Adhyaya 61

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये वासुदेवप्रतिष्ठादिकथनं नाम षष्टितमो ऽध्यायः अथ एकषष्टितमो ऽध्यायः द्वारप्रतिष्ठाध्वजारोहाणादिविधिः भगवानुवाच वक्षे चावभृतस्नानं विष्णोर् नत्वेति होमयेत् एकाशीतिपदे कुम्भान् स्थाप्य संस्थापयेद्धरिं

ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိပုရာဏ၌ “ဝါစုဒေဝ တည်ထောင်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများ” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အခန်း ၆၀ ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၆၁ စတင်သည်—“တံခါးတည်ထောင်ခြင်း၊ အလံတင်ခြင်းနှင့် အခြားပွဲတော်နည်းလမ်းများ”။ ဘဂဝန်က မိန့်တော်မူသည်—“နိဂုံးသန့်စင်ရေချိုး (avabhṛtha-snānā) ကို ငါဖော်ပြမည်။ ‘ဗိဿဏုအား ဦးညွှတ်၍’ ဟူသော မန္တရဖြင့် ဟောမ (မီးပူဇော်) ပြုရမည်။ နေရာ ၈၁ ခုတွင် ကုမ္ဘ (kumbha) ရေခွက်များ တည်ထားပြီး ဟရီ (Hari/Viṣṇu) ကို တည်ထောင်ရမည်။”

Verse 2

पूजयेद् गन्धपुष्पाद्यैर् बलिं दत्वा गुरुं यजेत् द्वारप्रतिष्ठां वक्ष्यामि द्वाराधो हेम वै ददेत्

နံ့သာ၊ ပန်းနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ဘလိ (bali) ကို ဆက်ကပ်ပြီးနောက် ဂုရုကိုလည်း ရိုသေစွာ ပူဇော်ရမည်။ ယခု တံခါးတည်ထောင်ခြင်းကို ငါဖော်ပြမည်—တံခါးအောက်တွင် အမှန်တကယ် ရွှေကို ထားရမည်။

Verse 3

अष्टभिः कलशैः स्थाप्य शाखोदुम्बरकौ गुरुः गन्धादिभिः समभ्यर्च्य मन्त्रैर् वेदादिभिर्गुरुः

သန့်ရှင်းသည့် ကလသ် (ရေကန်) ၈ လုံးဖြင့် ပူဇော်ပွဲကို တည်စေပြီး၊ ဂုရုကို မျက်နှာခွဲတံခွန်နှင့် ဥဒုမ္ဗရ (သဖန်းသစ်) သစ်သားကိရိယာဖြင့် တည်ထောင်ရမည်။ ထို့နောက် အနံ့သာနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ ဝေဒမန်တရများနှင့် ဆက်စပ်အာဏာရှိ မန်တရများဖြင့် ဂုရုကို ဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 4

कुण्डेषु होमयेद्वह्निं समिल्लाजतिलादिभिः दत्वा शय्यादिकञ्चाधो दद्यादाधारशक्तिकां

ကွန်ဍ (မီးကန်) များတွင် သမစ် (မီးဖိုတံ)၊ လာဇ (လှော်ဆန်)၊ တီလ (နှမ်း) စသည့်ပစ္စည်းများဖြင့် မီးထဲသို့ ဟိုးမ (အဟုတိ) ပြုရမည်။ ထို့နောက် အောက်ဘက်တွင် အိပ်ရာနှင့် ဆက်စပ်လှူဒါန်းမှုများကို ပေးပြီး၊ «အာဓာရ-ရှက္တိကာ» ဟုခေါ်သော အခမ်းအနား/အာဏာပေးခြင်းကို ချီးမြှင့်ရမည်။

Verse 5

शाखयोर्विन्यसेन्मूले देवौ चण्डप्रचण्दकौ ऊर्ध्वोदुम्बरके देवीं लक्ष्मीं सुरगणार्चितां

မောင်းတံခွန်နှစ်ချောင်း၏ အမြစ်အောက်တွင် ဒေဝတားနှစ်ပါး ခဏ္ဍ (Caṇḍa) နှင့် ပရခဏ္ဍ (Pracaṇḍa) ကို တည်ထောင်ရမည်။ ထို့ပြင် ဥဒုမ္ဗရ (သဖန်းပင်) အပေါ်ပိုင်းတွင် ဒေဝီ လက္ခ္မီကို တည်ထောင်ရမည်၊ ထိုမိခင်သည် ဒေဝဂဏများက ပူဇော်ကြသည့် အရှင်မဖြစ်သည်။

Verse 6

न्यस्याभ्यर्च्य यथान्यायं श्रीसूक्तेन चतुर्मुखं दत्वा तु श्रीफलादीनि आचार्यादेस्तु दक्षिणां

န്യാസ (nyāsa) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းအတိုင်း၊ Śrī Sūkta ဖြင့် မျက်နှာလေးပါးသော ဘြဟ္မာကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် သုခမင်္ဂလာသီးနှံများ (śrī-phala) စသည့်အရာများကို ဆက်ကပ်၍၊ အခမ်းအနားဆောင်ရွက်သော အာချာရျ (ācārya) နှင့် အခြားသူများအား ဒက္ခိဏာ (ဂုဏ်ကြေး) ပေးရမည်။

