Adhyaya 105
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 10539 Verses

Adhyaya 105

नगरादिवास्तुकथनं (Discourse on Vāstu for Cities and Related Settlements)

အီရှ္ဝရ သခင်သည် မြို့၊ ရွာ၊ ကာကွယ်ခံတပ်တို့၏ စီးပွားတိုးတက်ရေးအတွက် ဝါஸ್ತುပူဇာ၏ ရိတု-နည်းပညာအခြေခံကို ၈၁-ပဒ (၉×၉) မဏ္ဍလဖြင့် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထို့နောက် အာကာသအတွင်း လျှို့ဝှက်သဘောနှင့် ဒေဝတားအစီအစဉ်ကို ချမှတ်ကာ အရှေ့ဘက် nāḍī များကို အမည်ပေး၍ မဏ္ဍလ၏ “ခြေ/ပဒ” များနှင့် ဆက်စပ်သော အမည်ခေါ်များကို ရေတွက်ကာ ဦးတည်ရာ၊ အလယ်ဦးတည်ရာနှင့် ပန်းပွင့်ကဲ့သို့ ခွဲပိုင်းများတွင် ဒေဝတားနှင့် အင်အားများကို ခန့်အပ်သည် (Māyā, Āpavatsa, Savitṛ/Sāvitrī/Vivasvān, Viṣṇu, Mitra စသည်တို့၏ အထူးနေရာချမှုပါဝင်)။ ကောစမော်လောဂျီမှ ဆောက်လုပ်ရေးသို့ ရွေ့ကာ ekāśīpada ဘုရားကျောင်းပုံစံ၊ śatāṅghrika မဏ္ဍပ စသည့် ပုံစံများ၊ အခန်းခွဲနေရာချမှုနှင့် နံရံ၊ လမ်း (vīthī/upavīthī) အချိုးအစား၊ Bhadrā၊ Śrī-jaya စသည့် အပြင်အဆင်မျိုးကွဲများကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် တစ်ခန်းမှ ရှစ်ခန်းတိုင်အောင် အိမ်အမျိုးအစားများ၊ ဦးတည်ရာချို့ယွင်းမှုနှင့် śūla/triśūla/triśālā အမှတ်အသားများအပေါ် အနိမိတ်ဖတ်ခြင်းကို သင်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အိပ်ရာ၊ လက်နက်၊ ငွေကြေး၊ နွားကောင်၊ အဓိကသင်္ကာရ (ဒိက္ခာ/အုပနယန) နေရာတို့ကို ဦးတည်ရာအလိုက် ဇုန်ခွဲကာ အကြွင်းအကျန်အပေါ် မူတည်သည့် အိမ်အမျိုးအစားခွဲခြားနည်းနှင့် တံခါးတည်နေရာအလိုက် အကျိုးရလဒ် (phala) များကို အသေးစိတ်ပေး၍ ဝါஸ্তু-ရှာစတြာကို ဒေဝတားအစီအစဉ်နှင့် ကိုက်ညီစေသော ဓမ္မပညာအဖြစ် တည်ငြိမ်သော Bhukti နှင့် မင်္ဂလာရှိသော နေထိုင်မှုအတွက် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सामान्यप्रासादलक्षणं नाम चतुरधिकशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चाधिकशततमो ऽध्यायः नगरादिवास्तुकथनं ईश्वर उवाच नगरग्रामदुर्गाद्या गृहप्रासादवृद्धये च द्वारे श्वभ्रबिद्धे इति ख , घ , ङ च मार्गवेधैश् च इति छ चुल्लीबिद्धे इति ख , ङ च शिलाबिद्धेन मूढतां इति ग , ज च नगरग्रामदुर्गादौ इति ख , छ , ज च नगरग्रामदुर्गाख्यमिति घ एकाशीतिपदैर् वस्तुं पूजयेत् सिद्धये ध्रुवं

ဤသို့ အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ «ပရာသာဒ (ဘုရားကျောင်း/နန်းတော်) ၏ အထွေထွေ လက္ခဏာများ» ဟူသော အခန်း ၁၀၄ ပြီးဆုံး၏။ ယခု «မြို့၊ ရွာ၊ တောင်ခံတပ် စသည့် နေရာများအတွက် ဝါස්တု (Vāstu) ဆိုင်ရာ ဟောပြောချက်» ဟူသော အခန်း ၁၀၅ စတင်၏။ ဘုရားရှင် မိန့်တော်မူသည်– «မြို့၊ ရွာ၊ တပ်မြို့ စသည့်နေရာများ၌ အိမ်နှင့် ပရာသာဒတို့ တိုးတက်စေလိုလျှင် ၉×၉ ဝါස්တုမဏ္ဍလ၏ ပဒ ၈၁ ဖြင့် ဝါස්တု (နေရာ၏ သဘောတရား/ဝိညာဉ်) ကို သေချာပူဇော်ရမည်၊ ထိုသို့ပြုလျှင် မလွဲမသွေ အောင်မြင်မှု ရရှိမည်»။

Verse 2

प्रागास्या दशधा नाड्यास्तासां नामानि च ब्रुवे शान्ता यशोवती कान्ता विशाला प्राणवाहिनी

အရှေ့ဘက် (ရှေ့မျက်နှာ) တွင် နာဍီ (သိမ်မွေ့သော လမ်းကြောင်း) ဆယ်ခု ရှိသည်။ ထိုတို့၏ အမည်များကို ငါဆိုမည်။ ၎င်းတို့မှာ– ရှာန္တာ၊ ယရှောဝတီ၊ ကာန္တာ၊ ဝိသာလာ၊ နှင့် ပရာဏဝါဟိနီ ဖြစ်သည်။

