင်းကင်ဆုလာဘ်နှင့် ချိတ်ဆက်သည့် ပုဏ္ဏကထာများကို ဖော်ပြကာ ဝါစ্তু၊ ရိတုဝိဓိနှင့် လူမှုဓမ္မကို ပေါင်းစည်းထားသော အဂ္နိပုရာဏ၏ လက္ခဏာကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Adhyaya 67
Jīrṇoddhāra-vidhāna (Procedure for Renovation / Replacement of Dilapidated Installations)
စုစည်းပူဇော်အဘိသေကမှ ဆက်လက်၍ အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌမုနိအား jīrṇoddhāra—ပျက်စီးဟောင်းနွမ်း၊ ချို့ယွင်း၊ ကွဲပဲ့သည့် သန့်ရှင်းရုပ်တု/တည်ဆောက်မှုများကို ကိုင်တွယ်သင့်သည့် နည်းလမ်းကို သင်ကြားသည်။ အလှဆင်ထားသော ရုပ်တုကို ပြင်ဆင်၍ ရေချိုးသန့်စင်ကာ တည်ငြိမ်၍ အသုံးဝင်လျှင် ထိန်းသိမ်းထားရန်၊ ပုပ်ပျက်လွန်ကဲလျှင် စွန့်ပစ်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ အစားထိုးလိုအပ်ပါက အာစာရျာက ယခင်အတိုင်း ရုပ်အသစ်ကို တင်သွင်းတည်ထားပြီး saṃhāra-vidhi ဖြင့် ရုပ်ဟောင်းထဲရှိ tattva များကို မူလရင်းမြစ်သို့ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသည်။ စွန့်ပစ်နည်းကို ပစ္စည်းအလိုက် သတ်မှတ်သည်—သစ်သားကို ခွဲ၍ မီးထဲသို့ လောင်ကျွမ်းစေ၊ ကျောက်ကို ရေထဲသို့ ချ၊ သတ္တု သို့မဟုတ် ရတနာကို အဝတ်ဖြင့်ဖုံးကာ ယာဉ်ဖြင့် ဂုဏ်ပြုသယ်ဆောင်စေသည်။ နာရသിംဟမန်တရဖြင့် ဟောမပူဇော်ခြင်း၊ ရေတင်ပူဇော်ရာတွင် တေးဂီတနှင့်အတူ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဂုရုအား dakṣiṇā ပေးအပ်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြီးစီးကာ အတိုင်းအတာနှင့် ပစ္စည်းများကို တစ်နေ့တည်းတွင် သတ်မှတ်ရမည်ဟု အလေးပေးသည်။ အများပြည်သူသုံး ရေတွင်း၊ ကန်၊ ရေကန်များ ပြုပြင်ခြင်းသည် မဟာပုဏ္ဏားရရှိစေကြောင်း ထူးထူးခြားခြား ချီးမြှောက်၍ လူမှုအခြေခံအဆောက်အအုံကို သာသနာရေးတာဝန်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Adhyaya 68
Chapter 68 — यात्रोत्सवविधिकथनं (Account of the Procedure for the Processional Festival / Yātrā-Utsava Vidhi)
အဂ္နိဘုရားက ဝသိဋ္ဌအား ဘုရားရုပ်တော်တင်သွင်းခြင်း (pratiṣṭhā) သည် ဥತ್ಸವမရှိလျှင် ရိတုအရ မပြည့်စုံကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် တင်သွင်းပြီးမကြာခင် ယာထရာ-ဥತ್ಸವကို ၁၊ ၃ သို့မဟုတ် ၈ ည ပြုလုပ်နိုင်ပြီး နေတိုင်/ညတိုင် (solstice) နှင့် နေညညီ (equinox) ကဲ့သို့ ပြက္ခဒိန်ဆုံချက်များတွင်လည်း ကျင်းပရမည်ဟုဆိုသည်။ အစမှာ မင်္ဂလာပြင်ဆင်မှုအဖြစ် အစေ့ပင်ပေါက် (aṅkura) ကို သင့်တော်သောအိုးများတွင် သီးနှံနှင့် ပဲမျိုးစုံဖြင့် စိုက်ကာ၊ ထို့နောက် အရပ်လေးမျက်နှာ bali ပူဇော်ပြီး မီးအိမ်များဖြင့် မြို့ကို ညအချိန် လှည့်ပတ်ကာ ဘုရားကျောင်း၏ သန့်ရှင်းမှုကို မြို့ပြအာကာသသို့ ချဲ့ထွင်သည်။ ဂုရုက တီရ္ထယာထရာ စတင်ရန် ဘုရားထံ ခွင့်တောင်းပြီး adhivāsana အဖြစ် ရုပ်တော်ကို စွဝတ်စတိကာပုံပေါ်တွင် တိုင်လေးတိုင်မဏ္ဍပ်အတွင်း တင်ထားကာ ညလုံးပေါက် မင်္ဂလာဝန်ဆောင်မှုများ—ဂီ/ထောပတ်လောင်းလိမ်းခြင်း၊ nīrājana မီးပူဇော်ခြင်း၊ တေးဂီတ၊ ပူဇော်ပွဲနှင့် သန့်ရှင်းမှုန့်များဖြင့် မကူဋ်တင်ခြင်း—ကို ဆောင်ရွက်သည်။ ပွဲရုပ်တော်ကို ရထားပေါ်တင်၍ မင်းတော်အမှတ်တံဆိပ်များနှင့်အတူ လှည့်လည်ကာ ပြင်ဆင်ထားသော ပူဇော်ပလ္လင်ပေါ်တွင် တင်သွင်းပြီး homa မီးပူဇော်ကာ ဝေဒမန်တရားရေဖော်မြူလာများဖြင့် တီရ္ထသန့်ရေများကို ဖိတ်ခေါ်သည်။ အဃာမර්ရှဏ သန့်စင်ခြင်းနှင့် ရေချိုးပွဲပြီးနောက် သန့်ရှင်းတော်မူသော တည်ရှိမှုကို ဘုရားကျောင်းသို့ ပြန်လည်တင်သွင်းပြီး၊ ဥತ್ಸವကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်သော ဂုရုသည် bhukti နှင့် mukti နှစ်ပါးကို ပေးသူဟု ချီးမွမ်းထားသည်။
Adhyaya 69
Chapter 69 — स्नानविधानम् (Rules for Ritual Bathing / Snapanotsava-vidhi)
အဂ္နိဘုရားက မন্দিরရှေ့တွင် ပြုလုပ်သော သနာပနောတ္စဝ (snapanotsava) အခမ်းအနားရေချိုးပွဲကို သင်ကြားသည်။ ဓျာန၊ အရ္စနာ၊ ဟရိအား ဟောမ ပြု၍ ပူရ္ဏာဟုတိဖြင့် ပြီးစီးသည်။ မဏ္ဍပအတွင်း မဏ္ဍလ ပြင်ဆင်ကာ သန့်စင်ထားသော ကလသများကို ကြိုးနှင့် ပန်းကုံးဖြင့် တပ်ဆင်၍ စတုရန်းကာရံအတွင်း ရုဒ္ရပိုင်းများအဖြစ် ခွဲထားသည်။ အစိတ်အပိုင်းများကို ဦးတည်ရာအလိုက် ခွဲဝေပြီး—သီးနှံနှင့် မျိုးစေ့များ၊ သန့်ရေများ၊ သစ်သီး၊ ပန်း၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ၊ အနံ့သာများ၊ ရတနာ/သတ္တုဓာတ်များ—ကို ထားသည်။ အလယ်ကလသများတွင် ဂီ (အိန္ဒြ), ပျားရည် (အဂ္နေယ), နှမ်းဆီ (ယာမ်ယ/တောင်), နို့ (နైరဋ/တောင်အနောက်), ဒိန်ချဉ် (ဆောမ်ယ/အရှေ့) ဟူ၍ နဝကပုံစံအတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ ဆေးရည်ဖျော်ရည်များ၊ မృတ္တိကာမြေ၊ သင်္ခါသံတို့က အာရုံခံပြည့်စုံမှုကို ဖြည့်ဆည်းသည်။ မူလမန္တရဖြင့် ရေချိုးပြီးနောက် မီးပူဇော်၊ သတ္တဝါအားလုံးသို့ ဘလိပူဇော်၊ အစာကျွေးခြင်းနှင့် ဒက္ခိဏာပေးခြင်း ပြုကာ ပြည့်စုံသောပွဲတွင် ကလသ ၁၀၀၈ လုံးထိ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဂေါရီ–လက္ခမီ မင်္ဂလာပွဲကဲ့သို့ အခြားပွဲများအတွက်လည်း ရေချိုးပွဲကို အစပြုသန့်စင်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်၍ ဥတ္စဝဝိဓိနှင့် ပရတိဋ္ဌာသန့်စင်မှုကို ပေါင်းစည်းထားသည်။
Adhyaya 70
Chapter 70 — वृक्षादिप्रतिष्ठाकथनम् (Consecration of Trees and Related Objects)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဘဂဝန်သည် သစ်ပင် (vṛkṣa/vanaspati) နှင့် ဥယျာဉ်နေရာများကို သာသနာတော်အဖြစ် သန့်ရှင်းတင်မြှောက်သော pratiṣṭhā-vidhi ကို စနစ်တကျ သင်ကြားပြီး၊ ထိုကဲ့သို့ သက်ရှိအပင်များကို ပူဇော်သန့်ရှင်းခြင်းအားဖြင့် bhukti နှင့် mukti နှစ်မျိုးလုံး ရနိုင်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ ကတိပြုသည်။ အစမှာ ဆေးဖက်ဝင်ရေဖြင့် လိမ်းသုတ်ကာ ပန်းကုံး၊ အဝတ်ပတ်ခြင်းတို့ဖြင့် အလှဆင်ပြီး၊ ရွှေချွန်အပ်ဖြင့် “kārṇavedha” (နားဖောက်သင်္ကေတ) ပြုလုပ်ကာ ရွှေကိရိယာဖြင့် añjana လိမ်းသည်။ ဝေဒိကာအစီအစဉ်တွင် သစ်သီး ၇ မျိုး adhivāsa ပြု၍ ghaṭa တစ်လုံးစီအတွက် bali ပူဇော်ပြီး၊ ထို့နောက် အိန္ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတာများအတွက် adhivāsa ပြုကာ Vanaspati သို့ homa ဆောင်ရွက်သည်။ ထူးခြားသည့် အလုပ်တစ်ရပ်အဖြစ် သစ်ပင်အလယ်မှ နွားကို လွှတ်ပေးပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော abhiṣeka-mantra များဖြင့် abhiṣeka ပြုသည်။ Snāpana ကို Ṛg/Yajur/Sāma မန္တရားများ၊ Varuṇa မန္တရားများ၊ မင်္ဂလာသံများနှင့် သစ်သားဝေဒိကာပေါ်တွင် kumbha များစီစဉ်ကာ ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့ပြင် yajamāna ထောက်ပံ့မှု၊ dakṣiṇā အဖြစ် နွား၊ မြေ၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ အဝတ်အစား ပေးအပ်ခြင်း၊ နို့အခြေပြု အစာကျွေး ၄ ရက်၊ နှမ်းနှင့် palāśa မီးဖိုသစ်ဖြင့် homa၊ ācārya အား အခကြေးငွေ နှစ်ဆပေးခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်ပြီး၊ သစ်တော/ဥယျာဉ် pratiṣṭhā သည် အပြစ်ဖျက်စီး၍ ဝိညာဉ်ရေး ပြည့်စုံစေကြောင်း အဆုံးသတ်ကာ ဟရီ၏ ပရိဝါရများကို ဆက်လက်တင်မြှောက်မည့် အကြောင်းသို့ ကူးပြောင်းသည်။
Adhyaya 71
Gaṇeśa-pūjā-vidhiḥ (The Procedure for Worship of Gaṇeśa)
ဝါஸ್ತು-ပရတိဋ္ဌာ နှင့် ဣရှာန-ကလ္ပ အကြောင်းအရာတွင် ဣශ්ဝရသည် အရေးကြီးသော ကర్మများမတိုင်မီ အတားအဆီးကင်းခြင်း (nirvighnatā) ရရန် ဂဏေရှ ပူဇာနည်းကို ဖော်ပြသည်။ အစတွင် mantra-nyāsa ဖြင့် ဂဏပတိ၏ အမည်တော်များကို ကိုယ်ခန္ဓာနေရာများ (hṛdaya, śiras, śikhā, varma, netra, astra) သို့ ချထားကာ ပူဇာသူ၏ ကိုယ်ကို ရိတုအင်စထရုမင့်အဖြစ် သန့်စင်စေသည်။ ထို့နောက် မဏ္ဍလာအခြေပြု ပူဇာအစဉ်တွင် Gaṇa၊ ဂုရုနှင့် pādukā၊ Śakti နှင့် Ananta၊ Dharma နှင့် ယန္တရားပုံစံ၏ အလွှာများ (အဓိက “အရိုးဝိုင်း” နှင့် အပေါ်/အောက် အဖုံးများ) ကို ထည့်သွင်းကာ ဆက်စပ်မျိုးဆက်၊ အင်အား၊ ကမ္ဘာထောက်တိုင်နှင့် စည်းကမ်းကို ပေါင်းစည်းသည်။ Padmakarṇikā-bījā, Jvālinī, Nandayā, Sūryeśā, Kāmarūpā, Udayā, Kāmavartinī ဟူသော ဒေဝီပုံစံများကို အာဟွာန်ပြီး စာမူကွဲပြားချက်မှတ်စုများနှင့် bīja-အသံများကို ဓာတ်တရားလုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ချိတ်ဆက်သည့် အကျဉ်းချုပ်ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် ဂဏပတိ ဂါယတရီနှင့် ဂဏေရှ၏ နာမတော်စာရင်းကို ရွတ်ဆိုကာ ပရတိဋ္ဌာနှင့် ဓမ္မရေးရာအောင်မြင်မှုအတွက် အတားအဆီးဖျက်သူ Vighnanāśaka အဖြစ် အလေးပေးထားသည်။
Adhyaya 72
Chapter 72 — स्नानविशेषादिकथनम् (Special Rules of Bathing, Mantra-Purification, and Sandhyā)