Verse 7

प्रतिष्ठासिद्धद्वारस्य त्वाचार्यः स्थापयेद्धरिं विष्णुर्नुकेति घ, ङ, चिह्नितपुर्स्तकद्वयपाठः समिदाज्यतिलादिभिरिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथाभ्यर्च्येति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रासादादस्य प्रतिष्ठन्तु हृत्प्रतिष्ठेति तां शृणु

တံခါးဝကို တည်ထောင်ပူဇော်ပွဲ (pratiṣṭhā) အတွက် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပြီးသောအခါ၊ အခမ်းအနားဆောင်ရွက်သော အာချာရျသည် ဟရိ (ဗိṣṇု) ကို တည်ထောင်ရမည်။ (အချို့သော ပုဒ်မူများတွင် «viṣṇur nuke/nu ke iti» ဟု ဖတ်ကြသည်။) ထို့နောက် သမစ်၊ ဂျီ (ghee)၊ နှမ်း စသည့်အရာများဖြင့် အဟုတိများကို ဆက်ကပ်ရမည် (အမှတ်အသားပါ စာမူတစ်စောင်အရ)။ ထိုနောက် ပူဇော်ပြီးလျှင် (ထိုစာမူအရ) ဘုရားကျောင်း (prāsāda) မှ ဒေဝတားကို တည်ထောင်ကြစေ။ «နှလုံး၌ တည်ထောင်ခြင်း» (hṛt-pratiṣṭhā) ဟုခေါ်သော နည်းလမ်းကို နားထောင်လော့။

Verse 8

समाप्तौ शुकनाशाया वेद्याः प्राग्दर्भमस्तके सौवर्णं राजतं कुम्भमथवा शुक्लनिर्मितं

śukanāśā (ဗေဒီ၏ နှုတ်တံကဲ့သို့ ထွက်ပေါ်သော အဆုံးပိုင်း) ပြီးဆုံးရာတွင်၊ ယဇ်ပလ္လင်၏ အရှေ့ဘက် darbha အဖျားပေါ်၌ ရေကုံဘ (kumbha) ကို ရွှေ သို့မဟုတ် ငွေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့်အရာ၊ မဟုတ်လျှင် အဖြူရောင် သန့်ရှင်းသော ပစ္စည်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့်အရာကို တင်ထားရမည်။

Verse 9

अष्टरत्नौषधीधातुवीजलौहान्वितं शुभं सवस्त्रं पूरितं चाद्भिर्मण्डले चाधिवासयेत्

မဏ္ဍလအတွင်း၌ အဓိဝါသန (အခမ်းအနားသန့်စင်တင်မြှောက်ခြင်း) အတွက် မင်္ဂလာရှိသော (အိုး/အပ်နှံပစ္စည်း) ကို တင်ထားရမည်။ ထိုအရာတွင် ရတနာရှစ်ပါး၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ၊ သတ္တုများ၊ မျိုးစေ့များနှင့် သံတို့ ပါဝင်စေပြီး၊ အဝတ်ဖြင့် ဖုံးကာ ရေဖြင့် ဖြည့်ထားရမည်။

Verse 10

सपल्लवं नृसिंहेन हुत्वा सम्पातसञ्चितं नारायणाख्यतत्त्वेन प्राणभूतं न्यसेत्ततः

နရစിംဟ မန္တရဖြင့် မီးထဲသို့ ပလ္လဝ (လတ်ဆတ်သော အရွက်/အပင်ပေါက်) နှင့်အတူ ဟုတ (ပူဇော်) ပြီး၊ ထပ်ခါထပ်ခါ ဟုတခြင်းကြောင့် စုဆောင်းရရှိသော စမ္ပာတ (sampāta) အားဖြင့် ပြည့်စုံစေကာ၊ ထို့နောက် ‘နာရာယဏ-တတ္တဝ’ ဟု ခေါ်သော သဘောတရားဖြင့် အသက်ရှုသကဲ့သို့သော ပရాణအဖြစ် နျာသ (nyāsa) ဖြင့် တင်မြှောက်တပ်ဆင်ရမည်။

Verse 11

वैराजभूतान्तं ध्यायेत् प्रासादस्य सुरेश्वर ततः पुरुषवत्सर्वं प्रासादं चिन्तयेद् बुधः

ဟေ သုရေရှဝရ (နတ်တို့၏ အရှင်)၊ ပရာသာဒ (prāsāda) ကို ဝိုင်ရာဇ-ဘူတ (Vairāja-bhūta) အဆင့်အထိ တိုးချဲ့တည်ရှိသည်ဟု သမาธိဖြင့် ဓ్యာယ (စိတ်ကူးတရား) ပြုရမည်။ ထို့နောက် ပညာရှိသည် ပရာသာဒ အလုံးစုံကို ပုရုရှ (Puruṣa) ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည်ဟု စဉ်းစားတော်မူရမည်။

Verse 12

अधो दत्वा सुवर्णं तु तद्ववद् भूतं घटं न्यसेत् गुर्वादौ दक्षिणां दद्याद् ब्राह्मणादेश् च भोजनं

အောက်တွင် ရွှေကို ထားပြီးနောက်၊ သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းအတိုင်း ပြင်ဆင်ထားသော အိုး (ghaṭa/kumbha) ကို တင်ထားရမည်။ ထို့နောက် ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) ကို ဂုရုနှင့် အခြားသူများထံ အရင်ပေးကာ၊ ဗြာဟ္မဏများနှင့် အခြား ဖိတ်ကြားခံရသူများအတွက်လည်း အစာကျွေးရမည်။