Verse 3

सती वसुमती नन्दा सुभद्राथ मनोरमा उत्तरा द्वादशान्याश् च एकाशीत्यङ्घ्रिकारिका

«(သူမသည်) သတီ၊ ဝသုမတီ၊ နန္ဒာ၊ သုဘဒြာ၊ ထို့ပြင် မနောရမာ၊ ဥတ္တရာ၊ နှင့် အခြားအမည် ဆယ့်နှစ်ပါဝင်၍—ဤသို့ ‘အင်္ဃြိ-ကာရိကာ’ ဟူသော အမည်မှတ်စု စုစုပေါင်း ရှစ်ဆယ့်တစ် ဖြစ်သည်»။

Verse 4

हरिणी सुप्रभा लक्ष्मीर्विभूतिर्विमला प्रिया जया ज्वाला विशोका च स्मृतास्तत्रपादतः

သူမ၏ ခြေတော်အနီး၌ အောက်ပါအမည်/ဂုဏ်နာမများကို မှတ်သားကြသည်– ဟရိဏီ၊ သုပြဘာ၊ လက္ခ္မီ၊ ဝိဘူတိ၊ ဝိမလာ၊ ပရိယာ၊ ဇယာ၊ ဇွာလာ၊ နှင့် ဝိရှောကာ။

Verse 5

ईशाद्यष्टाष्टकं दिक्षु यजेदीशं धनञ्जयं शक्रमर्कं तथा सत्यं भृशं व्योम च पूर्वतः

အရပ်ဒిశများတွင် ဣဿ (Īśa) မှ စသော အရှစ်စုကို ပူဇော်ရမည်။ အမည်များမှာ– ဣဿ၊ ဓနဉ္ဇယ၊ သက္ကရ (Śakra)၊ အရ္က (Arka)၊ သတ္တျ (Satya)၊ ဘೃရှ (Bhṛśa)၊ နှင့် ဗျောမန် (Vyoman) ဖြစ်ပြီး၊ အရှေ့ဘက်မှ စ၍ တည်နေရာချကာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 6

हव्यवाहञ्च पूर्वाणि वितथं भौममेव च कृतान्तमथ गन्धर्वं भृगं मृगञ्च दक्षिणे

အရှေ့ဘက်တွင် ဟဗျဝါဟ (အဂ္နိ)၊ ပူರ್ವာဏိ၊ ဝိတထ၊ နှင့် ဘောမ (မင်္ဂလာဂြိုဟ်/မားစ်) ကို တည်/ပူဇော်ရမည်။ တောင်ဘက်တွင် ကൃതာန္တ (ယမ)၊ ဂန္ဓರ್ವ၊ ဘೃဂု နှင့် မೃဂ ကို တည်ရမည်။

Verse 7

पितरं द्वारपालञ्च सुग्रीवं पुष्पदन्तकं वरुणं दैत्यशेषौ च यक्ष्माणं पश्चिमे सदा

အနောက်ဘက်တွင် အမြဲတမ်း ပိတೃများ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ)၊ ဒွာရပါလ (တံခါးစောင့်)၊ စုဂ္ရီဝ၊ ပုಷ္ပဒန္တက၊ ဝရုဏ၊ ကျန်ရှိသော ဒೈတျများနှင့် ယက္ષ္မာဏ ကို တည်/ဖိတ်ခေါ်ရမည်။

Verse 8

रोगाहिमुख्यो भल्लाटः सौभाग्यमदितिर्दितिः नवान्तः पदगो ब्रह्मा पूज्योर्धे च षडङ्घिगाः

«ရောဂ»၊ «အဟိ-မုခ്യ» (မြွေတို့၏ အကြီးအကဲ)၊ «ဘ္ဟလ္လာဋ»၊ «စောဘဂျ»၊ «အဒိတိ»၊ «ဒိတိ»၊ «နဝါန္တ»၊ «ပဒဂ»၊ «ဗြဟ္မာ» နှင့် «ပူဇျ» ကို (တည်) ရမည်။ ထို့ပြင် အထက်ပိုင်းတွင် «ခြေခြောက်ပါးရှိသူများ» (ṣaḍ-aṅghigāḥ) လည်း ရှိသည်။

Verse 9

ब्रह्मेशान्तरकोष्ठस्थ मायाख्यान्तु पद्द्वये तदधश्चापवत्साख्यं केन्द्रन्तरेषु षट्पदे

ဗြဟ္မာနှင့် ဣရှ (ဣဿာ) တို့၏ အတွင်းခန်းများတွင် ကြာပန်းရွက်နှစ်ရွက်ပေါ်၌ «မာယာ» ဟုခေါ်သော (အက္ခရာ/အာသန) ကို တည်ရမည်။ ထို့အောက်တွင် «အာပဝတ္စ» ဟုအမည်ရသူကို ဗဟိုများကြားရှိ ကြာရွက်ခြောက်ရွက်ပေါ်၌ တည်ရမည်။

Verse 10

या दशान्याश्चेति ख , ग , घ , ङ , ज च सूत्रपादत इति ग सूत्रपातत इति छ शक्रमेकं तथापत्यमिति झ रोगाहिमोक्षेति ख , छ च सोमरूप्यदितौ दितिमिति ख षडङ्गका इति ग गोष्ठस्थ इति छ मरीचिकाग्निमध्ये तु सविता द्विपदस्थितः सावित्री तदधो द्व्यंशे विवस्वान् षट्पदे त्वधः

