Vyakarana
Sanskrit Grammar
A concise grammar of Sanskrit covering sandhi, samasa, vibhakti, dhatu, pratyaya, and the essential rules of Paninian grammar.
Adhyayas in Vyakarana
Adhyaya 348
Vyākaraṇa—Pratyāhāra System, Upadeśa Conventions, and Manuscript-Critical Notice (Agni Purana, Chapter 348)
ဤအধ্যာယသည် စာမူဝေဖန်ချက်ဖြင့် စတင်ကာ ယခင်ပိုဒ်တစ်ပိုဒ်တွင် စာကူးမှားယွင်း၍ အဓိပ္ပါယ်ပျက်စီးနေသဖြင့် ပယ်ဖျက်ရမည်ဟု ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ထို့ကြောင့် သာသ္တရအတွက် မှန်ကန်သော လက်ဆင့်ကမ်းမှုသည် အရေးကြီးကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် စကန္ဒသည် ဝျာကရဏ—“စကားလုံးတို့၏ တည်မြဲသော သဘောသဘာဝ” ကို ကာတျယာယန အစဉ်အလာအတိုင်း အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြကာ စတင်လေ့လာသူများကိုလည်း သင်ကြားသည်။ သဒ္ဒါလုပ်ငန်းများတွင် သုံးသော နည်းပညာဆိုင်ရာ အမည်များကို မိတ်ဆက်ပြီး၊ “a i u ṇ …” မှ “ha la” အထိရှိသော ရှိဝသုတ္တရ အစဉ်အလာပေါ် မူတည်သည့် ပရတျယာဟာရ နည်းကို အဓိကထားဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် upadeśa စည်းကမ်းအရ အသံများကို it-အမှတ်အသားများနှင့် ဆက်စပ်စဉ်းစားရပြီး စည်းမျဉ်းအသုံးချရာတွင် နှာသံမပါသကဲ့သို့ ယူဆရကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပရတျယာဟာရ ရွေးချယ်မှုသဘောတရား—အစအသံနှင့် အဆုံးအညွှန်းတို့က အကြားရှိ အသံအစုကို သက်ဆိုင်ရာ အကန့်အသတ်အတွင်း ညွှန်ပြသည်—ကို ရှင်းပြသည်။ အဂ္နိပုရာဏ၏ စွယ်စုံကျမ်းဆန်သော မြင်ကွင်းအတွင်း ဝျာကရဏသည် ဝေဒသံတော်ဖတ်ရွတ်မှု၊ ယဇ္ဈပူဇာမှန်ကန်မှုနှင့် အဓိပ္ပါယ်ဖော်ထုတ်မှု ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို ထိန်းသိမ်းပေးသော သန့်ရှင်းသော ကိရိယာဟု တင်ပြကာ ဘာသာဗေဒတိကျမှုကို ဓမ္မနှင့် မောက္ခရည်မှန်းချက်တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Adhyaya 349
Sandhi-siddha-rūpa (The Established Forms/Results of Sandhi)
