
Chapter 92 — प्रतिष्ठाविधिकथनम् (Narration of the Consecration / Installation Procedure)
ဣရှ్వరသည် ဂုဟအား ဘုရားကျောင်းတည်သွင်းပူဇော်ခြင်း (pratiṣṭhā) ၏ မေတ္တာဗေဒအခြေခံကို ရှင်းပြသည်—pīṭha သည် Śakti၊ liṅga သည် Śiva ဖြစ်ပြီး Śiva ၏ သေးငယ်သော အင်အားများ (śivāṇu) ဖြင့် နှစ်ခု၏ ထိရောက်သော ပေါင်းစည်းမှုက caitanya ကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်းဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် pratiṣṭhā အမျိုးအစား ၅ မျိုးကို ဖော်ပြ၍ brahma-śilā (အခြေခံကျောက်) ၏ ထူးခြားသော အခန်းကဏ္ဍနှင့် sthāpana, sthita-sthāpana, utthāpana (uddhāra ပြီးနောက် ပြန်တည်သွင်းခြင်း) စသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ခွဲခြားပြသည်။ Vāstu-śāstra အရ ဘုရားကျောင်းတည်ရန် မြေကို ၅ မျိုးစစ်ဆေးခြင်း၊ လူတန်းစားအလိုက် မြေဂုဏ်ရည်၊ ဦးတည်ရာအလိုက် အကြိုက်နှင့် မသန့်မြေသန့်စင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် မြေကို တူးဖော်ခြင်း၊ နွားတည်စေခြင်း သို့မဟုတ် လယ်ထွန်ခြင်းဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုပြင်စေခြင်းကို ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် မဏ္ဍပပူဇော်ပွဲများ၊ Aghora-astra ကာကွယ်ခြင်း၊ မင်္ဂလာပစ္စည်းများဖြင့် မျဉ်းရေးခြင်း၊ Īśāna အခန်းတွင် Śiva ကို ပူဇော်ခြင်း၊ ကိရိယာများကို သန့်စင်တည်သွင်းခြင်းတို့ဖြင့် အစဉ်လိုက် ဆောင်ရွက်ကာ နယ်နိမိတ်မှတ်ခြင်း၊ arghya နှင့် parigraha (နေရာကို တရားဝင် လက်ခံယူခြင်း) ဖြင့် ပြီးဆုံးစေသည်။ ထို့နောက် śalya-doṣa (မြေအောက်အန္တရာယ်ပစ္စည်း) ကို နိမိတ်လက္ခဏာ၊ တိရစ္ဆာန်အသံများနှင့် Mātr̥kā အက္ခရာအုပ်စုများကို ဦးတည်ရာများနှင့် ချိတ်ဆက်၍ စိစစ်နည်းကို ထည့်သွင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် śilā များ (nava-śilā အစုအပါအဝင်) ကို ရွေးချယ်တည်သွင်းခြင်း၊ ရေချိုးလိမ်းသုတ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် tattva-nyāsa အလွန်အသေးစိတ်—Śiva-, Vidyā-, Ātma-tattva များကို အုပ်စိုးတော်မူသော ဒေဝတားများ၊ lokapāla များ၊ bīja မန္တရ၊ kumbha များ၊ prākāra ကာကွယ်မှု၊ homa နှင့် Astra ပူဇော်မှုတို့ဖြင့် ချို့ယွင်းချက်ဖယ်ရှားကာ Vāstu-bhūmi ကို သန့်စင်စေသည်။
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये नानामन्त्रादिकथनं नाम एकनवतितमो ऽध्यायः अथ द्विनवतितमो ऽध्यायः प्रतिष्ठाविधिकथनं ईश्वर उवाच प्रतिष्ठां सम्प्रवक्ष्यामि क्रमात् सङ्क्षेपतो गुह पीठं शक्तिं शिवो लिङ्गं तद्योगः सा शिवाणुभिः
ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိပုရာဏ (Agni Purāṇa) တွင် «အမျိုးမျိုးသော မန္တရများနှင့် ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများကို ဖော်ပြခြင်း» ဟု အမည်ရသော ၉၁ မြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု ၉၂ မြောက် အခန်း «ပရတိဋ္ဌာ (pratiṣṭhā) အခမ်းအနားနည်းလမ်း ဖော်ပြခြင်း» ကို စတင်သည်။ အရှင်က မိန့်တော်မူသည်—«အို ဂုဟ (Guha)၊ ပရတိဋ္ဌာ အခမ်းအနားကို အစဉ်လိုက် အကျဉ်းချုပ်၍ ငါဖော်ပြမည်။ ပီဋ္ဌ (pīṭha) သည် ရှက္တိ (Śakti) ဖြစ်၏။ လိင်္ဂ (liṅga) သည် ရှိဝ (Śiva) ဖြစ်၏။ ထိုနှစ်ပါး၏ ယောဂ (yoga) သည် ရှိဝ၏ သေးငယ်သော အင်အား/အဏု (śivāṇu) များအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည်»။
Verse 2
प्रतिष्ठायाः पञ्च भेदास्तेषां रूपं वदामि ते यत्र ब्रह्मशिलायोगः सा प्रतिष्ठा विशेषतः
ပရတိဋ္ဌာ (pratiṣṭhā) တွင် အမျိုးအစား ငါးမျိုး ရှိသည်။ ထိုအမျိုးအစားတို့၏ ပုံစံကို သင်အား ငါပြောမည်။ ထိုထဲတွင် «ဗြဟ္မ-ရှီလာ» (brahma-śilā) ဟုခေါ်သော အခြေခံကျောက်ကို ထားချ/ချိတ်ဆက်သည့် ပရတိဋ္ဌာသည် အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသော (အဓိက) ပရတိဋ္ဌာ ဖြစ်သည်။
Verse 3
स्थापनन्तु यथायोगं पीठ एव निवेशनं प्रतिष्ठाभिन्नपीठस्य स्थितस्थापनमुच्यते
“တည်ထောင်ခြင်း” ဟူသည်မှာ သင့်လျော်သကဲ့သို့ ပီဋ္ဌ (pīṭha) ပလ္လင်ပေါ်၌ မှန်ကန်စွာ ထားသွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ပီဋ္ဌသည် ပရတိဋ္ဌာ (consecration) နှင့် မခွဲခြားဘဲ တစ်ခုတည်းအဖြစ် ယူဆသောအခါ ၎င်းကို “တည်ငြိမ်တည်ထောင်ခြင်း” (sthita-sthāpana) ဟု ခေါ်သည်။
Verse 4
उत्थापनञ्च सा प्रोक्ता लिङ्गोद्धारपुरःसरा यस्यां तु लिङ्गमारोप्य संस्कारः क्रियते बुधैः