ဤအধ্যာယ (ဝါஸ್ತು-ပရတိဋ္ဌာ နှင့် ဣရှာန-ကလ္ပ အစဉ်) သည် ပူဇော်ရေးနှင့် ပရတိဋ္ဌာအတွက် အခြေခံနည်းပညာဖြစ်သော သန့်စင်မှုကို စည်းကမ်းတကျ သတ်မှတ်ထားသည်။ သခင်သည် စကန္ဒအား နေ့စဉ်နှင့် အခါအားလျော်စွာ ရေချိုးခြင်း (snāna) ကို သင်ကြားပြီး၊ မြေ/ကလေး (mṛd) ကို ကိုင်တွယ်သုံးစွဲပုံနှင့် astra-mantra ဖြင့် သန့်စင်ပုံမှ စတင်သည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာဆေးကြောခြင်းကို မြက်ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ဆက်စပ်စေ၍၊ prāṇāyāma နှင့် ရေမြုပ်ခြင်း၊ hṛdyāstra ကို သတိရခြင်း၊ ရေချိုးပြီးနောက် သန့်စင်မှု၊ Astra-sandhyā နှင့် vidhisnāna တို့ကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် mudrā ထိန်းချုပ်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ (aṅkuśa, saṃhāra)၊ မန္တရားကို ဦးတည်ရာအလိုက် ပို့လွှတ်ခြင်း၊ ရှီဝကို ဗဟိုထားသော အေးမြ/မင်္ဂလာ ရွတ်ဆိုမှုများကို ခေါင်းမှ ခြေထိ လိမ်းကပ်သကဲ့သို့ အသုံးချခြင်းနှင့် အာရုံပေါက်များ ပိတ်ခြင်း (sammukhīkaraṇa) ကို ပါဝင်စေသည်။ Agneya၊ Māhendra၊ mantra-snāna၊ mānasa-snānā စသည့် အထူးရေချိုးပုံများနှင့် အိပ်ပြီးနောက်၊ အစာစားပြီးနောက်၊ ထိတွေ့မှုကြောင့် စသည့် အခြေအနေလိုက် သန့်စင်မှုများကိုလည်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် Sandhyā-vidhi တွင် ācamana၊ prāṇāyāma၊ စိတ်တွင်းရွတ်ဆိုခြင်း၊ မနက်/မွန်းတည့်/ညနေ အတွက် ဒေဝတာဓ్యာနများ၊ သိသူများအတွက် စတုတ္ထ ‘သက်သေ’ sandhyā နှင့် အတွင်းရေးလျှို့ဝှက် sandhyā ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လက်တီရ္ထများ၊ mārjana နှင့် aghamarṣaṇa၊ arghya နှင့် Gāyatrī-japa၊ ဒေဝတာ၊ ṛṣi၊ pitṛ၊ ဦးတည်ရာများနှင့် ကာကွယ်သူများသို့ tarpaṇa အစဉ်ကို စနစ်တကျ ဖော်ပြကာ၊ ပရတိဋ္ဌာနှင့် ဣရှာနပူဇော်ရေး အောင်မြင်ရန် သန့်စင်မှုကို တံခါးဝအဖြစ် တည်ထောင်ပေးသည်။
Adhyaya 73
अध्याय ७३: सूर्यपूजाविधिः (Sūrya-pūjā-vidhi — The Procedure for Sun-Worship)
ဤအধ্যာယတွင် Īśāna-kalpa အစဉ်အလာအရ စနစ်တကျသော Sūrya-upāsanā (နေဘုရားပူဇော်နည်း) ကို သင်ကြားပြီး nyāsa၊ bīja-mantra များကို ကိုယ်အင်္ဂါများပေါ်တွင် တင်သွင်းခြင်း၊ mudrā-ရိတုအကျင့်များနှင့် rakṣā/avaguṇṭhana ကာကွယ်ရေးအလွှာများကို အလေးထားသည်။ လက်နှင့် ကိုယ်အင်္ဂါများတွင် သန့်စင်တင်သွင်းခြင်းမှ စ၍ «ငါသည် အလင်းရောင်ဖြစ်သော စူရျ (Sūrya) ဖြစ်သည်» ဟူသော အတ္တသမားဓိဖြင့် ဆက်ကာ arghya ကို အဓိက ပူဇော်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ အနီရောင် အမှတ်/ယန္တရားကို ရိတုအခြေခံနေရာအဖြစ် ပြင်ဆင်ပူဇော်ပြီး ပစ္စည်းများကို ပက်ဖျန်းသန့်စင်ကာ အရှေ့မျက်နှာပြု၍ ပူဇော်သည်။ ထို့နောက် နေရာခွဲခြားကာကွယ်ရေးမြေပုံဆွဲသကဲ့သို့ Gaṇeśa ကို သတ်မှတ်နေရာများတွင် ပူဇော်၍ Guru ကို မီးထဲတွင် ဂုဏ်ပြုကာ နေဘုရားရုပ်သဏ္ဍာန်အတွက် အလယ်ပလ္လင်/အာသနကို တည်စေသည်။ ပဒ္မ-မဏ္ဍလတွင် rāṃ, rīṃ, raṃ, rūṃ, reṃ, raiṃ; roṃ, rauṃ စသော နေဘီဇာနှင့် śakti များကို ထည့်သွင်းကာ ṣaḍakṣara နေရုပ်ကို arkāsana ပေါ်တွင် တင်သွင်းသည်။ «Hrāṃ Hrīṃ Saḥ» ပါဝင်သော အာဝါဟနမန်တရများနှင့် vimba-, padma-, bilva-mudrā များကို အသုံးပြုပြီး aṅga-nyāsa (နှလုံး၊ ခေါင်း၊ śikhā၊ kavaca၊ netra၊ astra) ကို ဦးတည်ရာများနှင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်သည်။ Soma, Budha, Bṛhaspati, Śukra နှင့် Mars, Saturn, Rāhu, Ketu တို့၏ bīja ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ဂြိုဟ်ဝတ်ပြုမှုကိုလည်း ထည့်သွင်းထားသည်။ နိဂုံးတွင် japa၊ arghya၊ stuti၊ အပြစ်လွှတ်တောင်းပန်ခြင်း၊ saṃhāriṇī upasaṃskṛti ဖြင့် သေးငယ်စွာ ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်းကို ပြုလုပ်ကာ Ravi ကြောင့် japa၊ dhyāna၊ homa တို့ အကျိုးရှိကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 75
Agnisthāpana-vidhi (Procedure for Establishing the Sacred Fire) and Protective Īśāna-kalpa Homa Sequences
ဤအধ্যာယတွင် ထိန်းချုပ်ထားသော ယဇ္ဉာဝန်းအတွင်း သာသနာ့မီး (အဂ္နိ) ကို တည်ထောင်၍ အသက်သွင်းရန် အဆင့်လိုက် prayoga ကို ဖော်ပြသည်။ ပူဇော်သူသည် အရ္ဃဗာဇနာကို ကိုင်ကာ အဂ္နျာဂါရသို့ ဝင်ရောက်ပြီး မြောက်ဘက်မျက်နှာပြု ကုဏ္ဍကို စစ်ဆေးကာ prokṣaṇa၊ kuśa ထိနှိပ်ခြင်း၊ astra-mantra နှင့် varma/kavaca ကာကွယ်မှုများဖြင့် အကာအကွယ်တည်ဆောက်သည်။ ကုဏ္ဍကို တူးဖော်သန့်စင်၊ ဖြည့်တင်း၊ ညီညာစေ၊ လိမ်းပတ်၊ လိုင်းဆွဲ စသဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်ပြီး နောက်တစ်ဖက်တွင် nyāsa၊ bīja-dhyāna နှင့် Vāgīśvarī၊ Īśā ကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်းတို့ဖြင့် အတွင်းပိုင်းပြင်ဆင်သည်။ အဂ္နိကို အမြဲတမ်းမီးရင်းမြစ်မှ ယူ၍ သန့်စင်ကာ anala-traya အဖြစ် ပေါင်းစည်းပြီး dhenu-mudrā နှင့် ပတ်လည်လှည့်ခြင်းဖြင့် တံဆိပ်ခတ်သည်။ ထို့နောက် အိမ်ထောင်ရေး-သံစ్కာရ (garbhādhāna၊ puṃsavana၊ sīmantonnayana၊ jātakarma) ကို ထောက်ပံ့သည့် အာဟုတိအစုံများနှင့် pañcabrahma (Sadyojāta–Īśāna) အစဉ်များ၊ vaktra-udghāṭana နှင့် vaktra-ekīkaraṇa (မျက်နှာငါးပါး ပေါင်းစည်းခြင်း) ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် homa လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ yāgāgni နှင့် Śiva ကြား nāḍī လမ်းကြောင်းညှိနှိုင်းမှုကို ရှင်းလင်းပြီး Rudra များ၊ Mātṛkā များ၊ Gaṇa များ၊ Yakṣa၊ Nāga၊ Graha၊ Rākṣasa နှင့် Kṣetrapāla တို့သို့ အတွင်း/အပြင် bali ပူဇော်ကာ saṃhāra-mudrā ဖြင့် ပြန်လည်သိမ်းဆည်း၍ ပိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် ခွင့်လွှတ်တောင်းပန်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 76
Chapter 76 — चण्डपूजाकथनम् (Narration of the Worship of Caṇḍa/Caṇḍeśa)
ဤအধ্যာယတွင် Śaiva-Āgama အစဉ်အလာအတွင်း Īśāna-kalpa နှင့်ကိုက်ညီသော Caṇḍa/Caṇḍeśa ပူဇော်ပွဲအစီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ Śiva ထံ ချဉ်းကပ်ပြီးနောက် ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဟောမ (homa) ကို ပြုလုပ်ကာ ပူဇော်ပွဲ၏ ကုသိုလ်ကို လက်ခံပေးရန် တောင်းခံသည်။ udbhava-mudrā ဖြင့် arghya ပေးအပ်ခြင်း၊ mantra ဖွဲ့စည်းပုံတွင် hṛd-bīja ကို root-mantra မတိုင်မီ ထည့်သုံးခြင်း၊ ထို့နောက် ချီးမွမ်းခြင်း၊ ဦးချခြင်းနှင့် နောက်လှည့်ကာ arghya ပေးပြီး အပြစ်လွှတ်ရန် တောင်းပန်ခြင်းတို့ဖြင့် ရိုးသားနှိမ့်ချမှုကို ပြသသည်။ ထို့နောက် အတွင်းရေး ယောဂ-ပူဇော်လုပ်ငန်းများအဖြစ် Nārāca-mudrā နှင့် phaṭ ဖြင့် အဆုံးသတ်သော astra-mantra ကိုသုံးကာ အတွင်းဓာတ်အားများကို ဆုတ်ခွာစေပြီး mūrti-mantra ဖြင့် liṅga ကို အာဏာတင် (empower) လုပ်သည်။ Caṇḍa ပူဇော်ခြင်းတွင် အာဝါဟန (invocation) နှင့် aṅga/nyāsa မန္တရများ (နှလုံး၊ ခေါင်း၊ śikhā၊ kavaca၊ astra) ပါဝင်ပြီး dhyāna တွင် Rudra–Agni မှ ပေါ်ထွန်းခြင်း၊ အမဲရောင်သဏ္ဌာန်၊ trident နှင့် ṭaṅka ကိုင်ဆောင်ခြင်း၊ rosary နှင့် kamaṇḍalu ပါရှိခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ မန္တရစာသားအပြောင်းအလဲ (manuscript variants) များကို မှတ်တမ်းတင်ကာ japa အချိုးအစားကို aṅga များအတွက် တစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံ သတ်မှတ်ပြီး အချို့သော ပစ္စည်းလှူဒါန်းမှုများကို ကန့်သတ်ကာ Śiva ၏ အမိန့်ဖြင့် nirmālya နှင့် အစားအစာကျန်များသို့ ပူဇော်မှုကို လွှဲပြောင်းညွှန်ကြားသည်။ နိဂုံးတွင် saṃhāra-mudrā နှင့် မန္တရဖြင့် သံဟာရ (dissolution) ပြုလုပ်ပြီး နွားချေးရေဖြင့် စွန့်ပစ်ရာနေရာကို သန့်စင်ကာ ကျန်ရစ်ပစ္စည်းများကို စွန့်ပစ်၍ ācamana ပြုလုပ်ပြီး ကျန်ရှိသော အခမ်းအနားများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သည်။
Adhyaya 77
Kapilādipūjāvidhāna — Procedure for Worship Beginning with Kapilā
ဣရှွရသည် အိမ်တွင်းရိုးရာပူဇော်ပွဲအစီအစဉ်ကို အဆင့်လိုက်သင်ကြားပြီး၊ ဝါස්တု-ပရတိဋ္ဌာ၏အိမ်ရာသဘောတရားနှင့် ဣရှာန-ကလ္ပ၏သန့်ရှင်းစည်းကမ်းများကို ပေါင်းစည်းထားသည်။ အခန်းအစမှာ ကပိလာ (သန့်ရှင်းသောနွား) ကို မန္တရများနှင့် အပြစ်ဝန်ခံ-ပရာယဉ္စိတ္တ စကားလုံးများဖြင့် ပူဇော်ကာ နွားကို ကောသမစ်မိခင်၊ အပြစ်ဖယ်ရှားသူအဖြစ် တင်မြှောက်သည်။ ထို့နောက် နေ့လယ်တွင် အဋ္ဌပုဿပိကာ ရိတုအရ (ပီဋ္ဌပုံစံနှင့် ရှိဝ၏အင်္ဂါ/အရပ်များ) ရှိဝဥပာသနာသို့ ကူးပြောင်းပြီး၊ မృတျုဉ္ဇယ မန္တရရွတ်ဆိုကာ ဒရ္ဘဖြင့် သန့်စင်ထားသောရေဖြန်း၍ ချက်ပြီးအစားအစာကို သန့်စင်စေသည်။ ထို့ပြင် ကုလ္လိကာ-ဟိုးမကို အတွင်းမီးသင်္ကေတများ (နာဘိ-အဂ္နိ၊ ရေစက၊ ဝဟ္နိ-ဘီဇ၊ အက္ခရာတည်နေရာရွှေ့ပြောင်းမှု) ဖြင့် ပြုလုပ်ကာ အဟုတိများ၊ ခ္ෂမာ (ခွင့်လွှတ်ခြင်း) နှင့် ဝိသာရ္ဇန (ပယ်လွှတ်ခြင်း) ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထို့နောက် အိမ်တွင်း ဝါස්တု-ဗလိ တင်ရာနေရာများ—တံခါးဝ၊ ကြိတ်ခွဲကိရိယာနေရာ၊ တံမြက်နေရာ၊ အိပ်ခန်း၊ အလယ်တိုင်—ကို ချဲ့ထွင်ဖော်ပြပြီး ဝိဃ္နရာဇ၊ ကာမ၊ စကန္ဒ စသည့် ဒေဝတားများကို ခန့်အပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် စည်းကမ်းတကျစားသောက်ခြင်း (သန့်ရှင်းသောပန်းကန်၊ တိတ်ဆိတ်ခြင်း၊ ရှောင်ကြဉ်ရမည့်အရာများ)၊ ပရာဏ-ဥပစာရများနှင့် အထောက်အကူ ဝါယုများသို့ ပူဇော်ခြင်းကို သတ်မှတ်ကာ စားပြီးနောက် ပါးစပ်ဆေးကြောခြင်းနှင့် စာမူကွဲပြားမှုမှတ်စုများဖြင့် အသက်ရှင်နေသော ရိုးရာကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။