ဤအধ্যာယသည် ယခင် pratyāhāra စာရင်းပြီးနောက် ချက်ချင်းစတင်ကာ အသံအတိုကောက်မှ sandhi-siddha-rūpa ဟုခေါ်သော သံယောဇဉ်ပေါင်းစည်းမှု၏ “တည်ငြိမ်ပြီးသား ရလဒ်ပုံစံများ” သို့ ပြောင်းလဲတင်ပြသည်။ စကန္ဒသည် svara-sandhi (သရ sandhi) ကို ဥပမာအခြေပြု အတိုချုံးပုံစံများ—daṇḍāgramam, sāgatā, dadhīdam, nadīhate, madhūdakam—ဖြင့် စတင်ကာ မှန်ကန်သော ဖွဲ့စည်းပုံကို အတည်ပြုထားသော ရလဒ်များကို ကြည့်၍ သင်ယူရမည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ရေးအသုံးအနှုန်းနှင့် ဖိုနီမ်ညွှန်း (ḹ ကိုပါ ဖော်ပြခြင်း)၊ အဓိပ္ပါယ်တူ/ကွဲပြားပုံစံတွဲများ၊ သရုပ်ပြ sandhi (ta + iha → tayiha) စသည့် ဝေါဟာရနှင့် ဝိယာကရဏ မှတ်ချက်များသို့ ချဲ့ထွင်သည်။ ထို့ပြင် ဗျည်း sandhi နှင့် visarga မှ ဖြစ်ပေါ်သော ပြောင်းလဲမှုများကို ဥပမာဝါကျတန်းများ (bhavāñ chete / bhavāñ ca śete / bhavāñ śete) ဖြင့် ပြသသည်။ စည်းကမ်း-ဥပမာများနှင့်အတူ စကားသံ၏ သဘောတရား—ချောမွေ့မှု၊ အချိုးအစားညီမှု၊ ကြမ်းတမ်းသော ဗျည်းစုများကို ရှောင်ကြဉ်မှု—ကို ထည့်သွင်းကာ ဓမ္မဘဝတွင် စည်းကမ်းရှိသော အပြောအဆိုနှင့် ဝိယာကရဏမှန်ကန်မှုကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Adhyaya 350
Forms Established by the suP (Nominal Case-Endings) — सुब्विभक्तसिद्धरूपम्
ဤအধ্যာယသည် sandhi မှ ဖြစ်ပေါ်သော ရုပ်ပုံများမှ နာမ်ပုံပြောင်း (nominal inflection) သို့ ကူးပြောင်းသည်။ စကန္ဒသည် ကာတျာယနအား နာမ်အတွက် suP နှင့် ကြိယာအတွက် tiṅ ဟူသော ပုံပြောင်းစနစ်နှစ်မျိုးကို သင်ကြားကာ suP ကို ဝိဘတ္တိ ၇ မျိုး၏ အခြေခံဟု သတ်မှတ်သည်။ ဝိဘတ္တိတိုင်းအတွက် case-suffix အစုများကို စာရင်းပြု၍ dhātu နှင့် ကြိယာပစ္စည်းများ မပါသော နာမ်အခြေ prātipadika အယူအဆနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ အဆုံးသရ (ajanta) နှင့် အဆုံးဗျည်း (halanta) ဟူ၍ ခွဲကာ ပု/မ/နပုန် လိင်အလိုက် စီမံပြီး ‘nāyaka’ စံနမူနာများနှင့် မမှန်ကန်ပုံများ၊ ဝေဒိကပုံများကိုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် kāraka အဓိပ္ပါယ်နှင့် ဆက်စပ်ကာ—ပထမဝိဘတ္တိ (နာမဝိဘတ္တိ) သည် ကိုယ်ပိုင်အဓိပ္ပါယ်နှင့် ခေါ်ဆိုခြင်း, ဒုတိယသည် karman (အရာဝတ္ထု), တတိယသည် karaṇa (ကိရိယာ), စတုတ္ထသည် sampradāna (လက်ခံသူ), ပဉ္စမသည် apādāna (ရင်းမြစ်/ခွဲထွက်မှု), ဆဋ္ဌမသည် ပိုင်ဆိုင်မှု, သတ္တမသည် adhikaraṇa (တည်နေရာ/အခြေခံ) ဟု ရှင်းလင်းသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် sakhā, pati, pitā, gauḥ, rājā, panthā နှင့် ka/ayam/asau စသည့် သဒ္ဒါပုံစံများကို ပုံတူဇယားဖြင့် ပြကာ စံပုံ၊ ခြွင်းချက်နှင့် ပညာရှင်နှင့် ယဇ်ပူဇော်ရေး စကားပြောတွင် အသုံးချပုံကို အလေးပေးထားသည်။
