Adhyaya 93
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 9342 Verses

Adhyaya 93

Chapter 93 — वास्तुपूजादिविधानम् (Procedure for Vāstu-worship and Related Rites)

အဂ္နိဘုရားသည် Īśāna-kalpa အညွှန်းအတိုင်း ဝါစ্তু-ပရတိဋ္ဌာ အတွက် နည်းပညာဆန်သော်လည်း ပူဇော်ကာလပေါ်မူတည်သည့် လမ်းညွှန်ကို စတင်တော်မူသည်။ ဘုရားကျောင်းအစီအစဉ်ကို ချမှတ်ပြီးနောက် လက်တွေ့ကျင့်သူသည် ဝေဒီကဲ့သို့ ပြားညီသော မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပေါလီဂွန်ပုံစံ ဝါစ্তু-မဏ္ဍပ/မဏ္ဍလ ကို တည်ဆောက်ကာ စံကွက်ခွဲစနစ်များသို့ ခွဲဝေသည် (အထူးသဖြင့် ၆၄ ကွက်၊ ထို့ပြင် ၈၁၊ ၁၀၀၊ ၂၅၊ ၁၆၊ ၉ ကွက်များကို အိမ်၊ မြို့၊ ယဇ်ပလ္လင် စသည့် အခြေအနေအလိုက် ရည်ညွှန်းသည်)။ ဝါးတံနှင့် ကြိုးကဲ့သို့ တိုင်းတာကိရိယာများ၊ ဦးတည်ရာ/ထောင့်ဖြတ် တည်နေရာချမှုများနှင့် ဝါစ্তু-ပုရုရှ ကို အဆုရသဘော၊ လဲလျောင်း၍ မြောက်ဘက်မျက်နှာမူသကဲ့သို့ သဘောတရားမြင်ကွင်းဖော်ပြမှုကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ထို့နောက် ဝါစ্তুခန္ဓာနှင့် ကွက်ပေါ်သို့ ဒေဝတာများကို ချထားကာ ထောင့်အရှင်များနှင့် ပဒအလိုက် နေထိုင်သူများ (တစ်ပဒ၊ နှစ်ပဒ၊ ခြောက်ပဒ၊ ကိုးပဒ) ကို သတ်မှတ်ပြီး စွမ်းအားအချက်အချာ မർമ များပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်ခြင်းကို သတိပေးသည် (စွဝတ်စတိက၊ ဝဇ္ရ၊ တြိရှူလ စသည့် သင်္ကေတပုံစံများဖြင့် အမှတ်အသားပြု)။ ပူဇော်အစီအစဉ်ရှည်လျားစွာတွင် ဦးတည်ရာဒေဝတာများနှင့် ဆက်စပ်သတ္တဝါများအတွက် နိုင်ဝေဒျနှင့် ပစ္စည်းများကို ခွဲဝေသတ်မှတ်ပြီး အပြင်ဝိုင်း bhūta-pada များ (Carakī, Vidārī, Pūtanā) ကိုပါ ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် အချိုးအစားမော်ဂျူး (လက် ၅ တိုင်းတာစံ) ကို ထပ်မံအတည်ပြုပြီး တည်ထောင်ပူဇော်ရာတွင် ချိုမြိန်ဆန်ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားကာ တိကျသည့် လက်ရာနှင့် ဓမ္မသန့်ရှင်းသော အဘိသေကကို ပေါင်းစည်းတော်မူသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये शिलान्यासकथनं नाम द्विनवतितमो ऽध्यायः अथ त्रिनवतितमो ऽध्यायः वास्तुपूजादिविधानम् ईश्वर उवाच ततः प्रासादमासूत्र्य वर्तयेद्वास्तुमण्डपं कुर्यात् कोष्ठचतुःषष्टिं क्षेत्रे वेदास्रके समे

ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိပုရာဏ၌ “အုတ်မြစ်ကျောက်တင်ခြင်းအကြောင်း” ဟူသော ၉၂ မြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။ ယခု ၉၃ မြောက် အခန်း “ဝါஸ্তুပူဇာနှင့် ဆက်စပ်ပွဲတော်များ၏ နည်းလမ်း” စတင်၏။ အရှင်က မိန့်တော်မူသည်—ထို့နောက် ပရသာဒ (ဘုရားကျောင်း) ၏ အစီအစဉ်ကို ချမှတ်ပြီး ဝါஸ্তুမဏ္ဍပ (Vāstu-maṇḍapa) ကို ခင်းကျင်းရမည်။ “ဝေဒာ-အஸရ” (Veda-asra) ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ ပြင်ညီသော နေရာ၌ ၆၄ ခန်း (စတုရန်း) ကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 2

कोणेषु विन्यसेद् वंशौ रज्जवो ऽष्टौ विकोणगाः ॐ इं उं इति घ , ङ् च पञ्चगव्येन संसिक्तान् इति ग न्यूनादिदोषनाशार्थमिति घ यजेदस्रेण शुद्ध्यर्थमाहुतीनामिति घ वास्तुमण्डलमिति ग ङ तत इति श्लोकार्धं घ पुस्तके नास्ति विन्यसेद्वंशमिति ख द्विपदाः षट्पदास्तास्तु वास्तुन्तत्रार्चयेद् यथा