Verse 13

ततः पश्चाद्वेदिबन्धं तदूर्ध्वं कण्ठबन्धनं कण्ठोपरिष्टात् कर्तव्यं विमलामलसारकं

ထို့နောက် ဝေဒီကို ချည်နှောင်ခြင်း (vedi-bandha) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့အပေါ်တွင် «လည်ပင်းချည်နှောင်ခြင်း» (kaṇṭha-bandhana) ကို လည်ပင်းအထက်၌ ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်ပြီး သန့်ရှင်း၍ အညစ်အကြေးကင်းကာ ခိုင်မာအနှစ်သာရရှိရမည်။

Verse 14

तदूर्ध्वं वृकलं कुर्याच्चक्रञ्चाद्यं सुदर्शनं मूत्तिं श्रीवासुदेवस्य ग्रहगुप्तां निवेदयेत्

ထို့အပေါ်တွင် ကာကွယ်ရေး vṛkala ကို ဖန်တီးရမည်၊ ထို့ပြင် အထွတ်အထိပ် စုဒർശန (Sudarśana) စက်ဝိုင်းကိုလည်း ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် သီရိ ဝာစုဒေဝ (Śrī Vāsudeva) ၏ သင်္ကာရပြုထားသော ရုပ်တုကို ဂြိုဟ်ဒုက္ခကာကွယ်ရေး (graha-guptā) အဖြစ် တင်ပြ/တပ်ဆင်ရမည်။

Verse 15

कलशं वाथ कुर्वीत तदूर्ध्वं चक्रमुत्तमं वेद्याश् च परितः स्थाप्या अष्टौ विघ्नेश्वरास्त्वज

ထို့နောက် ကလသ (kalaśa) ဟုခေါ်သော ပူဇော်ရေခွက်/အိုးကို ပြင်ဆင်တပ်ဆင်ရမည်။ ထို့အပေါ်တွင် အထူးကောင်းမြတ်သော စက်ဝိုင်း (cakra) ကို တင်ရမည်။ ထို့ပြင် ဝေဒီ (vedī) ပတ်လည်တွင် အတားအဆီးဖယ်ရှားသော ဝိဃ္နేశ్వర (Vighneśvara) ရှစ်ပါးကို တပ်ဆင်ရမည်။

Verse 16

ः तत्त्वभूतमिति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तदूर्ध्वं चूर्णकं कुर्यादिति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तदूर्ध्वं चुल्वकं कुर्यादिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अष्टौ वेद्येश्वरास्त्वज इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः चत्वारो वा चतुर्दिक्षु स्थापनीया गरुत्मतः ध्वजारोहं च वक्ष्यामि येन भूतादि नश्यति

«tattvabhūtam» ဟူသော ဖတ်ပုံသည် အမှတ်အသားထားသော လက်ရေးမူများ (gha, ṅa) တွင် တွေ့ရသည်။ ထို့အပေါ်တွင် «cūrṇaka ကို ပြုလုပ်ရမည်» ဟူသော ဖတ်ပုံကို အမှတ်အသားထားသော လက်ရေးမူများ (ga, ṅa) က ဖတ်သည်။ ထို့အပေါ်တွင် «culvaka ကို ပြုလုပ်ရမည်» ဟူသော ဖတ်ပုံကို လက်ရေးမူနှစ်စောင် (kha, gha) က ဖတ်သည်။ «aṣṭau vedyeśvarāḥ» ဟူသော ဖတ်ပုံသည် လက်ရေးမူသုံးစောင် (ga, gha, ṅa) တွင် ရှိသည်။ ထို့နောက် ဂရုဍ (Garuḍa) အမှတ်တံဆိပ်ကို ရှစ်ခု သို့မဟုတ် လေးခုကို လေးမျက်နှာဦးတည်ရာများတွင် တပ်ဆင်ရမည်။ ယခု ငါသည် တံခွန်တင်ခြင်း (dhvaja) ကို ရှင်းပြမည်၊ ထိုနည်းဖြင့် ভূတ (bhūta) စသည့် ဝိညာဉ်အန္တရာယ်များ ပျက်စီးသွားသည်။

Verse 17

प्रासादविम्बद्रव्याणां यावन्तः परमाणवः तावद्वर्षसहस्राणि तत्कर्ता विष्णुलोकभाक्

ဘုရားကျောင်း (prāsāda) နှင့် ရုပ်တု (vimba) တည်ဆောက်ရာတွင် အသုံးပြုသော ပစ္စည်းများထဲရှိ အဏုမြူ (paramāṇu) များ အရေအတွက် မည်မျှရှိသနည်း၊ ထိုအရေအတွက်အတိုင်း ထောင်နှစ်များကြာအောင် ထိုကို ပြုလုပ်သူသည် ဗိဿ္ဏုလောက (Viṣṇuloka/Vaikuṇṭha) တွင် အခွင့်အရေးဝေစုကို ရရှိသည်။

Verse 18

कुम्भाण्डवेदिविम्बानां भ्रमणाद्वायुनानघ कण्ठस्यावेष्टनाज् ज्ञेयं फलं कोटिगुणं ध्वजात्