ထိုအခမ်းအနားကို “ဥတ္ထာပန” (utthāpana) ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ “လိင်္ဂ ဥဒ္ဓာရ” (liṅga-uddhāra) — လိင်္ဂကို ပူဇော်ရေးရာဖြင့် မြှောက်တင်/ဖယ်ရှားခြင်း — ကို အရင်ပြုလုပ်ရသည်။ ထိုနည်းလမ်းတွင် လိင်္ဂကို ပြန်လည်တင်ထားပြီးနောက် ပညာရှိတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော သန့်စင်ကာ သာသနာတော်ပြန်လည်သက်ဝင်စေသော စံစကာရ (saṃskāra) ကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 5
तथा क्षौ ह्रौ मन्त्राः सूर्यस्येति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः आथापनं तदुद्दिष्टं द्विधा विष्ण्वादिकस्य च आसु सर्वासु चैतन्यं नियुञ्जीत परं शिवम्
ထို့အတူ ဘီဇမန်ထရ “kṣau” နှင့် “hrau” တို့ကို နေဘုရား စူရျ (Sūrya) နှင့် ဆိုင်သည်ဟု ဆိုထားပြီး—အမှတ်အသားပြထားသော (ကွဲပြားဖတ်ချက်ပါ) လက်ရေးမူစာအုပ်ဖတ်ချက်အတိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် “အာထာပန” (āthāpana) ဟု ခေါ်သော အခမ်းအနားကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ဗိဿနု (Viṣṇu) နှင့် အခြားဒေဝတားတို့အတွက်ပင် နှစ်မျိုးရှိသည်ဟု ကြေညာသည်။ ဤအမျိုးအစား/တင်ထားမှု အားလုံးတွင် «ချိုင်တန်ယ» (caitanya) အဖြစ် အမြင့်ဆုံး ရှိဝ (Paraṃ Śiva) ကို အသက်သွင်းတင်သွင်းရမည်။
Verse 6
यदाधारादिभेदेन प्रासादेष्वपि पञ्चधा परीक्षमथ मेदिन्याः कुर्यात्प्रासादकाम्यया
ထို့ကြောင့် အုတ်မြစ်နှင့် ဆက်စပ်သော တည်ဆောက်ရေးအခြေခံများ၏ ကွဲပြားမှုအလိုက်၊ ဘုရားကျောင်း/ပရသာဒ (prāsāda) ဆောက်လိုသူသည် မြေပြင်ကို ငါးမျိုးခွဲ၍ စိစစ်ခြင်းကိုလည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 7
शुक्लाज्यगन्धा रक्ता च रक्तगन्धा सुगन्धिनी पीता कृष्णा सुरागन्धा विप्रादीनां मही क्रमात्
အစဉ်လိုက်အားဖြင့် ဗြာဟ္မဏနှင့် အခြားအတန်းအစားများအတွက် သင့်တော်သော မြေများမှာ—ဂီ (ghee) အနံ့ရှိသော အဖြူရောင်မြေ၊ သွေးနံ့ကဲ့သို့ရှိသော်လည်း မွှေးကြိုင်သော အနီရောင်မြေ၊ အဝါရောင်မြေ၊ နှင့် အရက်နံ့ရှိသော အနက်ရောင်မြေ ဖြစ်သည်။
Verse 8
पूर्वेशोत्तरसर्वत्र पूर्वा चैषां विशिष्यते आखाते हास्तिके यस्याः पूर्णे मृदधिका भवेत्
အရှေ့၊ အရှေ့မြောက်နှင့် မြောက်ဘက်တို့အကြောင်း၌ ထိုတို့အနက် အရှေ့ဘက်ကို အထူးအရေးကြီးဆုံးဟု သတ်မှတ်သည်။ ဟတ်စတာတစ်ဟတ် (လက်တံတစ်တံ) အနက်ရှိ အပေါက်ကို တူးပြီး ပြန်ဖြည့်ရာတွင် မြေသားပိုလျှံလာပါက ထိုနေရာကို အလွန်ကောင်းမြတ်သောနေရာဟု ယူဆသည်။
Verse 9
उत्तमान्तां महीं विद्यात्तोयाद्यैर् वा समुक्षितां अस्थ्यङ्गारादिभिर्दुष्टामत्यन्तं शोधयेद् गुरुः
ရေစသည်တို့ဖြင့် ကောင်းစွာဖျန်းပက်ထားသော မြေ (နေရာ) ကို အကောင်းဆုံးအဆင့်ဟု သိမှတ်ရမည်။ သို့ရာတွင် အရိုး၊ မီးသွေးနှင့် အညစ်အကြေးတူသည့်အရာများကြောင့် မသန့်စင်သွားပါက အခမ်းအနားကို ဦးဆောင်သော ဂုရုသည် အလွန်တိကျစွာ သန့်စင်ပေးရမည်။
Verse 10
नगरग्रामदुर्गार्थं गृहप्रासादकारणं खननैर् गोकुलावासैः कर्षणैर् वा मुहुर्मुहुः
မြို့၊ ရွာနှင့် ကာကွယ်ရေးတပ်မြို့ (ဒုရ္ဂ) တည်ထောင်ရန်နှင့် အိမ်၊ နန်းတော် ဆောက်လုပ်ရန်အတွက် မြေကို မကြာခဏ ပြုပြင်သင့်သည်—တူးဖော်ခြင်းဖြင့်၊ နွားအုပ်နေရာ (ဂိုကုလ) အဖြစ်ထားခြင်းဖြင့်၊ သို့မဟုတ် ထပ်ခါထပ်ခါ ထွန်ယက်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်သည်။
Verse 11
मण्डपे द्वारपूजादि मन्त्रतृप्त्यवसानकं कर्म निर्वर्त्याघोरास्त्रं सहस्रं विधिना यजेत्
မဏ္ဍပ (ပူဇော်ပွဲခန်း) အတွင်း၌ တံခါးပူဇော်ခြင်းမှ စ၍ မန္တရများကို တೃပ్తိ (စိတ်ကျေနပ်စေခြင်း) ဖြင့် အဆုံးသတ်သည့် အခမ်းအနားကို စည်းကမ်းတကျ ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ နည်းလမ်းအတိုင်း အဃောရ-အஸ္တြ (ကာကွယ်ရေး လက်နက်-မန္တရ) ကို တစ်ထောင်ကြိမ် ပူဇော်/ဟောမ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 12
समीकृत्योपलिप्तायां भूमौ संशोधयेद्दिशः स्वर्णदध्यक्षतै रेखाः प्रकुर्वीत प्रदक्षिणं
မြေကို ညီညာအောင် ပြုလုပ်၍ လိမ်းသုတ်ပြီးနောက်၊ အရပ်ဒిశများကို သန့်စင်ရမည်။ ထို့နောက် ရွှေ၊ ဒဓိ (နို့ချဉ်) နှင့် မကွဲသော ဆန်စေ့များဖြင့် (ယန္တရ/ပုံစံ) မျဉ်းကြောင်းများကို ဆွဲကာ၊ ပြဒက္ခိဏ (ညာဘက်လှည့်) အနေနှင့် မင်္ဂလာရှိစွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 13
मध्यादीशानकोष्टस्थे पूर्णकुम्भे शिवं यजेत् वास्तुमभ्यर्च्य तत्तोयैः सिञ्चेत् कुद्दालकादिकं