«အခြားတစ်ဆယ်တို့လည်း…»—ဟု Kha, Ga, Gha, Ṅa နှင့် Ja စာမူများတွင် ဖတ်သည်။ «စူတ်ရ-ခြေ၏ အရပ်မှ»—ဟု Ga ဖတ်သည်; «စူတ်ရကို ချထား/ပစ်ထားသော အရပ်မှ»—ဟု Cha ဖတ်သည်။ «တစ်ပါးသည် သက္က (Śakra) ဖြစ်၍ ထိုနည်းတူ သားစဉ်မြေးဆက်»—ဟု Jha ဖတ်သည်။ «ရောဂါနှင့် မြွေဘေးမှ လွတ်မြောက်ခြင်းအတွက်»—ဟု Kha နှင့် Cha ဖတ်သည်။ «ဆိုမသည် ငွေရောင်သဏ္ဌာန်; အဒိတိနှင့် ဒိတိ၌»—ဟု Kha ဖတ်သည်။ «အင်္ဂါခြောက်ပါး (ṣaḍ-aṅga) ရှိသည်»—ဟု Ga ဖတ်သည်။ «ဂိုဋ္ဌ (နွားတဲ) အတွင်းတည်သည်»—ဟု Cha ဖတ်သည်။ «မရီစိကာ-အဂ္နိ» (ရောင်ခြည်သဏ္ဌာန် မီး) အလယ်၌ စဝိတೃသည် ခြေနှစ်ပါးတည်နေရာဖြင့် တည်ရှိသည်။ ထို့အောက်၌ နှစ်ပိုင်းခွဲရာတွင် စာဝိတြီ ရှိသည်။ ထို့အောက်၌ ခြေခြောက်ပါးတည်နေရာဖြင့် ဝိဝသွာန် ရှိသည်။

Verse 11

पितृब्रह्मान्तरे विष्णुमिन्दुमिन्द्रं त्वधो जयं वरुणब्रह्मणोर्मध्ये मित्राख्यं षट्पदे यजेत्

ပိတೃ (Pitṛ) နတ်နှင့် ဘြဟ္မာအကြားရှိ နေရာတွင် ဗိෂ္ဏုကို ပူဇော်ရမည်။ အခြားနေရာတွင် လကိုလည်းကောင်း အိန္ဒြကိုလည်းကောင်း ပူဇော်ရမည်။ အောက်ဘက်တွင် ဇယ (Jaya) ကို ပူဇော်ရမည်။ ဝရုဏနှင့် ဘြဟ္မာအကြားတွင် မိတ္တ (Mitra) ဟုခေါ်သော နတ်ကို ပူဇော်ရမည်—ဤသို့ဖြင့် ခြောက်ပွင့်ပဒ (ṣaṭpada) မဏ္ဍလတွင် ပူဇော်မှုကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 12

रोगब्रह्मान्तरे नित्यं द्विपञ्च रुद्रदासकम् तदधो द्व्यङ्घ्रिगं यक्ष्म षट्सौम्येषु धराधरं

«ရောဂ» နေရာနှင့် «ဘြဟ္မာ» နေရာအကြားရှိ မဏ္ဍလအတွင်းတွင် အမြဲတမ်း «ရုဒြ-ဒါသက» (Rudra-dāsaka) ဟုခေါ်သော အစုကို «နှစ်နှင့်ငါး» ဟူသော ကိန်းဂဏန်းအစုအဖြစ် ထား/ရွတ်ဆိုရမည်။ ထိုအောက်တွင် «ယက္ခမာ» (yakṣmā—ခန္ဓာကိုယ်ပျက်စီးစေသောရောဂါ) ကို «နှစ်ခြေရှိသော» အဖြစ် ထား/ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့ပြင် «ဆောမျ» (Saumya) နေရာ ခြောက်ခုတွင် «ဓရာဓရ» (Dharādhara) ကို ထား/ရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 13

चरकीं स्कन्दविकटं विदारीं पूतनां क्रमात् जम्मं पापं पिलिपिच्छं यजेदीशादिवाह्यतः

အစဉ်လိုက် «ကရကီ» (Carakī)၊ «စကန္ဒ-ဝိကဋ» (Skanda-vikaṭa)၊ «ဝိဒါရီ» (Vidārī)၊ «ပူတနာ» (Pūtanā) တို့အား ယဇ్ఞ/ဟောမဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် «ဇမ္မ» (Jamma)၊ «ပါပ» (Pāpa)၊ «ပိလိပိချ္ချ» (Pilipiccha) တို့အားလည်း ပူဇော်ရမည်—အီရှ (Īśa) ဦးဆောင်သော အစုမှ စတင်၍ အနာဘေးတို့ကို မောင်းထုတ်ရန် ဖြစ်သည်။

Verse 14

एकाशीपदं वेश्म मण्डपश् च शताङ्घ्रिकः पूर्ववद्देवताः पूज्या ब्रह्मा तु षोडशांशके

ဗိမာန်/အိမ်တော် (veśman) ကို ၈၁ စတုရန်း (ekāśīpada) အစီအစဉ်ဖြင့် ခင်းကျင်းရမည်။ မဏ္ဍပ (maṇḍapa) ကို ၁၀၀ ယူနစ် (śatāṅghrika) အတိုင်းအတာဖြင့် ဆောက်လုပ်ရမည်။ နတ်များကို ယခင်ဖော်ပြခဲ့သကဲ့သို့ ပူဇော်ရမည်။ ဘြဟ္မာကိုမူ ၁၆ ပိုင်းခွဲ (ṣoḍaśāṃśa) အတွင်း၌ တင်ထား/ပူဇော်ရမည်။