Adhyaya 78
Chapter 78 — पवित्रारोहणकथनं (Pavitrārohaṇa: Installing the Sanctifying Thread/Garland)
ဤအধ্যာယတွင် Pavitrārohaṇa (သန့်ရှင်းစေသော ကြိုး/ပန်းကုံး တင်အပ်ခြင်း) ပူဇော်ပွဲကို စတင်ဖော်ပြပြီး၊ ပူဇော်မှုနှင့် ပရတိဋ္ဌာတွင် ကျန်ရစ်သွားသော ချို့ယွင်းချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးသည့် အာဂမိက ပြီးစီးရေးအကျင့်ဟု ဆိုသည်။ သခင်သည် နည်းလမ်း ၂ မျိုး (နಿತ್ಯ၊ နိုင်မိတ္တိက) နှင့် အချိန်ကာလ (Āṣāḍha–Bhādrapada; လင်း/မှောင် ပက္ခ; တိထိ ၁၄ နှင့် ၈; သို့မဟုတ် Kārttikī အထိမ်းအမှတ်) ကို သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် ပစ္စည်းများ (ယုဂအလိုက် ရွှေ/ငွေ/ကြေး; Kali တွင် ချည်/ပိုး/ကြာဖိုက်ဘာ) နှင့် နည်းပညာသတ်မှတ်ချက်များ—ကြိုးအရေအတွက်၊ ချည်ကွင်း/ချည်ချုပ် အရေအတွက်၊ အကွာအဝေး၊ တိုင်းတာမှု (aṅgula/hasta)၊ granthi အမျိုးအစားများနှင့် အမည်ပေး အင်အားများ (Prakṛti, Pauruṣī, Vīrā, Aparājitā; Jayā/Vijayā စသည်) ကို ရှင်းလင်းသည်။ အပြည့်အစုံ အခမ်းအနားစဉ်—နေရာသန့်စင်ခြင်း၊ တံခါးနှင့် dvārapāla ကို kalā-သီအိုရီဖြင့် ပူဇော်ခြင်း၊ Vāstu နှင့် bhūta-śuddhi၊ kalaśa/vardhanī တင်အပ်ခြင်း၊ မူလမန္တရကို ဆက်တိုက်ရွတ်ဆိုခြင်း၊ astra ဖြင့် ကာကွယ်ရေး၊ homa အစဉ်များ၊ rudra/kṣetrapāla/dikpāla များသို့ bali ခွဲဝေခြင်း၊ vidhi-cchidra-pūraṇa ဖြင့် အပြစ်ဖြေ ဖြည့်ဆည်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် pavitraka ကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကာကွယ်ရေးအတွက်—အထူးသဖြင့် Śiva၊ ဂုရုနှင့် သာသနာစာတမ်းအတွက်—အပ်နှံပြီး၊ ထိန်းသိမ်းထားသော ညစောင့်၊ သန့်ရှင်းရေး စည်းကမ်းများနှင့် Īśa ကို သတိရကာ အနားယူခြင်းဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။
Adhyaya 79
पवित्रारोहणविधिः (The Rite of Raising/Placing the Pavitra)
ဤအခန်းသည် ဝါစ্তু-ပရတိဋ္ဌာနှင့် ဣရှာန-ကလ္ပအတွင်း အပြီးသတ်ခြင်းနှင့် အမှားပြင်ဆင်ခြင်းအတွက် «ပဝိတြာရောဟဏ»—ပဝိတြ (သန့်စင်ရေးကြိုး/လက်စွပ်) ကို မြှောက်တင်/တင်ထားသည့် ရိတုအကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ အမှုဆောင်ပုရောဟိတ်သည် မနက်ပိုင်း သန့်စင်မှု (ရေချိုး၊ သန္ဓျာ) ဖြင့် စတင်ကာ မဏ္ဍပသို့ ဝင်ပြီး၊ ဖိတ်ခေါ်ထားသော သာကာလရှိနေမှုကို မပယ်ဖျက်ဘဲ ဣရှာန (အရှေ့မြောက်) ထောင့်ရှိ သန့်ရှင်းသော အိုးထဲတွင် ပဝိတြများကို ထားသည်။ ထို့နောက် ပယ်ဖျက်ခြင်းနှင့် သန့်စင်ခြင်းများပြီးလျှင် နိုင်မိတ္တိက ပူဇာကို အလွန်အသေးစိတ် ချဲ့ထွင်ကာ စူရျ (ဘ္ဟာနု/အာဒိတျ)၊ တံခါးဒေဝတားများ၊ ဒိက္ပာလများ၊ ကုမ္ဘေရှ/ဣရှာန၊ ရှိဝ၊ အဂ္နိတို့အား ပူဇာပြု၍ မန္တရ-တရ္ပဏ၊ ပရာယရှ္စိတ္တ-ဟောမ၊ ၁၀၈ အာဟုတိနှင့် ပူရ္ဏာဟုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ အဓိက အယူဝါဒ-ရိတု လမ်းကြောင်းမှာ မန္တရ၊ ကရိယာ၊ ဒရဝျ အားနည်းချက်များကို ဝန်ခံခြင်း၊ ပြည့်စုံစေမည့် ဆုတောင်းခြင်းနှင့် «ဂင်္ဂါ-အဝတာရက» ဆင်းသက်ဆုတောင်းဖြစ်ပြီး အမှားများကို ဘုရားအမိန့်တစ်ကြိုးတည်းထဲသို့ ချည်နှောင်စေသည်။ ထို့နောက် ဟောမ လေးမျိုး (ဗျာဟ္ရတိနှင့် အဂ္နိ/ဆိုမ အစဉ်) ကို သတ်မှတ်ကာ ပဝိတြနှင့်အတူ ဒိက္ပာလများသို့ ပူဇာ၊ ဂုရုပူဇာကို ရှိဝပူဇာအဖြစ် ပြုခြင်း၊ ဒွိဇများကို အစာကျွေးခြင်းနှင့် နာဍီ-ယောဂ အတွင်းသို့ ပေါင်းစည်းခြင်းအပါအဝင် နောက်ဆုံး ပယ်ဖျက်/ပေါင်းစည်းခြင်းများကို ပြုသည်။ အဆုံးတွင် စဏ္ဍေရှ္ဝရ ပူဇာနှင့် ပဝိတြရိတုသည် ဂုရု၏ သန္နိဓိ လိုအပ်ကြောင်း—အဝေးတွင်ရှိသော်လည်း—အာမခံထားသည်။
Adhyaya 80
दमनकारोहणविधिः (Dāmanaka-ārohaṇa-vidhi) — Procedure for Raising/Placing the Dāmanaka Garland
ဤအধ্যာယသည် ဝါစ্তু-ပရတိဋ္ဌာ အတွင်း သာသနာတည်မြဲရေး ပူဇော်မှုတွင် ဒာမနက (dāmanaka) ပန်းကုံး/အပူဇော်ကို ဣရှာန (အရှေ့မြောက်) ဦးတည်သည့် ရိတုအဆင့်ဆင့်ဖြင့် စည်းကမ်းတကျ သတ်မှတ်ထားသည်။ ဒဏ္ဍာရီအာဏာပေးချက်အဖြစ် ဟရ၏ ဒေါသမှ မွေးဖွားသော ဘဲရဝက ဒေဝများကို နှိမ်နင်းပြီး ရှိဝ၏ ကြေညာချက်က ဤပူဇော်မှု၏ အကျိုးသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်ကြောင်း ထူထောင်သည်။ လုပ်ဆောင်သူသည် ကောင်းမွန်သော တိသီ (၇ ရက် သို့ ၁၃ ရက်) ကို ရွေးကာ သစ်ပင်သန့်ရှင်းကို ရှိုင်ဝ ဝါကျဖြင့် “နိုးကြား” ပူဇော်၍ ဖိတ်ခေါ်ပြီး နေ့လယ်နှောင်းပိုင်းတွင် အဓိဝါသန ပြုလုပ်ရသည်။ ထို့နောက် စူရယ၊ ရှင်ကရ၊ ပာဝက (အဂ္ဂိ) ကို ပူဇော်ပြီး အမြစ်၊ ခေါင်း၊ တံ၊ ရွက်၊ ပန်း၊ အသီးတို့ကို ဘုရားရုပ်ပတ်လည် အရပ်လေးမျက်နှာအလိုက် တိတိကျကျ ထားကာ ဣရှာနတွင် ရှိဝပူဇော်မှုကို အထူးအလေးပေးသည်။ မနက်ပိုင်း ရေချိုးပြီး ဇဂန္နာထ ပူဇော်ကာ ဒာမနက အပူဇော်၊ အည္ဇလိ မန္တရ (အာတ္မဝိဒျာ၊ ရှိဝာတ္မန်၊ မူလမှ ဣရှ္ဝရ မန္တရ) ကို ရွတ်ဆိုပြီး အလွန်အကျွံ/ချို့ယွင်းမှု ပြင်ဆင်ပေးရန်နှင့် ချိုင်တြ လ၏ ကုသိုလ်ဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံရောက်စေမည့် အဆုံးသတ် ဆုတောင်းကို ပြုလုပ်သည်။
Adhyaya 81
Chapter 81 — समयदीक्षाविधानम् (Procedure for Samaya Initiation)
ဤအধ্যာယတွင် samaya-dīkṣā ကို သင်တန်းသားအတွင်း ဉာဏ်ပညာကို မွေးဖွားစေပြီး mala နှင့် māyā ၏ချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်ကာ bhukti နှင့် mukti နှစ်မျိုးလုံးကို အထောက်အကူပြုသော အစပြုဝင်ပွဲဟု သတ်မှတ်သည်။ kalā အမျိုးအစားဖြင့် pralaya-ākala နှင့် sakala စသည့် ကိုယ်ခန္ဓာအခြေအနေများကို ခွဲခြားပြီး dīkṣā ကို nirādhārā (အထောက်အပံ့မဲ့၊ śakti-nipāta ပြင်းထန်မှုဖြင့်) နှင့် sādhārā (ပူဇော်ရေးအထောက်အပံ့ပါ) ဟူ၍ ခွဲကာ samayācāra နှင့် အရည်အချင်းအပေါ်မူတည်၍ savījā/ nirvījā ဟု ထပ်မံခွဲသည်။ ထို့နောက် Śaiva-Āgama လီတူဂျီကို အတိအကျဖော်ပြ၍ အတားအဆီးဖယ်ရှားခြင်း၊ bhūta-śuddhi၊ အထူး arghya၊ pañcagavya၊ astra/kavaca ကာကွယ်ရေး၊ nyāsa မျိုးစုံဖြင့် “Śivo’ham” ဟူသော သဘောတရားသို့ ရောက်စေသည်။ Śiva ကို maṇḍala၊ kalaśa၊ မီးနှင့် သင်တန်းသားအတွင်း တပ်ဆင်သဖြင့် ပြင်ပပူဇော်ခြင်းနှင့် အတွင်းလွတ်မြောက်ခြင်း နှစ်မျိုးလုံးဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် homa လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ (ပူဇော်ပစ္စည်း၊ အရေအတွက်၊ dīpana/tarpaṇa၊ caru ပြုလုပ်ခြင်း၊ pūrṇāhuti) ကို ဖော်ပြပြီး bhukti/mukti အတွက် စည်းကမ်းများ၊ မန္တရရေ/ပြာဖြင့် သန့်စင်ခြင်း၊ pāśa-bheda သင်္ကေတနှင့် śiva-hasta ပေးအပ်ကာ Bhava-worship ဆက်လက်ခွင့်ပြုသည်။ နိဂုံးတွင် samaya-dīkṣā သည် Śaiva arcana အတွက် yogya ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 82
अध्याय 82 — संस्कारदीक्षाकथनम् (Saṃskāra-Dīkṣā: Consecratory Initiation)
ဤအধ্যာယသည် ယခင် Samaya-dīkṣā ကို အဆုံးသတ်ပြီး Saṃskāra-dīkṣā ကို ချက်ချင်း စတင်ကာ ပိုမိုပြောင်းလဲစေသော သန့်စင်အပ်နှံမှုအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အာဂမပူဇာတရားစနစ်အရ ယဇ္ဈမီးအတွင်း မဟေရှကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ နှလုံးဗဟို nyāsa ပြုခြင်းနှင့် pañcāhuti (အဟုတိ ၅ ကြိမ်) ကို ရေတွက်တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်ကာ ဘုရားတည်ရှိမှုကို တည်ငြိမ်စေသည်။ အတွင်းရေးရာတွင် Astra-mantra ဖြင့် သန့်စင်ကာ “ကလေး” ကို နှလုံးတွင် ထိခိုက်သကဲ့သို့ ပြုလုပ်ပြီး ကြယ်ကဲ့သို့ တောက်ပသော အသိဉာဏ်အလင်းကို မြင်ယောင်စေသည်။ အသက်ရှူစည်းကမ်း (recaka, pūraka, kumbhaka) ကို bīja “huṃ” အသံထွက်နှင့် mudrā (Saṃhāra, Udbhava) တို့နှင့် ကိုက်ညီစေကာ မန္တရစွမ်းအားကို ဆုတ်ယူ၊ တပ်ဆင်၊ တံဆိပ်ခတ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် သင်္ခန်း၏ နှလုံးပန်း (karṇikā) ထဲသို့ ထည့်သွင်းတည်စေသည်။ ထို့ပြင် ဟောမအောင်မြင်မှုအတွက် မီးလောင်တောက်ပ၍ မီးခိုးမရှိလျှင် အောင်မြင်၊ အားနည်း၍ မီးခိုးထွက်လျှင် မအောင်မြင်ဟု စမ်းသပ်သတ်မှတ်ပြီး မင်္ဂလာမီးလက္ခဏာများကို စာရင်းပြုသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် မပြစ်တင်မစော်ကားခြင်း၊ śāstra နှင့် nirmālya ကို လေးစားခြင်း၊ Śiva–Agni–Guru ကို တစ်သက်တာ ပူဇော်ခြင်းနှင့် စွမ်းအားအလိုက် ကရုဏာဖြင့် ပေးကမ်းခြင်းတို့ကို ကတိကဝတ်အဖြစ် ချမှတ်သည်။ အဆုံးတွင် မီးပူဇော်ပညာအာဂမကို လက်ခံနိုင်စွမ်းရှိစေပြီး သန့်စင်မှုနှင့် အရည်အချင်းကို ချိတ်ဆက်ကာ Vāstu-Pratiṣṭhā နှင့် Īśāna-kalpa လုပ်ငန်းများအတွက် သင်္ခန်းကို သင့်တော်စေသည်။
