Adhyaya 90
Abhiṣeka-Ādi-Kathana (Consecratory Bathing and Related Rites)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ယခင် ဒীক্ষာအကြောင်းမှ ဆက်လက်ကာ၊ သီဝဝါဒအတွင်း အဘိသေက (abhiṣeka) ကို သင်တန်းသားအား အာဏာတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် မင်္ဂလာကောင်းကျိုးပေးသော ရိုသေသည့် ကုသိုလ်ကမ္မအဖြစ် လမ်းညွှန်စာတမ်းပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ပထမဦးစွာ သီဝပူဇာပြု၍ အီရှာန (အရှေ့မြောက်) မှ စတင်ကာ ကုမ္ဘ ၉ လုံးကို အစီအစဉ်တကျ တင်ထားပြီး ဆားရေ၊ နို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ဂျီ၊ ကြံရည်၊ ကာဒမ္ဘာရီ၊ ချိုရေ၊ whey စသည့် “သမုဒ္ဒရာ” သင်္ကေတများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့နောက် Vidyeśvara ၈ ပါးနှင့် Rudra-ရုပ်သဏ္ဍာန်များ (Śikhaṇḍin, Śrīkaṇṭha, Tri-mūrta, တစ်မျက်စိ၊ ‘သိမ်မွေ့အမည်’, ‘အနန္တ’ စသည်) ကို တင်သွင်းတည်ဆောက်ကာ snāna-maṇḍapa ကို yāgālaya အဖြစ် သီးသန့်တည်ဆောက်ပြီး အလယ်တွင် Śiva၊ samudra နှင့် Śiva-mantra ကို တင်ထားသည်။ သင်တန်းသားကို အရှေ့မျက်နှာမူ ထိုင်စေ၍ သတ်မှတ်ပစ္စည်းများဖြင့် nirmañchana သန့်စင်ကာ ကုမ္ဘရေဖြင့် ရိုးရာစည်းကမ်းများကို ထိန်းသိမ်းလျက် ရေချိုးပေးသည်။ ထို့နောက် အဖြူဝတ်စုံဝတ်ဆင်စေပြီး ခေါင်းပေါင်း၊ ယောဂခါးပတ်၊ မကွတ် စသည့် အာဏာသင်္ကေတများဖြင့် ဂုဏ်ပြုသည်။ အဆုံးတွင် တရားညွှန်ကြားချက်၊ အတားအဆီးဖယ်ရှားရန် ဆုတောင်းခြင်း၊ mantra-cakra ပူဇာကို ၅×၅ အဟုတိဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အမှတ်အသားတင်ခြင်းနှင့် မင်းများနှင့် အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက် ကာကွယ်ရေး “ရာဇအဘိသေက” မန္တရကို အသုံးပြုခြင်းတို့ဖြင့် ပြီးစီးကာ၊ အဂ္နိပုရာဏ၏ နေရာ-ရိုးရာဗိသုကာနှင့် မောက္ခလမ်းစည်းကမ်း ပေါင်းစည်းမှုကို ထင်ရှားစေသည်။
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहपुराणे आग्नेये एकतत्त्वदीक्षाकथनं नाम ऊननवतितमो ऽध्यायः अथ नवतितमो ऽध्यायः अभिषेकादिकथनं ईश्वर उवाच शिवमभ्यर्च्याभिषेकं कुर्याच्छिष्यादिके श्रिये कुम्भानीशादिकाष्ठासु क्रमशो नव विन्यसेत्
ဤသို့ အာဒိမဟာပုရာဏအတွင်းရှိ အဂ္နိပုရာဏ (Agni Purāṇa) တွင် “ဧကတတ္တဝဒိက္ခာ (Ekataṭṭva—တတ္တဝတစ်ပါးတည်း၏ ဒိက္ခာ) အကြောင်း” ဟူသော အခန်း ၈၉ သည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၉၀ “အဘိသေကနှင့် ဆက်စပ်သော ပွဲတော်များအကြောင်း” စတင်သည်။ အီශ්ဝရ (Īśvara) မိန့်တော်မူသည်—“Śiva ကို ပူဇော်ပြီးနောက်၊ သင်တန်းသားတို့နှင့် အခြားသူတို့၏ ကံကောင်းချမ်းသာအတွက် အဘိသေက (abhiṣeka) ကို ပြုလုပ်ရမည်; ထို့ပြင် Īśāna (အရှေ့မြောက်) မှစ၍ ဦးတည်ရာအလိုက် ကုမ္ဘ (kumbha) ကို ၉ လုံး အစဉ်လိုက် တင်ထားရမည်။”