အလယ်ရှိ ဣရှာန (အရှေ့မြောက်) ခန်းကဏ္ဍတွင် ထားသော ရေပြည့် ကုမ္ဘ၌ ရှိဝကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် နေရာ၏ အုပ်ထိန်းဝိညာဉ် ဝါஸ್ತುကို သေချာပူဇော်ပြီး ထိုရေဖြင့် တူးဖော်ဆောက်လုပ်ရာတွင် သုံးသော လှံတံ/တူးတံနှင့် အခြားကိရိယာများကို ပက်ဖျန်းသန့်စင်ရမည်။
Verse 14
रग्रामेत्यर्धश्लोको घ पुस्तके नास्ति मन्त्रदीप्त्यवसानकमिति ग मन्त्रभूम्यवसानकमिति घ निर्वर्त्य घोरास्त्रं महास्त्रमिति ग रेखां प्रकुर्वीतेति ख ,ग च स्वर्णकुण्डे इति ग स्वर्णकुम्भे इति घ , ङ , च बाह्ये रक्षोगणानिष्ट्वा विधिना दिग्बलं क्षिपेत् भूमिं संसिच्य संस्नाप्य कुद्दालाद्यं प्रपूजयेत्
«ဃောရာစတြ» (မဟာစတြ ဟုလည်း ခေါ်သည်) ပူဇော်ပွဲကို ပြီးစီးပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော မျဉ်းကို ဆွဲရမည်။ ထို့နောက် ပူဇော်နယ်နိမိတ်အပြင်ဘက်တွင် ရက္ခသများ၏ အစုအဖွဲ့အား ပူဇော်ပြီး စည်းကမ်းအတိုင်း «ဒိဂ္ဗလ» (အရပ်လေးမျက်နှာ၏ ကာကွယ်အား) ကို ချရမည်။ မြေပြင်ကို ပက်ဖျန်း၍ ပူဇော်ရေချိုးသန့်စင်ကာ တူးတံနှင့် အခြားကိရိယာများကိုလည်း သေချာပူဇော်ရမည်။
Verse 15
अन्यं वस्त्रयुगच्छज्ञं कुम्भं स्कन्धे द्विजन्मनः निधाय गीतवाद्यादिब्रह्मगोषसमाकुलं
နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) တစ်ဦး၏ ပခုံးပေါ်တွင် အဝတ်နှစ်ထည်နှင့် အလံ/လှိုင်းတန်းဖြင့် အလှဆင်ထားသော အခြားကုမ္ဘ (ရေအိုး) တစ်လုံးကို တင်ထား၍ သီချင်းဆိုသံ၊ တူရိယာတီးသံနှင့် ဝေဒသံ (ဗြဟ္မဃောသ) တို့ဖြင့် စည်ကားသော လူအုပ်အလယ်တွင် အခမ်းအနားကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 16
पूजां कुम्भे समाहृत्य प्राप्ते लग्ने ऽग्निकोष्ठके कुद्दालेनाभिषिक्तेन मध्वक्तेन तु खानयेत्
ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ကုမ္ဘ (ရေအိုး) ထဲသို့ စုစည်းထားပြီး မီးဖိုခန်း (အဂ္နိ-ကိုဋ္ဌက) အတွက် သတ်မှတ်ထားသော မင်္ဂလာအချိန် (လဂ္န) ရောက်လာသော် ပက်ဖျန်း၍ အဘိသေကပြုထားသော တူးတံကို ပျားရည်နှင့် ဂီ (ghee) တို့နှင့်အတူ အသုံးပြုပြီး တူးဖော်ရမည်။
Verse 17
नैरृत्यां क्षेपयेन्मृत्स्नां खाते कुम्भजलं क्षिपेत् पुरस्य पूर्वसीमन्तं नयेद् यावदभीप्सितं
မြေမှုန့်/မြေသား (အခမ်းအနားအတွက် ယူထားသော မြေ) ကို အနောက်တောင်ဘက် (နైరృత्य) သို့ ပစ်ချရမည်။ တူးထားသော အပေါက်ထဲသို့ ကုမ္ဘရေကို လောင်းထည့်ရမည်။ ထို့နောက် မြို့၏ အရှေ့ဘက် နယ်နိမိတ်မျဉ်းကို လိုသလောက်အထိ ဆန့်ထုတ်၍ သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 18
अथ तत्र क्षणं स्थित्वा भ्रामयेत् परितः पुरं सिञ्चन् सीमन्तचिह्नानि यावदीशानगोचरं
ထို့နောက် ခဏတစ်ခါ ရပ်နေပြီး မြို့ကို အရပ်ပတ်လုံး လှည့်ပတ်ကာ သန့်စင်ရေကို ဖြန်း၍ စီမန္တ (နယ်နိမိတ်) အမှတ်အသားများကို ချမှတ်လျက် ဣရှာန (အရှေ့မြောက်) အရပ်အထိ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 19
अर्घ्यदानमिदं प्रोक्तं तत्र कुम्भपरिब्रमात् इत्थं परिग्रहं भूमेः कुर्वीत तदनन्तरं
ဤအရ္ဃျ (arghya) ပူဇော်သကာကို ထိုနေရာ၌ သင်ကြားထားသည်။ ကုမ္ဘ (ရေအိုး) ကို လှည့်ပတ်ပြီးနောက်၊ ထို့နောက်ချက်ချင်း ဤနည်းအတိုင်း မြေကို ပရိဂ္ရဟ (ယူပိုင်ခြင်း) ရိတုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 20
कर्करान्तं जलान्तं वा शल्यदोषजिघांसया खानयेद् भूः कुमारीं चेद् विधिना शल्यमुद्धरेत्
ကပ်ငြိနေသော အပြင်ပစ္စည်း (śalya) ကြောင့် ဖြစ်သော အပြစ်အနာအဆာများကို ဖယ်ရှားလိုလျှင် မြေကို တူးဖော် (သို့) ဖြတ်ဖွင့်၍ ကျောက်စရစ်မြေထိ သို့မဟုတ် ရေထိ ရောက်အောင် ဆောင်ရွက်ရမည်။ လူနာက မိန်းကလေးငယ်ဖြစ်လျှင် သင့်တော်သော နည်းလမ်းအတိုင်း ထို śalya ကို ထုတ်ယူရမည်။
Verse 21
अकचटतपयशहान् मानवश्चेत् प्रश्नाक्षराणि तु अग्नेर्ध्वजादिपातिताः स्वस्थाने शल्यमाख्यान्ति
မေးမြန်းသော် လူတစ်ဦးက ‘a’, ‘ka’, ‘ca’, ‘ṭa’, ‘ta’, ‘pa’, ‘ya’, ‘śa’, ‘ha’ ဟူသော အက္ခရာများကိုသာ ထုတ်ဆိုလျှင်—နိမိတ်အဖြစ် အဂ္နိ၏ အလံကျခြင်း စသည့်အရာတို့က śalya (အပြင်ပစ္စည်း) သည် မူလနေရာ၌ပင် ကပ်ငြိနေဆဲဟု ညွှန်ပြသည်။
Verse 22
कर्तुश्चाङ्गविकारेण जानीयात्तत्प्रमाणतः पश्वादीनां प्रवेशेन कीर्तनैर् विरुतैर् दिशः
ဆောင်ရွက်သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာပြောင်းလဲမှုများမှ ထွက်ပေါ်မည့် အကျိုးကို သတ်မှတ်ထားသော လက္ခဏာများအတိုင်း သိရမည်။ ထို့ပြင် တိရစ္ဆာန်တို့ စသည့်အရာများ ဝင်ရောက်လာခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ အော်ဟစ်သံ၊ ခေါ်သံ၊ အသံတို့မှ သက်ဆိုင်ရာ အရပ်ဒిశများကိုလည်း ခွဲခြားသတ်မှတ်ရမည်။
