Adhyaya 47
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 4713 Verses

Adhyaya 47

Chapter 47 — शालग्रामादिपूजाकथनं (Teaching the Worship of Śālagrāma and Related Sacred Forms)

အဂ္နိဘဂဝန်သည် သာလဂြာမနှင့် ဟရိ၏ စက္ကရအမှတ်ပါသော ပုံသဏ္ဍာန်များအတွက် စနစ်တကျသော ပူဇော်ရေးဗေဒကို မိတ်ဆက်ပြီး ပူဇော်မှုကို ကာမ్య (ဆန္ဒအလိုက်), အကာမ്യ (တာဝန်/ဆန္ဒမဲ့) နှင့် ဥဘယာတ္မိကာ (ရောနှော) ဟူ၍ ခွဲခြားသည်။ မီနာမှ စတင်သော ပုံစံအတန်းအစားများကို ရလဒ်လိုအပ်ချက်များနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ စက္ကရတွင် သေးငယ်သော ဘိန္ဒုပါရှိခြင်းကိုလည်း ဖော်ပြပြီး ဝရာဟ၊ နရသിംဟ၊ ဝာမနတို့နှင့် ဆက်စပ်သော မုက္ခလွတ်မြောက်ရေး ရည်မှန်းချက်ကို ထောက်ပြသည်။ ထို့နောက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသို့ ပြောင်း၍ မဏ္ဍလဂျီဩမေတြီ (စတုရန်းအတွင်း စက္ကရာဘ္ဇ; နောက်တစ်ဆင့် ၁၆ခွင်နှင့် ၈ပွင့်ပုံ), နှလုံးတွင် ပ္ရဏဝ တည်သွင်းခြင်း, လက်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ် ṣaḍaṅga-nyāsa ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် မုဒြာအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဦးတည်ရာအလိုက် ပူဇော်ခြင်းကို ကာကွယ်ရေးဝိုင်းအဖြစ်—ဂုရု၊ ဂဏ၊ ဓာတೃ၊ ဝိဓာတೃ/ကတ္တೃ/ဟတ္တೃ၊ ဝိශ්ဝက္စေန၊ က్షေတ্ৰပာလ—ဟူ၍ သတ်မှတ်ပြီး နောက်တစ်ဆင့် ဝေဒအထောက်အကူများ၊ ကောစ्मिकအလွှာများ (ādhāra-anantaka, bhū, pīṭha, padma) နှင့် နေ-လ-မီး မဏ္ဍလများကို တည်ဆောက်စေသည်။ ဝိශ්ဝက္စေန/စက္ကရ/က్షေတ্ৰပာလကို အရင်မဂ္ဂင် မာနပူဇော်မပြုလျှင် သာလဂြာမပူဇော်မှုသည် “အကျိုးမဲ့” ဟုဆိုကာ အာဂမတိကျမှုနှင့် အတွင်းစိတ်သဘောထားတို့ပေါင်းစည်းမှ စိဒ္ဓိနှင့် ဓမ္မအကျိုးသက်ရောက်မှု ရရှိကြောင်း အလေးပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये शालग्रामादिमूर्तिलक्षणं नाम षट्चत्वारिंशो ऽध्यायः अथ सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः शालग्रामादिपूजाकथनं भगवानुवाच शालग्रामादिचक्राङ्कपूजाः सिद्ध्यै वदामि ते त्रिविधा स्याद्धरेः पूजा काम्याकाम्योभयात्मिका