Verse 2
तेषु क्षारोदं क्षीरोदं दध्युदं घृतसागरं इक्षुकादम्बरीस्वादुमस्तूदानष्टसागरान्
ထိုကုမ္ဘများအနက် ဆားရေသမုဒ္ဒရာ၊ နို့သမုဒ္ဒရာ၊ ဒဓိ (curd) သမုဒ္ဒရာ၊ ဂျီ/ဃృత (ghṛta) သမုဒ္ဒရာ၊ ကြံရည်သမုဒ္ဒရာ၊ ကာဒမ္ဘရီ (kādambarī—ဖျော်ရည်အချဉ်ဖောက်) သမုဒ္ဒရာ၊ ချိုရေသမုဒ္ဒရာနှင့် မတ်စတု/ဝေး (whey) သမုဒ္ဒရာတို့ ဖြစ်ကြသည်—ဤတို့သည် မျိုးစုံသော “ပင်လယ်များ” ဖြစ်၏။
Verse 3
निवेशयेद् यथासङ्ख्यमष्टौ विद्येश्वरानथ एकं शिखण्डिनं रुद्रं श्रीकण्ठन्तु द्वितीयकं
အစဉ်လိုက်အရေအတွက်အတိုင်း ဝိဒ္ယေဣශ්ဝရ ၈ ပါးကို တင်သွင်းတပ်ဆင်ရမည်။ ထို့နောက် “သိခဏ္ဍင်” ဟုခေါ်သော ရုဒ္ရ တစ်ပါးကို တင်သွင်း၍ ဒုတိယအဖြစ် “သရီကဏ္ဍ” ကို တင်သွင်းရမည်။
Verse 4
त्रिमूर्तमेकरुद्राक्षमेकनेत्रं शिवोत्तमं सप्तमं सूक्ष्मनामानमनन्तं रुद्रमष्टमं
သတ္တမမြောက်မှာ (ရုဒ္ရ) သုံးရုပ်တည်းဟူသော တြိမူရ္တ; ရုဒ္ရాక్ష တစ်လုံးတည်းရှိသူ; တစ်မျက်စိရှိသူ; အမြင့်မြတ်ဆုံး ရှိဝ ဖြစ်သည်။ အဋ္ဌမမြောက်မှာ “သုက္ခ္မနာမန်” (နာမသိမ်မွေ့သူ) ဟုခေါ်သည့် ရုဒ္ရနှင့် “အနန္တ” (အဆုံးမရှိသူ) ဖြစ်သည်။
Verse 5
मध्ये शिवं समुद्रञ्च शिवमन्त्रं च विन्यसेत् यागालयान् दिगीशस्य रचिते स्नानमण्डपे
အလယ်ဗဟိုတွင် နျာသ (vinnyāsa) ဖြင့် ရှိဝ၊ သမုဒ္ဒရ (ပင်လယ်) နှင့် ရှိဝမန်တရကို တင်သွင်းတပ်ဆင်ရမည်။ ထိုအရာတို့ကို ဒိဂီရှ (အရပ်လေးမျက်နှာ၏ အရှင်) ၏ ယာဂာလယ အဖြစ် တည်ဆောက်ထားသော စနာနမဏ္ဍပ (ရေချိုးမဏ္ဍပ) အတွင်း၌ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 6
कुर्यात् करद्वयायामां वेदीमष्टाङ्गुलोच्छ्रितां श्रीपर्णाद्यासने तत्र विन्यस्यानन्तमानसं
လက်နှစ်ချောင်းအလျားရှိ၍ လက်ချောင်းအနံ ၈ ချောင်းအမြင့်ရှိသော ဝေဒီ (ယဇ်ပလက်ဖောင်း) ကို ဆောက်လုပ်ရမည်။ ထိုနေရာတွင် śrīparṇa စသည့် သန့်ရှင်းသော အရွက်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အာသနပေါ်၌ စိတ်ကို တည်ကြည်စွာထား၍ အနန္တကို တင်သွင်းတပ်ဆင်ရမည်။
Verse 7
शिष्यं निवेश्य पूर्वास्यं सकलीकृत्य पूजयेत् काञ्जिकौदनमृद्भस्मदूर्वागोमयगोलकैः
သင်တော်ကို အရှေ့ဘက်မျက်နှာမူအောင် ထိုင်စေပြီး၊ စုံလင်သော (ရитуအစု) ကို အစဉ်လိုက် စီစဉ်ကာ၊ ကာဉ္ဇိက (ချဉ်ရည်ဖျော်), အော်ဒန (ချက်ထားသော ထမင်း), မြေ, ပြာ, ဒူရ္ဝာ မြက်, နှင့် နွားချေးလုံးများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 8
सिद्धार्थदधितोयैश् च कुर्यान्निर्मञ्छनं ततः क्षारोदानुक्रमेणाथ हृदा विद्येशशम्बरैः