Adhyaya 351
स्त्रीलिङ्गशब्दसिद्धरूपम् (The Established Forms of Feminine Nouns)
ဗျာကရဏာ အစဉ်ကို ဆက်လက်၍ ပုလ္လင်ပုံစံများ ပြီးဆုံးပြီးနောက် ဤအဓ್ಯಾಯတွင် မိန်းမလင်္ဂ နာမ်ပုံစံများ (śabda-siddha-rūpa) ကို အကျဉ်းချုပ်၊ ရွတ်ဆိုမှတ်သားရန် သင့်တော်သည့် ပုံစံဖြင့် တင်ပြသည်။ စကန္ဒက ā-အမြစ် Ramā မော်ဒယ်မှ စ၍ မိန်းမလင်္ဂ အမျိုးအစားများနှင့် မမှန်ကန်သည့်ပုံစံများကိုပါ ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်—ī-အမြစ် nadī၊ ဂုဏ်ပြု/အဘိဓာန်ပုဒ်များ śrī နှင့် strī (အတည်ပြု အစားထိုးပုံစံများပါ)၊ ထို့ပြင် သရ/ဗျည်းအမြစ်နှင့် အထူးနာမ်များ vāk, śrag, dyaus, samit, dṛṣat တို့။ asau/amū စီးရီးကဲ့သို့ သဘောညွှန်/ပရိုနောင်ပုံစံများနှင့် śriyai/śriye၊ bhavatī → bhavanty ကဲ့သို့ ခွင့်ပြုထားသော မျိုးကွဲများကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်သည်။ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ သင်ယူမှု၊ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြမှုနှင့် ရိတုအခမ်းအနားဘာသာတွင် မှန်ကန်သုံးစွဲမှုကို စံချိန်တင်ရန်ဖြစ်ပြီး အဂ္နေယဗိဒျာ၏ နည်းပညာဗျာကရဏာနှင့် ပုရာဏာ၏ ဓမ္မသဘောတရားရှင်းလင်းမှုကို ပေါင်းစည်းထားသည်။
Adhyaya 352
Chapter 352 — Established Forms of Feminine-Gender Words (Strīliṅga-śabda-siddha-rūpa)
ဤအধ্যာယသည် स्त्रीလိင် (strīliṅga) စကားလုံးများ၏ သတ်မှတ်ပြီးသား ပုံစံများကို စုစည်းကာ ဗျာကရဏ အပိုင်းကို ပိတ်သိမ်းပြီး နောက်တစ်ဆင့် နပုংসကလိင် ပုံစံများသို့ ကူးပြောင်းရန် အချိတ်အဆက်အဖြစ် ရပ်တည်သည်။ အဂ္နేయဗိဒ္ယာ၏ သင်ကြားရေးလမ်းစဉ်အရ ဤကဲ့သို့ ပိတ်သိမ်းခြင်းသည် ရွတ်ဆိုခြင်း၊ သင်ကြားခြင်းနှင့် ပူဇော်ရေး စကားပြောတွင် မှန်ကန်အသုံးအနှုန်းကို တည်ငြိမ်စေသည်။ ခေါင်းစဉ်ရှိ siddha-rūpa သည် ခန့်မှန်းသီအိုရီမဟုတ်ဘဲ အာဏာရှိ၍ မှတ်သားရမည့် ပုံစံများကို ဦးတည်ကြောင်း ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ပုရာဏာ၏ နည်းလမ်းဖြစ်သော နည်းပညာဗိဒ္ယာများကို အပိုင်းလိုက် စာရင်းပြုစုတင်ပြခြင်းနှင့် အဓိပ္ပါယ်ကို ဓမ္မတရားအဖြစ် ကာကွယ်ရန် ဗျာကရဏမှန်ကန်မှုကို အရေးကြီးစွာ သတ်မှတ်ခြင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Adhyaya 353