Verse 23
मातृकामष्टवर्गाढ्यां फलके भुवि वा लिखेत् शल्यज्ञानं वर्गवशात् पूर्वादीशान्ततः क्रमात्
မတ်ရိကာ (Mātr̥kā) အက္ခရာများကို အုပ်စုရှစ်စုအဖြစ် စီစဉ်ထားသော ပုံ/စာကို ဘုတ်ပေါ် သို့မဟုတ် မြေပေါ်တွင် ရေးသားရမည်။ «ရှလျ» (śalya—ကိုယ်တွင်းဝင်နေသော အပြင်ပစ္စည်း) ကို စိစစ်သိမြင်ရာ ဗဟုသုတကို အုပ်စုအလိုက် သတ်မှတ်၍ အရှေ့မှ စ၍ ဦးတည်ရာအရပ်များကို အစဉ်လိုက် လိုက်နာကာ နောက်ဆုံးအရပ်အထိ မှတ်တမ်းတင်ရမည်။
Verse 24
अवर्गे चैव लोहन्तु कवर्गे ऽङ्गारमग्नितः भूमिं संसिच्य संस्थाप्येति ग , घ , ङ च कुद्दालाख्यमिति ग पूर्वमीशान्तमिति ख स्रावयेत् इति ख नव चेत् प्रश्नाक्षराणि भाषन्ते इति ग , घ च पूर्वादीनां तत इति ख चवर्गे भस्म दक्षे स्याट् टवर्गे ऽस्थि च नैरृते
a‑varga (သရအုပ်စု) အတွက် သတ်မှတ်ပစ္စည်းမှာ သံဖြစ်သည်။ ka‑varga အတွက် မီးမှ ထွက်သော မီးသွေးဖြစ်သည်။ မြေကို ရေဖြန်း၍ (ပူဇော်ပုံ/ပုံရေး) ကို သေချာတည်ထောင်ပြီးနောက်—ဟူ၍ အချို့သော ပုဒ်ဖတ်များတွင် ဆိုထားသည်။ ၎င်းကို «ကုဒ္ဒာလ» (kuddāla—တူးဖော်တံ/စပိတ်) ဟု ခေါ်ကြသည်။ (အခြားဖတ်နည်းတွင်) «အရှေ့မှ Īśāna (အရှေ့မြောက်) အထိ» ဟု ဆိုထားပြီး «စီးယိုစေ» ဟူသော ဖတ်နည်းလည်း ရှိသည်။ မေးခွန်းအက္ခရာ ကိုးလုံးကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလျှင်—ဟူ၍ အချို့ လက်ရေးမူများတွင် ဖတ်သည်။ ထို့နောက် အရှေ့မှ စသော အရပ်များအတွက် ထိုခွဲဝေမှုကို အသုံးချရမည်။ ca‑varga အတွက် တောင်ဘက်တွင် ပြာကို သတ်မှတ်ပြီး ṭa‑varga အတွက် နိုင်ရృత (အနောက်တောင်) တွင် အရိုးကို သတ်မှတ်သည်။
Verse 25
तवर्गे चेष्टका चाप्ये कपालञ्च पवर्गके यवर्गे शवकीतादि शवर्गे लोहमादिशेत्
ta‑varga တွင် «ceṣṭakā» (ဟူသော အမည်/ပစ္စည်း) ကို ထားရမည်။ pa‑varga တွင် «kapāla» (ခေါင်းခွံ/ကပာလပാത്ര) ကို ထားရမည်။ ya‑varga တွင် «śavakītā» နှင့် ဆင်တူသော အမည်များကို ထားရမည်။ śa‑varga တွင် «loha» (သတ္တု/သံ) နှင့် ထိုသဘောတူ ပစ္စည်းများကို သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 26
हवर्गे रजतं तद्वदवर्गाच्चानर्थकरानपि प्रीक्ष्यात्मभिः करापूरैर् अष्टाङ्गुलमृदन्तरैः
ha‑varga တွင် ငွေ (rajata) ကို ထားသည်။ ထိုနည်းတူ a‑varga မှလည်း အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော ပစ္စည်း/သတ္တုရိုင်းများကိုပါ ကိုယ်တိုင်၏ (အတွေ့အကြုံရှိ) လက်များဖြင့် စိစစ်ရမည်—ကာပူရ်ကဲ့သို့ သန့်ရှင်းတောက်ပသော လက်ချောင်းများဖြင့် ပွတ်သပ်စမ်းသပ်၍၊ ထူထဲမှု လက်ချောင်းအကျယ် ရှစ်အင်္ဂုလရှိသော မြေ/လိမ်းမြေတုံးဖြင့်လည်း စမ်းသပ်ရမည်။
Verse 27
पादोनं खातमापूर्य सजलैर् मुद्गराहतैः लिप्तां समप्लवां तत्र कारयित्वा भुवं गुरुः
တူးဖော်ထားသော အပေါက်ကို အနက်အပြည့်မဖြည့်ဘဲ လေးပုံတစ်ပုံလျော့ထား၍ စိုစွတ်သော မြေဖြင့် ဖြည့်ကာ မုဒ္ဂရ (တုတ်တံ/မလက်) ဖြင့် ထုနှိပ်တင်းကျပ်စေပြီးနောက်၊ ကျွမ်းကျင်သူ (ဂုရု/ဆောက်လုပ်ရေးပညာရှင်) သည် ထိုနေရာ၌ မြေပြင်ကို လိမ်းပတ်၍ ပြေပြစ်ညီညာအောင် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 28
सामान्यार्घ्यकरो यायान्मण्डपं वक्ष्यामाणकं तोरणद्वाःपतीनिष्ट्वा प्रत्यग्द्वारेण संविशेत्
အထွေထွေ အာဃျ (လေးစားသည့် ရေသွန်းပူဇော်) ကို ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ဖော်ပြမည့် မဏ္ဍပသို့ သွားရမည်။ တိုရဏတံခါးနှင့် တံခါးကို အုပ်စိုးသော ဒေဝတားတို့ကို ပူဇော်ကာ အနောက်မျက်နှာပြု တံခါးမှ ဝင်ရမည်။
Verse 29
कुर्यात्तत्रात्मशुद्ध्यादि कुण्डमण्डपसंस्कृतिं कलसं वर्धनीसक्तं लोकपालशिवार्चनं
အဲဒီနေရာတွင် ကိုယ်တိုင်သန့်စင်ခြင်း (အာတ္မသုဒ္ဓိ) စသည့် အစပြုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ကုဏ္ဍ (မီးကန်) နှင့် မဏ္ဍပကို သန့်စင်သက္ကာပြု၍ ကလသ (ရေခွက်) ကို ဝဓနီ အိုးနှင့်အတူ တင်ထားကာ လောကပါလများနှင့် သီဝ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 30
अग्नेर्जननपूजादि सर्वं पूर्ववदाचरेत् यजमानान्वितो यायाच्छिलानां स्नानमण्डपं
အဂ္နိကို ထူထောင်/မီးထွန်းခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်းမှ စ၍ အစောပိုင်းက သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအားလုံးကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် ယဇမာန (ယဇ္ဉပိုင်ရှင်) နှင့်အတူ သန့်စင်ထားသော ကျောက်တုံးများ၏ ရေချိုးမဏ္ဍပသို့ သွားရမည်။
