Adhyaya 72
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 7250 Verses

Adhyaya 72

Chapter 72 — स्नानविशेषादिकथनम् (Special Rules of Bathing, Mantra-Purification, and Sandhyā)

ဤအধ্যာယ (ဝါஸ್ತು-ပရတိဋ္ဌာ နှင့် ဣရှာန-ကလ္ပ အစဉ်) သည် ပူဇော်ရေးနှင့် ပရတိဋ္ဌာအတွက် အခြေခံနည်းပညာဖြစ်သော သန့်စင်မှုကို စည်းကမ်းတကျ သတ်မှတ်ထားသည်။ သခင်သည် စကန္ဒအား နေ့စဉ်နှင့် အခါအားလျော်စွာ ရေချိုးခြင်း (snāna) ကို သင်ကြားပြီး၊ မြေ/ကလေး (mṛd) ကို ကိုင်တွယ်သုံးစွဲပုံနှင့် astra-mantra ဖြင့် သန့်စင်ပုံမှ စတင်သည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာဆေးကြောခြင်းကို မြက်ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ဆက်စပ်စေ၍၊ prāṇāyāma နှင့် ရေမြုပ်ခြင်း၊ hṛdyāstra ကို သတိရခြင်း၊ ရေချိုးပြီးနောက် သန့်စင်မှု၊ Astra-sandhyā နှင့် vidhisnāna တို့ကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် mudrā ထိန်းချုပ်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ (aṅkuśa, saṃhāra)၊ မန္တရားကို ဦးတည်ရာအလိုက် ပို့လွှတ်ခြင်း၊ ရှီဝကို ဗဟိုထားသော အေးမြ/မင်္ဂလာ ရွတ်ဆိုမှုများကို ခေါင်းမှ ခြေထိ လိမ်းကပ်သကဲ့သို့ အသုံးချခြင်းနှင့် အာရုံပေါက်များ ပိတ်ခြင်း (sammukhīkaraṇa) ကို ပါဝင်စေသည်။ Agneya၊ Māhendra၊ mantra-snāna၊ mānasa-snānā စသည့် အထူးရေချိုးပုံများနှင့် အိပ်ပြီးနောက်၊ အစာစားပြီးနောက်၊ ထိတွေ့မှုကြောင့် စသည့် အခြေအနေလိုက် သန့်စင်မှုများကိုလည်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် Sandhyā-vidhi တွင် ācamana၊ prāṇāyāma၊ စိတ်တွင်းရွတ်ဆိုခြင်း၊ မနက်/မွန်းတည့်/ညနေ အတွက် ဒေဝတာဓ్యာနများ၊ သိသူများအတွက် စတုတ္ထ ‘သက်သေ’ sandhyā နှင့် အတွင်းရေးလျှို့ဝှက် sandhyā ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လက်တီရ္ထများ၊ mārjana နှင့် aghamarṣaṇa၊ arghya နှင့် Gāyatrī-japa၊ ဒေဝတာ၊ ṛṣi၊ pitṛ၊ ဦးတည်ရာများနှင့် ကာကွယ်သူများသို့ tarpaṇa အစဉ်ကို စနစ်တကျ ဖော်ပြကာ၊ ပရတိဋ္ဌာနှင့် ဣရှာနပူဇော်ရေး အောင်မြင်ရန် သန့်စင်မှုကို တံခါးဝအဖြစ် တည်ထောင်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये विनायकपूजाकथनं नाम एकसप्ततितमो ऽध्यायः अथ द्विसप्ततितमो ऽध्यायः स्नानविशेषादिकथनं ईश्वर उवाच वक्ष्यामि स्कन्द नित्याद्यं स्नानं पूजां प्रतिष्ठया खात्वासिना समुद्धृत्य मृदमष्टाङ्गुलां ततः

ဤသို့ အာဒိမဟာပုရာဏဖြစ်သော အဂ္နိပုရာဏ၌ အက္ခရာ ၇၁ ရာခန်းကို «ဝိနာယကပူဇာကထန» ဟု ခေါ်သည်။ ယခု အက္ခရာ ၇၂ ရာခန်း «ရေချိုးခြင်း၏ အထူးစည်းကမ်းများနှင့် ဆက်စပ်အကျင့်များ» စတင်သည်။ အရှင်က မိန့်တော်မူသည်—«အို စကန္ဒ၊ နေ့စဉ်နှင့် အခြားရေချိုးပွဲများကို ပူဇာနှင့် ပရတိဋ္ဌာနည်းလမ်းတို့နှင့်အတူ ငါရှင်းပြမည်။ ထို့နောက် တူးဖော်ကိရိယာဖြင့် သန့်မြေကို တူးထုတ်၍ မြေညက်ကို လက်ချောင်းအကျယ် ရှစ်လက်ချောင်းအတိုင်း ယူရမည်»။