ထောင့်များတွင် ဝါးတိုင်များကို တင်ထားရမည်၊ ထို့ပြင် အလယ်တန်း ထောင့်ဖြတ်ဦးတည်ရာများအတိုင်း ကြိုးရှစ်ချောင်းကို ဆွဲထားရမည်။ ထိုကြိုးအတိုင်းအတာများသည် ပဒ (pada) နှစ်ပဒနှင့် ခြောက်ပဒ ဖြစ်ရမည်။ ထိုမဏ္ဍလပေါ်တွင် ဝါஸ্তু (Vāstu) ကို သင့်တော်သကဲ့သို့ ပူဇော်ရမည်။

Verse 3

आकुञ्चितकचं वास्तुमुत्तानमसुराकृतिं स्मरेत् पूजासु कुड्यादिनिवेशे उत्तराननं

ပူဇော်ရာတွင် ဝါஸ্তু (ဝါஸ্তুပုရုရှ) ကို ဆံပင်ကောက်ကွေး၍ ပက်လက်လဲနေသော၊ အဆုရကဲ့သို့သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည်ဟု စိတ်တွင်မှတ်ယူရမည်။ နံရံစသည်တို့ကို တည်ဆောက်စီမံရာတွင်လည်း မျက်နှာကို မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူအောင် ထားရမည်။

Verse 4

जानुनी कूर्परौ शक्थि दिशि वातहुताशयोः पैत्र्यां पादपुटे रौद्र्यां शिरो ऽस्य हृदये ऽञ्जलिः

န്യാസအရ ဒူး၊ လက်မောင်းခေါက် (တံတောင်) နှင့် ပေါင်တို့ကို ဝါယုနှင့် အဂ္နိ၏ ဒిశများသို့ သတ်မှတ်ထားရမည်။ ပိတೃဒిశ (တောင်) တွင် ခြေဖဝါးကို ထား၍၊ ရုဒြဒిశ (မြောက်) တွင် ခေါင်းကို ထားကာ၊ နှလုံးတွင် လက်နှစ်ဖက်ပေါင်းဆုပ် အဉ္ဇလိ (añjali) ကို ထားရမည်။

Verse 5

अस्य देहे समारूढा देवताः पूजिताः शुभाः अष्टौ कोणाधिपास्तत्र कोणार्धेष्वष्टसु स्थिताः

ဤကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝတားတို့ကို တင်သွင်းတပ်ဆင်၍ သင့်တော်စွာ ပူဇော်ထားသည်။ ထိုနေရာ၌ ထောင့်ရှစ်ထောင့်၏ အရှင်များ (အष्टကೋဏాధိပ) သည် အလယ်ထောင့်ဒေသရှစ်ခုတွင် တည်နေကြသည်။

Verse 6

षट्पदास्तु मरीच्याद्या दिक्षु पूर्वादिषु क्रमात् मध्ये चतुष्पदो ब्रह्मा शेषास्तु पदिकाः स्मृताः

မရိချိ (Marīci) နှင့် အခြားသူတို့ကို အရှေ့မှစ၍ အစဉ်လိုက် ဒిశများတွင် ခြောက်မျိုးသော တည်နေရာများ၌ ခန့်ထားရမည်။ အလယ်ဗဟိုတွင် ဘြဟ္မာသည် လေးမျိုးသော တည်နေရာဖြင့် ရှိ၏။ ကျန်သူများကိုမူ အထောက်အကူပြုသော ခွဲဒေသ (ပဒိကာ) တည်နေရာများ၌ နေကြသည်ဟု မှတ်ယူရသည်။

Verse 7

समस्तनाडीसंयोगे महामर्मानुजं फलं त्रिशूलं स्वस्तिकं वज्रं महास्वस्तिकसम्पुटौ

နာဍီ (nāḍī) အားလုံး၏ ဆုံချက်၌ မဟာမರ್ಮ (အရေးကြီးသော အသက်ဆိုင်ရာ ဆုံချက်) အနီးတွင် ‘အသီး’ ဟုခေါ်သော အမှတ်အသား ပေါ်ထွန်းသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် တြိရှူလ (trident)၊ ဆွတ်စတိက (svastika)၊ ဝဇ္ရ (vajra) နှင့် မဟာ-ဆွတ်စတိက စမ္ပုဋ (enclosure) ဟူသော ပုံသဏ္ဍာန်/အမှတ်အသားများလည်း ရှိသည်။

Verse 8

त्रिकुटुं मणिबन्धं च सुविशुद्धं पदं तथा इति द्वादश मर्माणि वास्तोर्भित्त्यादिषु त्यजेत्