Chapter 353: कारकं (Kāraka — Syntactic Relations) with Vibhakti-Artha (Case-Meaning Integration)
နပုংসကလိင်္ဂ စကားပုံစံများအကြောင်းပြီးနောက် ဆက်လက်လာသော ဗျာကရဏအလွှာတွင်၊ ဤအဓ್ಯಾಯသည် စုကန္ဒက kāraka (ကာရက—ဝါကျဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှု) ကို vibhakti (ကေ့စ်အဆုံးသတ်) ၏ အဓိပ္ပါယ်အင်အားနှင့်အတူ ရှင်းပြမည်ဟု ကတိပြုခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ kartṛ (အလုပ်ပြုသူ) ကို လွတ်လပ်သူဟု သတ်မှတ်ကာ အကြောင်းပြုအာဏာ (causative agency) ကို ခွဲခြားပြီး၊ အလုပ်ပြုသူ ၅ မျိုး၊ karma (အရာဝတ္ထု) ၇ မျိုးဟူသော ခွဲခြားချက်များကို ဓမ္မဆန်၍ Vaiṣṇava သဘောတရားပါသော ဥပမာများ—Śrī နှင့်အတူ Viṣṇu ကို ဦးညွှတ်ခြင်း၊ Hari ၏ မင်္ဂလာအတွက် ပူဇော်ခြင်း၊ Viṣṇu သို့ namaskāra ဖြင့် မုက္ခ (လွတ်မြောက်မှု) ရခြင်း—ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် karaṇa (ကိရိယာ)၊ sampradāna (လက်ခံသူ)၊ apādāna (အရင်းအမြစ်/ခွဲထွက်မှု)၊ adhikaraṇa (တည်နေရာ) တို့ကို တစ်ခုချင်းစီ ဆက်လက်ရှင်းပြကာ ကေ့စ်အသုံးအနှုန်းနှင့် ချိတ်ဆက်သည်။ karmapravacanīya များသည် အက္ကူဇတစ် (ဒွိတီယာ) ယူခြင်း၊ namaḥ/svāhā ကဲ့သို့ အော်ဟစ်စကားများသည် ဒေတီဗ် (စတုတ္ထီ) ယူခြင်း၊ anabhihita အခြေအနေတွင် တတိယနှင့် ဆဋ္ဌီ အသုံးများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် vaiṣayika၊ sāmīpyaka ကဲ့သို့ စတိုင်/အဓိပ္ပါယ် ချို့ယွင်းချက်များနှင့် ရိုးရာ locative အသုံးများကို မှတ်သားကာ နောက်ဆုံးတွင် ဂျနီတစ် (ဆဋ္ဌီ) အသုံးများနှင့် အချို့သော ဒေရိဗေးရှင်းပုံစံများတွင် ဆဋ္ဌီ မသုံးရဟု ကန့်သတ်ချက်ကို ထည့်သွင်းသည်။ စုစုပေါင်းအားဖြင့် နည်းပညာဆန်သော ဗျာကရဏကို အဂ္နేయဗိဒ္ယာအဖြစ် ဓမ္မ၊ အမိန့်တော်၏ ရှင်းလင်းမှုနှင့် ဘက္တိအဓိပ္ပါယ်ကို ထောက်ပံ့ရန် တင်ပြထားသည်။
Adhyaya 354
Kāraka (Case-relations) — Chapter Colophon and Transition