Verse 2

सर्वात्मना समुद्धृत्य पुनस्तेनैव पूरयेत् शिरसा पयसस्तीरे निधायास्त्रेण शोधयेत्

အပြည့်အဝ ထုတ်ယူပြီးနောက် ထိုအရာတည်းဖြင့်ပင် ပြန်လည်ဖြည့်ရမည်။ ရေကမ်းနားတွင် ခေါင်းငုံ့ကာ ထားပြီး အစတြ (astra) မန္တရ—လက်နက်မန္တရဖြင့် သန့်စင်ရမည်။

Verse 3

तृणानि शिखयोद्धृत्य वर्मणा विभजेत्त्रिधा एकया नाभिपादान्तं प्रक्षाल्य पुनरन्यया

မြက်တံများကို ထိပ်ဖျားမှ ဆွဲနှုတ်ပြီး ကာကွယ်ရေးဝတ်/အကာ (ဝර්မဏ) ဖြင့် သုံးပိုင်း ခွဲရမည်။ တစ်ပိုင်းဖြင့် နာဘီမှ ခြေဖျားအထိ ဆေးကြောပြီး နောက်တစ်ပိုင်းဖြင့် ထပ်မံ ဆေးကြောရမည်။

Verse 4

अस्त्राभिलब्धयालभ्य दीप्तया सर्वविग्रहं निरुद्धाक्षाणि पाणिभ्यां प्राणान् संयम्य वारिणि

အစတြ (astra) မန္တရ၏ အောင်မြင်စွာ ရရှိမှုကြောင့် ထိုအရာကို ရယူကာ၊ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လုံးလုံးကို လွှမ်းမိုးသော တောက်ပသည့် အင်အားဖြင့်၊ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မျက်စိပိတ်၍ အသက်ရှူသံ (ပရာဏ) ကို ထိန်းချုပ်ကာ ထို့နောက် ရေထဲသို့ နှစ်မြှုပ်ရမည်။

Verse 5

निमज्यासीत हृद्यस्त्रं स्मरन् कालानलप्रभं विघ्नराजक इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः निजास्त्रेण विशोधयेदिति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः मलस्नानं विशोधयेत्थं समुत्थाय जलान्तरात्

ရေထဲသို့ မြုပ်နှံပြီးနောက် ရေထဲတွင် နေကာ «ဟృဒ္ယာစတြ» (နှလုံးအာဝုဓ) ကို သတိရရမည်၊ ၎င်းသည် ကာလာနလ (ကာလ၏ မီး) ကဲ့သို့ တောက်ပသည်။ (အချို့ လက်ရေးမူများတွင် «ဝိဃ္နရာဇက» ဟု အသံထွက်ရန် ထည့်သွင်းထားသည်။) ထို့နောက် ရေထဲမှ ထလာပြီး ကိုယ်အညစ်အကြေးဖယ်ရှားရန် ပြုသော ရေချိုးခြင်းကို သန့်စင်ရမည်—အချို့ဖတ်ပုံအရ မိမိ၏ အာစတြ-မန္တရဖြင့် ဖြစ်သည်။

Verse 6

अस्त्रसन्ध्यामुपास्याथ विधिस्नानं समाचरेत् सारस्वतादितीर्थानां एकमङ्कुशमुद्रया

အာစတြ-စန္ဓျာ (Astra-sandhyā) ကို ပူဇော်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိရေချိုး (ritual bath) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် အင်္ကူရှမုဒြာ (Aṅkuśa-mudrā) တစ်မျိုးတည်းဖြင့် စာရသ္ဝတ တီရ္ထ (Sārasvata tīrtha) မှ စ၍ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများ၏ အကျိုး/အခမ်းအနားကို ရယူနိုင်သည်။

Verse 7

हृदाकृष्य तथा स्नाप्य पुनः संहारमुद्रया शेषं मृद्भागमादाय प्रविश्य नाभिवारिणि

၎င်းကို နှလုံးထဲသို့ ဆွဲယူကာ ထိုအတိုင်း ရေချိုးစေပြီး၊ ထို့နောက် ထပ်မံ၍ သံဟာရမုဒြာ (Saṃhāra-mudrā) ဖြင့် ကျန်ရှိသော မြေညစ်/မြေကပ် အပိုင်းကို ယူကာ နာဘိ (ချက်) အရပ်ရှိ ရေထဲသို့ ထည့်ဝင်စေရမည်။