‘တြိကူဋ’ (Trikuṭa)၊ ‘မဏိဗန္ဓ’ (Maṇibandha) နှင့် ထို့အတူ ‘သုဝိရှုဒ္ဓ’ (Suviśuddha)၊ ‘ပဒ’ (Pada) — ဤတို့ (နှင့် ကျန်အရာများ) ပေါင်း၍ မర్మ ၁၂ ခု (အသက်ဆိုင်ရာ အချက်များ) ဖြစ်သဖြင့် ဝါஸ್ತು (vāstu) နေရာ၌ နံရံနှင့် အခြား အဆောက်အဦး အစိတ်အပိုင်းများကို ချမှတ်ရာတွင် ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 9

साज्यमक्षतमीशाय पर्जन्यायाम्बुजोदकं ददीताथ जयन्ताय पताकां कुङ्कुमोज्ज्वलां

ဣဿာ (ရှီဝ) ထံသို့ ဂီနှင့်ရောထားသော ဆန်စေ့ (အက္ခတ) ကို ပူဇော်ရမည်။ ပရ္ဇည ထံသို့ ကြာပန်းရေကို ပေးရမည်။ ထို့နောက် ဇယန္တ ထံသို့ ကုင်ကူမ (ဇာဖရန်) ဖြင့် တောက်ပသော အလံကို ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 10

रत्नवारि महेन्द्राय रवौ धूम्रं वितानकं सत्याय घृतगोधूममाज्यभक्तं भृशाय च

မဟေန္ဒြ (အိန္ဒြ) ထံသို့ ရတနာကဲ့သို့ ကြည်လင်သော ရေ (ရတ္နဝါရီ) ကို ပူဇော်ရမည်။ နေမင်းထံသို့ မီးခိုးသဏ္ဌာန် အနံ့ထွက်ပူဇော်မှုနှင့် မိုးကာ (ဝိတான) ကို ဆက်ကပ်ရမည်။ သတ္တယ ထံသို့ ဂီဖြင့် ပြင်ဆင်သော ဂျုံကို ပေးရမည်။ ဘ္ရိရှ ထံသို့လည်း ဂီဖြင့် ချက်ထားသော ထမင်းကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 11

विमांसमन्तरीक्षाय शुक्तुन्तेभ्यस्तु पूर्वतः मधुक्षीराज्यसम्पूर्णां प्रदद्याद्वह्नये श्रुचं

အန္တရိက္သ (အလယ်အာကာသ၏ ဒေဝတာ) အတွက် အသားမပါသော ဟောမပူဇော်မှုများကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့ပြင် အခြားပူဇော်မှုများမတိုင်မီ—ရှုက္တု (အကြော်စပါး/အမှုန့်) စသည့်အရာများမှ စ၍—မီးဒေဝ အဂ္နိ ထံသို့ ပျားရည်၊ နို့နှင့် ဂီ ဖြင့် ပြည့်သော လှည်း (လဒယ်) ကို ပေးအပ်ရမည်။

Verse 12

लाजान् पूर्णं सुवर्णाम्बु वितथाय निवेदयेत् घ कुर्यादित्यादिः मुत्तानमसुराकृतिमित्यन्तः श्लोकद्वयात्मकपाठो ग पुस्तकके नास्ति कोणार्धेषु व्यवस्थिता इति घ पादिका इति ख मुष्टिकं वक्त्रमिति ख त्रिकोष्ठमिति ग ददीतेति अर्धश्लोको ग पुस्तके नास्ति दद्याद् गृहक्षते क्षौद्रं यमराजे पलौदनं

ဝိတထ ထံသို့ လာဇ (အကြော်ဆန်) ကို အပြည့်အဝ တိုင်းတာ၍ ရွှေနှင့် ရေတို့နှင့်အတူ ပူဇော်ရမည်။ အိမ်တွင် ထိခိုက်နာကျင်မှု သို့မဟုတ် ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်ပေါ်လျှင် ပျားရည်ကို ပေးရမည်။ ယမရာဇ ထံသို့ ပလೌဒန (ချက်ထားသော ထမင်း) ကို ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 13

गन्धं गन्धर्वनाथाय जिह्वां भृङ्गाय पक्षिणः मृगाय पद्मपर्णानि याम्यामित्यष्टदेवताः

အနံ့ (ဂန္ဓ) ကို ဂန္ဓဗ္ဗနာထ ထံသို့ သတ်မှတ်ရမည်။ လျှာကို ဘ္ရင်္ဂ ထံသို့ သတ်မှတ်ရမည်။ ငှက်များကို မೃဂ ထံသို့ သတ်မှတ်ရမည်။ ကြာရွက်များကို ယာမ်ယာ ထံသို့ သတ်မှတ်ရမည်။ ဤသို့ပင် ဤရိတု၏ ဒေဝတာရှစ်ပါးကို ဖော်ပြထားသည်။