Verse 15

मरीचिश् च विवस्वांश् च मित्रं पृथ्वीधरस् तथा दशकोष्ठस्थिता दिक्षु त्वन्ये बेशादिकोणगाः

မရီချိ (Marīci)၊ ဝိဝသွာန် (Vivasvān—နေမင်း)၊ မိတ္တ (Mitra) နှင့် ပෘထ္ဝီဓရ (Pṛthvīdhara) တို့သည် ဦးတည်ရာအရ အခန်း ၁၀ ခန်းတွင် တည်ရှိကြသည်။ အခြားနတ်များသည် ဝေသ (Veśa) မှ စ၍ အလယ်ထောင့်များ (intermediate corners) တွင် တည်ရှိကြသည်။

Verse 16

दैत्यमाता तथेशाग्नी मृगाख्यौ पितरौ तथा पापयक्ष्मानिलौ देवाः सर्वे सार्धांशके स्थिताः

ဒೈတျမိခင်၊ ထို့အတူ ဣဿ (Īśa) နှင့် အဂ္နိ၊ မೃဂ (Mṛga) ဟုခေါ်သော အတွဲ၊ ထို့ပြင် ပိတೃ (Pitṛ) များ၊ ပာပ (Pāpa)၊ ယက္ရှ္မာ (Yakṣmā)၊ အနိလ (Anila) ဟူသော အင်အားများ—ဤဒေဝတားအားလုံးသည် စာဓာံśက (Sārdhāṃśaka) ခွဲခန်း၌ တည်နေကြသည်။

Verse 17

यत्पाद्योकः प्रवक्ष्यामि सङ्क्षेपेण क्रमाद् गुह इति ख , छ च ब्रह्मान्ताः षोडशांशके इति ग , ज च पृथ्वीधरन्तथेति ख त्वन्येवेशादिके गणा इति ख , छ च दैत्यमाता भवेशाग्नी इति ख दैत्यमाता हरेशाग्नी इति घ , ज च यज्ञाद्योक इति ङ सदिग्विंशत्करैर् दैर्घ्यादष्टाविंशति विस्तरात्

ယခု ငါသည် အစဉ်လိုက် အကျဉ်းချုပ်ဖြင့် ‘ဂုဟာ’ (Guhā) အတန်းမှ စ၍ အခြားအတန်းများကို (အချို့ပုဒ်မူအရ) ‘ဗြဟ္မာ’ (Brahmā) အတန်းအထိ၊ အပိုင်း ၁၆ ပိုင်းခွဲခြားသည့် ကန်နွန်များကို ဖော်ပြမည်။ ထို့အတူ ‘ပೃထဝီဓရ’ (Pṛthvīdhara) စသည်တို့နှင့် ‘ဝေရှ/ဝေရှတူ’ (Veśa) အစပြုသော အမျိုးအစားအုပ်စုများလည်း ပါသည်။ မူကွဲဖတ်ချက်များတွင် ‘ဒೈတျမိခင်–ဘဝေရှ–အဂ္နိ’ သို့မဟုတ် ‘ဒൈတျမိခင်–ဟရေရှ–အဂ္နိ’ ဟုဆိုကြပြီး၊ ‘ယဇ్ఞ’ (Yajña) အစပြုသော စုတစ်စုလည်း ရှိသည်။ အလျား ၁၂၀ ဟတ်၊ အနံ ၂၈ ဟတ်ဖြစ်သည်။

Verse 18

शिशिराश्रयः शिवाख्यश् च रुद्रहीनः सदोभयोः रुद्रद्विगुणिता नाहाः पृथुष्णोभिर्विना त्रिभिः

‘ရှိရှိရာအာရှရယ’ (Śiśirāśraya) နှင့် ‘ရှိဝါချ’ (Śivākhya)၊ ‘ရုဒ္ရဟီန’ (Rudrahīna)၊ ‘စဒောဘယ’ (Sadobhaya) ဟူသော အမျိုးအစားများရှိသည်။ ‘နာဟာ’ (Nāhā) အုပ်စုသည် “ရုဒ္ရ၏ နှစ်ဆ” အရေအတွက်ဖြင့် သတ်မှတ်ရ며၊ ‘ပೃထုṣṇု’ (Pṛthuṣṇu) ဟုခေါ်သော သုံးခုကို မပါဝင်စေဘဲ ရေတွက်သည်။

Verse 19

स्याद्ग्रहद्विगुणं दैर्घ्यात्तिथिभिश् चैव विस्तरात् सावित्रः सालयः कुड्या अन्येषां पृथक्स्त्रिंशांशतः

ဂြဟ (graha) ဟုခေါ်သော အတွင်းသန့်ရှင်းခန်းသည် အလျားကို မော်ဂျူး၏ နှစ်ဆ ဖြစ်ရမည်။ အနံကိုမူ တိထိ (tithi) များအတိုင်း ချဲ့ထွင်ရမည်။ စာဝိတ္ရ (Sāvitra) အမျိုးအစား စာလယ (sālaya) နှင့် ၎င်း၏ ပတ်လည်နံရံ ကုဍ္ယာ (kuḍyā) ကို စီမံတည်ဆောက်ရမည်။ အခြားအမျိုးအစားများအတွက်တော့ တစ်မျိုးချင်းစီကို တြိṃśāṃśa (၁/၃၀) ခွဲခြားမှုဖြင့် သီးခြားတိုင်းတာရမည်။