အပြစ်ကင်းသူရေ၊ လေကြောင့် ကုမ္ဘာဏ္ဍ အလှဆင်ပစ္စည်းများ၊ ဝေဒီ (ပူဇော်ပလ္လင်) နှင့် ဝိမ္ဗ (အမှတ်တံဆိပ်/ဝိုင်းပြား) တို့ လှည့်ပတ်ရွေ့လျားခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ တံခွန်တိုင်၏ လည်ပင်းကို ပတ်လည်လှုပ်ခတ်နေသော အလံအဖျားကြောင့်လည်းကောင်း၊ ထိုတံခွန် (ဓွဇ) အားဖြင့် ပုဏ္ဏကျေးဇူးသည် ကိုဋိ (သန်းတစ်ဆယ်) ဆတိုးပွားသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 19

पताकानां प्रकृतिं विद्धि दण्डं पुरुषरूपिणं प्रासादं वासुदेवस्य मूर्तिभेदं निबोध मे

ပတಾಕာ (ဘုရားကျောင်းအလံ) များ၏ သဘောသဘာဝမှန်ကန်မှုကို သိမှတ်လော့။ အလံတိုင်ကို လူရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည်ဟု သိလော့။ ထို့ပြင် ဝါစုဒေဝ၏ ပရသာဒ (ဘုရားကျောင်း) အမျိုးအစားများနှင့် မూర్తိ (ရုပ်တော်) ပုံစံကွဲများကို ငါထံမှ လေ့လာသိယူလော့။

Verse 20

धारणाद्धरणीं विद्धि आकाशं शुषिरात्मकं तेजस्तत् पावकं विद्धि वायुं स्पर्शगतं तथा

ထောက်ခံထမ်းဆောင်ခြင်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကြောင့် မြေ (ဓရဏီ) ကို သိမှတ်လော့။ အာကာသ (ākāśa) ကို အလွတ်နေရာ/အပေါက်အဟာရ သဘောရှိသည်ဟု သိလော့။ တေဇ (tejas) သည် မီး (pāvaka) ပင်ဖြစ်ကြောင်း သိလော့။ ထို့အတူ လေ (vāyu) သည် ထိတွေ့မှု (sparśa) လက္ခဏာရှိသည်ဟု သိလော့။

Verse 21

पाषाणादिष्वेव जलं पार्थिवं पृथिवीगुणं प्रतिशब्दोद्भवं शब्दं स्पर्शं स्यात् कर्कशादिकं

ကျောက်နှင့် အလားတူအရာများအတွင်း၌ ရေသည် တည်ရှိနေသည်။ ထိုသည် ‘ပာရ္ထိဝ’ (မြေသဘော) ဖြစ်၍ မြေ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို ဆောင်ထားသည်။ ထိုနေရာ၌ အသံသည် ပြန်လှန်တုံ့ပြန်သံ (echo) အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ ထိတွေ့ဂုဏ်သတ္တိမှာ ‘ကြမ်းတမ်း’ (karkaśa) စသည့် အမျိုးအစားဖြစ်သည်။

Verse 22

शुक्लादिकं भवेद्रूपं रसमन्नादिदर्शनं धूपादिगन्धं गन्धन्तु वाग् भेर्यादिषु संस्थिता

ရုပ် (rūpa) သည် အဖြူရောင် စသည့် အရောင်လက္ခဏာများဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ အရသာ (rasa) ကို အစားအစာ စသည့်အရာများမှတစ်ဆင့် သိမြင်ရသည်။ အနံ့ (gandha) ကို သုပ် (incense) စသည့်အရာများမှ သိရသည်။ သို့ရာတွင် အသံ (śabda) သည် စကား (vāk) နှင့် ဘေရီ (bherī) ကဲ့သို့သော တူရိယာများအတွင်း၌ တည်ရှိသည်။

Verse 23

शुकनाशाश्रिता नासा बाहू तद्रथकौ स्मृतौ शिरस्त्वण्डं निगदितं कलशं मूर्धजं स्मृतं

နှာခေါင်းကို ဘုရားကျောင်း၏ ရှေ့ဘက်ထွက်နေသော «śukanāsa» (နှုတ်တံ/နှာတံ) နှင့် ကိုက်ညီသည်ဟု ဆိုကြသည်။ လက်နှစ်ဖက်ကို «rathaka» (ဘေးထွက်အဆက်အပိုင်းများ) ဟု မှတ်ယူရမည်။ ခေါင်းကို «aṇḍa» (ဒုံးပုံသဏ္ဌာန်အစု) ဟု ဖော်ပြပြီး «mūrdhaja» ကို «kalaśa» (ထိပ်ဖျားအိုး/ဖိုင်နယ်) ဟု မှတ်ကြသည်။

Verse 24

कण्ठं कण्ठमिति ज्ञेयं स्कन्धं वेदी निगद्येते पायूपस्थे प्रणाले तु त्वक् सुधा परिकीर्तिता

လည်ချောင်းကို «kaṇṭha» ဟု သိရမည်။ ပခုံး (skandha) ကို «vedī» (ဝေဒီ—ပလက်ဖောင်း/ယဇ်ပလ္လင်) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ အနောက်ပေါက်နှင့် လိင်အင်္ဂါအနီးတွင် «praṇāla» (ရေစီးကြောင်း/ချန်နယ်) ရှိပြီး၊ အရေပြား (tvak) ကို «sudhā» (အဖြူလိမ်းအလွှာ/ပလတ်စတာ) ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 25