Verse 14

पित्रे तिलोदकं क्षीरं वृक्षजं दन्तधावनं दौवारिकाय देवाय प्रदद्याद् धेनुमुद्रया

ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) အတွက် နှမ်းရေ နှင့် နို့ကို ပူဇော်ရမည်။ ဒေါဝါရိကာ ဒေဝတားအတွက် သစ်ပင်မှရသော သွားသန့်ရှင်းတံ (သစ်တံ) ကို «ဓေနု» မုဒြာ (နွားလက်ဟန်) ဖြင့် ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 15

सुग्रीवाय दिशेत् पूपान् पुष्पदन्ताय दर्भकं रक्तं प्रचेतसे पद्ममसुराय सुरासवं

သုဂ္ရီဝ အတွက် မုန့်ချို (ပူပာ) ကို ပူဇော်ရမည်။ ပုෂ္ပဒန္တ အတွက် ဒರ್ಭမြက်ကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ပရချေတာ အတွက် အနီရောင် ကြာပန်းကို ပူဇော်ရမည်။ အဆုရ အတွက် ဖျော်ရည်အရက် (fermented liquor) ကို လှူဒါန်းရမည်။

Verse 16

घृतं गुडौदनं शेषे रोगाय घृतमण्डकान् लाजान् वा पश्चिमाशायां देवाष्टकमितीरितं

ကျန်ရှိနေသော အခြေအနေ (śeṣa) အတွက် ဂျီ (ghṛta) နှင့် ထန်းသကြား (jaggery) ဖြင့်ချက်သော ထမင်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ရောဂါအတွက် ဂျီဖြင့်ကြော်/ဖုတ်သော မုန့် (ghṛta-maṇḍaka) သို့မဟုတ် လှော်ဆန် (lājā) ကို ယူရမည်။ အနောက်ဘက်တွင် «ဒေဝ-အဋ္ဌက» (ဒေဝတားရှစ်ပါးကို ချီးမွမ်းသည့် သီချင်း) ကို ရွတ်ဆိုရသည်ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 17

मारुताय ध्वजं पीतं नागाय नागकेशरं मुख्ये भक्ष्याणि भल्लाटे मुद्गसूपं सुसंस्कृतं

မာရုတ (ဝါယု) အတွက် အဝါရောင် အလံကို ပူဇော်ရမည်။ နာဂများအတွက် nāgakeśara ပန်းကို ဆက်ကပ်ရမည်။ အဓိက (मुख्य) ဒေဝတားအတွက် အစားအစာကောင်းများကို ပူဇော်ရမည်။ ဘလ္လာဋ အတွက် မုဒ္ဂ (ပဲစိမ်း) ဟင်းရည်ကို ကောင်းစွာ ပြင်ဆင်၍ ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 18

सोमाय पायसं साज्यं शालूकमूषये दिशेत् लोपीमदितये दित्यै पुरीमित्युत्तराष्टकं

ဆိုမ အတွက် ဂျီပါသော နို့ထမင်း (pāyasa) ကို ပူဇော်ရမည်။ ဥෂာ အတွက် ကြာမြစ် (śālūka) ကို ဆက်ကပ်ရမည်။ အဒိတိ အတွက် lopī ကို ပူဇော်ရမည်။ ဒိတိ အတွက် purī (ကြော်မုန့်) ကို ဆက်ကပ်ရမည်—ဤသို့ဖြင့် နောက်ပိုင်း အဋ္ဌက (ရှစ်မျိုးသော ပူဇော်မှု) ပြီးဆုံးသည်။

Verse 19

मोदकान् ब्रह्मणः प्राच्यां षट्पादाय मरीचये सवित्रे रक्तपुष्पाणि वह्न्यधःकोणकोष्ठके

အရှေ့ဘက်၌ ဘြဟ္မာအား မောဒက (အချိုမုန့်) ကို ပူဇော်ရမည်။ Ṣaṭpāda နှင့် Marīci တို့အားလည်း ပူဇော်၍ Savitṛ အတွက် အနီရောင်ပန်းများကို ပူဇော်ရမည်—ဤပူဇော်ပစ္စည်းများကို မီးနှင့်ဆိုင်သော အောက်ဘက် အဂ္နేయထောင့် အခန်း၌ ထားရမည်။

Verse 20

तदधःकोष्ठके दद्यात् सावित्र्यै च कुशोदकं दक्षिणे चन्दनं रक्तं षट्पदाय विवस्वते

ထိုအောက်ဘက် အခန်း၌ Sāvitrī အတွက် ကုရှရေ (kuśa-water) ကို ပူဇော်အဖြစ် ထားရမည်။ ထို့ပြင် တောင်ဘက်တွင် ခြေခြောက်ပါးရှိသူ Vivasvat (နေမင်း) အတွက် အနီရောင် စန္ဒန (စန္ဒနလိမ်း) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 21

हरिद्रौदनमिन्द्राय रक्षोधःक्रीणकोष्ठके देवता इति ख प्रदद्यादघमुद्रयेति ख प्रदद्याद्वनमुद्रयेति घ , छ च पद्मं सम्बरायेति घ शालूकं शृणयेति ख , छ च पुरीमित्यवराष्टकमिति ग सवित्रे च कुशोदकमिति ग सावित्र्यै चन्दनमिति ग इन्द्रजयाय मिश्रान्नमिन्द्राधस्तान्निवेदयेत्