Verse 31
शिलाः प्रासादलिङ्गस्य पादधर्मादिसञ्ज्ञकाः अष्टाङ्गुलोच्छ्रिताः शस्ताश् चतुरस्राः करायताः
ပရသာဒ-လင်္ဂအတွက် ကျောက်ပြားများကို ‘ပာဒ’ ‘ဓမ္မ’ စသည့် အမည်များဖြင့် ခေါ်ကြ하며၊ အမြင့် အင်္ဂုလ ၈ ရှိပြီး စတုရန်းပုံသဏ္ဌာန်၊ အလျား ကရ ၁ ဖြစ်သင့်သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။
Verse 32
पाषाणानां शिलाः कार्या इष्टकानां तदर्धतः प्रासादे ऽश्मशिलाः शैले इष्टका इष्टकामये
ကျောက်ဖြင့် ဆောက်သော ပရသာဒအတွက် ကျောက်ပြားများကို ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ အုတ်ဖြင့် ဆောက်သော ပရသာဒအတွက်တော့ ထိုစံနှုန်း၏ တစ်ဝက်အတိုင်း ပြုလုပ်ရမည်။ ကျောက်ပရသာဒတွင် ပြားများသည် ကျောက်ဖြစ်ပြီး၊ တောင်ကျောက်အဆောက်အဦတွင်လည်း ကျောက်ဖြစ်ကာ၊ အုတ်အဆောက်အဦတွင်တော့ အုတ်ဖြစ်သည်။
Verse 33
अङ्किता नववक्त्राद्यैः पङ्कजाः पङ्कजाङ्किताः नन्दा भद्रा जया रिक्ता पूर्णाख्या पञ्चमी मता
(သူမသည်) အင်္ကိတာ၊ မျက်နှာကိုးပါးသော ရုပ်သဏ္ဌာန် စသည့် အမှတ်လက္ခဏာများဖြင့် အမှတ်တံဆိပ်တင်ထားသူ; (သူမသည်) ပင်္ကဇာ နှင့် ပင်္ကဇာင်္ကိတာ («ကြာပန်းအမှတ်ဖြင့် အမှတ်တံဆိပ်တင်ထားသူ»); (သူမသည်) နန္ဒာ၊ ဘဒြာ၊ ဇယာ၊ ရိက္တာ၊ ထို့ပြင် ပူရ္ဏာ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်—ဤသည်ကို ပဉ္စမ အမည်စုဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 34
आसां पद्मो महापद्मः शङ्खो ऽथ मकरस् तथा समुद्रश्चेति पञ्चामी निधिकुम्भाः क्रमाधः
ဤတို့အနက် (နိဓိ-ကုံဘ) ရတနာအိုးများဖြစ်သော ပဒ္မ၊ မဟာပဒ္မ၊ သင်္ခ၊ မကရ၊ နှင့် သမုဒ္ဒရ—ဤတို့သည် အောက်ဘက်သို့ အစဉ်လိုက်ထားသော ပဉ္စမ နိဓိအစု ဖြစ်ကြသည်။
Verse 35
नन्दा भद्रा जया पूर्णा अजिता चापराजिता मुशलैर् मुद्गराहतैर् इति ङ वर्धनीयुक्तमिति ग , ङ च यजमानार्चित इति घ नवरुद्राद्यैर् इति घ पाषाणानामित्यादिः, पञ्चमीर्मता इत्य् अन्तः श्लोकद्वयात्मकपाठो ग पुस्तके नास्ति विजया मङ्गलाख्या च धरणी नवमी शिला
ဤ(သန့်ရှင်းသော) ကျောက်တုံးများကို နန္ဒာ၊ ဘဒြာ၊ ဇယာ၊ ပူရ္ဏာ၊ အဇိတာ၊ အပရာဇိတာ ဟု ခေါ်ကြသည်။ (အချို့သော ပုဒ်မူများတွင်) «မုရှလနှင့် မုဒ္ဂရဖြင့် ထိုးနှက်ထားသော» ဟု ဆိုကြပြီး; (အခြားတွင်) «ကြီးထွားတိုးပွားစေသော အာနိသင်ပါဝင်သော»; (အခြားတွင်) «ယဇမာနက ပူဇော်အာရాధနာပြုသော»; (အခြားတွင်) «နဝရုဒ္ဒရတို့နှင့် အစရှိသဖြင့် (အတူ) ပူဇော်သော»; ထို့ပြင် «ကျောက်တုံးတို့၏…» ဟူသော စာဖတ်ကွဲများလည်း ရှိသည်။ ‘ga’ လက်ရေးမူတွင် “pañcamīrmatā” ဖြင့် အဆုံးသတ်သော အတွင်းပိုင်း နှစ်ပိုဒ်စာ မပါရှိ။ (ထို့နောက်) ဝိဇယာ—မင်္ဂလာ ဟုလည်း ခေါ်ကြသော—နှင့် ဓရဏီ တို့ကို ကိုးမြောက်ကျောက်အဖြစ် ရေတွက်ကြသည်။
Verse 36
सुभद्रश् च विभद्रश् च सुनन्दः पुष्पनन्दकः जयो ऽथ विजयश् चैव कुम्भः पूर्णस्तथोत्तरः
ထို့ပြင် (အမည်များမှာ) သုဘဒြ၊ ဝိဘဒြ၊ သုနန္ဒ၊ ပုෂ္ပနန္ဒက၊ ဇယာ၊ ဝိဇယာ၊ ကုံဘ၊ ပူရ္ဏ၊ နှင့် ဥတ္တရ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
Verse 37
नवानान्तु यथासङ्ख्यं निधिकुम्भः पूर्णस्तथोत्तरः आसनं प्रथमं दत्त्वा ताड्योल्लिख्यशराणुना
ထို့နောက် အစဉ်လိုက် (ပစ်မှတ်) ကိုးခုကို တည်ဆောက်ထားရမည်။ ထို့နောက်မှာ အပြည့်လျှံသော နိဓိ-ကုံဘ (ရတနာအိုး) ဖြစ်သည်။ ပထမဦးစွာ သင့်လျော်သော ပစ်ခတ်အနေအထား (အာသန) ကို ယူပြီးနောက် ပစ်ထိုးကာ မြားချွန်ဖြင့် အမှတ်တင်/ထွင်းရေးရမည်။
Verse 38
सर्वासामविशेषेण तनुत्रेणावगुण्ठनं मृद्भिर्गोमययोगामूत्रकषायैर् गन्धवारिणा
ကိစ္စအားလုံးကို ခွဲခြားမထားဘဲ (လူ/ပစ္စည်း) ကို ကာကွယ်အဖုံးဖြင့် ဖုံးအုပ်စေ၍ မြေညစ်(မြေခဲ)၊ နွားချေးပါဝင်သောပြင်ဆင်မှုများ၊ နွားဆီးရည်ကာဓာ(အရည်ကျို) နှင့် အနံ့သာရေဖြင့် သန့်စင်/လိမ်းပေးရမည်။
Verse 39
अस्त्रेण हूं फडन्तेन मलस्नानं समाचरेत् विधिना पञ्चगव्येन स्नानं पञ्चामृतेन च
«ဟူṃ ဖတ်» ဖြင့် အဆုံးသတ်သော အစတြမန်တရား (Astra-mantra) ကို အသုံးပြု၍ အညစ်အကြေးဖယ်ရှားသန့်စင်ရေချိုးကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် သတ်မှတ်ထားသောနည်းလမ်းအတိုင်း ပဉ္စဂဗျ (pañcagavya) နှင့် ပဉ္စာမෘတ (pañcāmṛta) ဖြင့်လည်း ရေချိုးရမည်။
Verse 40
गन्धतोयान्तरं कुर्यान्निजनामाङ्किताणुना फलरत्नसुवर्णानां गोशृङ्गसलिलैस्ततः