Adhyaya 83
Chapter 83 — निर्वाणदीक्षाकथनम् (Description of the Nirvāṇa Initiation)
ဤအধ্যာယသည် သမယ-ဒိက္ခာမှ နိဗ္ဗာဏ-ဒိက္ခာသို့ ကူးပြောင်းကာ၊ ဣရှာန-ကလ္ပ လမ်းစဉ်အတွင်း မောက္ခကို ရည်ရွယ်သော အစပြုဝင်ရောက်ပွဲကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်။ အစတွင် မူလ-မန္တရ၏ mantra-dīpana (အာနိသင်ဖွင့်ခြင်း) နှင့် aṅga-nyāsa ကို နှလုံး၊ ခေါင်း၊ ပါးစပ်တို့တွင် တင်သွင်းပြီး၊ ထို့နောက် homa ကို တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် သုံးကြိမ် အာဟုတိပေးခြင်း၊ vaṣaṭ/vauṣaṭ အဆုံးသတ်နှင့် dhruvā စာတမ်းများဖြင့် ကြမ်းတမ်းရေး၊ သာယာငြိမ်းချမ်းရေး၊ စည်းစိမ်တိုးပွားရေး အခမ်းအနားများနှင့် ကိုက်ညီအောင် စီမံသည်။ အဓိကနည်းပညာမှာ သန့်ရှင်းကာ အာဓိဋ္ဌာန်ပြုထားသော sūtra (ကြိုး) ကို Suṣumṇā ဟု သဘောတရားတင်ကာ mudrā လုပ်ဆောင်ချက်များ (အထူးသဖြင့် Saṃhāra-mudrā)၊ nāḍī လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် avaguṇṭhana ကာကွယ်ခြင်းဖြင့် တပ်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည်။ သုံးမျိုးအာဟုတိနှင့် hṛdaya-mantra အသုံးပြု၍ sannidhi (ဘုရားတည်ရှိမှု) ကို ထူထောင်ရန် ထပ်ခါတလဲလဲ ရည်ရွယ်သည်။ ထို့နောက် kalā-pāśa (kalā များ၏ ကြိုး)၊ grahaṇa–bandhana (ဖမ်းယူ၍ ချည်နှောင်ခြင်း) နှင့် tattva အခြေပြု သဘောတရားမြင်ကွင်းများ၊ śāntyatīta (ငြိမ်းချမ်းမှုကို ကျော်လွန်သော) စဉ်းစားခြင်းတို့ဖြင့် သန့်စင်ခြင်းနှင့် ချည်နှောင်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် အပြစ်ဖြေ homa များ၊ သင်တန်းသားကိုင်တွယ်ပုံ (မျက်နှာမူရာ၊ ရေချိုး၊ အစားအသောက်စည်းကမ်း)၊ ပယ်ဖျက်ပွဲ (visarjana၊ Caṇḍeśa ပူဇော်ခြင်း) နှင့် dīkṣā-adhivāsana (ညအိပ်ပြင်ဆင်) ပိတ်သိမ်းခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်ကာ၊ နည်းလမ်းတိကျမှုနှင့် မောက္ခရည်မှန်းချက်ကို ပေါင်းစည်းထားသည်။
Adhyaya 84
अधिवासनं नाम निर्वाणदीक्षायाम् (Adhivāsana in the Nirvāṇa-dīkṣā)
ဤအধ্যာယသည် နိර්ဝာဏ-ဒိက္ခာအတွက် ကြိုတင်သတ်မှတ်သော အဓိဝာသန (ပြင်ဆင်ကာလ) ဖြစ်သည်။ ပူဇော်ပွဲပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ဂုရု၏ သန့်ရှင်းမှုကို စတင်ဝင်ရောက်သည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုအတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့် အခြေခံအဖြစ် ထားရှိသည်။ ဂုရုသည် မိုးမလင်းမီ ထ၍ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းနှင့် နေ့စဉ်သန့်စင်မှုများ ပြုလုပ်ကာ၊ အစားအစာတွင် စာတ္တဝိက စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်း၍ နို့ချဉ်၊ အမဲစိမ်း/အသားမချက်၊ မူးယစ်အရက်နှင့် မသန့်အရာများကို ရှောင်ကြဉ်ရသည်။ အိပ်မက်ကောင်း/ဆိုး အနိမိတ်များကို အတွင်းရေးအခြေအနေ၏ သင်္ကေတအဖြစ် မှတ်သားပြီး၊ မကောင်းသင်္ကေတများကို ဃောရ မန္တရအခြေပြု သာန္တိ-ဟိုးမဖြင့် သက်သာစေသည်။ ထို့ကြောင့် အာစာရ (ပြင်ပကျင့်ဝတ်) နှင့် အတွင်းရေးပြင်ဆင်မှုကို ချိတ်ဆက်ကာ၊ စည်းကမ်း၊ အနိမိတ်ဗေဒနှင့် မန္တရ-ပူဇော်နည်းပညာတို့ ပေါင်းဆုံသည့် ဝင်ရောက်ပွဲအဖြစ် အဂ္နိပုရာဏက ရှုမြင်ပုံကို ဖော်ပြသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ယာဂါလယ ဝင်ရောက်ခြင်း၊ သန့်စင်ဗိဒ္ယာ ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် မောက္ခရလဒ်သို့ ညှိနှိုင်းခြင်းတို့အတွက် အခြေခံပြင်ဆင်ပေးသည်။
Adhyaya 85
Pratiṣṭhā-Kalaśa-Śodhana-Ukti (Instruction on Purifying the Consecration Pitcher) — Chapter 85
ဤအధ్యာယသည် Nivṛtti-kalā သန့်စင်မှုအကြောင်းမှ ဆက်လက်ပြီး Isāna-kalpa နည်းလမ်းဖြင့် pratiṣṭhā-kalaśa (သိက္ခာတင်ရေခွက်) ကို သန့်စင်ကာ အာနုဘော်ဖြစ်စေခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ Īśvara သည် သန့်/မသန့် တတ္တဝါများကို sandhāna ဖြင့် ချိတ်ဆက်ရာတွင် အသံအတို/အရှည် စည်းကမ်း၊ nāda အဆင့်များ၊ အသံမရှိခြင်းနှင့် အသံဆုံးခြင်းတို့ကို သုံးကာ မန္တရအသံဗေဒကို tattva-śuddhi နှင့် ချိတ်ဆက်သင်ကြားသည်။ ထို့နောက် တတ္တဝါများကို (puruṣa ကို ၂၄ မြောက်ဟုယူပြီး စုစုပေါင်း ၂၅) pratiṣṭhā နေရာတွင် ထိုင်နေသကဲ့သို့ စိတ်ကူးကာ akṣara အစဉ်နှင့်အတူ တည်ဆောက်သည်။ Rudra ပုံစံများနှင့် ဆက်စပ်သော လောကများကို ရှည်လျားစွာ ရေတွက်ကာ ကာကွယ်ရေးနှင့် အတ္တဗေဒကွန်ယက်အဖြစ် လုပ်ဆောင်စေသည်။ အခမ်းအနားသည် dīkṣā သဘောသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ချည်ကို ကိုယ်ထဲသို့ ဦးဆောင်ကာ pāśa ကို ခွဲထုတ်၍ mudrā နှင့် အသက်ရှုထိန်းချုပ်မှုဖြင့် kumbha ထဲသို့ လွှဲပြောင်းသည်; ထို့နောက် Viṣṇu ကို adhikāra ကိုင်ဆောင်သူအဖြစ် ဖိတ်ခေါ်ကာ dīkṣā ကို အတည်ပြုစေသည်။ နိဂုံးတွင် အပြစ်ဖြေ japa၊ ချည်နှောင်မှုဖြတ်တောက်သော လက်နက်မန္တရများ၊ homa အရေအတွက်များ၊ အခွင့်အရေးစွန့်လွှတ်ခြင်းနှင့် pūrṇāhuti ဖြင့် နောက်ဆုံးသန့်စင်ကာ pratiṣṭhā ကို “သန့်စင်ပြီး” ဟု ကြေညာသည်။
Adhyaya 86
Vidyā-viśodhana-vidhāna (Procedure for Purifying Mantra-Vidyā)
အဂ္နိဘုရား (ဣශ්ဝရ) သည် ယခင်က အဘိသေက-ကလသ သန့်စင်ခြင်းမှ Nirvāṇa-dīkṣā အတွင်း မန္တရ-ဗိဒ္ယာ သန့်စင်ခြင်းသို့ ကူးပြောင်းဖော်ပြသည်။ သတ်မှတ် bīja အမှတ်အသားများဖြင့် sandhāna (ချိတ်ဆက်ပူဇော်နည်း) ကိုညွှန်ပြပြီး rāga၊ śuddhavidyā၊ niyati (kalā နှင့်အတူ)၊ kāla၊ māyā၊ avidyā စသည့် tattva ၇ ပါးကို ရေတွက်ကာ နည်းလမ်းသာမက မေတ္တာဗေဒမြေပုံအဖြစ် အခြေခံထားသည်။ ထို့နောက် praṇava မှစသော အက္ခရာအစုများနှင့် သန့်ရှင်းသော padāni (ဝေါဟာရ) အရေအတွက်ကို ဖော်ပြပြီး စာမူကွဲများမှ ရွတ်ဆိုစဉ်ဆက်များ မျိုးစုံကို ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း ပြသည်။ ထို့ပြင် Rudra-ကောစမော်လောဂျီကို ရှင်းလင်း၍ Vāmadeva ကို ပထမ Rudra ဟုဆိုကာ အမည်စဉ်များကို ၂၅ အထိ ပြည့်စုံစေသည်။ ပူဇော်နည်းပညာပိုမိုတင်းကျပ်လာပြီး bīja ၂ ခု၊ nāḍī များ၊ vāyu များကို အမည်တပ်ကာ အာရုံခံအရာဝတ္ထု/guṇa များကို သိမြင်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ အကျင့်ပြုသူသည် နှလုံးဒေသမှ tāḍana (ထိုးနှက်)၊ chedana (ဖြတ်တောက်)၊ praveśa (ထည့်သွင်း)၊ yojana (ချည်ကပ်)၊ ākarṣaṇa-grahaṇa (ဆွဲယူဖမ်းဆီး) ကို ပြုလုပ်ပြီး kalā ကို kuṇḍa ထဲသို့ ထည့်ကာ Rudra ကို kāraṇa အဖြစ် ဖိတ်ခေါ်၍ ဒိက္ခာခံ (ကလေး) ထဲသို့ တည်စေသည်။ အဆုံးတွင် အပြစ်ဖြေ homa ၁၀၀ အာဟုတိ၊ Rudrāṇī ပူဇော်ခြင်း၊ pāśa-sūtra ထဲသို့ စိတ်ဓာတ်တည်စေခြင်း၊ pūrṇāhuti နှင့် ဗိဒ္ယာသန့်စင်ခြင်းကို မိမိ၏ bīja ဖြင့်သာ ပြုရမည်ဟူသော စည်းကမ်းတို့ဖြင့် vidyā-śodhana ကို ပြီးစီးစေသည်။
Adhyaya 87
Śānti-Śodhana-Kathana (Instruction on the Purification of Śānti) — Agni Purāṇa, Adhyāya 87
Nirvāṇa-dīkṣā အစဉ်အလာအတွင်း ဆက်လက်၍ ဣśvara သခင်က Vidyā (မန္တရဝိနယ) ကို Śānti (ငြိမ်းချမ်းရေး/ပစိဖိကေရှင်း ပူဇော်ပွဲ) နှင့် စည်းကမ်းတကျ ပေါင်းစည်းရမည်ဟု သင်ကြားပြီး Bhāveśvara နှင့် Sadāśiva ဟူသော ဒွိသဘောတရားတို့ကို Śānti-အခြေအနေအတွင်း ပျော်ဝင်ပျက်ကွယ်သွားခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ha နှင့် kṣa အက္ခရာတို့ကို အထူးပြု၍ အသံ-ကမ္ဘာဆိုင်ရာ ကိုက်ညီမှုများကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြကာ Śānti လုပ်ငန်းအတွက် တည်ထောင်ရမည့် Rudra-ရုပ်ပုံများကို ရေတွက်သည်။ Śiva ၏ အလုံးစုံဝင်ရောက်မှုကို ချီးမွမ်းသည့် Puruṣa ၁၂ pāda လီတနီနှင့်အတူ kavaca/မန္တရ တွဲဖက်မှု၊ bīja အယူအဆ၊ nāḍī နှင့် vāyu ကိုးကားချက်များ၊ အာရုံ-အရာဝတ္ထု ဆက်စပ်မှုများကို ထည့်သွင်းသည်။ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သော tāḍana, bheda, praveśa, viyojana ကို ညွှန်ကြားပြီး နောက်တွင် kalā ကို kuṇḍa ထဲသို့ အတွင်းသွင်းတင်သွင်းသည်။ vijñāpanā တောင်းခံခြင်း၊ caitanya တပ်ဆင်ခြင်း၊ Devī ထဲသို့ ‘ဂರ್ಭ’ ထည့်သွင်းခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာဖန်တီး/သန့်စင်ရန် nyāsa ဆန်သော လိမ်းတင်မှုများ၊ japa နှင့် homa ဖြင့် pāśa (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြေလျော့ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ Astra-mantra များ၊ buddhi နှင့် ahaṅkāra ကို သင်္ကေတပြုသော śulka ပူဇော်ခများ၊ နောက်ဆုံး amṛta-bindu ပေးအပ်ခြင်းနှင့် pūrṇāhuti ဖြင့် ပြီးစီးစေခြင်းတို့ကို ဖော်ပြကာ ဒုက္ခမဖြစ်စေဘဲ သန့်စင်ခြင်းကို အလေးပေးသည်။