အင်ဒြာအား ဟရိဒြာ-အိုဒန (နနွင်းရောထမင်း) ကို ပူဇော်ရမည်။ “Rakṣo-dhaḥ-krīṇa-koṣṭhaka” ဟုခေါ်သော ရိတုအတွင်း မန္တရအမည်များအတိုင်း—“Devatā သို့” (kha ဖတ်ပုံ)၊ Aghamudrā သို့ (kha)၊ Vanamudrā သို့ (gha/cha) ပူဇော်ရမည်။ Sambarā (gha) အတွက် ကြာပန်းကို ပူဇော်၍ Śṛṇaya (kha/cha) အတွက် śālūka (ကြာမြစ်/ကြာဥ) ကို ပူဇော်ရမည်။ Avarāṣṭaka (ga) အတွက် pūrī (ကြော်မုန့်) ကို ပူဇော်ရမည်။ Savitṛ အတွက် ကုရှရေကို၊ Sāvitrī အတွက် စန္ဒနကို ပူဇော်ရမည်။ “Indra-jaya” (အင်ဒြာအောင်ပွဲ ရိတု) အတွက် အင်ဒြာ၏ အောက်/အခြေရာနေရာ၌ miśrānna (အစားအစာရောနှော) ကို နိဝေဒယ (ပူဇော်တင်) ရမည်။

Verse 22

वरुण्यां षट्पदासीने मित्रे सङुडमोदनं रुद्राय घृतसिद्धान्नं वायुकोणाधरे पदे

ဝရုဏ၏ အရပ်၌ Ṣaṭpadāsīna အတွက် ပူဇော်ရမည်။ မိတ္တရ (Mitra) အတွက် saṅuḍa-modana (အချိုထမင်း) ကို ပူဇော်ရမည်။ ရုဒြာ (Rudra) အတွက် ဂျီဖြင့် ချက်ပြုတ်ပြင်ဆင်ထားသော ထမင်း (ghṛta-siddhānna) ကို အောက်ဘက် အပြင်ဘက်ရှိ ဝါယုထောင့် (Vāyu corner) သတ်မှတ်ရာနေရာ၌ ပူဇော်ရမည်။

Verse 23

तदधो रुद्रदासाय मासं मार्गमथोत्तरे ददीत माषनैवेद्यं षट्पदस्थे धराधरे

ထိုအောက်ဘက်၌ ရုဒြာ၏ အစေခံအတွက် တစ်လပတ်လုံး သတ်မှတ်ထားသော လမ်းစဉ်အတိုင်း ပူဇော်ပေးရမည်။ ထို့နောက် မြောက်ဘက်တွင် ခြေခြောက်ရာအမှတ်ရှိသော နေရာ၊ အထောက်အကူပြု မြေပြင် (ယဇ်ပလ္လင်နေရာ) ပေါ်၌ မာရှ (māṣa—အနက်ရောင်ပဲ) နိဝေဒျ (အစားပူဇော်) ကို တင်ရမည်။

Verse 24

आपाय शिवकोणाधः तद्वत्साय च तत्स्थले क्रमाद्दद्याद्दधिक्षीरं पूजयित्वा विधानतः

အောက်ဘက်၊ အာပါယ (တောင်ဘက်) အရပ်နှင့် ရှိဝမုဒ်အောက်တွင်၊ ထိုနေရာတည်းမှာပင် နွားကလေးအတွက်လည်း အစဉ်လိုက် ဒဓိ (နို့ချဉ်) နှင့် နို့ကို ပူဇော်ကာ၊ သတ်မှတ်ထားသော বিধိအတိုင်း ပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 25

चतुष्पदे निविष्टाय ब्रह्मणे मध्मदेशतः पञ्चगव्याक्षतोपेतञ्चरुं साज्यं निवेदयेत्

ခြေလေးချောင်းပါသော အာသနပေါ်တွင် ထိုင်နေသော ဗြဟ္မဏအား အလယ်ပိုင်းမှ စ၍ ပဉ္စဂဝျ (နွားထွက်ငါးမျိုး) နှင့် အက္ခတ (မကွဲသေးသော ဆန်စေ့) တို့နှင့်အတူ ဂျီ (ghee) ပါသော ချာရု (ယဇ်ဆန်ပေါင်း/ပေါင်းရည်) ကို ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 26

ईशादिवायुपर्यन्तकोणेष्वथ यथाक्रमं वास्तुवाह्ये चरक्याद्याश् चतस्रः पूजयेद् यथा

ထို့နောက် ဣရှာနမှ စ၍ ဝါယုအထိ မုဒ်အရပ်များတွင် အစဉ်လိုက်၊ ဝါස්တုမဏ္ဍလ၏ အပြင်ဘက်ဝိုင်းပတ်ပေါ်၌ ချာရကီမှ စသော နတ်တော်လေးပါးကို သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 27