ဤအခန်းသည် ယခင် ဗျာကရဏ ခေါင်းစဉ်၏ အဆုံးသတ်အမှတ်အသားဖြစ်ပြီး၊ အဂ္နိပုရာဏ၏ Vyākaraṇa အပိုင်းတွင် kāraka (ကာရက—ကိစ္စ/ကာရကဆက်နွယ်မှု) အခန်းပြီးဆုံးကြောင်း ကြေညာသည်။ ကော်လိုဖွန်က သင်ရိုးစဉ်ဆက်တင်မှုကို ထူထောင်ကာ ဗျာကရဏကို ပူဇော်ပွဲ၊ ဥပဒေ၊ သာස්တရ အနက်ဖွင့်ဆိုမှုတို့တွင် အဓိပ္ပါယ်ကို ကာကွယ်ပေးသော တရားဝင် Vidyā အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အဆုံးသတ်ပြီးချင်း စာတမ်းသည် နောက်ထပ် သင်ကြားရေးနယ်ပယ် samāsa (စကားပေါင်း/compound) သို့ လှည့်ကာ kāraka ၏ ဝါကျဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုမှ samāsa ၏ ရုပ်-အနက် ချုံ့သိပ်မှုသို့ စနစ်တကျ တိုးတက်သွားကြောင်း ပြသည်။ ထို့ကြောင့် အဂ္နేయ သင်ကြားပုံသည် ဘာသာဗေဒပညာကို ဓမ္မနှင့် မှန်ကန်သော ဗဟုသုတလွှဲပြောင်းမှုအတွက် စည်းကမ်းရှိသော ကိရိယာအဖြစ် ပို့ဆောင်ကြောင်း မော်ဒယ်ပြုသည်။
Adhyaya 355
Chapter 355 — Samāsa (Compounds): Colophon and Transition to Taddhita
ဤအধ্যာယသည် အဆုံးသတ်ကော်လိုဖွန်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ အဂ္နိပုရာဏ၏ ဝျာကရဏကဏ္ဍအတွင်း Samāsa (ပေါင်းစည်းစကားလုံးဖွဲ့စည်းမှု) ဆိုင်ရာရှင်းလင်းချက် ပြီးဆုံးကြောင်းကို မှတ်သားစေသည်။ သာස්တရစနစ်အတိုင်း ပေါင်းစည်း၍ အဓိပ္ပါယ်ကို ချုံ့သိမ်းသော အပိုင်းပြီးနောက်၊ Taddhita သို့ ကူးပြောင်းကာ ဆင်းသက်ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ကို ချဲ့ထွင်သည်။ အဂ္နေယဗေဒအမြင်တွင် ဤအစီအစဉ်သည် ပညာရေးသာမက၊ ဓမ္မစာတမ်းများကို မှန်ကန်စွာနားလည်ရန်နှင့် ပူဇော်ပွဲ၊ သင်ကြားမှုတွင် စည်းကမ်းတကျ အသံထွက်ပြောဆိုရန် အထောက်အကူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤကူးပြောင်းမှုသည် Samāsa ကို ပိတ်ပြီး Taddhita ကို ဖွင့်သော ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်ချက်ဖြစ်ကာ၊ အရှင်အဂ္နိ၏ စွယ်စုံဗေဒကို ဝသိဋ္ဌထံသို့ ဆက်လက်ဖော်ပြစေသည်။
Adhyaya 356
Forms Accomplished by Unādi (affixes) — उणादिसिद्धरूपम्
ဗျာကရဏ သင်ရိုးကို ဆက်လက်တင်ပြ၍ တဒ္ဓိတ (secondary) ဖွဲ့စည်းမှုမှ ဥဏာဒိ-ပရတ္ယယ (Unādi suffixes) သို့ ကူးပြောင်းကာ ကြိယာဓာတ်နောက်တွင် ထည့်သွင်း၍ ရိုးရာတည်ငြိမ်သော စကားလုံးပုံစံများကို ရရှိစေသည်။ ကုမာရ၏ သင်ကြားသံစဉ်အဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး uṇi မှ kāru “လက်မှုပညာရှင်/အလုပ်သမား” စသည့် ထွက်ပေါ်ပုံများကို စာရင်းပြုကာ၊ ဝေဒတွင် “bahula” (မကြာခဏ) တွေ့ရသော ဥဏာဒိဆင်းသက်ပုံစံများကို နိဃဏ္ဍုသဘော စကားလုံးစာရင်းကဲ့သို့ တိုးချဲ့ဖော်ပြသည်။ တစ်နေရာတွင် စာသားမတည်ငြိမ်မှုနှင့် စာမူခွဲအလိုက် ဖတ်ပုံကွဲ (pāṭha-bheda) ရှိကြောင်းလည်း မှတ်သားထားသည်။ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ တိရစ္ဆာန်၊ ဆွေမျိုး၊ နေရာ၊ ပစ္စည်း၊ အဘိဓာန်ဆန်သော အရည်အသွေးတို့၏ ရိုးရာအသုံးအနှုန်းများကို ပေးကာ ဗျာကရဏဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းနှင့် အဓိပ္ပါယ်နားလည်မှုကို ထောက်ပံ့သည်။ အဂ္နေယဗိဒျာ၏ ဘောင်အတွင်း ဤနည်းပညာဗဟုသုတသည် ပူဇော်ပွဲ၊ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးသော အုပ်ချုပ်ရေးအတွက် တိကျသော ဘာသာစကားကို ပံ့ပိုးကာ ဓမ္မကို အကျိုးပြုသည်။
Adhyaya 357
Tिङ्विभक्तिसिद्धरूपम् (Established Forms of Tiṅ-Inflections)
ဤအধ্যာယသည် tiṅ အဆုံးသတ်များ (ကြိယာပုဂ္ဂိုလ်အဆုံးသတ်) ကို ဗျာကရဏာလက်စွဲအဖြစ် တိုတောင်းစွာ ရှင်းလင်းပြီး bhāva (အမည်မဖော် လုပ်ရပ်/အခြေအနေ), karma (ဝတ္ထုဦးတည်/အကမ္မ), kartṛ (အကောင်အထည်ဖော်သူ/အကမ္မမဟုတ်) တို့အလိုက် အသုံးချပုံကို ဖော်ပြသည်။ အရင် uṇādi အကြောင်းအရာနှင့် စာသားဆက်စပ်မှု ချို့ယွင်းနေကြောင်း မှတ်သားပြီးနောက် lakāra များ၏ အဓိပ္ပါယ်နယ်ပယ်ကို စနစ်တကျ ရေတွက်သည်—laṭ ပစ္စုပ္ပန်၊ liṅ အမိန့်/ဆန္ဒနှင့် မင်္ဂလာဆုတောင်း၊ loṭ အမိန့်နှင့် ကောင်းချီး၊ laṅ အဝေးအတိတ်၊ luṅ နှင့် liṭ အတိတ် (liṭ သည် မမြင်ရ/အလွဲသိ အတိတ်ကို အလေးပေး)၊ luṭ/ḷṅ အနာဂတ်။ ထို့နောက် ပုဂ္ဂိုလ်အဆုံးသတ်များနှင့် parasmaipada/ātmanepada ခွဲခြားမှုကို bhū (“ဖြစ်/ရှိ”) နှင့် edh (“တိုးတက်/မီးတောက်”) စသည့် ဓာတုများဖြင့် ပုံစံပြကာ အခြား ဓာတုအုပ်စုများနှင့် vikaraṇa မှတ်ချက်များကိုပါ ထည့်သွင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် san (လိုချင်မှု), ṇic (ဖြစ်စေမှု), yaṅ (ထပ်ခါထပ်ခါ), yaṅ-luk တို့ကဲ့သို့ ဆင်းသက်ပုံစံများကို အသုံးအနှုန်းဥပမာများနှင့် “rūpaka” မော်ဒယ်ပုံစံများဖြင့် ချိတ်ဆက်ပြသသည်။
Adhyaya 358
Chapter 358 — कृत्सिद्धरूपम् (The Established Forms of Kṛt: Primary Nominal Derivatives)