मुखं द्वारं भवेदस्य प्रतिमा जीव उच्यते तच्छक्तिं पिण्डिकां विद्धि प्रकृतिं च तदाकृतिं

၎င်း၏ ပါးစပ်ကို ၎င်း၏ «တံခါးဝ» ဟု ဆိုကြသည်။ ရုပ်တု (pratimā) ကို «jīva» (အသက်ရှိသော သတ္တဝါ) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်း၏ အင်အား (śakti) ကို «piṇḍikā» (အခြေခံပလ္လင်/အုတ်တုံး) ဟု သိမှတ်ပါ၊ ၎င်း၏ သဘာဝ (prakṛti) ကိုလည်း ၎င်း၏ ပုံသဏ္ဌာန် (ākṛti) ကိုယ်တိုင်ဟု သိရမည်။

Verse 26

अपाठः धारणीं धरणीं विद्धि इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पार्थिवं पृथिवीतलमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः पार्थिवं पृथिवीजलमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः रसमास्थाय दर्शनं रसमाह्वादि दर्शनमिति ख, चिह्नितप्सुअतकपाठः निश् चलत्वञ्च गर्भोस्या अधिष्ठाता तु केशवः एवमेव हरिः साक्षात्प्रासादत्वेन संस्थितः

«(စာမူအချို့တွင်) ‘dhāraṇī ကို dharaṇī ဟု သိမှတ်ပါ’ ဟု ဖတ်ကြသည်»။ (မှတ်သားထားသော ဖတ်ပုံများတွင်) «pārthiva (မြေဓာတ်) သည် မြေမျက်နှာပြင် ဖြစ်သည်» သို့မဟုတ် «pārthiva သည် မြေ၏ရေ ဖြစ်သည်» ဟု ဆိုသည်။ (အခြားမှတ်သားဖတ်ပုံ) «darśana (မြင်သိခြင်း) သည် rasa (အနှစ်သာရ/အရသာ) ကို အားကိုး၍ ဖြစ်ပေါ်သည်» သို့မဟုတ် «darśana သည် rasa ကို ခေါ်ထုတ်ခြင်းမှ စတင်သော အရာဖြစ်သည်» ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် garbha (ဂರ್ಭခန်း) သည် တည်ငြိမ်မလှုပ်ရှားမှု ရှိပြီး၊ ၎င်း၏ အုပ်စိုးသော ဒေဝတာမှာ Keśava ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် Hari ကိုယ်တိုင်သည် prāsāda (ဘုရားကျောင်း) အဖြစ် တိုက်ရိုက် တည်ထောင်ထားသည်။

Verse 27

जङ्घा त्वस्य शिवो ज्ञेयः स्कन्धे धाता व्यवस्थितः ऊर्ध्वभागे स्थितो विष्णुरेवं तस्य स्थितस्य हि

၎င်း၏ ခြေထောက်အောက်ပိုင်း (jaṅghā) တွင် Śiva ရှိနေသည်ဟု သိမှတ်ပါ။ ပခုံးပိုင်းတွင် Dhātā တည်ရှိထားပြီး၊ အထက်ပိုင်းတွင် Viṣṇu နေရာယူထားသည်—ဤသို့ပင် ၎င်း၏ (ဒေဝ) တည်နေရာချထားမှု ဖြစ်သည်။

Verse 28

प्रासादस्य प्रतिष्ठान्तु ध्वजरूपेण मे शृणु ध्वजं कृत्वा सुरैर् दैत्या जिताः शस्त्रादिचिह्नितं

ယခု ငါထံမှ နားထောင်လော့—ဗိမာန်၏ ပရတိဋ္ဌာနကို အခမ်းအနားတံခွန်ပုံစံဖြင့် ပြုလုပ်သည့်နည်း။ တံခွန်ကို ပြုလုပ်၍ လက်နက်စသည့် သင်္ကေတများဖြင့် အမှတ်အသားတင်ကာ၊ ဒေဝတို့က ဒိုင်တျာတို့ကို အနိုင်ယူထားသည်ဟု ပုံဖော်ရမည်။

Verse 29

अण्डोर्ध्वं कलशं न्यस्य तदूर्ध्वं विन्यसेद्ध्वजं विम्बार्धमानं दण्डस्य त्रिभागेनाथ कारयेत्

အဏ္ဍ (ဥပုံအစိတ်) အပေါ်တွင် ကလသ (kalaśa) ကို တင်ထားပြီး၊ ထို့အပေါ်တွင် တံခွန် (dhvaja) ကို တပ်ဆင်ရမည်။ ထို့နောက် ဝိမ္ဗ (vimba) စက်ဝိုင်းပြားကို စံအတိုင်းအတာ၏ တစ်ဝက်အရွယ်ဖြင့် ပြုလုပ်ကာ၊ ဒဏ္ဍ (daṇḍa) တံတား၏ သုံးပုံတစ်ပုံအတိုင်း သတ်မှတ်ရမည်။

Verse 30

अष्टारं द्वादशारं वा मध्ये मूर्तिमतान्वितं नारसिंहेन तार्क्ष्येण ध्वजदण्डस्तु निर्ब्रणः