Verse 8

वामपाणितले कुर्याद्भागत्रयमुदङ्मुखः अङ्गैर् दक्षिणमेकाद्यं पूर्वमस्त्रेण सप्तधा

မြောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ ဘယ်လက်ဖဝါးပေါ်တွင် အပိုင်းသုံးပိုင်း ခွဲခြားမှတ်သားရမည်။ ထို့နောက် ညာဘက်တွင် ပထမ အင်္ဂ (aṅga) မှ စ၍ နေရာချခြင်းများကို အစဉ်လိုက် ပြုလုပ်ရမည်။ အရှေ့ဘက် (ရှေ့မျက်နှာ) တွင် အာစတြ-မန္တရကို ခုနစ်ကြိမ် အစဉ်ဖြင့် အသုံးပြုရမည်။

Verse 9

शिवेन दशधा सौम्यं जपेद्भागत्रयं क्रमात् सर्वदिक्षु क्षिपेत् पूर्वं हूं फडन्तशरात्मना

ရှီဝမန်တရ (Śiva-mantra) ဖြင့် အားပေးကာ «ဆောမျ» (Saumya) သဒ္ဒါကို ဆယ်ကြိမ် ဂျပ်ရမည်၊ ထို့နောက် ၎င်း၏ အပိုင်းသုံးပိုင်းကို အစဉ်လိုက် လုပ်ဆောင်ရမည်။ ပထမဦးစွာ «ဟူṃ» နှင့် «ဖဋ်» (phaṭ) ဖြင့် အဆုံးသတ်သော မြားရုပ် မန်တရအဖြစ် အရပ်အားလုံးသို့ ပစ်လွှတ်ရမည်။

Verse 10

कुर्याच्छिवेन सौम्येन शिवतीर्थं भुजक्रमात् सर्वाङ्गमङ्गजप्तेन मूर्धादिचरणावधि

အေးမြသော ရှိဝမန်တရဖြင့် «ရှိဝတီရ္ထ» အခမ်းအနားကို လက်မောင်းတစ်လျှောက် အစဉ်လိုက် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လုံးလုံး မင်္ဂလာဖြစ်စေရန် မန္တရဇပ်ဖြင့် ခေါင်းမှ ခြေထိ လိမ်း/ထိရမည်။

Verse 11

दक्षिणेन समालभ्य पठन्नङ्गचतुष्टयम् पिधाय खानि सर्वाणि सम्मुखीकरणेन च

ညာလက်ဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါများကို ထိကာ «အင်္ဂချတုဋ္ဌယ» ဟူသော အင်္ဂလေးပါး မန္တရဖော်မြူလာကို ရွတ်ဖတ်ရမည်။ ထို့ပြင် «သမ္မုခီကရဏ» (ရှေ့သို့ယူဆောင်ခြင်း) အကျင့်ဖြင့် အာရုံတံခါးပေါက် အားလုံးကိုလည်း ပိတ်ရမည်။

Verse 12

शिवं स्मरन्निमज्जेत हरिं गङ्गेति वा स्मरन् वौषडन्तषडङ्गेन के कुर्यादभिषेचनं

ရှိဝကို သတိရလျက် ရေထဲသို့ မြုပ်ဝင်ရမည်။ သို့မဟုတ် ဟရီကို သတိရခြင်း၊ သို့မဟုတ် «ဂင်္ဂါ» ဟု အောက်မေ့ခြင်းဖြင့်လည်း ဖြစ်သည်။ «ဝေါုရှဋ္» ဖြင့် အဆုံးသတ်သော ခြောက်အင်္ဂ မန္တရဖြင့် အဘိသေကန (သန့်စင်သွန်းလောင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 13

कुम्भमात्रेण रक्षार्थं पूर्वादौ निक्षिपेज्जलं स्नात्वा रजोपचारेण सुगन्धामलकादिभिः

ကာကွယ်ရေးအတွက် ရေခွက်/ကုံဘတစ်လုံးသာ အသုံးပြုပြီး အရှေ့ဘက်မှ စ၍ အခြားဦးတည်ရာများသို့ ရေကို ချထား/ဖျန်းရမည်။ ရေချိုးပြီးနောက် အာမလက (āmalaka) စသည့် မွှေးကြိုင်သော ပစ္စည်းများနှင့် ရဇောပချာရ (မှုန့်ပူဇော်ပစ္စည်း) ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 14