Adhyaya 88
Adhyāya 88 — निर्वाणदीक्षाकथनं (Teaching of the Nirvāṇa-Initiation)
ဤအধ্যာယသည် Śānti-ပူဇာကို သန့်စင်ပြီးနောက် စတင်ကာ Īśāna (Śiva) အမြင်အရ nirvāṇa-dīkṣā ကို သင်ကြားသည်။ ဘုရားသည် sandhāna (မန္တရချိတ်ဆက်မှု) နှင့် Śakti–Śiva tattva ဦးတည်ချက်ကို သတ်မှတ်ပြီး a မှ visarga ထိ varṇa ၁၆ လုံး၏ ဖိုနီမစ်ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သေးငယ်ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ ကိုက်ညီမှုများ (nāḍī Kuhū/Śaṅkhinī; vāyu Devadatta/Dhanañjaya) ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် Śānti-atīta လုပ်ငန်းစဉ်များအဖြစ် kalā-pāśa ကို ထိုးခွဲခြင်း၊ phaḍ/namo ဖြင့် မန္တရအဆုံးသတ်ကာ ဝင်ထွက်ခွဲခြားခြင်း၊ mudrā နှင့် prāṇāyāma (pūraka–kumbhaka–recaka) ကိုညှိကာ pāśa ကို အပေါ်သို့ ဆွဲတင်ပြီး kuṇḍa ထဲတွင် မီးတင်သွင်းခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်သည်။ Sadāśiva ကို ဖိတ်ခေါ်ပူဇာပြု၍ စစ်သား/သင်တန်းသားကို caitanya-vibhāga ဖြင့် အသက်ဝင်စေကာ Devī ၏ သားအိမ်သင်္ကေတထဲသို့ ထည့်သွင်းပြီး japa နှင့် homa အလှူအတန်းကို အရေအတွက်တိတိကျကျ (၂၅၊ ထို့နောက် ၅ နှင့် ၈) ဖြင့် ပြုလုပ်ကာ လွတ်မြောက်စေသည်။ နိဂုံးတွင် Sadāśiva ထံ adhikāra-samarpana ပြု၍ dvādaśānta ထိ laya လေ့ကျင့်ခြင်း၊ guṇāpadāna ၆ မျိုး တင်သွင်းခြင်း၊ amṛta အစက်များဖြင့် သက်သာစေခြင်း၊ အာශီर्वာဒ ပေးခြင်းနှင့် makha ကို တရားဝင်ပြီးဆုံးစေသည်။
Adhyaya 89
Teaching of the One-Principle (Ekatattva) Initiation (एकतत्त्वदीक्षाकथनम्)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌ ရှင်သန့်အား မိန့်ကြား၍ «ဧကတတ္တဝ-ဒိက္ခာ» ဟုခေါ်သော အကျဉ်းချုပ် အာဂမိက အစပြုသင်္ကာရစနစ်ကို မိတ်ဆက်သည်။ ၎င်းသည် ဣရှာန-ကလ္ပ နှင့် ပရတိဋ္ဌာ ပတ်ဝန်းကျင်အတွင်း လွယ်ကူသော်လည်း ပြည့်စုံသော နည်းလမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အစတွင် အကျင့်ပြုသူသည် စူတရ-ဗန္ဓ (ပူဇော်ကြိုးချည်) ကဲ့သို့သော အကြိုပူဇော်မှုများကို ကိုယ်တိုင် လိုက်နာရမည့် အစဉ်အတိုင်း ပြီးစီးစေရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဓိက သမ္မာဓိညွှန်ကြားချက်မှာ ကာလာဂ္နိမှ စ၍ ရှိဝအထိ တတ္တဝ အစဉ်တန်းအားလုံးကို တန်းတူတစ်ရပ်တည်းသော အမှန်တရားအတွင်း သွင်းယူစဉ်းစားရန်ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ချောင်းတည်းသော ကြိုးဖြင့် ကျောက်မျက်များကို ချည်ထားသကဲ့သို့ ဟောပြသည်။ ရှိဝ-တတ္တဝမှ စ၍ ဒေဝတာကို အာဝါဟန ပြုလုပ်ပြီးနောက် အာစရိယသည် ယခင်သင်ကြားထားသကဲ့သို့ ဂర్భာဓာန စသည့် သင်္ကာရများကို ဆောင်ရွက်သော်လည်း မူလမန္တရ၏ အာနုဘော်ဖြင့် အထူးအားပေးကာ၊ ပူဇော်ခ/အခွန် (ရှုလ္က) အားလုံးကို တရားဝင် ပူဇော်ပေးခြင်းကိုလည်း ပြည့်စုံမှုအဖြစ် ထည့်သွင်းသည်။ နိဂုံးတွင် တတ္တဝ၏ အသက်ရှင်သော အင်အား (တတ္တဝ-ဝါတ) ပါဝင်သည့် «ပြည့်ဝသော ပို့ဆောင်မှု» ကို ပေးအပ်ပြီး၊ နည်းတစ်မျိုးတည်းဖြင့်ပင် သင်တန်းသား၏ နိဗ္ဗာန ရောက်ရှိမှုအတွက် လုံလောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ယောဇနာ (ပွဲစီမံ) နှင့် သ္ထိရတ္ဝ (တည်ငြိမ်မှု) အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ကုမ္ဘများဖြင့် ရှိဝ-ကုမ္ဘ အဘိသေက ပြုလုပ်သည်။
Adhyaya 90
Abhiṣeka-Ādi-Kathana (Consecratory Bathing and Related Rites)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ယခင် ဒীক্ষာအကြောင်းမှ ဆက်လက်ကာ၊ သီဝဝါဒအတွင်း အဘိသေက (abhiṣeka) ကို သင်တန်းသားအား အာဏာတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် မင်္ဂလာကောင်းကျိုးပေးသော ရိုသေသည့် ကုသိုလ်ကမ္မအဖြစ် လမ်းညွှန်စာတမ်းပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ပထမဦးစွာ သီဝပူဇာပြု၍ အီရှာန (အရှေ့မြောက်) မှ စတင်ကာ ကုမ္ဘ ၉ လုံးကို အစီအစဉ်တကျ တင်ထားပြီး ဆားရေ၊ နို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ဂျီ၊ ကြံရည်၊ ကာဒမ္ဘာရီ၊ ချိုရေ၊ whey စသည့် “သမုဒ္ဒရာ” သင်္ကေတများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့နောက် Vidyeśvara ၈ ပါးနှင့် Rudra-ရုပ်သဏ္ဍာန်များ (Śikhaṇḍin, Śrīkaṇṭha, Tri-mūrta, တစ်မျက်စိ၊ ‘သိမ်မွေ့အမည်’, ‘အနန္တ’ စသည်) ကို တင်သွင်းတည်ဆောက်ကာ snāna-maṇḍapa ကို yāgālaya အဖြစ် သီးသန့်တည်ဆောက်ပြီး အလယ်တွင် Śiva၊ samudra နှင့် Śiva-mantra ကို တင်ထားသည်။ သင်တန်းသားကို အရှေ့မျက်နှာမူ ထိုင်စေ၍ သတ်မှတ်ပစ္စည်းများဖြင့် nirmañchana သန့်စင်ကာ ကုမ္ဘရေဖြင့် ရိုးရာစည်းကမ်းများကို ထိန်းသိမ်းလျက် ရေချိုးပေးသည်။ ထို့နောက် အဖြူဝတ်စုံဝတ်ဆင်စေပြီး ခေါင်းပေါင်း၊ ယောဂခါးပတ်၊ မကွတ် စသည့် အာဏာသင်္ကေတများဖြင့် ဂုဏ်ပြုသည်။ အဆုံးတွင် တရားညွှန်ကြားချက်၊ အတားအဆီးဖယ်ရှားရန် ဆုတောင်းခြင်း၊ mantra-cakra ပူဇာကို ၅×၅ အဟုတိဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အမှတ်အသားတင်ခြင်းနှင့် မင်းများနှင့် အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက် ကာကွယ်ရေး “ရာဇအဘိသေက” မန္တရကို အသုံးပြုခြင်းတို့ဖြင့် ပြီးစီးကာ၊ အဂ္နိပုရာဏ၏ နေရာ-ရိုးရာဗိသုကာနှင့် မောက္ခလမ်းစည်းကမ်း ပေါင်းစည်းမှုကို ထင်ရှားစေသည်။
Adhyaya 91
Chapter 91 — विविधमन्त्रादिकथनम् (Teaching of Various Mantras and Related Matters)
အဘိသေက (abhiṣeka) ဆိုင်ရာညွှန်ကြားချက်ကိုပြီးဆုံးပြီးနောက် ဤအဓ್ಯಾಯသည် သာသနာတော်တည်မြဲစေသော နေ့စဉ်ပူဇော်မှုနှင့် ဆက်စပ်စေသည်။ မင်္ဂလာတူရိယာသံများကြားတွင် ပုဂ္ဂိုလ်သည် pañcagavya ဖြင့် ဒေဝတားကို ရေချိုးပေးကာ Śiva၊ Viṣṇu၊ Sūrya နှင့် ဆက်စပ်ဒေဝတားများအား pūjā ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် ရိတုမှ vidyā သို့လှည့်ကာ အမှတ်အသား/မှတ်ချက်ပါ သန့်ရှင်းစာတမ်းကို တိုက်ရိုက်လေ့လာဖတ်ရှုခြင်းအတွက် ကုသိုလ်ကို ကတိပြု၍ ghee နှင့် စန္ဒကူးကဲ့သို့ ပူဇော်ပစ္စည်းများကို သန့်စင်ကာ ဂုဏ်တင်စေသော အလှူအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အကျဉ်းချုပ်နည်းပညာပိုင်းတွင် မန္တရ-ခန့်မှန်း/ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုကို တင်ပြပြီး triad နှင့် tetrad များဖြင့် jīva၊ mūladhātu နှင့် ဗဟုသုတအမျိုးအစားများကို ကုဒ်သတ်မှတ်ကာ အဆုံးအမှတ်နှင့် အလယ်နေရာအလိုက် ကောင်း/မကောင်းရလဒ်ကို ဖတ်ရှုသည်။ နံပါတ်အစုများနှင့် birch-bark ပေါ်ရေးသားမှုများကို ဒေဝမန္တရများဖြင့် သတ်မှတ်ပေးပြီး လိုင်းဆွဲအစီအစဉ်၊ marut/vyoma အမျိုးအစားများပါ ၆၄ မျိုးစနစ်နှင့် မီတာအုပ်စု (samā, hīnā, viṣamā) ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် mantra-śāstra အဖြစ် Tripurā အမည်မန္တရများကို သရနှင့် ka-အက္ခရာစဉ်မှ ထုတ်ယူကာ ဒေဝတားကြီးများအတွက် bīja များ၊ Ravi၊ Īśa၊ Devī၊ Viṣṇu တို့အတွက် တစ်စက်ဝိုင်းလျှင် japa/maṇḍala ၃၆၀ ကြိမ် စည်းကမ်းကို သင်ကြားပြီး ဓ്യာနနှင့် ဂုရုဦးဆောင် dīkṣā ဖြင့် Vāstu-pratiṣṭhā အာဏာကို īśāna-kalpa မန္တရကျင့်စဉ်နှင့် ပေါင်းစည်းစေသည်။
Adhyaya 92
Chapter 92 — प्रतिष्ठाविधिकथनम् (Narration of the Consecration / Installation Procedure)
ဣရှ్వరသည် ဂုဟအား ဘုရားကျောင်းတည်သွင်းပူဇော်ခြင်း (pratiṣṭhā) ၏ မေတ္တာဗေဒအခြေခံကို ရှင်းပြသည်—pīṭha သည် Śakti၊ liṅga သည် Śiva ဖြစ်ပြီး Śiva ၏ သေးငယ်သော အင်အားများ (śivāṇu) ဖြင့် နှစ်ခု၏ ထိရောက်သော ပေါင်းစည်းမှုက caitanya ကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်းဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် pratiṣṭhā အမျိုးအစား ၅ မျိုးကို ဖော်ပြ၍ brahma-śilā (အခြေခံကျောက်) ၏ ထူးခြားသော အခန်းကဏ္ဍနှင့် sthāpana, sthita-sthāpana, utthāpana (uddhāra ပြီးနောက် ပြန်တည်သွင်းခြင်း) စသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ခွဲခြားပြသည်။ Vāstu-śāstra အရ ဘုရားကျောင်းတည်ရန် မြေကို ၅ မျိုးစစ်ဆေးခြင်း၊ လူတန်းစားအလိုက် မြေဂုဏ်ရည်၊ ဦးတည်ရာအလိုက် အကြိုက်နှင့် မသန့်မြေသန့်စင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် မြေကို တူးဖော်ခြင်း၊ နွားတည်စေခြင်း သို့မဟုတ် လယ်ထွန်ခြင်းဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုပြင်စေခြင်းကို ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် မဏ္ဍပပူဇော်ပွဲများ၊ Aghora-astra ကာကွယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာပစ္စည်းများဖြင့် မျဉ်းရေးခြင်း၊ Īśāna အခန်းတွင် Śiva ကို ပူဇော်ခြင်း၊ ကိရိယာများကို သန့်စင်တည်သွင်းခြင်းတို့ဖြင့် အစဉ်လိုက် ဆောင်ရွက်ကာ နယ်နိမိတ်မှတ်ခြင်း၊ arghya နှင့် parigraha (နေရာကို တရားဝင် လက်ခံယူခြင်း) ဖြင့် ပြီးဆုံးစေသည်။ ထို့နောက် śalya-doṣa (မြေအောက်အန္တရာယ်ပစ္စည်း) ကို နိမိတ်လက္ခဏာ၊ တိရစ္ဆာန်အသံများနှင့် Mātr̥kā အက္ခရာအုပ်စုများကို ဦးတည်ရာများနှင့် ချိတ်ဆက်၍ စိစစ်နည်းကို ထည့်သွင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် śilā များ (nava-śilā အစုအပါအဝင်) ကို ရွေးချယ်တည်သွင်းခြင်း၊ ရေချိုးလိမ်းသုတ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် tattva-nyāsa အလွန်အသေးစိတ်—Śiva-, Vidyā-, Ātma-tattva များကို အုပ်စိုးတော်မူသော ဒေဝတားများ၊ lokapāla များ၊ bīja မန္တရ၊ kumbha များ၊ prākāra ကာကွယ်မှု၊ homa နှင့် Astra ပူဇော်မှုတို့ဖြင့် ချို့ယွင်းချက်ဖယ်ရှားကာ Vāstu-bhūmi ကို သန့်စင်စေသည်။