အဖြူမုန်ညင်းစေ့ (siddhārtha)၊ နို့ချဉ်နှင့် ရေတို့ဖြင့် အရင်ဆုံး သန့်စင်ခြင်း (nirmañchana) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် အစဉ်အလာအတိုင်း အယ်လ်ကလိုင်းရေကို လိမ်း/သုံးရမည်၊ ထိုအမှုကို ဟృဒယမန်တရနှင့် Vidyeśa-Śambara မန်တရ/မန်တရကာဗျာတို့ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 9
कलसैः स्नापयेच्छिष्यं स्वधाधारणयान्वितं परिधाप्य सिते वस्त्रे निवेश्य शिवदक्षिणे
သန့်စင်အပ်နှံထားသော ကလသ (ရေခွက်/ရေအိုး) များဖြင့် တပည့်ကို ရေချိုးပေးရမည်၊ ထို့ပြင် သင့်လျော်သော svadhā-dhāraṇā (ရိုးရာဖော်မြူလာ/အကျင့်) ဖြင့် ပြည့်စုံစေရမည်။ ထို့နောက် အဖြူရောင်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်စေပြီး၊ သီဝ၏ မင်္ဂလာရှိသော ညာဘက် (သို့မဟုတ် ပွဲ၏ညာဘက်) တွင် ထိုင်စေရာသည်။
Verse 10
पूर्वोदितासने शिष्यं पुनः पूर्ववदर्चयेत् उष्णीषं योगपट्टञ्च मुकुटं कर्तरीं घटीं
အရင်က သတ်မှတ်ထားသော အာသနပေါ်တွင် တပည့်ကို ထိုင်စေပြီး၊ ယခင်ကဲ့သို့ပင် ထပ်မံပူဇော်ကန်တော့ရမည်။ ထို့အခါ ခေါင်းပတ် (uṣṇīṣa)၊ ယောဂချည်ပတ် (yogapaṭṭa)၊ မကူဋ (mukuṭa)၊ ကတ်တရီ (ကတ်တရီ—ကတ်ကြေး) နှင့် ဂဋီ (ghaṭī—ရေအိုး) ကို ပူဇော်/တင်ပေးရမည်။
Verse 11
अक्षमालां पुस्तकादि शिवकाद्यधिकारकं स्वादुगर्गोदानष्टसागरानिति क, ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दीक्षाव्याख्याप्रतिष्ठाद्यं ज्ञात्वाद्यप्रभृति त्वया
‘ka’ နှင့် ‘kha’ ဟု အမှတ်အသားတပ်ထားသော လက်ရေးမူများတွင် တွေ့ရသော ဖတ်ပုံမှာ—“အက္ခမာလာ (ပုတီး)၊ စာအုပ် စသဖြင့်—ဤတို့သည် သီဝမှ စတင်သော အာဏာအမှတ်အသားများ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် “Svādu, Garga, Udāna, Naṣṭa, Sāgara” ဟူသော စာရင်းတစ်စုလည်း ပါရှိသည်။ ဒီကာ (dīkṣā)၊ အနက်ဖွင့်သင်ကြားခြင်း၊ ပရတိဋ္ဌာ (pratiṣṭhā) စသည့် အစပြုအရာများကို နားလည်ပြီးနောက် ယနေ့မှစ၍ သင် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 12
सुपरीक्ष्य विधातव्यमाज्ञां संश्रावयेदिति अभिवाद्य ततः शिष्यं प्रणिपत्य महेश्वरं
သေချာစွာ စိစစ်ပြီးနောက် အာဇ္ဉာ (ājñā) ကို ထုတ်ပြန်ရမည်၊ ထို့ကို တပည့်အား မှန်ကန်စွာ ကြားနာ/ရွတ်ဆိုစေရမည်။ ထို့နောက် ဂါရဝပြု၍ တပည့်သည် မဟေဿဝရ (သီဝ) ထံ အပြည့်အဝ ပရဏိပါတ (လုံးဝလဲကျကန်တော့ခြင်း) ဖြင့် ဦးချရမည်။
Verse 13
विघ्नज्वालापनोदार्थं कुर्याद्विज्ञापनां यथा अभिषेकार्थमादिष्टस्त्वयाहं गुरुमूर्तिना
အတားအဆီးတို့၏ မီးလောင်တောက်ပမှုကို ဖယ်ရှားရန် သတ်မှတ်ထားသောနည်းအတိုင်း တင်ပြလျှောက်ထားရမည်။ «ဂုရုရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် တည်ရှိသော သင်က ငါ့အား အဘိသေက (သန့်စင်သွန်းလောင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်» ဟု။