स्नात्वा चोत्तीर्य तत्तीर्थं संहारिण्योपसंहरेत् अथातो विधिशुद्धेन संहितामन्त्रितेन च

ရေချိုးပြီး ထိုတီရ္ထ (သန့်ရှင်းသော ရေကူးဆိပ်) မှ ထွက်လာသောအခါ «သံဟာရိဏီ» (နိဂုံးချုပ်/ပြန်လည်သိမ်းဆည်း မန္တရ) ဖြင့် ဥပသံဟာရ (နိဂုံးချုပ် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် မှန်ကန်သော နည်းလမ်းဖြင့် သန့်စင်ထားသော (ဝိဓိ-ရှုဒ္ဓ) အရာများနှင့် စံဟိတာ မန္တရများ ရွတ်ဖတ်ခြင်းနှင့်အတူ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရမည်။

Verse 15

निवृत्यादिविशुद्धेन भस्मना स्नानमाचरेत् शिरस्तः पादपर्यन्तं ह्रूं फडन्तशरात्मना

«နိဝෘတ္တိ» စသော မန္တရတတ္တဝါများဖြင့် သန့်စင်ထားသော သန့်ရှင်းသော ပြာ(ဘသ္မ) ဖြင့် ခေါင်းမှ ခြေထိ လိမ်းကာ ရေချိုးကျင့်ရမည်။ ထို့ပြင် «ဟြူံ» နှင့် «ဖဋ်» ဖြင့် အဆုံးသတ်သော အာကာသမြှားကဲ့သို့ ကာကွယ်မန်တရ၏ သဘောကို ကိုယ်တိုင်ခံယူ၍ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 16

तेन कृत्वा मलस्नानं विधिस्नानं समाचरेत् क्रूं फडन्तशरात्मना इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः क्रूं फडन्तशरात्मना इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः ईशतत्पुरुषाघोरगुह्यकाजातसञ्चरैः

ဤသို့ «မလသ္နာန» (အညစ်အကြေးဖယ်ရှားသည့် ရေချိုး) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် «ဝိဓိသ္နာန» (နည်းစနစ်တော်မူသော ရေချိုး) ကို ဆက်လက်ကျင့်ရမည်။ ထိုအခါ အာယုဓ-မြှားသဘော မန္တရဖြစ်သော «ကရူံ၊ ဖဋ်» ကို အသုံးပြုရမည်ဟု ‘ခ’ နှင့် ‘င’ အမှတ်တပ်ထားသော စာမူနှစ်စောင်တွင် ဖတ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဣဿ၊ တတ္ပုရုෂ၊ အဃောရ၊ ဂုဟျက၊ အာဇာတ တို့နှင့် ဆက်နွယ်သော မန္တရလှိုင်းများဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 17

क्रमेणोद्धूनयेन्मूर्ध्नि वक्त्रहृद्गुह्यविग्रहात् सन्ध्यात्रये निशीथे च वर्षापूर्वावसानयोः

အစဉ်လိုက် မျက်နှာ(ပါးစပ်)၊ နှလုံး၊ လျှို့ဝှက်အင်္ဂါ၊ ကိုယ်ခန္ဓာမှ စ၍ အညစ်အကြေးကို ခေါင်းထိပ်သို့ လှုပ်ခါ၍ ချွတ်ပယ်ရမည်။ ဤအမှုကို နေ့၏ သုံးကြိမ်သော စန္ဓျာကာလများ၊ သန်းခေါင်ယံနှင့် မိုးရာသီ၏ အစနှင့် အဆုံးတွင် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 18

सुप्त्वा भुक्त्वा पयः पीत्वा कृत्वा चावश्यकादिकम् स्त्रीपुन्नपुंसकं शूद्रं विडालशशमूषिकम्

အိပ်ပြီးနောက်၊ စားပြီးနောက်၊ နို့သောက်ပြီးနောက်၊ ထို့ပြင် အညစ်ထုတ်ခြင်း စသည့် လိုအပ်သော ကိစ္စများကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်—သန့်စင်ခြင်း (အာစမန) ကို ပြုရမည်။ ထို့အတူ မိန်းမ၊ ယောကျ်ား၊ နပုংসက၊ ရှူဒြ၊ ကြောင်၊ ယုန်၊ ကြွက်တို့နှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက်လည်း သန့်စင်ရမည်။