ထို့နောက် ကိုယ့်နာမည်ဖြင့် အမှတ်အသားထားသော အမှုန်ငယ်တစ်စိတ်ကို အသုံးပြု၍ အနံ့သာရေကို သီးခြားတစ်ပိုင်း ပြင်ဆင်ရမည်။ ထို့နောက် သစ်သီး၊ ရတနာနှင့် ရွှေအတွက် နွားချိုတွင် ထည့်ထားသောရေဖြင့် ထုံးတမ်းကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 41
चन्दनेन समालभ्य वस्त्रैर् आच्छादयेच्छिलां स्वर्णोत्थमासनं दत्वा नीत्वा यागं प्रदक्षिणं
သန့်ရှင်းသောကျောက်ကို စန္ဒကူးလိမ်း၍ အဝတ်များဖြင့် ဖုံးအုပ်ရမည်။ ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော (သို့မဟုတ် ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော) အာသနကို ပူဇော်ပြီး ယာဂပွဲနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ မင်္ဂလာရှိသော ညာဘက်လှည့် (clockwise) ပတ်လည်လှည့်ရမည်။
Verse 42
शय्यायां कुशतल्पे वा हृदयेन निवेशयेत् सम्पूज्य न्यस्य बुद्ध्यादिधरान्तं तत्त्वसञ्चयं
အိပ်ရာပေါ် သို့မဟုတ် ကုရှမြက်ခင်းပေါ်တွင် «ဟృဒယ» မန္တရားဖြင့် (ဒေဝတာ/မဏ္ဍလ) ကို နှလုံးအတွင်း တည်စေရာမည်။ ထိုနောက် သေချာစွာ ပူဇော်ပြီးနောက် Buddhi မှ စ၍ Dhara အထိ တတ္တဝ (tattva) စုစည်းမှုကို နျာသ (nyāsa) ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 43
त्रिखण्डव्यापकं तत्त्वत्रयञ्चानुक्रमान् न्यसेत् बुद्ध्यादौ चित्तपर्यन्ते चिन्तातन्मात्रकावधौ
သုံးပိုင်းလုံးကို လွှမ်းမိုးသော တတ္တဝ သုံးပါးကို အစဉ်လိုက် နျာသ (nyāsa) ဖြင့် တင်ထားရမည်။ ဘုဒ္ဓိ (buddhi) မှ စိတ္တ (citta) အထိ၊ စဉ်းစားမှု (cintā) မှ တန်မာထရ (tanmātra) အထိသော နယ်ပယ်အတွင်း၌ ထားရသည်။
Verse 44
इप्येति ग कुशतल्पे वा हॄदयेन विशेषयेत् इति ख कुशतल्पे च हृदयेन निवेशयेत् इति ग बुद्ध्यादौ चित्तपर्यन्ते चित्ततन्मात्रकावधौ इति घ सम्पच्य इत्य् आदिः तन्मात्रकावधावित्यन्तः सार्धैकश्लोकपाठो ग पुस्तके नास्ति तन्मात्रादौ धरान्ते च शिवविद्यात्मनां स्थितिः तत्त्वानि निजमन्त्रेण तत्त्वेशांश् च हृदार्चयेत्
တန်မာထရ (tanmātra) မှစ၍ မြေဓာတ် (pṛthivī/धरā) အထိသည် Śiva-vidyā ဖြင့်ဖွဲ့စည်းသော ရုပ်သဘောများ၏ တည်နေရာဖြစ်သည်။ မိမိ၏ မန္တရဖြင့် တတ္တဝ များကို အာရ္ချနာ (arcayet) ပြုရမည်၊ ထို့ပြင် ထိုတတ္တဝ များ၏ အဓိပတိများကိုလည်း နှလုံး (hṛdā) အတွင်း၌ ပူဇော်ရမည်။
Verse 45
स्थानेषु पुष्पमालादिचिह्नितेषु यथाक्रमं ॐ हूं शिवतत्त्वाय नमः ॐ हूं शिवतत्त्वाधिपतये रुद्राय नमः ॐ हां विद्यातत्त्वाय नमः ॐ हां विद्यातत्त्वाधिपाय विष्णवे नमः ॐ हां आत्मतत्त्वाय नमः ॐ हां आत्मतत्त्वाधिपतये ब्रह्मणे नमःक्षमाग्नियजमानार्कान् जलवातेन्दुखानि च
ပန်းကုံးစသည်ဖြင့် အစဉ်လိုက် အမှတ်အသားထားသော နေရာများတွင် နျာသ ပြု၍ မန္တရများကို ရွတ်ဆိုရမည်— «Oṃ hūṃ—Śiva-tattva သို့ နမස්; Oṃ hūṃ—Śiva-tattva ၏ အဓိပတိ ရုဒ္ရ သို့ နမස්; Oṃ hāṃ—Vidyā-tattva သို့ နမස්; Oṃ hāṃ—Vidyā-tattva ၏ အဓိပတိ ဗိṣ္ဏု သို့ နမස්; Oṃ hāṃ—Ātma-tattva သို့ နမස්; Oṃ hāṃ—Ātma-tattva ၏ အဓိပတိ ဘြဟ္မာ သို့ နမස්»။ ထို့ပြင် kṣamā, အဂ္နိ, ယဇမာန, နေ, ရေ, လေ၊ လ တို့ကိုလည်း ခေါ်ယူ/အမှတ်တင်ရမည်။
Verse 46
प्रतितत्त्वं न्यसेदष्टौ मूर्तीः प्रतिशिलां शिलां सर्वं पशुपतिं चोग्रं रुद्रं भवमथेश्वरं
တတ္တဝ တစ်ခုချင်းစီအတွက် မူရ္တိ (mūrti) ရှစ်ပါးကို နျာသဖြင့် တင်ထားရမည်။ ထို့ပြင် ကျောက်/ရုပ်ကျောက် တစ်လုံးချင်းစီပေါ်တွင် Sarva, Paśupati, Ugra, Rudra, Bhava နှင့် Īśvara တို့ကို တင်သွင်း (invoke) ရမည်။
Verse 47
महादेवं च भीमं च मूर्तीशांश् च यथाक्रमात् ॐ धरामूर्तये नमः, ॐ धराधिपतये नमः,इत्यादिमन्त्रान् लोकपालान् यथासङ्ख्यं निजाणुभिः
အစဉ်လိုက် Mahādeva နှင့် Bhīma တို့ကိုလည်းကောင်း၊ မူရ္တိများ၏ အဓိပတိများကိုလည်းကောင်း ခေါ်ယူရမည်။ «Oṃ dharā-mūrtaye namaḥ», «Oṃ dharā-adhipataye namaḥ» စသည့် မန္တရများဖြင့်—Lokapāla များကို မိမိ၏ အဏု (aṇu) အကူအညီသေးငယ်များနှင့်အတူ သတ်မှတ်အရေအတွက်အစဉ်အတိုင်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 48
विन्यस्य पूजयेत् कुम्भांस्तन्मन्त्रैर् वा निजाणुभिः इन्द्रादीनां तु वीजानि वक्ष्यमाणक्रमेण तु
သတ်မှတ်ထားသောနေရာများတွင် စီမံတင်ထားပြီးနောက်၊ ထိုမန်တရများဖြင့် (သို့) မိမိ၏ သင့်လျော်သော အင်္ဂ/အကူအညီ သရများဖြင့် ကုမ္ဘ (ပူဇာအိုး) များကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် အိန္ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့၏ ဘီဇ (မျိုးသရ) များကို နောက်တွင် ဖော်ပြမည့် အစဉ်အတိုင်း အသုံးချရမည်။
Verse 49