चरक्यै सघृतं मांसं विदार्यै दधिपङ्कजे पूतनायै पलं पित्तं रुधिरं च निवेदयेत्

ချာရကီအား ဂျီ (ghee) နှင့်ရောထားသော အသားကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ဝိဒါရီအား ကြာရွက်ခွက်တွင် ဒဓိ (နို့ချဉ်) ကို ပူဇော်ရမည်။ ပူတနာအားတော့ ပိတ်တ (အသည်းရည်/သည်းခြေ) နှင့် သွေး၏ အစိတ်အပိုင်းကို ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 28

अस्थीनि पापराक्षस्यै रक्तपित्तपलानि च ततो माषौदनं प्राच्यां स्कन्दाय विनिवेदयेत्

အပြစ်ရှိသော ရာက္ခသီအား အရိုးများနှင့် သွေး၊ ပိတ်တ (သည်းခြေ) ရောထားသော အသားတုံးများကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့နောက် အရှေ့ဘက်တွင် စကန္ဒအား မာෂောဒန (ပဲမည်းနှင့်ချက်သော ထမင်း) ကို ပူဇော်ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 29

अर्यम्णे दक्षिणाशायां पूपान् कृसरया युतान् जम्भकाय च वारुण्यामामिषं रुधिरान्वितं

တောင်ဘက်တွင် အရျမန် (Aryaman) ထံသို့ ပူပါ (pūpa) မုန့်များကို ကೃစရ (kṛsara—ဆန်နှင့်ပဲရောချက်) နှင့်အတူ ပူဇော်ရမည်။ ရေဓာတ်နှင့်ဆိုင်သော ဝရုဏ (Varuṇa) ဘက်တွင်တော့ ဂျမ္ဘက (Jambhaka) ထံသို့ အသားအစာကို သွေးနှင့်အတူ ပူဇော်ရမည်။

Verse 30

उदीच्यां पिलिपिञ्जाय रक्तान्नं कुसुमानि च यजेद्वा सकलं वास्तुं कुशदध्यक्षतेर्जलैः

မြောက်ဘက်တွင် ပိလိပိဉ္ဇ (Pilipiñja) ကို အနီရောင်အစာနှင့် ပန်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ သို့မဟုတ် အိမ်ရာနေရာတစ်ခုလုံးကို ကုရှ (kuśa) မြက်၊ ဒဓိ (curd) နှင့် မကွဲသေးသော ဆန်စေ့ (akṣata) ရောထားသော ရေဖြင့် ဖျန်း၍ သန့်စင်ကာ သာသနာတင်ရမည်။

Verse 31

आपवत्सचतुष्टये इति ख तद्वत्सायै च तत्तले इति घ , ज च वाराह्यै इति ङ , छ च विपचे इति ख , छ च ततो मांसौदनमिति ख घ छ च कुम्भकायेति छ पिलिपिच्छायेति ङ लिपिपिञ्जायेति छ गृहे च नगरादौ च एकाशीतिपदैर् यजेत् त्रिपदा रज्जवः कार्याः षट्पदाश् च विकोणके

«Āpavatsa-catuṣṭaye» ကို အက္ခရာနေရာ «kha» တွင် ထား/ရွတ်; «Tad-vatsāyai ca tattale» ကို «gha» (နှင့် «ja» လည်း) တွင်; «Vārāhyai» ကို «ṅa» (နှင့် «cha» လည်း) တွင်; «Vipace» ကို «kha» (နှင့် «cha» လည်း) တွင်။ ထို့နောက် «Māṃsa-odana» ကို «kha», «gha», «cha» တွင်; «Kumbhakāya» ကို «cha» တွင်; «Pilipicchāya» ကို «ṅa» တွင်; «Lipipiñjāya» ကို «cha» တွင် ထား/ရွတ်ရမည်။ အိမ်၊ မြို့နှင့် အခြားနေရာများတွင် စကား/ခြေလှမ်း ၈၁ ပါသော အစီအစဉ်ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ကြိုး (rajju) ကို ၃ ခြေလှမ်းအတိုင်း ပြုလုပ်၍ ထောင့်ဖြတ် (vikoṇa) တွင် ၆ ခြေလှမ်းအတိုင်း ဖြစ်စေရမည်။

Verse 32

ईशाद्याः पादिकास्तस्मिन्नागद्याश् च द्विकोष्ठगाः षट्पदस्था मरीच्याद्या ब्रह्मा नवपदः स्मृतः

ထို ဝါஸ್ತು-မဏ္ဍလ (Vāstu-maṇḍala) တွင် ဣဿ (Īśa) နှင့် အခြားသူများသည် တစ်ကွက်စီကို ယူထားကြသည်။ နာဂ (Nāga) နှင့် အခြားသူများသည် အခန်းနှစ်ခန်းကို ယူထားကြသည်။ မရီစိ (Marīci) နှင့် အခြားသူများသည် ခြောက်ကွက်ကို ယူထားကြသည်။ ဘြဟ္မာ (Brahmā) သည် ကိုးကွက်ကို ယူထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 33