Verse 20

कुड्यपृथुपजङ्घोच्चात् कुड्यन्तु त्रिगुणोच्छयं कुड्यसूत्रसमा पृथ्वी वीथी भेदादनेकधा

နံရံ၏ အထူနှင့် အောက်ခံအလွှာ (pajaṅghā) ၏ အမြင့်ကို အခြေခံ၍ နံရံ၏ အမြင့်တင်မှုကို သုံးဆ ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရမည်။ မြေပြင်အဆင့်ကို နံရံ၏ လမ်းညွှန်ကြိုး (string-line) နှင့် တန်းညီအောင် ထိန်းထားရမည်။ ဝီသီ (vīthī) ဟုခေါ်သော လမ်း/လျှောက်လမ်းများသည် ခွဲခြားမှုအလိုက် အမျိုးမျိုးရှိသည်။

Verse 21

भद्रे तुल्यञ्च वीथीभिर्द्वारवीथी विनाग्रतः श्रीजयं पृष्ठतो हीनं भद्रोयं पार्श् चयोर्विना

«ဘဒြာ» အစီအစဉ်တွင် တံခါးလမ်း (dvāra-vīthī) ကို အခြားလမ်းများနှင့် အကျယ်တူအောင် ပြုလုပ်ရမည်၊ သို့သော် ရှေ့ဘက်ထွက်ပေါ်သော အစိတ်အပိုင်း (agra) မရှိစေရ။ «ශ්ရီ-ဇယ» အစီအစဉ်သည် နောက်ဘက်တွင် ချို့ယွင်းပြီး၊ ဤဘဒြာပုံစံမှာ ဘေးနှစ်ဖက်တွင် တိုးချဲ့ခွဲထွက်မှု မရှိ။

Verse 22

गर्भपृथुसमा वीथी तदर्धार्धेन वा क्वचित् वीथ्यर्धेनोपवीथ्याद्यमेकद्वित्रिपुरान्वितम्

အဓိကလမ်း (vīthī) ၏အကျယ်ကို အတွင်းအူတိုင် «ဂರ್ಭ» (garbha) နှင့် တူညီအောင်ထားရမည်၊ တချို့အခါတွင် ထို၏ တစ်ဝက်အဖြစ်လည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အထောက်အလမ်း (upavīthī) နှင့် အခြားအစိတ်အပိုင်းများကို vīthī အကျယ်၏ တစ်ဝက်အဖြစ်ထားနိုင်ပြီး၊ မြို့ (pura) တစ်မြို့၊ နှစ်မြို့ သို့မဟုတ် သုံးမြို့အတွက် အစီအစဉ်ချနိုင်သည်။

Verse 23

सामान्यानाथ गृहं वक्ष्ये सर्वेषां सर्वकामदं एकद्वित्रिचतुःशालमष्टशालं यथाक्रमात्

ယခု ငါသည် လူအားလုံးအတွက် ဆန္ဒအလိုအလျောက် ပြည့်စုံစေသည်ဟု ဆိုသော အထွေထွေသုံး အိမ်အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြမည်။ အစဉ်လိုက်အားဖြင့် တစ်ခန်းမဏ္ဍပ၊ နှစ်ခန်း၊ သုံးခန်း၊ လေးခန်းနှင့် ရှစ်ခန်း အစီအစဉ်တို့ ဖြစ်သည်။

Verse 24

एकं याम्ये च सौमास्यं द्वे चेत् पश्चात् पुरोमुखम् चतुःशालन्तु साम्मुख्यात्तयोरिन्द्रेन्द्रमुक्तयोः

တောင်ဘက် (yāmya) တွင် မျက်နှာ/တံခါး တစ်ခုထားရမည်၊ မြောက်ဘက် (saumya) တွင်တော့ မြောက်သို့ မျက်နှာမူစေရ။ နှစ်ခုရှိလျှင် တစ်ခုကို အနောက်မူ၊ တစ်ခုကို အရှေ့မူအောင် စီစဉ်ရမည်။ သို့ရာတွင် လေးဘက်ခန်းမ (catuḥśālā) တွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်အောင်ထားရ며၊ ထိုအခါ အင်ဒြာနှင့် ဆက်နွယ်သော အကျိုး (လောကီအာဏာ) နှင့် အင်ဒြာမှ လွတ်မြောက်ခြင်း (မောက္ခ) ကို ရစေသည်။

Verse 25

शिवास्यमम्बुपास्यैष इन्द्रास्ये यमसूर्यकं र इत्य् आदिः, त्रिगुणोच्छ्रयमित्यन्तः पाठो झ पुस्तके नास्ति गर्भपीठसमा इति ख , घ , झ च सौम्यास्यं द्वे द्वे पश्चात्पुरोमुखमिति ख सौम्याख्यं द्वे च पश्चादधोमुखमिति झ सावित्रः सालयः कोटीनां तपसा प्राक्सौम्यस्थे च दण्दाख्यं प्राग्याम्ये वातसञ्ज्ञकं