Adhyaya 93
Chapter 93 — वास्तुपूजादिविधानम् (Procedure for Vāstu-worship and Related Rites)
အဂ္နိဘုရားသည် Īśāna-kalpa အညွှန်းအတိုင်း ဝါစ্তু-ပရတိဋ္ဌာ အတွက် နည်းပညာဆန်သော်လည်း ပူဇော်ကာလပေါ်မူတည်သည့် လမ်းညွှန်ကို စတင်တော်မူသည်။ ဘုရားကျောင်းအစီအစဉ်ကို ချမှတ်ပြီးနောက် လက်တွေ့ကျင့်သူသည် ဝေဒီကဲ့သို့ ပြားညီသော မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပေါလီဂွန်ပုံစံ ဝါစ্তু-မဏ္ဍပ/မဏ္ဍလ ကို တည်ဆောက်ကာ စံကွက်ခွဲစနစ်များသို့ ခွဲဝေသည် (အထူးသဖြင့် ၆၄ ကွက်၊ ထို့ပြင် ၈၁၊ ၁၀၀၊ ၂၅၊ ၁၆၊ ၉ ကွက်များကို အိမ်၊ မြို့၊ ယဇ်ပလ္လင် စသည့် အခြေအနေအလိုက် ရည်ညွှန်းသည်)။ ဝါးတံနှင့် ကြိုးကဲ့သို့ တိုင်းတာကိရိယာများ၊ ဦးတည်ရာ/ထောင့်ဖြတ် တည်နေရာချမှုများနှင့် ဝါစ্তু-ပုရုရှ ကို အဆုရသဘော၊ လဲလျောင်း၍ မြောက်ဘက်မျက်နှာမူသကဲ့သို့ သဘောတရားမြင်ကွင်းဖော်ပြမှုကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ထို့နောက် ဝါစ্তুခန္ဓာနှင့် ကွက်ပေါ်သို့ ဒေဝတာများကို ချထားကာ ထောင့်အရှင်များနှင့် ပဒအလိုက် နေထိုင်သူများ (တစ်ပဒ၊ နှစ်ပဒ၊ ခြောက်ပဒ၊ ကိုးပဒ) ကို သတ်မှတ်ပြီး စွမ်းအားအချက်အချာ မർമ များပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်ခြင်းကို သတိပေးသည် (စွဝတ်စတိက၊ ဝဇ္ရ၊ တြိရှူလ စသည့် သင်္ကေတပုံစံများဖြင့် အမှတ်အသားပြု)။ ပူဇော်အစီအစဉ်ရှည်လျားစွာတွင် ဦးတည်ရာဒေဝတာများနှင့် ဆက်စပ်သတ္တဝါများအတွက် နိုင်ဝေဒျနှင့် ပစ္စည်းများကို ခွဲဝေသတ်မှတ်ပြီး အပြင်ဝိုင်း bhūta-pada များ (Carakī, Vidārī, Pūtanā) ကိုပါ ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် အချိုးအစားမော်ဂျူး (လက် ၅ တိုင်းတာစံ) ကို ထပ်မံအတည်ပြုပြီး တည်ထောင်ပူဇော်ရာတွင် ချိုမြိန်ဆန်ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားကာ တိကျသည့် လက်ရာနှင့် ဓမ္မသန့်ရှင်းသော အဘိသေကကို ပေါင်းစည်းတော်မူသည်။
Adhyaya 94
Chapter 94 — शिलाविन्यासविधानम् (The Procedure for Laying the Foundation Stones)
အီရှ္ဝရသည် ယခင် Vāstu-pūjā ကိုဆက်လက်၍ အခြေခံကျောက်တင်ခြင်း (śilā-vinyāsa) အခမ်းအနားကို အဆင့်လိုက်ညွှန်ပြသည်။ အပြင်ဘက်တွင် Īśa နှင့် ဆက်စပ်ဒေဝတများ (Carakya အုပ်စုအပါအဝင်) ကို အစဉ်လိုက် တစ်ဦးချင်းစီအတွက် အဟုတ ၃ ကြိမ် ပူဇော်ခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ လဂ္နကောင်းချိန်တွင် bhūta-bali ပေးကာ ဓာတ်တရားနှင့် အနားကွက်အင်အားများကို ညှိနှိုင်းပြီး၊ madhya-sūtra အလယ်ကြိုးလိုင်းပေါ်တွင် Śakti ကို kumbha နှင့် Ananta တို့နှင့်အတူ တင်ထားသည်။ “na” သရအက္ခရာနှင့် ဆက်စပ်သော မန္တရမူလဖြင့် ကျောက်ကို အိုးအတွင်း တည်ငြိမ်စေပြီး၊ Subhadrā/Sabhadrā မှစ၍ kumbha ၈ လုံးကို အရှေ့မှစ၍ ဦးတည်ရာအလိုက် စီစဉ်သည်။ Lokapāla အပိုင်း/အတ္တများဖြင့် nyāsa ပြုလုပ်ကာ Śakti များကို တွင်းများတွင် တင်ထားပြီး၊ Ananta ကို စာမူအလိုက် အနီး/အဆုံးတွင် သတ်မှတ်သည်။ Nandā နှင့် ဆက်စပ်အင်အားများကို ကျောက်များပေါ်တွင် တင်သွင်းသည်။ śambara ကြိုးတိုင်းတာမှုဖြင့် နံရံအလယ်များရှိ အုပ်စိုးဒေဝတများကို သတ်မှတ်ပြီး Dharma နှင့် မိတ်ဖက်သဘောတရားများကို ထောင့်မှထောင့်သို့ ခွဲဝေသည်။ မြင်ကွင်းသဘောတရားတွင် အပေါ်၌ Brahmā ကို၊ အလုံးစုံပျံ့နှံ့သူအဖြစ် Maheśvara ကို စိတ်ကူးကာ vyoma-prasāda တွင် ādhāna ပြုသည်။ အတားအဆီးများကို bali နှင့် Astra-mantra ဖြင့် ဖယ်ရှားပြီး pūrṇa-śilā ကို အလယ်တွင် တင်ကာ မိုးကောင်းကင်သမားတော်မူခြင်း၊ tattva-traya nyāsa၊ ပရాయశ္စိတ္တ ပူဇော်ခြင်းနှင့် ယဇ်ပွဲကို တရားဝင်ပိတ်သိမ်းခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 95
Pratiṣṭhā-sāmagrī-vidhāna — Prescription of Materials and Conditions for Consecration
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ဣရှ္ဝရသည် ဘုရားကျောင်းအတွင်း လိင်္ဂကို တည်ထောင်ပူဇော်ခြင်း (ပရတိဋ္ဌာ) ကို လောကီအကျိုးနှင့် မောက္ခအကျိုး နှစ်မျိုးလုံးပေးသော ကర్మကာဏ္ဍအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ “ဒေဝနေ့” အဖြစ် ကောင်းမွန်သည့်နေ့နှင့် ဂြိုဟ်ဗေဒအခြေအနေ ထောက်ပံ့မှုရှိလျှင်သာ အောင်မြင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ပထမဦးစွာ အချိန်သတ်မှတ်ချက်များ—မာဃမှ စ၍ ၅ လအတွင်း (ချိုင်တရ မပါ), သင့်တော်သော တိထိများ၊ ရှောင်ရန်စည်းကမ်းများ၊ နှစ်သက်သော နက္ခတ်နှင့် လဂ္နာတို့ကို သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် ဂြိုဟ်တည်နေရာ၊ အမြင်အာရုံ (aspect) နှင့် အိမ်အလိုက် အကျိုးပြုမှုတို့ကို ဖော်ပြကာ ဂျ्योတိષအခြေပြု စိစစ်ချက်ဖြင့် ပူဇော်ပွဲအောင်မြင်မှုကို ချိတ်ဆက်သည်။ ထို့ပြင် အချိန်မှ နေရာသို့ ပြောင်း၍ အကူအညီမြေခွဲဝေမှု၊ မဏ္ဍပအစီအစဉ်၊ စတုရန်းဝေဒီနှင့် တိုင်တန်း၊ ကုဏ္ဍနှင့် မေခလာတို့၏ အရေအတွက်၊ တည်နေရာ၊ ပုံသဏ္ဍာန်၊ အတိုင်းအတာ—ယောနိအင်္ဂါရပ်နှင့် ဦးတည်ရာအပါအဝင်—ကို ရှင်းလင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သာမဂရီစာရင်း—တောရဏ၊ အလံ၊ တိုင်၊ သန့်မြေ၊ ချုပ်ကပ်ဆေးများ၊ ရေမျိုးစုံ၊ ဆေးမြစ်များ၊ ကာကွယ်သန့်စင်ပစ္စည်းများ၊ ကုမ္ဘများနှင့် စီစဉ်ပုံ၊ ဟောမကိရိယာများ၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ အာစာရျအား ပေးကမ်းသည့် ဒါန၊ မဏိ၊ သတ္တု၊ သတ္တုရိုင်းနှင့် သီးနှံတို့ကို ရေတွက်ဖော်ပြကာ ကောသမိုစ်–နေရာ–ပစ္စည်း သုံးပါးပေါင်းစည်းသည့် သန့်ရှင်းမှုနည်းပညာအဖြစ် ပရတိဋ္ဌာကို တင်ပြသည်။
Adhyaya 96
Adhivāsana-vidhi (Procedure for Preliminary Consecration in Vāstu–Pratiṣṭhā / Īśāna-kalpa)
အধ্যာယ ၉၆ တွင် အဓိဝာသန-ဝိဓိကို ဘုရားကျောင်းတည်ထောင်ပူဇော်ခြင်း (ပရတိဋ္ဌာ) သို့ စည်းကမ်းတကျ ဝင်ရောက်ရာ အစပြုအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဂုရုသည် ရေချိုးသန့်စင်၍ နေ့စဉ်ကိစ္စများ ပြုလုပ်ပြီး အကူအညီများ၊ ပုရောဟိတ်များနှင့် ယဇ္ဉမဏ္ဍပသို့ ဝင်ကာ ကာကွယ်မှု၊ စနစ်တကျမှုနှင့် ဒေဝတားတည်ရှိမှုကို တည်ဆောက်သည်။ တိုရဏာပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒွာရပါလများ၊ ကာကွယ်ရေးကိရိယာများကို စနစ်တကျ တပ်ဆင်ကာ အတားအဆီးဖယ်ရှား၍ ကရတုကို စောင့်ရှောက်သည်။ ဓွဇဒေဝတားများ၊ က္ရှေတရပါလများ၊ ကလသပေါ်ရှိ လောကပါလများနှင့် မန္တရ၊ အဟုတိ၊ သတိကမ္မတို့ဖြင့် ဦးတည်ရာနှင့် နယ်စပ်ကာကွယ်မှုကို တိုးမြှင့်သည်။ ထို့နောက် အပြင်ဘက်ဗာစ্তুမှ အတွင်းဗာစ্তুသို့ ပြောင်းကာ ဘူတသုဒ္ဓိ၊ အန္တရယာဂ၊ မန္တရ-ဒြဗျ သုဒ္ဓနာနှင့် အလွှာလိုက် ညာသများကို ပြုလုပ်ပြီး နိစ္စကလ ရှိဝကို လိင်္ဂအတွင်း တည်သွင်းသည်။ ဟောမ၊ ဝေဒရွတ်ဖတ်ခြင်းကို ရှာခါအလိုက် တာဝန်ခွဲခြင်းနှင့် အဘိသေက အစဉ် (ပဉ္စဂဝျ၊ ပဉ္စာမෘတ၊ တီရ္ထရေများ၊ ဆေးရည်စီးများ) တို့က ရုပ်တော်ကိုင်တွယ်ခြင်း၊ အိပ်ရာတင်ခြင်းနှင့် လက္ရှ္မီ-အဝတာရဏ/အမှတ်တံဆိပ်လုပ်ခြင်းကို အချိုးအစားမီတာများဖြင့် ဆက်လက်စေသည်။ နိဂုံးတွင် အဓိဝာသကို စည်းကမ်းတကျ တစ်ညနေထိုင်ခြင်း (သို့မဟုတ် ပိုတိုသော အစားထိုး) ဟု သတ်မှတ်ကာ အတိုချုံးပြုလည်း အကျိုးရှိကြောင်း အတည်ပြု၍ ဓမ္မအောင်မြင်မှုနှင့် ရှိဝသဘောသိမြင်မှုကို ချိတ်ဆက်သည့် ပူဇော်နည်းလမ်းအဖြစ် ဖော်ညွှန်းသည်။
Adhyaya 97
Śiva-pratiṣṭhā-kathana — Account of Installing Śiva (Liṅga-Pratiṣṭhā within Vāstu-Pratiṣṭhā & Īśāna-kalpa)