ဤသို့ အာဒီမဟာပုရာဏာ၏ အာဂ္နေယ အပိုင်း၌ “Śālagrāma နှင့် အခြား သန့်ရှင်းသော ရုပ်ပုံတို့၏ လက္ခဏာ” ဟူသော ၄၆ ကြိမ်မြောက် အခန်း ပြီးဆုံးသည်။ ယခု ၄၇ ကြိမ်မြောက် အခန်း “Śālagrāma နှင့် ဆက်စပ်ရုပ်ပုံတို့ကို ပူဇော်နည်း” စတင်သည်။ ဘဂဝန်က မိန့်တော်မူသည်— “စိဒ္ဓိ (siddhi) ရရှိရန်အတွက် စက်ကရအမှတ် (cakra) ပါသော Śālagrāma နှင့် အခြားရုပ်ပုံတို့၏ ပူဇော်မှုကို သင်တို့အား ငါဆိုမည်။ ဟရီ (Hari) ကို ပူဇော်ခြင်းမှာ သုံးမျိုးရှိသည်— ကာမ်ယ (kāmya ဆန္ဒပြည့်), အကာမ်ယ (akāmya ဆန္ဒမဲ့/ကတိကဝတ်), နှင့် နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်သော (ubhayātmikā) ဖြစ်သည်။”

Verse 2

मीनादीनान्तु पञ्चानां काम्याथो वोभयात्मिका मध्यचक्राधः सूक्ष्मविन्दुक इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः काम्यार्थेवोभयात्मकेति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः वराहस्य नृसिंहस्य वामनस्य च मुक्तये

Mīna မှ စတင်သော ပုံစံ/မန္တရ ၅ မျိုးအတွက် ရည်ရွယ်သော အကျိုးသည် kāmya (ဆန္ဒပြည့်) ဖြစ်ပြီး၊ ထို့ပြင် “နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်သော” (ubhayātmikā) သဘောလည်း ရှိသည်။ အလယ်စက်ကရအောက်တွင် သေးငယ်သော bindu (အမှတ်စေ့) ရှိသည်ဟု အမှတ်အသားပါ စာမူတစ်မျိုးက ဖတ်သည်။ အခြား အမှတ်အသားပါ ဖတ်ပုံတွင် “ကာမ်ယ ရည်ရွယ်ချက်အတွက် (၎င်းသည်) နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်သော သဘော” ဟု ဖတ်သည်။ ဤသည်မှာ Varāha၊ Narasiṃha နှင့် Vāmana တို့နှင့် ဆက်စပ်သော မုက္ခိ (mukti) အတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 3

चक्रादीनां त्रयाणान्तु शालग्रामार्चनं शृणु उत्तमा निष्फला पूजा कनिष्ठा सफलार्चना

ယခု စက်ကရ (cakra) မှ စတင်သော သင်္ကေတ ၃ မျိုးနှင့် ဆက်စပ်၍ Śālagrāma ကို အာရ္ချနာ (arcana) ပြုခြင်းကို နားထောင်လော့။ “အမြင့်ဆုံး” ပူဇော်မှုသည် စိတ်အတွင်း သဘောထားမှန်ကန်မှု မရှိလျှင် အကျိုးမထွက်နိုင်သော်လည်း၊ “နိမ့်ဆုံး” ပူဇော်မှုတောင်မှ အာရ္ချနာအဖြစ် မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်လျှင် အကျိုးရှိလာသည်။

Verse 4

मध्यमा मूर्तिपूजा स्याच्चक्राब्जे चतुरस्रके प्रणवं हृदि विन्यस्य षडङ्गङ्करदेहयोः

အလယ်အလတ် ရုပ်ပုံပူဇော်နည်းကို စတုရန်းအတွင်း ထားသော စက်ရ-အဗ္ဇ (စက်ဝိုင်း-ကြာပန်း) မဏ္ဍလ၌ ပြုလုပ်ရသည်။ ပရဏဝ (အိုံ) ကို နှလုံး၌ တင်သွင်းပြီး လက်များနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် ဆဒင်္ဂ (ခြောက်အင်္ဂ) နျာသကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 5

कृतमुद्रात्रयश् चक्राद् वहिः पूवे गुरुं यजेत् आप्ये गणं वायवे च धातारं नैरृते यजेत्

မုဒြာ သုံးမျိုးကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် စက်ရ (မဏ္ဍလ) အပြင်ဘက်တွင် ပူဇော်ရမည်—အရှေ့ဘက်၌ ဂုရုကို၊ ရေဓာတ်ဘက် (အနောက်) ၌ ဂဏကို၊ ဝါယုဘက် (မြောက်အနောက်) ၌ ဓာတೃကို၊ ထို့ပြင် နైరృత (တောင်အနောက်) ဘက်၌လည်း ဓာတೃကို ထပ်မံပူဇော်ရမည်။