ဤပိုဒ်သည် ပူဇော်ရေး/မန္ဒလ အစီအစဉ်တွင် အသုံးပြုသော «မျက်နှာ» (āsya) နှင့် တည်နေရာများအကြောင်း စာမူကွဲဖတ်ချက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်—«śivāsya … ambu-pāsya …» ဟူသောဖတ်ချက်နှင့်၊ အင်ဒြာ၏ မျက်နှာအတွက် «yama-sūryaka …» ဟူသောဖတ်ချက် (အက္ခရာ «ra» ဖြင့်အစ) တို့ဖြစ်သည်။ «triguṇocchrayam» ဖြင့်ဆုံးသောဖတ်ချက်ကို Jha စာမူတွင် မတွေ့ရ။ «garbha-pīṭha (သန့်ရှင်းခုံတင်) နှင့်တူ» ဟူသောစကားစုကို Kha, Gha, Jha စာမူများတွင် အတည်ပြုထားသည်။ «Saumya» မျက်နှာအကြောင်း Kha တွင် “နှစ်နှစ်ရှိ၍ နောက်ဘက်တွင်ထားကာ ရှေ့သို့မျက်နှာမူ” ဟုဆိုသော်လည်း Jha တွင် “Saumya ဟုခေါ်သော နှစ်ခုသည် နောက်ဘက်တွင်ရှိ၍ အောက်သို့မျက်နှာမူ” ဟုဖတ်သည်။ ထို့ပြင် «Sāvitra» (နေမင်းဆိုင်ရာ) သည် ကုဋိများသောနှစ်များ တပသဖြင့် «Sālaya» ဟုအမည်ရကြောင်း၊ Saumya ၏ အရှေ့ဘက်တွင် «Daṇḍa» ဟုခေါ်သောတစ်ခုရှိပြီး၊ Yāmya ၏ အရှေ့ (အရှေ့တောင်) တွင် «Vāta» ဟုခေါ်သောတစ်ခုရှိကြောင်းကိုလည်း မှတ်သားထားသည်။

Verse 26

आप्येन्दौ गृहवल्याख्यं त्रिशूलं तद्विनर्धिकृत् पूर्वशलाविहीनं स्यात् सुक्षेत्रं वृद्धिदायकं

«အာပျ» နှင့် «အိန္ဒု» ဆိုင်ရာ ဒిశ/ဓာတ်ကဏ္ဍတွင် «ဂೃಹဝလီ» ဟုခေါ်သော အမှတ်နှင့် «တ្រីရှူလ» ဟုခေါ်သော လက္ခဏာတို့ကို ချို့ယွင်းမရှိအောင် (တစ်ဝက်အပိုင်းလျော့မထားဘဲ) ပြုလုပ်ပြီး အရင် «ရှလာ» အပြစ်မရှိလျှင် ထိုမြေကွက်သည် ကောင်းမွန်၍ တိုးတက်ကြီးပွားမှုနှင့် စည်းစိမ်ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 27

याम्ये हीने भवेच्छूली त्रिशालं वृद्धिकृत् परं यक्षघ्नं जलहीनौकः सुतघ्नं बहुशत्रुकृत्

တောင်ဘက် (ယာမျ) သည် ချို့ယွင်း/မင်္ဂလာမကောင်းလျှင် «ရှူလ» (လှံ) ပေါ်ထွန်းသည်ဟု ဆိုသည်။ «တရီရှာလာ» (သုံးခန်း/သုံးစွယ်) သည် အလွန်မြင့်မားသော တိုးပွားကြီးပွားမှု၏ အကြောင်းတရားဟု ဆိုကြသည်။ ထိုလက္ခဏာသည် ယက္ခများကို ဖျက်ဆီးခြင်းကို ညွှန်ပြပြီး၊ ရေမရှိသော အိမ်နေရာကို ညွှန်ပြ하며၊ သား၏ သေဆုံးမှုကို ညွှန်ပြပြီး၊ ရန်သူများစွာ ပေါ်ပေါက်စေသည်။

Verse 28

र्नास्ति प्रकरणान्तरीयपाथोयमत्र लेखकभ्रमात् समागत इति भाति गृहशल्याख्यमिति ख पूर्वशाखाविहीनमिति ङ याम्ये हीने भवेच्चुल्ली त्रिशास्त्रं दितितत्परमिति झ याम्ये हीने भवेच्छत्री त्रिशालं वित्तहृत्परमिति ग इन्द्रादिक्रमतो वच्मि ध्वजाद्यष्टौ गृहाण्यहं प्रक्षालानुस्रगावासमग्नौ तस्य महानसं

«ဤနေရာတွင် စာရေးသူ၏ အမှားကြောင့် အခြားအကြောင်းအရာမှ စာသားတစ်ပိုဒ် ဝင်ရောက်လာသကဲ့သို့ ထင်ရသည်» ဟု ဆိုသည်။ (ကွဲပြားဖတ်ပုံများ) «ဂೃಹ-ရှလျ (အိမ်တွင် အစွန်းထိုး/အပြင်ပစ္စည်းကဲ့သို့သော အပြစ်) ဟု ခေါ်သည်» (kha)၊ «အရှေ့ဘက် အခွဲ/တောင်ပံ မရှိ» (ṅa)။ «တောင်ဘက် ချို့ယွင်းလျှင် cullī (မီးဖို) ရှိမည်၊ ‘triśāstra’ သည် ဒိတိ၏ (မင်္ဂလာမကောင်းသော) လိုင်းနှင့် အဓိက ဆက်စပ်သည်» (jha)။ «တောင်ဘက် ချို့ယွင်းလျှင် chattrī (အမိုးပါ တံခွန်တိုင်/ပဝါလီယံ) ရှိမည်၊ triśālā သည် ငွေကြေးဆုံးရှုံးမှုသို့ ဦးတည်သည်» (ga)။ «အိန္ဒြာမှ စ၍ အစဉ်အတိုင်း ငါသည် ဓွဇမှ စသော အိမ်အမျိုးအစား ၈ မျိုးကို ပြောမည်—Prakṣāla, Anusraga, Āvāsa, Agni; ထို Agni-အိမ်အတွက် မဟာနသ (မီးဖိုချောင်)»။