သင်္ကေတသန့်ရှင်းကို စပုတ် ၈ ချောင်း သို့မဟုတ် ၁၂ ချောင်းပါသော စက်ဝိုင်းအဖြစ် ပြုလုပ်၍ အလယ်တွင် ရုပ်ပုံပါအောင် ထားရမည်။ နရသിംဟ (Narasiṃha) နှင့် တာရ္ක්ෂျ (Tārkṣya/ဂရုဍ) တို့နှင့်လည်း တွဲဖက်နိုင်သည်။ တံခွန်တိုင် (dhvaja-daṇḍa) သည် အနာတရ သို့မဟုတ် အပြစ်အနာအဆာ မရှိရ။

Verse 31

प्रासादस्य तु विस्तारो मानं दण्डस्य कीर्तितं शिखरार्धेन वा कुर्यात् तृतीयार्धेन वा पुनः

ဗိမာန် (prāsāda) ၏ အကျယ်ကို ဒဏ္ဍ (daṇḍa) ၏ အတိုင်းအတာဟု ဆိုထားသည်။ ထိုအချိုးအစားကို ရှိခရ (śikhara) ၏ တစ်ဝက်ဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထပ်မံ၍ ၎င်း၏ သုံးပုံတစ်ပုံဖြင့်လည်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။

Verse 32

द्वारस्य दैर्घ्याद् द्विगुणं दण्डं वा परिकल्पयेत् ध्वजयष्टिर्देवगृहे ऐशान्यां वायवेथवा

တံတား (daṇḍa) ကို တံခါးအလျား၏ နှစ်ဆအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဒေဝဂృဟ (devagṛha) အတွင်း၌ တံခွန်တိုင် (dhvaja-yaṣṭi) ကို အီရှာန (Īśāna) အရှေ့မြောက်ထောင့် သို့မဟုတ် မဟုတ်လျှင် ဝါယဗျ (Vāyavya) အနောက်မြောက်ထောင့်တွင် တပ်ဆင်ရမည်။

Verse 33

क्षौमाद्यैश् च ध्वजं कुर्याद्विचित्रं वैकवर्णकं घण्टाचामरकिङ्किण्या भूषितं पापनाशनं

လင်နင်နှင့် ထိုကဲ့သို့သော အဝတ်အထည်များဖြင့် အရောင်စုံလင်၍ မျိုးစုံရောင်စပ်သော ဓွဇာတံခွန်ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ခေါင်းလောင်း၊ ယက်အမြီးပန်ကာ (ချာမရ) နှင့် တင်ကင်သံလေးများဖြင့် အလှဆင်လျှင် ထိုတံခွန်သည် အပြစ်ကို ဖျက်သိမ်းပေးသည်။

Verse 34

दण्डाग्राद्धरणीं यावद्धस्तैकं विस्तरेण तु महाध्वजः सर्वदः स्यात्तुर्यांशाद्धीनतोर्चितः

တိုင်ထိပ်မှ မြေပြင်အထိ အလျားအတိုင်းအတာကိုယူ၍ အကျယ်တစ်ဟတ်သာ (hasta) ဖြစ်လျှင် ‘မဟာဓွဇ’ (mahā-dhvaja) ဟုခေါ်ပြီး အကျိုးကျေးဇူးအားလုံးကို ပေးတတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ လေးပုံတစ်ပုံလျှော့နည်းလျှင် အနိမ့်တန်းဟု သတ်မှတ်ရသော်လည်း ပူဇော်ရန် သင့်တော်နေဆဲဖြစ်သည်။

Verse 35

ध्वजे चार्धेन विज्ञेया पताका मानवर्जिता विस्तरेण ध्वजः कार्यो विंशदङ्गुलसन्निभः

ဓွဇာတံခွန်တွင် ပတಾಕာ (patākā) ကို (တံခွန်အတိုင်းအတာ၏) တစ်ဝက်ဟု သိမှတ်ရပြီး လူရုပ်အမှတ်တံဆိပ်ကို မပါဝင်စေ။ တံခွန်၏ အကျယ်ကို အင်္ဂုလ ၂၀ ခန့်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 36

अधिवासविधानेन चक्रं दण्डं ध्वजं तथा जिताः शक्त्यादिचिह्नितमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः जिताः शक्रादिचिह्नितमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः विम्बार्धमानं चक्रन्तु इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः विचित्रञ्चैव वर्णकमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः देववत् सकलं कृत्वा मण्डपस्नपनादिकं

အဓိဝာသ (adhivāsa) ဟူသော ကြိုတင်သန့်စင်တင်သွင်းပူဇော်နည်းအတိုင်း စက်ရ (chakra)၊ ဒဏ္ဍ (staff) နှင့် ဓွဇာတံခွန်ကိုလည်း တင်ထားရမည်။ ၎င်းတို့ကို ဂဒါ (mace) စသည့် အင်္ဂါရပ်အမှတ်တံဆိပ်များဖြင့် မှတ်သားရမည် (စာမူအချို့တွင် အိန္ဒြာ စသည့် အမှတ်တံဆိပ်များဟု ဖတ်သည်)။ စက်ရကို ရုပ်တု၏ အရွယ်အစားတစ်ဝက်ဖြင့် ပြုလုပ်၍ အရောင်စုံဖြင့် ဆေးခြယ်ရမည်။ ထို့နောက် အရာအားလုံးကို နတ်တော်တစ်ပါးကဲ့သို့ စုံလင်စွာ စီမံပြီး မဏ္ဍပအတွင်း စနပန (ရေချိုးပူဇော်) စသည့် အခမ်းအနားများကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 37