Verse 14
संहितापारगः सो ऽयमभिषिक्तो मया शिव तृप्तये मन्त्रचक्रस्य पञ्चपञ्चाहुतीर्यजेत्
«ဤသူသည် သံဟိတာ (Saṃhitā) ကို ကျွမ်းကျင်ပြီးဆုံးသူဖြစ်သည်။ ငါသည် သူ့ကို အဘိသေကဖြင့် အနုဂ္ဂဟပြု၍ တင်မြှောက်ပြီးပြီ။ ရှိဝ၏ တೃप्तိအတွက် မန္တရ-စက္ကရ (မန်တရဝိုင်း) ကို ပူဇော်ကာ အဟုတိ ၅ စု၊ စုတစ်စုလျှင် ၅ ကြိမ် ဆက်ကပ်ရမည်»။
Verse 15
दद्यात् पूर्णां ततः शिष्यं स्थापयेन्निजदक्षिणे शिष्यदक्षिणपाणिस्था अङ्गुष्ठाद्यङ्गुलीः क्रमात्
ထို့နောက် ပူရ္ဏာ (pūrṇā) ဟူသော ပြည့်စုံသော ပူဇော်သက္ကာကို ပေးရမည်။ ထို့နောက် သင်္ခန်းသားကို မိမိ၏ ညာဘက်၌ တည်စေပြီး သင်္ခန်းသား၏ ညာလက်ဖြင့် လက်မမှ စ၍ လက်ချောင်းများကို အစဉ်လိုက် စီစဉ်/ထိတွေ့စေရမည်။
Verse 16
लाञ्छयेदुपबद्धाय दग्धदर्भाग्रशम्बरैः कुसुमानि करे दत्वा प्रणामं कारयेदमुं
ပွဲအတွက် သေချာစွာ ချည်နှောင်ထားသူအပေါ် ဒರ್ಭမြက်အဖျားကို မီးရှို့ထားသော အစုအဝေးဖြင့် လာဉ္ဆန (အမှတ်အသား) ကို တင်ရမည်။ ထို့နောက် သူ၏လက်ထဲသို့ ပန်းများပေး၍ ပရဏာမ (ဦးချ/ပျပ်ဝပ်ကန်တော့) ကို ပြုစေရမည်။
Verse 17
कुम्भे ऽनले शिवे स्वस्मिसंस्ततस्कृत्यमाविशेत् अनुग्राह्यास्त्वया शिष्याः शास्त्रेण सुपरीक्षिताः
ကုံဘ (kumbha) သန့်စင်အိုး၊ သန့်ရှင်းသော မီး (အဂ္နိ) နှင့် ရှိဝ၌ သတ်မှတ်ထားသော ကိစ္စရပ်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ မိမိအတ္တ (Self) ကို ဗဟိုထားကာ ထိုလုပ်ဆောင်မှုထဲသို့ ဝင်ရောက်စူးစိုက်ရမည်။ သင်္ခန်းသားတို့ကို သာသ္တရ (śāstra) အတိုင်း စိစစ်ကောင်းစွာ ပြီးမှသာ သင်၏ အနုဂ္ဂဟကို ခံယူစေရမည်။
Verse 18
भूपवन्मानवादीनामभिषेकादभीप्सितं आं श्रां श्रौं पशुं हूं फडिति अस्त्रराजाभिषेकतः
မင်းများ၊ ဝန်ကြီးများ၊ လူသားများနှင့် အခြားသူတို့အတွက် လိုလားသော အကျိုးသည် အဘိသေက (သန့်စင်အလှူရေချိုး) ဖြင့် ရရှိသည်။ မန္တရမှာ «āṃ śrāṃ śrauṃ paśuṃ hūṃ phaḍ» ဟူ၍၊ အစတြ (ကာကွယ်ရေးလက်နက်-မန္တရ) ၏ ရာဇအဘိသေကဖြင့် ဖြစ်၏။
Frequently Asked Questions
Precise ritual-architectural and spatial sequencing: nine kumbhas placed from Īśāna, a central nyāsa of Śiva/samudra/mantra in a snāna-maṇḍapa, and explicit altar metrics (two hand-spans length, eight finger-breadths height) with ordered purification and bathing steps.
It frames consecration as disciplined transformation: purification, mantra-governed installation, and authorized instruction align the disciple’s body and vows with Śiva’s mantra-order, integrating bhukti (prosperity, protection, social legitimacy) with mukti-oriented initiation and inner centering.