Verse 29

याम्ये रसक्रिया शय्या धनुःशस्त्राणि रक्षसि धनमुक्त्यम्वुपेशाख्ये सम्यगन्धौ च मारुते

တောင်ဘက်တွင် အစားအစာပြင်ဆင်မှု (ချက်ပြုတ်ရေး) နှင့် အိပ်ရာကို သတ်မှတ်ထားသည်။ «ရာက္ခသီ» ကဏ္ဍတွင် လေးနှင့် လက်နက်များကို ထားရမည်။ «ဥပေရှာ» ကဏ္ဍတွင် ငွေကြေးနှင့် တန်ဖိုးရှိပစ္စည်းများကို ကာကွယ်သိမ်းဆည်းရမည်။ «မာရုတ» (လေ) ကဏ္ဍတွင် သင့်လျော်သော အနံ့သာ (နံ့သာရည်/မီးခိုးနံ့) ကို ထားရမည်။

Verse 30

सौम्ये धनपशू कुर्यादीशे दीक्षावरालयं स्वामिहस्तमितं वेश्म विस्तारायामपिण्डिकं

«ဆောမျ» (မြောက်) ဘက်တွင် ငွေကြေးနှင့် တိရစ္ဆာန်များအတွက် နေရာကို ပြုလုပ်ရမည်။ «ဣရှ» (အရှေ့မြောက်) ဘက်တွင် ဒိက္ခာခန်း (အဘိသေက/အင်နိရှီယေးရှင်း) နှင့် ဝရံတာ/အကာအရံလမ်းကြောင်းကို ပြုလုပ်ရမည်။ အိမ်ကို ပိုင်ရှင်၏ လက် (ဟஸတ) ဖြင့် တိုင်းတာရမည်။ ထို့ပြင် အကျယ်နှင့် အလျားတွင် အပြင်သို့ ပေါက်ထွက်သော အဖုအပေါင်း (apiṇḍika) မရှိစေရ။

Verse 31

त्रिगुणं हस्तसंयुक्तं कृत्वाष्टांशैहृतं तथा तच्छेषोयं स्थितस्तेन वायसान्तं ध्वजादिकं

ပေးထားသော ကိန်းကို သုံးဆမြှောက်၍ «ဟတ္သ» (hasta) တန်ဖိုးကို ပေါင်းပြီးနောက် ရှစ်ဖြင့် ခွဲလျှင်၊ ထိုခွဲခြင်းမှ ကျန်သော အကျန်က «ဝါယသ» (Vāyasa) မှ စ၍ «ဓွဇ» (Dhvaja) စသည့် အမျိုးအစားခွဲခြားမှုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

Verse 32

त्रयः पक्षाग्निवेदेषु रसर्षिवसुतो भवेत् सर्वनाशकरं वेश्म मध्ये चान्ते च संस्थितं

«ပက္ခ» သုံးခု၏ စနစ်နှင့် «အဂ္နိ»၊ «ဝေဒ» အရေတွက်တွင် ကိန်းရေသည် «ရသ–ဣရှိ–ဝသု» (၆–၇–၈) ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ ဤကိန်းညွှန်း/အတိုင်းအတာသည် အိမ်အလယ်၌ သို့မဟုတ် အိမ်အဆုံး၌ တည်ရှိလျှင် အလုံးစုံပျက်စီးစေသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။

Verse 33

तस्माच्च नवमे भागे शुभकृन्निलयो मतः तन्मधे मण्डपः शस्तः समो वा द्विगुणायतः

ထို့ကြောင့် ကိုးမြောက် အပိုင်း၌ «သုဘကෘတ်» (Śubhakṛt) ၏ နေရာ/အာသနကို သတ်မှတ်သည်ဟု ဆို၏။ ထိုအလယ်၌ «မဏ္ဍပ» (maṇḍapa) ကို တည်ဆောက်ရန် သင့်တော်ပြီး စတုရန်းပုံစံ သို့မဟုတ် အလျားနှစ်ဆရှိသော စတုဂံပုံစံ ဖြစ်နိုင်သည်။

Verse 34

प्रत्यगाप्ये चेन्दुयमे हट्ट एव गृहावली एकैकभवनाख्यानि दिक्ष्वष्टाष्टकसङ्ख्यया

အနောက်နှင့် အနောက်မြောက် ဦးတည်ရာများတွင် «ဟတ္တ» (haṭṭa) စျေးလမ်းကို အိမ်တန်းအဖြစ် စီမံခန့်ခွဲရမည်။ ထို့ပြင် အိမ်တစ်လုံးချင်းစီ၏ အမည်ခေါ်ဆိုမှုများကို ဦးတည်ရာအလိုက် «ရှစ်နှင့်ရှစ်» (အုပ်စုရှစ်နှစ်စု) အရ သတ်မှတ်ရမည်။