Verse 6

विधातारञ्च कर्तारं हर्तारं दक्षसौम्ययोः विश्वक्सेनं यजेदीशे आग्नेये क्षेत्रपालकम्

တောင်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တို့တွင် (အစဉ်လိုက်) ဝိဓာတೃ (စီမံခန့်ခွဲသူ)၊ ကတ္တೃ (ဖန်ဆင်း/ပြုလုပ်သူ) နှင့် ဟတ္တೃ (ဖယ်ရှားသူ) ကို ပူဇော်ရမည်။ အရှေ့မြောက်ဘက်၌ ဝိශ්ဝက္စೇန (Viśvaksena) ကို ပူဇော်၍ အရှေ့တောင်ဘက်၌ က్షೇತ್ರပာလက (Kṣetrapālaka၊ သန့်ရှင်းရာနေရာ၏ အစောင့်) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 7

ऋगादिवेदान् प्रागादौ आधारानन्तकं भुवं पीठं पद्मं चार्कचन्द्रवह्न्याख्यं मण्डलत्रयं

အစတွင် အရှေ့ဘက်မှ စ၍ ဋ္ဌာနချထားရာ၌ Ṛg နှင့် အခြား ဝေဒများကို တင်ထားရမည်။ ထို့နောက် အထောက်အကူပြု အခြေခံဖြစ်သော Ādhāra‑Anantaka၊ Bhū (မြေ) အလွှာ၊ pīṭha (ထိုင်ခုံ-ပလက်ဖောင်း)၊ padma (ကြာပန်း) နှင့် Arka (နေ)၊ Candra (လ)၊ Vahni (မီး) ဟု ခေါ်သော မဏ္ဍလ သုံးခုကို တည်ထောင်ရမည်။

Verse 8

आसनं द्वादशार्णेन तत्र स्थाप्य शिलां यजेत् अस्तेन च समस्तेन स्ववीजेन यजेत् क्रमात्

အက္ခရာ ၁၂ လုံးပါ မန္တရဖြင့် အာသန (ထိုင်ခုံပူဇော်) ကို တည်ဆောက်ပြီး ထိုနေရာ၌ သန့်ရှင်းသော ကျောက်တုံးကို တင်သွင်းကာ ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် အစဉ်လိုက် အစတြ-မန္တရ (astra-mantra) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မန္တရအစုံအလင် အပြည့်အစုံဖြင့်လည်းကောင်း၊ မိမိ၏ ဘီဇ-မန္တရ (bīja) ဖြင့်လည်းကောင်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 9

पूर्वादावथ वेदाद्यैर् गायत्रीभ्यां जितादिना प्रणवेनार्चयेत् पञ्चान्मुद्रास्तिस्रः प्रदर्शयेत्

အရှေ့ဘက်မှ စ၍၊ ထို့နောက် ဝေဒ၏ အဖွင့် (အာဝဟန) အပိုဒ်များဖြင့်၊ ဂါယတြီမန္တရ နှစ်ပုဒ်ဖြင့်၊ «ဇိတ…» ဟု စတင်သော မန္တရဖြင့်၊ ထို့ပြင် ပ္ရဏဝ (အိုမ်) ဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ မုဒြာ သုံးမျိုးနှင့် ငါးမျိုးကိုလည်း ပြသရမည်။

Verse 10

विश्वक्सेनस्य चक्रस्य क्षेत्रपालस्य दर्शयेत् शालग्रामस्य प्रथमा पूजार्थो निष्फलोच्यते

ပထမဦးစွာ ဝိශ්ဝက္စေန၊ စုဒර්ရှန ချက္ကရ၊ နှင့် က్షೇತ್ರပာလ (သန့်ရှင်းရာဝန်းကျင်၏ ကာကွယ်သူ) တို့အား ဂုဏ်ပြုညွှန်ပြရမည်။ ဤအကြိုဂုဏ်ပြုခြင်းမရှိဘဲ ဆာလာဂြာမကို ပူဇော်လျှင် အကျိုးမရှိဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 11