Verse 19

स्नानमाग्नेयकं स्पृष्ट्वा शुचा वुद्धूलकं चरेत् सूर्यांशुवर्षसम्पर्कैः प्राङ्मुखेनोर्ध्वबाहुना

«အဂ္နေယ သ္နာန» (အဂ္နိနှင့် ဆိုင်သော ရေချိုး) ကို ထိတွေ့၍/ပြုလုပ်ပြီးနောက် သန့်ရှင်းစိတ်ဖြင့် «ဝုဒ္ဓူလက» (သန့်သဲမှုန့်တွင် လှိမ့်၍ ပြုသော ဖုန်ရေချိုး) ကို ကျင့်ရမည်။ နေရောင်ခြည်နှင့် မိုးရေထိတွေ့စေကာ အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ လက်နှစ်ဖက်ကို အပေါ်သို့ မြှောက်ထားရမည်။

Verse 20

माहेन्द्रं स्नानमैशेन कार्यं सप्तपदावधि गोसङ्घमध्यगः कुर्यात् खुरोत्खातकरेणुभिः

«မာဟေန္ဒြ» ရေချိုးပူဇော်မှုကို «ဣဿ» နည်းဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ နွားအုပ်အလယ်တွင် ရပ်၍ ခြေခုနစ်လှမ်းအထိ ဆောင်ရွက်ကာ နွားခွာကန်ထုတ်သော ဖုန်မှုန့်ကို အသုံးပြုရမည်။

Verse 21

पावनं नवमन्त्रेण स्नानन्तद्वर्मणाथवा सद्योजातादिभिर्मन्त्रैर् अम्भोभिरभिषेचनम्

သန့်စင်ခြင်းကို မန္တရကိုးပါး (နဝမန္တရ) ဖြင့် ရေချိုးခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရေး «ဝර්မ» မန္တရဖြင့်လည်းကောင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် «သဒ္ယောဇာတ» စသည့် မန္တရများဖြင့် သန့်စင်ထားသော ရေဖြင့် ရေဖျန်း၍လည်း အဘိသေက ပြုနိုင်သည်။

Verse 22

मन्त्रस्नानं भवेदेवं वारुणाग्नेययोरपि मनसा मूलमन्त्रेण प्राणायामपुरःसरम्

ဤသို့ပင် မန္တရဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းကို ဝရုဏနှင့် အဂ္နိ ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင်လည်း ထိုနည်းတူ ပြုလုပ်ရမည်။ မူလမန္တရကို စိတ်ဖြင့် ရွတ်ဆိုကာ ပရాణာယာမကို အရင်ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဆောင်ရွက်ရသည်။

Verse 23

कुर्वीत मानसं स्नानं सर्वत्र विहितं च यत् वैष्णवादौ च तन्मन्त्रैर् एवं स्नानादि कारयेत्

နေရာတိုင်းတွင် ညွှန်ကြားထားသော စိတ်ဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း (မာနသ-စနာန) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဝိုင်ရှ္ဏဝ စသည့် အခြားပူဇော်ပွဲများတွင်လည်း သက်ဆိုင်ရာ မန္တရများဖြင့် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သန့်စင်မှုများကို ထိုနည်းတူ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 24

सन्ध्याविधिं प्रवक्ष्यामि मन्त्रैर् भिन्नैः समं गुह संवीक्ष्य त्रिः पिवेदम्बु ब्रह्मतीर्थेन शङ्करैः

မန္တရကွဲပြားမှုများနှင့်အတူ သန္ဓျာ (Sandhyā) အခမ်းအနားနည်းလမ်းကို ငါဖော်ပြမည်။ လက်ဖဝါးနှစ်ဖက်ကို ပေါင်းစည်း၍ ဖြစ်သော အခေါင်းအတွင်းကို ကြည့်ပြီးနောက်၊ လက်မအောက်ခြေဖြစ်သော ဘြဟ္မတီရ္ထ (brahma-tīrtha) ဖြင့် ရေကို သုံးကြိမ် စုပ်သောက်ရမည်။

Verse 25

स्वधान्तैर् आत्मतत्त्वाद्यैस्ततः खानि स्पृशेद्धृदा शकलीकरणं कृत्वा प्राणायामेन संस्थितः