नेत्रोन्मीलनकं त्यक्ता पूर्वोक्तं सर्वमाचरेत् अधिवासयेच्च विधिना शय्यायां स्थाप्य देशिकः

‘မျက်စိဖွင့်ခြင်း’ (netronmīlana) အခမ်းအနားကို ချန်လှပ်၍ ယခင်ဖော်ပြခဲ့သမျှ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအားလုံးကို အာစရိယ (officiating teacher) က ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် သတ်မှတ်နည်းအတိုင်း (ရုပ်တု/ဒေဝတား) ကို ပူဇော်ခင်း (ritual bed) ပေါ်တွင် တင်ထားပြီး အဓိဝာသန (adhivāsana) ကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 38

ततः सहस्रशीर्षेति सूक्तं चक्रे न्यसेद् बुधः तथा सुदर्शनं मन्त्रं मनस्तत्त्वं निवेशयेत्

ထို့နောက် ပညာရှိသော সাধကသည် «sahasraśīrṣā» ဟူ၍အစပြုသော သုတ္တံကို သုဒർശန စက္ကရပေါ်၌ န്യാസ (nyāsa) ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့အတူ သုဒർശန မန္တရကို တင်သွင်း၍ မနတ်သတ္တဝ (manas-tattva) ကို ထိုနေရာ၌ ထည့်သွင်းထားရမည်။

Verse 39

मनोरूपेण तस्यैव सजीवकरणं स्मृतं अरेषु मूर्तयो न्यस्याः केशवाद्याः सुरोत्तम

၎င်းကို အသက်သွင်းခြင်း (sajīvakaraṇa) သည် စိတ်ဖြင့်သာ မြင်ယောင်ကာ ပြုလုပ်ရသည်ဟု သင်ကြားထားသည်။ အို နတ်တို့အထက်မြတ်ဆုံး၊ စက်ဝိုင်း/ယန္တရ၏ အံတိုင်များတွင် ကေရှဝ (Keśava) မှစသော ရုပ်သဏ္ဍာန်များကို န്യാസဖြင့် တင်သွင်းရမည်။

Verse 40

नाभ्यब्जप्रतिनेमीषु न्यसेत्तत्त्वानि देशिकः नृसिंहं विश्वरूपं वा अब्जमध्ये निवेशयेत्

အခမ်းအနားကို ဦးဆောင်သော ဆရာ (deśika) သည် ကြာပန်း၏ နာဘိ (nābhi)၊ ပွင့်ချပ်များနှင့် ပတ်လည်အနား (rim) ပေါ်တွင် တတ္တဝ (tattvas) များကို န്യാസဖြင့် တင်သွင်းရမည်။ ထို့ပြင် ကြာပန်းအလယ်တွင် နရစിംဟ (Narasiṁha) သို့မဟုတ် ဗိශ්ဝရူပ (Viśvarūpa) စကြဝဠာရုပ်ကို တင်သွင်းရမည်။

Verse 41

सकलं विन्यसेद्दण्डे सूत्रात्मानं सजीवकं निष्कलं परमात्मानं ध्वजे ध्यायन् न्यसेद्धरिं

«စကလ» (sakala) ရုပ်ပုံကို အလံတိုင် (banner-staff) ပေါ်၌ တင်သွင်းရမည်၊ အသက်ဓာတ်ပါသော စူထရာတ်မန် (Sūtrātman) ကို စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်လျက်။ ထို့နောက် «နိෂ္ကလ» (niṣkala) အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ကို တရားထိုင်စဉ်းစားကာ အလံပေါ်၌ ဟရီ (Hari) ကို န്യാസဖြင့် တင်သွင်းရမည်။

Verse 42

तच्छक्तिं व्यापिनीं ध्यायेद् ध्वजरूपां बलाबलां मण्डपे स्थाप्य चाभ्यर्च्य होमं कुण्डेषु कारयेत्

ထို အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်လွှမ်းမိုးသော သက္တိ (Śakti) ကို အလံပုံ (dhvaja) အဖြစ် စိတ်ဖြင့် တရားထိုင်စဉ်းစားရမည်၊ အားတင်းမှု၏ အရင်းအမြစ်နှင့် အားနည်းမှုကို ဖယ်ရှားပေးသူအဖြစ်။ ထို့နောက် မဏ္ဍပ (maṇḍapa) တွင် တင်သွင်းတည်ထားကာ သင့်တော်စွာ ပူဇော်ပြီးလျှင် ကုဏ္ဍ (kuṇḍa) များတွင် ဟောမ (homa) ကို ပြုလုပ်စေရမည်။

Verse 43

कलशे स्वर्णकलशं न्यस्य रत्नानि पञ्च च स्थापयेच्चक्रमन्त्रेण स्वर्णचक्रमधस्ततः

ပူဇာကလာရှ (kalaśa) ပေါ်တွင် ရွှေကလာရှတစ်လုံးကို တင်ထားပြီး ရတနာငါးမျိုးကိုလည်း ချထားရမည်။ ထို့နောက် စက္ကရမန်ထရ (Cakra-mantra) ဖြင့် အောက်ဘက်တွင် ရွှေစက္ကရ (cakra) ကို တည်စေရာ၏။