लूं रूं शूं पूं वूं यूं मूं हूं क्षूमिति उक्तो नवशिलापक्षः शिला पञ्चपदा तथा भवमखेश्वरम् इति घ , निजात्मभिरिति ख , ग विन्यस्येत्यर्धश्लोको ग पुस्तके नास्ति ॐ हूं घूं बूं यूं मूं हं क्षमितीति ग ॐ कं सूं पूं शूं ह्रूं क्षमितीति घ लूं रूं शूं पूं वूं चूं मूं हूं क्षूमितीति ख प्रतितत्त्वं न्यसेन्मूर्तीः सृष्ट्या पञ्च धरादिकाः
“လူံ ရူံ ရှူံ ပူံ ဝူံ ယူံ မူံ ဟူံ ခ္ရှူံ” ဟူသည်ကို ‘နဝ-ရှီလာ-ပက္ခ’ (ကျောက်ကိုးလုံးအစု) ဟု သင်ကြားထားသည်။ ‘ရှီလာ’ (ကျောက်) ကိုလည်း ‘ပဉ္စ-ပဒါ’ (အဆင့်ငါးဆင့်) စာရင်းဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ (စာမူကွဲများရှိ၍ တချို့တွင် “bhavam-akheśvaram” ဟု၊ တချို့တွင် “nijātmabhiḥ” ဟု ဖတ်ကြပြီး “vinyasya” ဖြင့်စသော အပိုဒ်တစ်ဝက်ကို စာအုပ်တစ်စောင်တွင် မတွေ့ရ။) အခြားပြန်လည်ပို့ဆောင်မှုများတွင် “oṃ hūṃ ghūṃ būṃ yūṃ mūṃ haṃ kṣam”, “oṃ kaṃ sūṃ pūṃ śūṃ hrūṃ kṣam”, နှင့် “lūṃ rūṃ śūṃ pūṃ vūṃ cūṃ mūṃ hūṃ kṣūṃ” ဟူသော အစဉ်များကို ထပ်မံပေးထားသည်။ စೃಷ್ಟိအစဉ်အတိုင်း—မြေ (dharā) စသည့် ထောက်တိုင်ငါးပါးမှ စ၍—တတ္တဝတစ်ခုချင်းစီပေါ်တွင် သက်ဆိုင်ရာ မူရတိများကို နျာသ (nyāsa) ဖြင့် တင်ထားရမည်။
Verse 50
ब्रह्मा विष्णुस् तथा रुद्र ईश्वरश् च सदाशिवः एते च पञ्च मूर्तीशा यष्टव्यास्तासु पूर्ववत्
ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ ရုဒြ၊ ဣရှ္ဝရ နှင့် စဒါရှီဝ—ဤတို့သည် အာဏာပိုင် မူရတိ ငါးပါးဖြစ်သည်။ ယခင်က သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ ထိုပူဇာပွဲများတွင် ထိုတို့ကိုပင် ပူဇော်ရမည်။
Verse 51
ॐ पृथ्वीमूर्तये नमः ॐ पृथ्वीमूर्त्यधिपतये ब्रह्मणे नमः इत्य् आदि मन्त्राः सम्पूज्य कलशान् पञ्च क्रमेण निजनामभिः निरुन्धीत विधानेन न्यासो मध्यशिलाक्रमात्
“oṃ pṛthvīmūrtaye namaḥ” နှင့် “oṃ pṛthvīmūrtyadhipataye brahmaṇe namaḥ” စသည့် မန်တရများကို အလှူပူဇာဖြင့် ပြည့်စုံစွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ သတ်မှတ်ထားသောနည်းလမ်းအတိုင်း ကလရှ (ရေခွက်/အိုး) ငါးလုံးကို မိမိတို့၏ အမည်များဖြင့် အစဉ်လိုက် ခေါ်ယူကာ ပိတ်ကာကွယ်/တည်ငြိမ်စေ ရမည်။ နျာသ (nyāsa) ကိုလည်း အလယ်ကျောက်/အလယ်အာසန (madhya-śilā) မှ စသော အစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 52
कुर्यात् प्राकारमन्त्रेण भूतिदर्भैस्ततः कुण्डेषु धारिकां शक्तिं विन्यस्याभ्यर्च्य तर्पयेत्
ပရာကာရ-မန်တရဖြင့် ပြာ (bhasma) နှင့် ဒರ್ಭမြက်တို့ကို အသုံးပြုကာ ကာကွယ်ရေးဝန်းရံ (prākāra) ကို တည်ဆောက်ရမည်။ ထို့နောက် ကုဏ္ဍ (မီးကန်) များတွင် ထောက်တည်/ထိန်းသိမ်းသော ရှက္တိ (dhārikā-śakti) ကို တင်သွင်းတည်ထားပြီး ပူဇော်ကာ တර්ပဏ (စိတ်ကျေနပ်စေသော အာဟုတိ) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 53
तत्त्वतत्त्वाधिपान् मूर्तीर्मूर्तीशांश् च घृतादिभिः ततो ब्रह्मांशशुद्ध्यर्थं मूलाङ्गं ब्रह्मभिः क्रमात्
တတ္တဝါတို့၏ အဓိပတိဒေဝတားများ—ဒေဝရုပ်များနှင့် ထိုရုပ်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဂီ (ghee) စသည့်အရာများဖြင့် အနုလိမ်းပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် ဗြဟ္မာအပိုင်းများကို သန့်စင်ရန် မူလာင်္ဂ (mūlāṅga) ကို ဗြဟ္မာ(မန္တရ/ဒေဝတား) များဖြင့် အစဉ်လိုက် သင်္ကာရပြုရမည်။
Verse 54
कृत्वा शतादिपूर्णान्तं प्रोक्ष्याः शान्तिजलैःशिलाः पूजयेच्च कुशैः स्पृष्ट्वा प्रतितत्त्वमनुक्रमात्
ရာ (၁၀၀) မှစ၍ အရေအတွက်ပြည့်စုံအောင် အခမ်းအနားကို ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ သီလာ (ကျောက်တုံး) များကို ရှာန္တိရေ (śānti-jala) ဖြင့် ပက်ဖျန်းရမည်။ ထို့နောက် ကုရှမြက် (kuśa) ဖြင့် ထိတွေ့ပြီး တတ္တဝါတစ်ခုချင်းစီအလိုက် အစဉ်လိုက် ပူဇော်ရမည်။
Verse 55
सांनिध्यमथ सन्धानं कृत्वा शुद्धं पुनर्न्यसेत् एवं भागत्रये कर्म गत्वा गत्वा समाचरेत्
ထို့နောက် စာန္နိဓျ (အနီးကပ်တည်ရှိမှုကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်း) ကို ဖြစ်စေပြီး၊ စန္ဓာန (ချိတ်ဆက်တည်မြဲစေခြင်း) ကို လိုအပ်သလို ပြုလုပ်ကာ၊ သန့်စင်ပြီးသားကို ထပ်မံ နျာသ (nyāsa) ဖြင့် တင်ထားရမည်။ ထို့ကြောင့် အခမ်းအနား၏ အပိုင်းသုံးပိုင်းတွင် လုပ်ငန်းစဉ်ကို အဆင့်လိုက် သွားရင်း ထပ်ခါထပ်ခါ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 56