ဤအধ্যာယသည် ယခင် adhivāsana အခမ်းအနားများမှ ဆက်လက်ကာ Śaiva ပရတိဋ္ဌာ (လိင်္ဂ-ပရတိဋ္ဌာ) လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်။ နေ့အစတွင် nitya-karma နှင့် တံခါးစောင့် (dvārapāla) များကို ပူဇော်ကာ သန့်ရှင်းခန်းဝင်ရန် အခွင့်အရေးကို တည်ဆောက်သည်။ အခမ်းအနားဆောင်ရွက်သူသည် dikpāla များ၊ Śiva-kumbha နှင့် vardhanī ကို ပူဇော်ပြီး astra-mantra အထူးသဖြင့် “huṃ phaṭ” ဖြင့် အတားအဆီးများကို ကာကွယ်နှင်ထုတ်သည်။ vāstu ညွှန်ကြားချက်အရ bedha-doṣa မဖြစ်စေရန် လိင်္ဂကို အလယ်တည့်တည့်မထားဘဲ yava အတိုင်းအတာဖြင့် အနည်းငယ်ရွှေ့ထားရသည်။ အုတ်မြစ်ကို Īśāna ဦးတည်ချက်ဖြင့် သန့်စင်ကာ အားလုံးကို ထောက်ပံ့သည့် အခြေခံအဖြစ် Anantā ကို တင်သွင်းပြီး sṛṣṭi-yoga/āsana-mantra နှင့် တည်ငြိမ်စေသော mudrā များကို အသုံးပြုသည်။ ထို့နောက် သတ္တု၊ ရတနာ၊ ဆေးပင်၊ စပါးမျိုးစုံ စသည့် ထည့်သွင်းပစ္စည်းများ၊ လေးထောင့်ရေတွင်း (garta) တည်နေရာများ၊ တံခါးစည်းကမ်းများ၊ ပီဋ္ဌာချည်နှောင်မှု၊ nyāsa အစဉ် (tri-tattva, ṣaḍ-arcā) နှင့် pañcāmṛta ဖြင့် abhiṣeka ကို ဖော်ပြသည်။ အမှားပြင်ဆင်ရေးအတွက် Śiva-śānti၊ Mṛtyuñjaya-japa နှင့် ပြီးစီးဆုတောင်းများကို ထည့်သွင်းကာ နောက်ဆုံးတွင် ပရတိဋ္ဌာပြီးနောက် ပွဲတော်/ဒါန စည်းကမ်းများ၊ သာမန်နှင့် အထူးလိင်္ဂ ခွဲခြားချက်များ၊ လိင်္ဂအချို့တွင် Caṇḍa ပူဇော်သူ ကန့်သတ်ချက်၊ တင်သွင်းသူ အခကြေးငွေ နှင့် ရွှေ့ပြောင်းလိင်္ဂများ၊ အခြားဒေဝတားများ တင်သွင်းခြင်းသို့ တိုးချဲ့ဖော်ပြကာ vāstu သိပ္ပံ၊ မန္တရနည်းပညာနှင့် ဘက္တိကို စနစ်တကျ ပေါင်းစည်းထားသည်။
Adhyaya 98
Chapter 98 — गौरीप्रतिष्ठाकथनम् (Gaurī-Pratiṣṭhā: Installation and Worship of Gaurī; Īśāna-kalpa Elements)
အধ্যာယ ၉၈ သည် မူရင်းစာတမ်းအတွင်း မူကွဲဖတ်ချက်များရှိကြောင်း အကျဉ်းချုပ်မှတ်ချက်တစ်ရပ်ဖြင့် စတင်ပြီး၊ ထို့နောက် ဂေါရီ-ပရတိဋ္ဌာ (Gaurī-pratiṣṭhā) အကြောင်းကို တရားဝင်ဖွင့်လှစ်သည်။ ဣရှ္ဝရက မဏ္ဍပကို ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် အစပိုင်း ပူဇော်ရေးစီမံချက်များကို အရင်လုပ်ကာ၊ ထို့နောက် တင်သွင်းမည့်နေရာကို မြှင့်တင်၍ သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း တည်စေဟု ညွှန်ကြားသည်။ ဆောင်ရွက်သူသည် မူရတိ-မန္တရများမှ စ၍ ရိတုအိပ်ရာ (śayyā) ဆိုင်ရာ မန္တရများအထိ နျာသ (nyāsa) ကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ပြီး၊ ဂုဟ-မန္တရနှင့် အာတ္မဝိဒျာမှ စ၍ ရှိဝအထိ အစဉ်လိုက် မန္တရများကို ထည့်သွင်းကာ နောက်ဆုံးတွင် ဣရှာန-နိဝေသန (Īśāna-niveśana) ဖြင့် ဣရှာ/ဣရှာနကို အာဝါဟန-တင်သွင်းသည်။ ထို့နောက် ပရာ-ရှက္တိကို နျာသဖြင့် တင်သွင်းကာ၊ အရင်ကနည်းလမ်းအတိုင်း ဟောမ (homa) နှင့် ဇပ (japa) ကို ဆောင်ရွက်သည်။ အာဝါဟနထားသော အင်အားများကို “ပေါင်းစည်း”၍ ကရိယာ-ရှက္တိ (kriyā-śakti) ၏ ကိုယ်ထည်အဖြစ် ပိဏ္ဍီ (piṇḍī) ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဒေဝီကို ပူဇော်နယ်ပယ်တစ်လျှောက် အလုံးစုံပျံ့နှံ့နေသည်ဟု သာဓကပြု၍ ရတနာနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို သင့်တော်စွာ တင်ပြီး၊ ထို့နောက် ရုပ်တု/အာသနထဲသို့ အပ်နှံတင်သွင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တင်သွင်းရာနေရာကို ခွဲခြားကာ ကရိယာ-ရှက္တိကို ပီဋ္ဌ (pīṭha) ပေါ်တွင်၊ ဉာဏ-ရှက္တိ (jñāna) ကို ဝိဂ္ရဟ (vigraha) ပေါ်တွင် တင်သွင်းပြီး၊ အမ္ဗိကာ/ရှိဝာကို ရိုသေစွာ နီးကပ်၍ (ရိတုထိတွေ့/ကိုင်တွယ်) ပူဇော်ပစ္စည်းပြည့်စုံစွာဖြင့် ပူဇော်သည်။
Adhyaya 99
Sūrya-pratiṣṭhā-kathana (Account of Installing Sūrya)
ဤအধ্যာယတွင် သခင်ဘုရားသည် ဝါස්တု-ပရတိဋ္ဌာနှင့် ဣရှာန-ကလ္ပ အတွင်း၌ စူရျ-ပရတိဋ္ဌာ (နေဘုရားတင်သွင်းခြင်း) နည်းလမ်းကို ဖော်ပြသည်။ ပူဇော်ပွဲသည် မန္တရ-အက္ခရာအစဉ် (ဘီဇ/ဝဏ္ဏ အုပ်စုများ) ဖြင့် စတင်ကာ ယခင်သင်ကြားသကဲ့သို့ မဏ္ဍပ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် စ္နာန (ရေချိုးပူဇော်)၊ သုဒ္ဓိ (သန့်စင်မှု) စသည့် ကြိုတင်လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ ဝိဒ္ယာ-အာသန/ရှယျယာ ပေါ်တွင် အော်ဖီရှန့်သည် ဘာස්ကရာအတွက် အင်္ဂ-ညာသ ပြုလုပ်ပြီး ထို့နောက် တြိ-တတ္တဝ ကို တင်သွင်းကာ ခါဒီ-ပဉ္စက ကို သရများနှင့်အတူ ထပ်ဆင့်တင်သွင်း၍ အသံ(မန္တရ)၊ သဘောတရား(တတ္တဝ) နှင့် ပုံသဏ္ဍာန်(တင်သွင်းရာနေရာ) ကို အလွှာလိုက်တည်ဆောက်ကြောင်း ပြသည်။ ပိဏ္ဍီ ကို ထပ်မံသန့်စင်ပြီးနောက် ညာသကို တတ္တဝ-ပဉ္စက တစ်လျှောက် ချဲ့ထွင်ကာ သတ်မှတ်ထားသော စ-ဒေရှ-ပဒ (နေရာ) အထိ ရောက်စေသည်။ ထို့နောက် ဂုရုသည် စရဝတောမုခီ-ရှက္တိ ကို တည်ထောင်ပြီး မိမိလက်ဖြင့် ရှက္တိပါဝင်သော စူရျ ကို တင်သွင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် “svāmin” ဖြင့် အဆုံးသတ်သော အမည်ပေးပုံနှင့် ယခင်သင်ကြားထားသော စူရျ-မန္တရ များကို တင်သွင်းပူဇော်ရာတွင် အာဏာရှိသည့် အထောက်အထားအဖြစ် ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Adhyaya 100
Chapter 100 — द्वारप्रतिष्ठाकथनम् (Dvāra-pratiṣṭhā-kathana: Procedure for Door Consecration)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ဣရှ္ဝရသည် တံခါး (dvāra) ကို အထူးပြုသော ပရတိဋ္ဌာ (သန့်ရှင်းတင်သွင်း/တပ်ဆင်) မဟာကర్మကို သင်ကြားပြီး၊ တံခါးခုံကို သန့်စင်ခြင်း၊ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် စွမ်းအင်တည်နေရာမှန်ကန်စွာ ချထားရမည့် သာသနာရေးအရေးကြီးသော အင်တာဖေ့စ်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အစမှာ ဆေးရည်နှင့် သန့်စင်ပစ္စည်းများဖြင့် တံခါးအစိတ်အပိုင်းများကို ပြင်ဆင်ကာ śayana (ပရတိဋ္ဌာခင်း) ပေါ်တင်သည်။ ထို့နောက် အမြစ်-အလယ်-အဖျား သုံးပိုင်း nyāsa ကို ပြု၍ Ātman မှ အလယ်တန်းတတ္တဝများတစ်ဆင့် ဣရှ္ဝရထိ တပ်ဆင်ကာ၊ sanniveśa (တည်ငြိမ်စေခြင်း)၊ homa (မီးပူဇော်) နှင့် japa (မန္တရရွတ်) ဖြင့် “မူလရုပ်သဘောအတိုင်း” အကောင်အထည်ဖော်စေသည်။ တံခါးဝ၌ Ananta-mantra ကာကွယ်မှုအောက်တွင် Vāstu-pūjā ပြု၍ ratna-pañcaka (တန်ဖိုးရှိပစ္စည်း ၅ မျိုး) ထားကာ အတားအဆီးများကို သက်သာစေရန် śānti-homa ပြုသည်။ ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဆေးပင်၊ စပါးနှင့် ပစ္စည်းများစာရင်းကိုလည်း ဖော်ပြပြီး၊ praṇava ကို အာဟွာန်ကာ udumbara ထောက်တိုင်နှင့် ချည်ထားသော rakṣā-pōṭalī (ကာကွယ်ထုပ်) ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ တည်နေရာကို မြောက်ဘက်သို့ အနည်းငယ် လှည့်ထားရန် သတ်မှတ်ပြီး၊ ထပ်မံ nyāsa ဖြင့် အောက်တွင် ātma-tattva၊ ဘေးတိုင်များတွင် vidyā-tattva၊ “အာကာသဒေသ” တွင် Śiva ကို တင်သွင်းကာ mūla-mantra ဖြင့် အဆုံးသတ်တပ်ဆင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် တံခါးစောင့်ဒေဝတားများနှင့် ထောက်ကူပစ္စည်းများ (talpa စသည်) ကို စွမ်းအားအလိုက် အရေအတွက်ပြောင်းလဲ၍ ပူဇော်ကာ၊ ချို့ယွင်းချက်များအတွက် ပရాయရှ္စိတ္တ ပူဇော်ခြင်း၊ ဒిశာဘလီ နှင့် သင့်လျော်သော dakṣiṇā ပေးခြင်းဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။
Adhyaya 101
Chapter 101 — प्रासादप्रतिष्ठा (Prāsāda-pratiṣṭhā): Consecration and Installation of the Temple
ဤအခန်းတွင် အဂ္နိဘုရားသည် «ပရာသာဒ-ပရတိဋ္ဌာ» (ဘုရားကျောင်းတည်မြဲအပ်နှံခြင်း) အစဉ်အလာကို ဝါஸ್ತುတည်နေရာချမှုနှင့် တန္တရ-အာဂမ အတွင်းသွင်းသဘောတရားတို့ ပေါင်းစည်း၍ ရှင်းလင်းတော်မူသည်။ တပ်ဆင်ရာနေရာကို śukanāśā အဆုံးပိုင်းအနီး၊ အရှေ့ဘက် ယဇ်ပလက်ဖောင်းအလယ်၌ သတ်မှတ်ကာ ဘုရားကျောင်းအသက်ဝင်မှုအတွက် အာကာသစည်းမျဉ်းကို တည်ဆောက်သည်။ အာဓာရ-ရှက္တိမှ စ၍ ကြာပန်းအာသနကို တင်ပြီး praṇava ဖြင့် တံဆိပ်ခတ်ကာ၊ ထို့နောက် ရွှေ (သို့) တူညီသင့်တော်သော အခြေခံပစ္စည်းပေါ်တွင် pañcagavya အပါအဝင် သန့်စင်ပစ္စည်းများဖြင့် အခြေခံကို ပြင်ဆင်သည်။ ပျားရည်နှင့် နို့ပါသော kumbha ကို တည်ထောင်၍ တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်း ၅ မျိုး ထည့်သွင်းကာ အဝတ်အစား၊ ပန်းကုံး၊ အနံ့သာ၊ ပန်းနှင့် မီးခိုးတိုင်တို့ဖြင့် အလှဆင်ပြီး မင်္ဂလာသစ်ရွက် (သရက် pallava) နှင့် အကူအညီယဇ်ကိရိယာများကို စီစဉ်သည်။ ထို့နောက် prāṇāyāma (pūraka/recaka) နှင့် nyāsa ဖြင့် ဂုရုသည် Śambhu ကို နိုးထစေကာ dvādaśānta မှ မီးကဲ့သို့ အလင်းစက်ကို ဆွဲယူ၍ kumbha ထဲသို့ တန္တရဆက်သွယ်လမ်းကြောင်းအဖြစ် တပ်ဆင်သည်။ မုဒြာ၊ မန္တရ၊ ဟောမ၊ ရေဖျန်း၊ ထိတွေ့ခြင်းနှင့် ဇပတို့ဖြင့် အင်္ဂါရပ်များ၊ kalā များ၊ Kṣānti၊ Vāgīśvara၊ nāḍī နှင့် prāṇa ကွန်ယက်များ၊ indriya များနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒေဝတာများ၊ အလုံးစုံပျံ့နှံ့သော Śiva ကို ပေါင်းစည်းကာ နောက်ဆုံး kumbha ကို အပိုင်း ၃ ပိုင်း ခွဲစီ၍ ဘုရားတည်မြဲစွာ ကိန်းဝပ်စေသည်။
Adhyaya 102
Chapter 102 — ध्वजारोपणं (Dhvajāropaṇa: Raising/Installing the Temple Flag)