नगरग्रामखेटादौ वास्तुः शतपदो ऽपि वा वंशद्वयं कोणगतं दुर्जयं दुर्धरं सदा

မြို့၊ ရွာ သို့မဟုတ် ခေဋ (kheṭa) ကို စီမံကိန်းရေးရာတွင် နေရာကို Śatapada (စတပဒ—ကွက် ၁၀၀) ဝါஸ್ತುကွက်ကွင်းဖြင့် စီထားသော်လည်း ထောင့်နေရာတွင် vaṃśa-dvaya (ဝံသဒွယ—တန်းတိုင်/မျိုးရိုးနှစ်ထပ်) ကျရောက်နေခြင်းသည် အမြဲတမ်း အနိုင်ယူရန်ခက်၍ ထိန်းထားရန်လည်း ခက်ကျပ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 34

यथा देवालये न्यसस् तथा शतपदे हितः ग्रहाः स्कन्दादयस्तत्र विज्ञेयाश् चैव षट्पदाः

ဘုရားကျောင်းတွင် မန္တရ-နေရာချခြင်း (န്യാസ) ပြုသကဲ့သို့ပင် «အရွက်တစ်ရာရှိသော» ပူဇော်ပန်းကြာပေါ်တွင်လည်း စနစ်တကျ ချထားရမည်။ ထိုနေရာ၌ ဂြဟ (ဂြိုဟ်နတ်များ) ကို တင်သွင်းတည်စေ၍ စကန္ဒနှင့် အခြားသူတို့ကိုလည်း «အရွက်ခြောက်ပါး» ပန်းကြာ၌ တည်နေကြသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 35

चरक्याद्या भूतपदा रज्जुवंशादि पूर्ववत् देशसंस्थापने वास्तु चतुस्त्रिंशच्छतं भवेत्

နေရာချထားခြင်း (ဒေသ-သံသ္ထာပန) ပြုရာတွင် Carakī ဟုခေါ်သော ကွက်မှ စတင်သည့် bhūta-pada များနှင့် တိုင်းတာကြိုး (rajju)၊ ဝါးတံ (vaṃśa) စသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ယခင်ဖော်ပြသကဲ့သို့ အသုံးချရမည်။ ထို့ကြောင့် Vāstu ကွက်ကွင်းသည် ပဒ ၃၂၀၀ အဖြစ် ဖြစ်လာမည်။

Verse 36

चतुःषष्टिपदो ब्रह्मा मरीच्याद्याश् च देवताः चतुःपञ्चाशत्पदिका आपाद्यष्टौ रसाग्निभिः

ဗြဟ္မာ (မီတာ/ချန်ဒ) သည် အက္ခရာယူနစ် ၆၄ ပါရှိပြီး မရီချိမှ စသော ဒေဝတားများလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်သည်။ Catuḥpañcāśat-padikā ဟုခေါ်သော မီတာသည် ယူနစ် ၅၄ ပါရှိသည်။ ထို့နောက် «ရသ» နှင့် «အဂ္နိ» ဟူသော ကိန်းဂဏန်းကုဒ်ကို အခြေခံ၍ ၈ ကို ပေါင်းထည့်ကာ ရေတွက်ခြင်းကို ပြည့်စုံစေရမည် (ရသ=၆၊ အဂ္နိ=၃ ဟူသော မှတ်သားနည်း)။

Verse 37

ईशानाद्या नवपदाः स्कन्दाद्याः शक्तिकाः स्मृताः चरक्याद्यास्तद्वदेव रज्जुवंशादि पूर्ववत्

ပဒ ၉ ခုသည် ဣရှာနမှ စတင်သည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ śaktikā များကို စကန္ဒမှ စတင်သည်ဟု မှတ်သားထားသည်။ ထို့အတူ Carakī မှ စသော အစုများကိုလည်း ထိုနည်းတူ နားလည်ရမည်။ rajju နှင့် vaṃśa စသည့် ခွဲခြားချက်များကိုလည်း ယခင်ရှင်းလင်းထားသကဲ့သို့ ယူဆရမည်။

Verse 38

ज्ञेयो वंशसहस्रैस्तु वास्तुमण्डलगः पदैः न्यासो नवगुणस्तत्र कर्तव्यो देशवास्तुवित्

Vāstu-maṇḍala ကို ၎င်း၏ ပဒ (ကွက်ကွင်း) များအလိုက် vaṃśa (တိုင်းတာဝါးတံ) ထောင်ပေါင်းများဖြင့် တိုင်းတာ၍ ချထားရမည်ဟု သိမှတ်ရသည်။ ထိုအပြင်အဆင်အတွင်း၌ နဝဂုဏ န്യാസ (၉ ဆ/၉ မျိုး) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်—ဤအရာကို ဒေသနှင့် ဗာစ্তু သဘောတရားကျွမ်းကျင်သူက ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 39