Verse 44

पारदेन तु सम्प्लाव्य नेत्रपट्टेन च्छादयेत् ततो निवेशयेच्चक्रं तन्मध्ये नृहरिं स्मरेत्

ပြင်ဆင်ထားသော အရာ/နေရာကို ပါရဒ (မက်ကူရီ) ဖြင့် ကောင်းစွာ ဆေးကြောပြီးနောက် မျက်စိဖုံးအဝတ် (ocular cloth) ဖြင့် ဖုံးအုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ကာကွယ်ရေး စက္ကရ (cakra) ကို ထား၍ ၎င်း၏ အလယ်၌ နೃဟရိ (နရစിംဟ) ကို စိတ်၌ သတိပြု၍ ဓ్యာနပြုရမည်။

Verse 45

ॐ क्षों नृसिंहाय नमः पूजयेत् स्थापयेद्धरिं ततो ध्वजं गृहीत्वा तु यजमानः सबान्धवः

«အိုံ က္ṣိုံ နೃစിംဟာယ နမಃ» ဟု ရွတ်ဆို၍ ဟရိကို ပူဇာကာ တည်ထောင်ရမည်။ ထို့နောက် ဓွဇ (dhvaja) အလံပူဇာကို ကိုင်ယူပြီး ယဇမာန (ပူဇာပိုင်ရှင်) သည် မိသားစုဆွေမျိုးတို့နှင့်အတူ အခမ်းအနားကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 46

इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः मण्डले इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः स्वर्णचक्रन्तु मध्यत इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः नेत्रं यत्नेन च्छादयेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ क्षौं नृसिंहाय नम इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दधिभक्तयुते पात्रे ध्वजस्याग्रं निवेशयेत् ध्रुवाद्येन फडन्तेन ध्वजं मन्त्रेण पूजयेत्

ဒဓိ (ယိုဂတ်/နို့ချဉ်) နှင့် ထမင်းချက်ကို ရောထားသော အိုးထဲသို့ အလံတိုင်၏ ထိပ်ဖျားကို ထည့်သွင်းကာ တည်စေရာ၏။ ထို့နောက် «ဓြုဝါ-» ဖြင့် စတင်၍ ကာကွယ်သံ «ဖဍ» ဖြင့် အဆုံးသတ်သော မန်ထရဖြင့် အလံကို ထိုမန်ထရအတိုင်း ပူဇာပြုရမည်။ (အထက်ပါ စာပိုဒ်များသည် လက်ရေးမူကွဲများကို မှတ်ချက်ပြုထားခြင်းဖြစ်ပြီး «မဏ္ဍလအတွင်း», «အလယ်၌ ရွှေစက္ကရ», «မျက်စိကို သေချာဖုံးအုပ်», နှင့် «အိုံ က္ṣೌṃ နṛစിംဟာယ နမः» စသည့် ဖတ်ပုံကွဲများ ပါဝင်သည်။)

Verse 47

शिरस्याधाय तत् पात्रं नारायनमनुस्मरन् प्रदक्षिणं तु कुर्वीत तुर्यमङ्गलनिःस्वनैः

ထိုအိုးကို ခေါင်းပေါ်တင်၍ နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ကို စိတ်၌ အမြဲသတိရကာ၊ တူရျ (တူရိယ) စသော တူရိယတန်ဆာများ၏ မင်္ဂလာသံများနှင့်အတူ ပရဒက္ခိဏ (လှည့်ပတ်) ကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 48

ततो निवेशयेत् दण्डं मन्त्रेणाष्टाक्षरेण तु मुञ्चामि त्वेति सूक्तेन ध्वजं मुञ्चेद्विचक्षणः

ထို့နောက် အက္ခရာရှစ်လုံး မန္တရဖြင့် အလံတိုင်ကို တည်စေ၍၊ «muñcāmi tvā» (“သင့်ကို လွှတ်သည်”) ဟူသော စုက္တဖြင့် ဉာဏ်ရှိသော ပူဇော်သူက အလံကို ဖြုတ်/လွှတ်ရမည်။

Verse 49

पात्रं ध्वजं कुञ्जरादि दद्यादाचार्यके द्विजः एष साधारणः प्रोक्तो ध्वजस्यारोहणे विधिः

ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သောသူသည် အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်သော အာစာရျ (ācārya) ထံသို့ ပാത്ര (အိုး/ဗူး) တစ်လုံး၊ အလံနှင့် ဆင်စသည့် လှူဒါန်းပစ္စည်းများကို ပေးအပ်ရမည်။ ဤသည်ကို အလံတင်ပွဲ၏ ယေဘုယျနည်းလမ်းဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 50

यस्य देवस्य यच्चिह्नं तन्मन्त्रेण स्थिरं चरेत् स्वर्गत्वा ध्वजदानात्तु राजा बली भवेत्

မည်သည့်ဒေဝတ၏ အမှတ်တံဆိပ်ပါသော အလံကို မခိုင်မလုံမဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ ထိုဒေဝတ၏ မန္တရဖြင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရမည်။ အလံလှူဒါန်းခြင်းကြောင့် ရာဇာသည် ကောင်းကင်သို့ ရောက်ပြီးနောက် အင်အားကြီးမားသူ ဖြစ်လာသည်။