ဤအধ্যာယသည် ဝါස්တု–ပရတိဋ္ဌာ အစဉ်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြ၍ cūlaka (အပေါ်ခေါင်း/အမြှောက်), dhvaja-daṇḍa (အလံတိုင်) နှင့် dhvaja (အလံ/ပန်းကန့်) ကို သန့်ရှင်းကာ တင်မြှောက်တပ်ဆင်သည့် ပူဇော်ပွဲကို Īśāna-kalpa အတွင်းရှိ Śaiva-Āgama လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ kumbha ပေါ်ရှိ Vaiṣṇava သင်္ကေတများ၊ Agracūla ဟူသော အမည်ခေါ်ခြင်း၊ liṅga ပေါ်ရှိ Īśaśūla finial စသည့် ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် အမှတ်အသားများကို သေချာဖော်ပြပြီး၊ တင်မြှောက်စဉ် ပျက်ကွက်/ကျိုးပဲ့လျှင် မင်း/ယဇမာနအတွက် မကောင်းသော နိမိတ်ဟု ဆိုသည်။ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် śānti ကာကွယ်ပူဇော်ခြင်း၊ dvārapāla များကို ပူဇော်ခြင်း၊ မန္တရ-ဒေဝတားများသို့ tarpaṇa ပေးခြင်း၊ astramantra ဖြင့် ရေချိုး/ရေဖျန်းသန့်စင်ခြင်း၊ ထို့နောက် nyāsa နှင့် aṅga-pūjā ပြုလုပ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ Śiva ကို sarva-tattvamaya နှင့် vyāpaka ဟု သမားတော်စိတ်ဖြင့် တွေးတောကာ Ananta၊ Kālarudra၊ lokapāla၊ bhuvana နှင့် Rudra အဖွဲ့များကို brahmāṇḍa စနစ်အဖြစ် မြင်ယောင်တင်သွင်းသည်။ အလံသည် တတ်တဝါများ၊ śakti များ (Kuṇḍalinī အပါအဝင်)၊ nāda နှင့် ကာကွယ်တော်မူမှုများကို တန်းတင်ထားသည့် ဒေါင်လိုက် ကောသမိုဂရမ် ဖြစ်လာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လိုရာရလဒ်အတွက် ပတ်လည်လှည့်ခြင်း၊ Pāśupata သမားတော်စိတ်ဖြင့် ကာကွယ်စီမံခြင်း၊ ပူဇော်ပွဲချို့ယွင်းမှုအတွက် ပြစ်ဒဏ်ဖြေခြင်း၊ dakṣiṇā ပေးခြင်းနှင့် ရုပ်တော်၊ liṅga၊ ယဇ္ဈာပလ္လင် တည်ဆောက်သူများအတွက် ရေရှည်ကုသိုလ်ကို ကတိပြုသည်။
Adhyaya 103
जीर्णोद्धारः (Jīrṇoddhāra) — Renovation and Ritual Handling of Defective Liṅgas and Old Shrines
ဤအခန်းသည် အလံတင်ပူဇော်ပွဲပြီးနောက် ချက်ချင်း «ဇီရ္ဏောဒ္ဓာရ» ဟူသော သာသနာတော်တည်ဆောက်မှုများကို စည်းကမ်းတကျ ပြုပြင်ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းကို ရှင်းလင်းသည်။ ဣရှ္ဝရသည် ရှိဝလိင်္ဂကို ပူဇော်ရေးအရ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော ချို့ယွင်းချက်များ—မင်္ဂလာလက္ခဏာပျောက်ခြင်း၊ ကွဲခြင်း၊ ဖောင်း/ထူခြင်း၊ မိုးကြိုးထိခြင်း၊ ပိတ်လှောင်ခြင်း၊ အက်ကွဲခြင်း၊ ပုံသဏ္ဌာန်ပျက်ခြင်း၊ မတည်ငြိမ်ခြင်း၊ မညီမညာခြင်း၊ ဦးတည်ရာရှုပ်ထွေးခြင်း၊ လဲကျခြင်း—ကို ဖော်ပြသည်။ ကုသနည်းများတွင် ပိဏ္ဍီ (အောက်ခံ) နှင့် ဝೃષ (နွားအမှတ်တံဆိပ်) တို့ကို ထည့်သွင်းခြင်း၊ မဏ္ဍပတည်ဆောက်ခြင်း၊ တံခါးပူဇော်ခြင်း၊ စ္ထဏ္ဍိလ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ မန္တရကျေနပ်စေခြင်း၊ ဝါစ্তুဒေဝ ပူဇော်ခြင်းနှင့် အပြင်ဘက် ဦးတည်ရာဘလိ ပူဇော်ခြင်းတို့ကို အဆင့်လိုက် ဆောင်ရွက်ရသည်။ ပူဇော်သူသည် သမ္ဘုကို တောင်းပန်ကာ သတ်မှတ်ပစ္စည်းနှင့် အရေအတွက်ဖြင့် ရှာန္တိဟောမ ပြုလုပ်ပြီး အင်္ဂမန္တရနှင့် အက်စတြမန္တရကို အသုံးပြုကာ ကိုပလိင်္ဂနှင့် ဆက်နွယ်သော အနှောင့်အယှက်အင်အားများကို လွှတ်ပေးသည်။ ထို့နောက် ရေဖြန်းခြင်း၊ ကုရှာထိခြင်း၊ ဇပ၊ တတ္တဝအရှင်များထံ အရ္ဃျ ပူဇော်ခြင်းကို ပြန်လှန်အစဉ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။ လိင်္ဂကို ချည်နှောင်ကာ ဦးဆောင်၍ ရေတွင် မြုပ်နှံပြီး ပုෂ္ဋိဟောမနှင့် ကာကွယ်ရေးပူဇော်ပွဲများကို ဆက်လုပ်သည်။ အရေးကြီးသတိပေးချက်မှာ—တည်မြဲပူဇော်ထားသော လိင်္ဂနှင့် အဟောင်း/ကွဲသော ဘုရားကျောင်းကို မရွှေ့ရ၊ ပြုပြင်ရာတွင် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ထိန်းသိမ်းရမည်။ နိဂုံးတွင် ဘုရားကျောင်းအတွင်း အကျယ်အဝန်းအကြောင်း သတိပေးပြီး တင်းကျပ်လွန်းလျှင် သေဘေး၊ ကျယ်လွန်းလျှင် ဥစ္စာဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 104
Prāsāda-Lakṣaṇa (Characteristics of Temples): Site Division, Proportions, Doorways, Deity-Placement, and Bedha-Doṣa
အီရှ္ဝရ (Īśvara) သည် Śikhadhvaja ကို ပရသာဒ (prāsāda) ၏ အထွေထွေ လက္ခဏာများကို သင်ကြားသည်။ အဆောက်အဦးနေရာကို စည်းကမ်းတကျ ခွဲခြားခြင်းနှင့် garbha (သန့်ရှင်းခန်း), piṇḍikā (အခြေခံ/ပလင့်), အတွင်းဗလာနေရာ၊ bhitti (နံရံဘန့်) တို့ကို ထိန်းညှိသော အချိုးအစားသဘောတရားကို ရှင်းလင်းသည်။ မျိုးကွဲစာမူများအရ ၄၊ ၅၊ ၁၆ ခွဲစနစ်တို့ကို အသိအမှတ်ပြုသော်လည်း pramāṇa (စံတိုင်းတာ) ၏ အာဏာကို ထိန်းထားသည်။ ထို့နောက် jagatī နှင့် nemi (ပတ်လည်ဘန့်), ပတ်ဝန်းကျင်ခွဲခြားမှု၊ rathakā ထွက်ပေါ်မှုတို့ကို ဖော်ပြသည်။ သန့်ရှင်းဂျီဩမေတြီကို သာသနာရေးနည်းတရားနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ အရှေ့ဘက်တွင် Āditya များ၊ တိုင်းဒေသအလိုက် Yama စသည်တို့၊ vāyu ဒေသတွင် Skanda–Agni တို့ကို တပ်ဆင်ရန်နှင့် အပြင်ဘက် pradakṣiṇā လှည့်ပတ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ Prāsāda, Meru, Mandara, Vimāna; Balabhī, Gṛharāja, Śālāgṛha စသည့် ပုံစံအမျိုးအစားများနှင့် စတုရန်း၊ ဝိုင်း၊ ရှည်လျား၊ အဋ္ဌဂံ ပုံသဏ္ဍာန်အလိုက် ၉ မျိုးခွဲခြားမှုကို ပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တံခါးစည်းကမ်းများ—အလယ်အလတ်တောင့်တင်းသော ဦးတည်ချက် (အလယ်တန်းဦးတည်ချက်တံခါးမထား), aṅgula အရွယ်အစားအဆင့်လိုက်, śākhā အရေအတွက်, dvārapāla တည်နေရာနှင့် bedha/biddha ချို့ယွင်းချက်အပေါ် အနိမိတ်များကို ဖော်ပြကာ နယ်နိမိတ်ချိုးဖောက်မှုအပြစ် မဖြစ်ပေါ်သည့် အခြေအနေများဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 105
नगरादिवास्तुकथनं (Discourse on Vāstu for Cities and Related Settlements)
အီရှ္ဝရ သခင်သည် မြို့၊ ရွာ၊ ကာကွယ်ခံတပ်တို့၏ စီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက် ဝါஸ್ತುပူဇာ၏ ရိတု-နည်းပညာအခြေခံကို ၈၁-ပဒ (၉×၉) မဏ္ဍလဖြင့် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထို့နောက် အာကာသအတွင်း လျှို့ဝှက်သဘောနှင့် ဒေဝတားအစီအစဉ်ကို ချမှတ်ကာ အရှေ့ဘက် nāḍī များကို အမည်ပေး၍ မဏ္ဍလ၏ “ခြေ/ပဒ” များနှင့် ဆက်စပ်သော အမည်ခေါ်များကို ရေတွက်ကာ ဦးတည်ရာ၊ အလယ်ဦးတည်ရာနှင့် ပန်းပွင့်ကဲ့သို့ ခွဲပိုင်းများတွင် ဒေဝတားနှင့် အင်အားများကို ခန့်အပ်သည် (Māyā, Āpavatsa, Savitṛ/Sāvitrī/Vivasvān, Viṣṇu, Mitra စသည်တို့၏ အထူးနေရာချမှုပါဝင်)။ ကောစမော်လောဂျီမှ ဆောက်လုပ်ရေးသို့ ရွေ့ကာ ekāśīpada ဘုရားကျောင်းပုံစံ၊ śatāṅghrika မဏ္ဍပ စသည့် ပုံစံများ၊ အခန်းခွဲနေရာချမှုနှင့် နံရံ၊ လမ်း (vīthī/upavīthī) အချိုးအစား၊ Bhadrā၊ Śrī-jaya စသည့် အပြင်အဆင်မျိုးကွဲများကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် တစ်ခန်းမှ ရှစ်ခန်းတိုင်အောင် အိမ်အမျိုးအစားများ၊ ဦးတည်ရာချို့ယွင်းမှုနှင့် śūla/triśūla/triśālā အမှတ်အသားများအပေါ် အနိမိတ်ဖတ်ခြင်းကို သင်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အိပ်ရာ၊ လက်နက်၊ ငွေကြေး၊ နွားကောင်၊ အဓိကသင်္ကာရ (ဒိက္ခာ/အုပနယန) နေရာတို့ကို ဦးတည်ရာအလိုက် ဇုန်ခွဲကာ အကြွင်းအကျန်အပေါ် မူတည်သည့် အိမ်အမျိုးအစားခွဲခြားနည်းနှင့် တံခါးတည်နေရာအလိုက် အကျိုးရလဒ် (phala) များကို အသေးစိတ်ပေး၍ ဝါஸ্তু-ရှာစတြာကို ဒေဝတားအစီအစဉ်နှင့် ကိုက်ညီစေသော ဓမ္မပညာအဖြစ် တည်ငြိမ်သော Bhukti နှင့် မင်္ဂလာရှိသော နေထိုင်မှုအတွက် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Adhyaya 106
Chapter 106 — नगरादिवास्तुः (Vāstu Concerning Towns and Related Settlements)
အဂ္နိဘုရား (ဣශ්ဝရ) သည် ဝသိဋ္ဌအား နိုင်ငံတော်ကြီးပွားရေး (ရာဇ္ယ-ဝృద్ధိ) အတွက် မြို့နှင့် အခြေချနေရာများကို တည်ထောင်စီမံရာ ဝါස්တုသဘောတရားများကို သင်ကြားသည်။ အစတွင် ယောဇနာဖြင့် တိုင်းတာကာ နေရာရွေးချယ်ခြင်းကို ပြောပြီး၊ ထို့နောက် ဝါස්တုဒေဝတားများကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဘလိအနုဓာတများကို ဆောင်ရွက်သည့် သန့်စင်ကာလကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ၃၀-ပဒ ဝါස්တုမဏ္ဍလကို သတ်မှတ်ကာ တံခါးများကို ဦးတည်ရာအလိုက်ထားရန်—အရှေ့သည် စူရျယခန်း၊ တောင်သည် ဂန္ဓರ್ವခန်း၊ အနောက်သည် ဝရုဏခန်း၊ မြောက်သည် သောမျခန်း—ဟု ဆိုသည်။ ဆင်ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် တံခါးအရွယ်အစားကို သတ်မှတ်ပြီး မင်္ဂလာမကောင်းသော တံခါးပုံစံများကို သတိပေးကာ မြို့ကာကွယ်ရေးအတွက် śānti-kṛt (သန္တိပြု) ပုံစံများကို အကြံပြုသည်။ ထို့နောက် လုပ်ငန်းအုပ်ချုပ်ရေးဇုန်များကို လေးထောင့်အလိုက် ခွဲဝေကာ (လက်မှုသမား၊ ဖျော်ဖြေသူ၊ ဝန်ကြီး၊ တရားရေးအရာရှိ၊ ကုန်သည်၊ ဆရာဝန်၊ မြင်းတပ်) နှင့် သင်္ချိုင်းမြေ၊ နွားခြံ၊ လယ်သမားနေရာတို့ကို သတ်မှတ်သည်။ ဒေဝတားမတင်မထားသော အခြေချနေရာကို ‘နိရ္ဒైవတ’ ဟု ခေါ်ကာ ရောဂါဘေးအန္တရာယ်များ လွယ်ကူစွာ ကျရောက်နိုင်ကြောင်း၊ ဒေဝတားကာကွယ်သည့် မြို့သည် အောင်ပွဲ၊ စည်းစိမ်ခံစားမှုနှင့် မောက္ခကို ပေးကြောင်း အလေးပေးသည်။ အဆုံးတွင် အိမ်အတွင်း လုပ်ဆောင်ချက်အလိုက် (မီးဖိုချောင်၊ خزانہ/ဘဏ္ဍာ၊ စပါးသိုလှောင်ခန်း၊ ဒေဝရုံ) စီမံခြင်းနှင့် အိမ်အမျိုးအစားများ (catuḥśālā, triśālā, dviśālā, ekaśālā; ālinda/dalinda မျိုးကွဲ) ကို ခွဲခြားကာ မြို့စည်းကမ်းကို ပူဇော်ကာကွယ်မှုနှင့် ဓမ္မတရားအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။