पूर्ववत् षोडशारञ्च सपद्मं मण्डलं लिखेत् शङ्खचक्रगदाखड्गैर् गुर्वाद्यं पूर्ववद्यजेत्

ယခင်ကဲ့သို့ပင် ပဒ္မ (ကြာပန်း) ပါသော အချောင်း ၁၆ ချောင်းရှိ မဏ္ဍလကို ရေးဆွဲရမည်။ ထို့နောက် သင်္ခ၊ ချက္ကရ၊ ဂဒါ၊ ခဋ္ဂ (ဓား) စသည့် သင်္ကေတများဖြင့် ဂုရုမှ စ၍ ယခင်ညွှန်ကြားသကဲ့သို့ပင် ပူဇော်ရမည်။

Verse 12

पूर्वे सौम्ये धनुर्वाणान् वेदाद्यैर् आसनं ददेत् शिलां न्यसेद् द्वादशार्णैस्तृतीयं पूजनं शृणु

မင်္ဂလာရှိသော အရှေ့ဘက်တွင် လေးနှင့် မြားကို တင်ထား၍ ဝေဒမန္တရများ စသဖြင့် အာသန (ထိုင်ခုံ) ကို ပေးရမည်။ ထို့နောက် ဒွါဒသအက္ခရာ (၁၂ သံလုံး) မန္တရဖြင့် သန့်ရှင်းသော ကျောက် (ရှီလာ) ကို တင်သွင်းတည်ထားရမည်။ ယခု တတိယ ပူဇော်နည်းကို နားထောင်လော့။

Verse 13

अष्टारमब्जं विलिखेत् गुर्वाद्यं पूर्ववद्यजयेत् चतुर्भिः पूर्ववद्यजेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः गन्धाद्यैर् इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अष्टार्णेनासनं दत्वा तेनैव च शिलां न्यसेत् पूजयेद्दशधा तेन गायत्रीभ्यां जितं तथा

အရွက် ၈ ရွက်ပါ ကြာပန်းပုံ (အဘ္ဇ) ကို ရေးဆွဲရမည်။ ဂုရုမှ စ၍ ယခင်ညွှန်ကြားသကဲ့သို့ ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် အရာ ၄ မျိုးဖြင့်လည်း ယခင်နည်းအတိုင်း ပူဇော်ရမည် (မှတ်သားထားသော စာမူအတိုင်း)။ အနံ့သာ စသဖြင့် (မှတ်သားထားသော စာမူအတိုင်း) ပူဇော်ကာ၊ အက္ခရာ ၈ သံလုံး မန္တရဖြင့် အာသနကို ပေးပြီး၊ ထိုမန်တရတူတူဖြင့်ပင် ရှီလာ (ကျောက်ရုပ်) ကို တင်သွင်းတည်ထားရမည်။ ထို့နောက် ထိုမန်တရဖြင့် ပူဇော်မှု ၁၀ မျိုးဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထို့ကြောင့် ဂါယတြီ မန္တရ ၂ ပုဒ်ဖြင့်လည်း အလားတူ ပြီးမြောက်သည်။

Frequently Asked Questions

The chapter emphasizes ritual sequencing and ritual-geometry: constructing specific maṇḍalas (cakrābja-in-square; sixteen-spoked; eight-petalled), performing praṇava-hṛdaya installation and ṣaḍaṅga-nyāsa, and completing directional worship—especially Viśvaksena, Sudarśana Cakra, and Kṣetrapāla—as mandatory preliminaries for efficacious Śālagrāma arcana.

It ties external correctness (mantra, nyāsa, mudrā, maṇḍala, and dikpūjā) to inner disposition (bhāva), warning that even ‘highest’ worship can be fruitless without proper orientation, while disciplined arcana—though ‘inferior’ in form—becomes fruitful, aligning siddhi, protection, and devotion toward dharma and mukti.