पञ्चचिंशत्पदो वास्तुर्वैतालाख्यश्चितौ स्मृतः अन्यो नवपदो वास्तुः षोडशाङ्घ्रिस् तथापरः

တည်ဆောက်ရေး (citi) အတွင်း၌ ၂၅ ပဒ (ကွက်) ပါသော ဝါစ্তুပုံစံကို «ဝೈတာလ» ဟု မှတ်ယူကြသည်။ အခြားတစ်မျိုးမှာ ၉ ကွက်ပါ «နဝပဒ» ဖြစ်ပြီး၊ ထို့ပြင် ၁၆ ခြေ/၁၆ ကွက်ပါ ပုံစံတစ်မျိုးလည်း ရှိသည်။

Verse 40

षडस्रत्र्यस्रवृत्तादेर्मध्ये स्याच्चतुरस्रकं इपदे इति घ ईशानाद्याः शिवपदा स्कन्दाद्याः पदिका इति घ समञ्च स्थापने वास्तुश् चतुस्त्रिंशच्छतं भवेदिति घ पुस्तके ऽधिकः पाठः चतुःषष्टिपदो ब्रह्मा इत्य् आदिः, रज्जुवंशादि पूर्ववत् इत्य् अन्तः पाठो ग पुस्तके नास्ति खाते वास्तोः समं पृष्ठे न्यासे ब्रह्मशिलात्मके

ခြောက်ထောင့်၊ သုံးထောင့်၊ စက်ဝိုင်း စသည့် မဏ္ဍလပုံစံများ၏ အလယ်၌ စတုရန်းတစ်ခုကို ထားရမည်ဟု ဆိုပြီး ထိုကို ‘ပဒ’ (pada) ဟူသော ခွဲခြားမှုဟု ခေါ်သည်။ Īśāna မှ စတင်သော ပဒများကို Śiva-pada ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ Skanda မှ စတင်သော ပဒများကို အထောက်အပံ့ပဒ (padikā) ဟု ခေါ်သည်။ စမဉ္စ/ဝေဒိကာကို တည်ထောင်ရာတွင် ဝါစ্তুမဏ္ဍလသည် ၃၃၂ ခွဲခြားမှု ဖြစ်သည်ဟု စာမူတစ်မျိုးက ဆိုသည်။ စာမူအချို့တွင် ‘ဗြဟ္မာသည် ၆၄ ပဒရှိသည်…’ ဟူသော အပိုဖတ်ချက် ရှိပြီး၊ အဆုံးဖတ်ချက် ‘ရဇ္ဇုဝံသ စသည်တို့ကို ယခင်က ဆိုခဲ့သကဲ့သို့’ သည် “ga” စာမူတွင် မတွေ့ရ။ မြေတူး (khāta) ပြုရာတွင် နောက်ဘက်ညီမျက်နှာပြင်ပေါ်၌ ဗြဟ္မသီလာ (Brahmaśilā) ပုံစံဖြင့် နျာသ (nyāsa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 41

शाषाकस्य निवेशे च मूर्तिसंस्थापने तथा पायसेन तु नैवेद्यं सर्वेषां वा प्रदापयेत्

śāṣāka ကို တပ်ဆင်သည့်အခါနှင့် ရုပ်တော်ကို ပရတိဋ္ဌာပန (တည်မြဲအပ်နှံ) ပြုသည့်အခါတွင်လည်း နိုင်ဝေဒျ (naivedya) အဖြစ် ပာယသ (pāyasa) ချိုဆန်ကို ဆက်ကပ်ရမည်၊ သို့မဟုတ် နတ်ဘုရားအားလုံးအတွက် စုပေါင်း၍ ဆက်ကပ်နိုင်သည်။

Verse 42

उक्तानुक्ते तु वै वास्तुः पञ्चहस्तप्रमाणतः गृहप्रासादमानेन वास्तुः श्रेष्ठस्तु सर्वदा

ဖော်ပြထားသည်ဖြစ်စေ မဖော်ပြထားသည်ဖြစ်စေ ဝါစ্তুအတွက် စံမော်ဂျူးကို လက်တံ ၅ (cubits) ဟု ယူရမည်။ ထိုကို အိမ်နှင့် ဘုရားကျောင်းအတိုင်းအတာများတွင် လိုက်လျောအသုံးချလျှင် ထိုဝါစ্তুမော်ဂျူးသည် အမြဲတမ်း အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။

Frequently Asked Questions

The chapter emphasizes precise Vāstu-maṇḍala construction: site leveling, 64-square division (and other grids like 81/100), use of bamboo rods and cord-measures for corners/diagonals, deity-nyāsa by pada-allocation, and avoidance of 12 marma junctions when placing walls and structural elements.

It frames architecture as consecrated action: correct measurement, nyāsa, and offerings transform construction into yajña, aligning craftsmanship with dharma. By ritually harmonizing space (Vāstu) with divine presences, the practitioner supports communal worship and inner purity—linking Bhukti (skillful worldly order) to Mukti (spiritual steadiness and liberation-oriented discipline).