Verse 35

ईशाद्यदितिकान्तानि फलान्येषां यथाक्रमं भयं नारी चलत्वं च जयो वृद्धिः प्रतापकः

«ဣရှ» (Īśa) မှ စ၍ «အဒိတိကာန္တ» (Aditi-kānta) အထိ ဤအမည်ခေါ်ဆိုမှုများ၏ အကျိုးရလဒ်များသည် အစဉ်လိုက်—ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ မိန်းမရရှိခြင်း၊ မတည်ငြိမ်ခြင်း၊ အောင်ပွဲ၊ တိုးတက်ကြွယ်ဝခြင်း၊ နှင့် တေဇဿ/တောက်ပသော သတ္တိ (fiery prowess) ဖြစ်သည်။

Verse 36

आङ्गैर् हतं तथेति घ , ज च कृत्वाष्टांशहतस्तथेति झ तस्मात्तु इति झ प्रागीशे चेन्दुयाम्ये वेति ख प्रागाप्ये चेन्दुयाम्ये इति छ , झ च सर्वनाशकरमित्यादिः, यथाक्रममित्यन्तः पाठो ज पुस्तके नास्ति धर्मः कलिश् च नैस्व्यञ्च प्राग्द्वारेष्वष्टसु ध्रुवं दाहो ऽसुखं सुहृन्नाशो धननाशो मृतिर्धनं

အရှေ့ဘက်ရှိ တံခါးတည်နေရာ ၈ ခုအတွက် အကျိုးရလဒ်များကို အစဉ်လိုက် တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသည်။ အစဉ်လိုက်အားဖြင့်—ဓမ္မပျက်စီးခြင်း (dharma)၊ ကလိ/အငြင်းပွားမှု (kali)၊ ဆင်းရဲခက်ခဲမှု (naisvya)၊ မီးလောင်မှု (dāha)၊ ဒုက္ခဆင်းရဲမှု (asukha)၊ မိတ်ဆွေကောင်းပျက်စီးခြင်း (suhṛn-nāśa)၊ ဥစ္စာပျက်စီးခြင်း (dhana-nāśa) နှင့် သေဆုံးခြင်း (mṛti) ဖြစ်သည်။

Verse 37

शिल्पित्वं तनयः स्याच्च याम्यद्वारफलाष्टकम् आयुःप्राव्राज्यशस्यानि धनशान्त्यर्थसङ्क्षयाः

လက်ရာပညာ/ဗိသုကာပညာ (śilpa) ကျွမ်းကျင်မှုကို ရရှိပြီး သားတစ်ဦးကိုလည်း ရရှိသည်။ ဤသည်တို့သည် တောင်ဘက် (Yāmya) တံခါး၏ အကျိုးရလဒ် ၈ ပါးဖြစ်၍—အသက်ရှည်ခြင်း၊ သံဃာတော်သဘောဖြင့် လှည့်လည်သွားလာခြင်း (ပရဝ္ရာဇ္ယ)၊ စိုက်ပျိုးသီးနှံ စည်ပင်ခြင်း၊ ဥစ္စာဓန ရရှိခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ အဓိပ္ပါယ်/ရည်ရွယ်ချက် ရရှိခြင်း၊ နှင့် ဆုံးရှုံးမှု လျော့နည်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

Verse 38

शोषं भोगं चापत्यञ्च जलद्वारफलानि च रोगो मदार्तिमुख्यत्वं चार्थायुः कृशता मतिः

၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ် ခြောက်သွေ့ပျက်စီးခြင်း (śoṣa)၊ အာရုံခံစားပျော်ရွှင်မှု (bhoga) နှင့် သားသမီးကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့ပြင် ရေနှင့် တံခါးဆိုင်ရာ အကျိုးရလဒ်များကိုလည်း ပေးသည်။ ထို့အတူ ရောဂါ၊ မူးယစ်ခြင်းနှင့် စိတ်ဒုက္ခ၊ ထင်ရှားမှု/ခေါင်းဆောင်မှု၊ ဥစ္စာနှင့် အသက်ရှည်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေပြီး ခန္ဓာကိုယ် ပိန်ပါးခြင်းနှင့် ဉာဏ်ခွဲခြားမှု (mati) ကိုလည်း တွဲဖက်ပေးသည်။

Verse 39

मानश् च द्वारतः पूर्व ऊतरस्यान्दिशि क्रमात्

သတ်မှတ်ထားသော အတိုင်းအတာ (māna) များကို တံခါးမှ စတင်၍ အရှေ့ဘက်မှ အစပြုကာ ထို့နောက် အစဉ်လိုက် (krama) မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက် ချမှတ်ရမည်။

Frequently Asked Questions

The chapter emphasizes the 81-pada (9×9) Vāstu-maṇḍala as the base grid for worship and planning, with precise devatā assignments to directions and interspaces, plus proportional building rules (ekāśīpada temple plan, śatāṅghrika maṇḍapa, wall height as threefold, vīthī/upavīthī widths, and remainder-based house classification).

By treating planning and measurement as a form of ritual alignment (devatā-nyāsa on the maṇḍala), it converts architecture into disciplined Dharma-practice: ordered space supports auspicious living, reduces afflictions, and integrates prosperity-oriented action (Bhukti) with reverent cosmological orientation that steadies the mind toward higher aims (Mukti).

Yes. Multiple śloka segments preserve manuscript variants (e.g., kha/ga/gha/ṅa/cha/jha readings), indicating transmission layers and helping reconstruct technical terms and alternative interpretations in Vāstu diagnostics and placement rules.