ဗျာကရဏ သင်ရိုးကို ဆက်လက်တင်ပြရာတွင် စာတမ်းသည် tiṅ-siddharūpa (ကြိယာပုဒ်အဆုံးသတ်များ) မှ kṛt-siddharūpa (မူလနာမ်ဆင်းသက်ပုံစံများ) သို့ ကူးပြောင်းသည်။ ကုမာရက kṛt-အဖစ်များက နာမ်နှင့် ပါတီစီပယ်များကို bhāva (လုပ်ရပ်/အခြေအနေ), karman (အရာဝတ္ထု), kartṛ (လုပ်ဆောင်သူ) ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကဏ္ဍ ၃ မျိုးအပေါ် အခြေခံ၍ ဖန်တီးပေးကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ lyuṭ/ktin/ghaÑ သည် လုပ်ရပ်အဘstract နာမ်များအတွက်၊ kta မျိုးရိုး ပါတီစီပယ်များသည် အများအားဖြင့် လုပ်ဆောင်သူကို ညွှန်းသော်လည်း တခါတရံ လုပ်ရပ် သို့မဟုတ် အရာဝတ္ထုကိုလည်း ညွှန်းနိုင်သည်။ śatṛ/śānac, vuṇ/tṛc ကဲ့သို့ ပါတီစီပယ်/အေးဂျင့်ဖွဲ့စည်းပုံများကိုလည်း စာရင်းပြုထားသည်။ ထို့ပြင် kvip ဆင်းသက်ပုံ (ဥပမာ svayambhū), liṭ ပြည့်စုံကာလ ပါတီစီပယ်ပုံစံ (kvan-su/kān) နှင့် chandas (ဝေဒ) တွင် အလွန်များစွာ တွေ့ရသော uṇādi ဆင်းသက်ပုံများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ သင်ကြားပုံစံမှာ အဖစ်→အဓိပ္ပါယ်→ဥပမာ ဟူ၍ အမျိုးအစားခွဲကာ ဗျာကရဏသည် မှန်ကန်စွာ နားလည်ရန်နှင့် ဓမ္မတရားနှင့် ကိုက်ညီသော ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှုအတွက် ထင်ရှားဖော်ပြထားသော ကိရိယာဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးသည်။
Adhyaya 359
Kṛt-siddha-rūpa (Completed Derivative Forms) — Conclusion
ဤအဆုံးသတ်အမှတ်အသားသည် kṛt-ဆင်းသက်ပုံစံများအပေါ်ရှိ ယခင်ဗျာကရဏအပိုင်းကို တံဆိပ်ခတ်ပြီး “siddha” (တည်မြဲပြီးစီးသော) ရုပ်ပုံဗေဒရလဒ်များ ပြည့်စုံသွားကြောင်းကို အလေးပေးသည်။ အဂ္နိပုရာဏ၏ ဗျာကရဏသင်ကြားမှုတွင် အဆုံးသတ်များသည် စာသားချိတ်ဆက်ချက်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ကာ သင်ယူသူကို စကားလုံးဖွဲ့စည်းနည်းစည်းမျဉ်းများမှ ဝေါဟာရဗေဒ/အဘိဓာန်ဆိုင်ရာ အသုံးချမှုသို့ ကူးပြောင်းစေသည်။ အခန်းအဆုံး ကော်လိုဖွန်သည် အဂ္နိ၏ ဝသိဋ္ဌအား သင်ကြားသော ဆွေးနွေးပုံအာဏာကို ထပ်မံတည်မြဲစေပြီး နည်းပညာဗျာကရဏကို ထုတ်ဖော်ပေးသော ဗေဒသဘော ဉာဏ်အဖြစ် ဖော်ပြကာ နောက်အခန်းတွင် လိင် (nāma-liṅga)၊ အဓိပ္ပါယ်တူ (paryāya) နှင့် အဓိပ္ပါယ်မျိုးစုံ (nānārtha) အလိုက် စနစ်တကျ စကားလုံးအုပ်စုများကို စာရင်းပြုစု၍ စည်းကမ်းရှိသော ပြောဆိုမှုနှင့် အနက်ဖွင့်ခြင်းအတွက် ပြင်ဆင်ပေးသည်။