ॐ आं ईं आत्मतत्त्वविद्यातत्त्वाभ्यां नमः इति धानं इत्य् अतः परं ह्रस्वदीर्घप्रयोगतः इत्य् अतः प्राङ्मध्वगपाठो घ पुस्तके नास्ति ॐ आं हां आत्मतत्त्वविद्यातत्त्वाय नम इति ग ॐ आं इं उं विद्यातत्त्वशिवतत्त्वाभ्यां नम इति ड ॐ आं इं आत्मविद्यातत्त्वाय नम इति ख संस्पृशेद् दर्भमूलाद्यैर् ब्रह्माङ्गादित्रयं क्रमात् कुर्यात्तत्त्वानुसन्धानं ह्रस्वदीर्घप्रयोगतः
“အိုံ āṃ īṃ—အတ္တမတတ္တဝါနှင့် ဝိဒျာမတတ္တဝါတို့အား နမဿကာရ” ဟူသည်မှာ ဓာန/နျာသ (dhāna/nyāsa) ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဟရස්ဝ–ဒီရ္ဃ (အက္ခရာတို/ရှည်) အသုံးချမှုမှန်ကန်စွာဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဤနေရာမှစ၍ ‘အရှေ့ဘက်သို့နှင့် မဓ္ဝသို့ ဦးတည်သည့်’ ဖတ်ပုံသည် ‘gha’ လက်ရေးမူတွင် မတွေ့ရ။ မူကွဲများမှာ—“အိုံ āṃ hāṃ—အတ္တ-ဝိဒျာတတ္တဝါအား နမ” (ga)၊ “အိုံ āṃ iṃ uṃ—ဝိဒျာတတ္တဝါနှင့် ရှိဝတတ္တဝါတို့အား နမ” (ḍa)၊ “အိုံ āṃ iṃ—အတ္တ-ဝိဒျာတတ္တဝါအား နမ” (kha) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဒರ್ಭမြက် (darbha) အမြစ်စသည်တို့ဖြင့် ဗြဟ္မာ၏ အင်္ဂသုံးပါးကို အစဉ်လိုက် ထိတွေ့ကာ၊ ဟရස්ဝ–ဒီရ္ဃ အသုံးချမှုအတိုင်း တတ္တဝါအနုသန္ဓာန (စူးစမ်းစဉ်းစား) ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 57
ॐ हां उं विद्यातत्त्वशिवतत्त्वाभ्यां नमः घृतेन मधुना पूर्णांस्ताम्रकुम्भान् सरत्नकान् पञ्चगव्यार्घ्यर्ससिक्तान् लोकपालाधिदैवतान्
“အိုံ။ ဟာṃ။ ဥṃ။ ဝိဒျာတတ္တဝါနှင့် ရှိဝတတ္တဝါ နှစ်ပါးအား နမဿကာရ” ဟူ၍။ (ထို့အတွက်) ဂီနှင့် ပျားရည်ဖြင့် ပြည့်စုံသော ကြေးအိုးများကို ရတနာများဖြင့် တန်ဆာဆင်၍၊ ပဉ္စဂဝျ (နွားထွက်ပစ္စည်းငါးမျိုး) ၏ အနှစ်နှင့် အရ္ဃျရောစပ်ရည်ဖြင့် ပက်ဖျန်းကာ၊ ဒిశပာလ (Lokapāla) များ၏ အဓိဒေဝတားများထံ ပူဇော်ရန် ပြင်ဆင်ရမည်။
Verse 58
पूजयित्वा निजैर् मन्त्रैः सन्निधौ होममाचरेत् शिलानामथ सर्वासां संस्मरेदधिदैवताः
မိမိသတ်မှတ်ထားသော မန္တရများဖြင့် ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ထိုတို့၏ရှေ့မှောက်၌ ဟောမ (မီးပူဇော်) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော ကျောက်တုံးအားလုံးအတွက် အဓိဒေဝတား (အုပ်စိုးသော နတ်ဘုရားများ) ကို သတိရ၍ ဖိတ်ခေါ်ရမည်။
Verse 59
विद्यारूपाः कृतस्नाना हेमवार्णाः शिलाम्बराः न्यूनादिदोषमोषार्थं वास्तुभूमेश् च शुद्धये यजेदस्त्रेण मूर्धान्तमाहुतीनां शतं शतं
(အဓိကနတ်များကို) ဗိဒ္ယာများ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်အဖြစ်—ရေချိုးသန့်စင်ပြီး၊ ရွှေရောင်တောက်ပကာ၊ ကျောက်ရောင်ဝတ်စုံဝတ်ထားသည်ဟု စိတ်တွင်မှတ်ယူ၍—ပူဇော်သူသည် အက်စတြာ-မန္တရ (Astra-mantra) ဖြင့် ခေါင်းထိပ်အထိ ပူဇော်ကာ အာဟုတီ တစ်ရာနှင့် ထပ်တစ်ရာကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ဤသည်မှာ ချို့ယွင်းမှု၊ လျော့နည်းမှု စသည့် दोष များကို ဖယ်ရှားရန်နှင့် ဝါஸ್ತುနေရာနှင့် မြေပြင်ကို သန့်စင်ရန် ဖြစ်သည်။
It systematizes pratiṣṭhā as both metaphysics and procedure: five installation-types (with brahma-śilā as distinctive), site/soil testing, protective Aghora-astra rites, boundary-consecration (sīmanta, parigraha), śalya-doṣa diagnostics via Mātr̥kā groups, and a full tattva-nyāsa program (Śiva/Vidyā/Ātma tattvas with presiding deities, lokapālas, bījas, kumbhas, and homa).
By insisting that true installation is the installation of caitanya (supreme Śiva) into form: correct Vāstu discipline, purification, mantra-protection, and tattva-nyāsa make architecture a sādhana, transforming construction into a dharmic act that supports both communal worship (bhukti) and inner alignment toward liberation (mukti).
Pīṭha is identified as Śakti, the liṅga as Śiva, and their effective union (yoga) is mediated through Śiva’s subtle potencies (śivāṇu), implying that ritual precision is meant to stabilize Śiva-Śakti presence in space.
Śalya-doṣa refers to harmful lodged/buried impurities or obstructions in the ground; the chapter prescribes digging to gravel/water, reading omens and sounds, and using Mātr̥kā letter-groups (eight vargas) mapped to directions and substances (iron, charcoal, ash, bone, etc.) to infer the defect’s nature and location.