ထို့နောက် «svadhā» ဖြင့်အဆုံးသတ်သော မန္တရများကို အသုံးပြုပြီး၊ «Ātma-tattva» (ကိုယ်တော်၏ သဘောတရား) မှစ၍ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာစွာဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအပေါက်များကို ထိရမည်။ «śakalīkaraṇa» (အစိတ်အပိုင်းခွဲ၍ တင်သတ်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် «prāṇāyāma» (အသက်ရှူထိန်းချုပ်မှု) တွင် တည်မြဲစွာ နေရမည်။

Verse 26

त्रिः समावर्तयेन् मन्त्री मनसा शिवसंहितां आचम्य न्यस्य सन्ध्याञ्च ब्राह्मीं प्रातः स्मरेन्नरः

မန္တရကျင့်သူသည် «Śiva-mantra» စုကို စိတ်ဖြင့် သုံးကြိမ် ပြန်လည်ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့နောက် ācamana (ပါးစပ်သန့်စင်ခြင်း) ပြု၍ nyāsa (မန္တရကို ကိုယ်အင်္ဂါများတွင် တင်သတ်ခြင်း) လုပ်ပြီး မနက်ခင်းတွင် Brāhmī Sandhyā ကို သတိရစွာ ဆင်ခြင်ရမည်။

Verse 27

हंसपद्मासनां रक्तां चतुर्वक्त्रां चतुर्भुजां गुह्यकाजातसंरवैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः तत्खरोत्खातरेणुभिरिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स्मरेत्तत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रस्कन्दमालिनीं दक्षे वामे दण्डकमण्डलुं

ဟံသာ (ဟင်္သာ) နှင့် ပဒ္မအာသနပေါ်၌ ထိုင်နေသော၊ အနီရောင်အလင်းရှိ၍ မျက်နှာလေးခု၊ လက်လေးဖက်ရှိသော (ဒေဝီ) ကို စိတ်ဖြင့် ဓ్యာနပြုရမည်… ရင်ဘတ်ပေါ်သို့ ကျသည့် မာလာကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။ ညာလက်တွင် ဂျပမာလာ (ပုတီး) ကို ကိုင်၍ ဘယ်လက်တွင် ဒဏ္ဍနှင့် ကမဏ္ဍလု (တံတောင်နှင့် ရေခွက်) ကို ကိုင်ထားသည်။

Verse 28

तार्क्ष्यपद्मासनां ध्यायेन्मध्याह्ने वैष्णवीं सितां शङ्खचक्रधरां वामे दक्षिणे सगदाभयं

နေ့လယ်တွင် အဖြူရောင်တောက်ပသော Vaiṣṇavī ကို ဓ్యာနပြုရမည်။ သူမသည် တာရ္ක්ෂျ (Garuḍa) နှင့် ပဒ္မအာသနပေါ်၌ ထိုင်၍ ဘယ်လက်တွင် သင်္ခနှင့် စက္ကရကို ကိုင်သည်။ ညာလက်တွင် ဂဒါကို ကိုင်ကာ အဘယမုဒ္ရာ (မကြောက်မရွံ့) ကို ပြသည်။

Verse 29

रौद्रीं ध्यायेद् वृषाब्जस्थां त्रिनेत्रां शशिभूषितां त्रिशूलाक्षधरां दक्षे वामे साभयशक्तिकां

Raudrī ကို ဓ्यာနပြုရမည်။ သူမသည် နွား (Vṛṣa) နှင့် ပဒ္မအာသနပေါ်၌ ထိုင်၍ မျက်စိသုံးလုံးရှိကာ လမင်းဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ ညာလက်တွင် တ్రిశूल (သုံးခွ) နှင့် အက္ဆ (ပုဆိန်) ကို ကိုင်ပြီး ဘယ်လက်တွင် śakti (လှံ) ကို ကိုင်ကာ အဘယ (မကြောက်မရွံ့) ကို ပေးတော်မူသည်။

Verse 30

साक्षिणीं कर्मणां सन्ध्यां आत्मानंतत्प्रभानुगं चतुर्थी ज्ञानिनः सन्ध्या निशीथादौ विभाव्यते

ကမ္မတို့၏ သက်သေဖြစ်သော ဆန္ဓျာဓျာနဟူသည်၊ ထိုတေဇောရောင်ခြည်ကိုလိုက်၍ (ထိုရောင်ခြည်ဖြင့် ထင်ရှားလာသော) အတ္တမဖြစ်သည်။ ဉာဏ်ရှိသူတို့အတွက် ဤသည်မှာ စတုတ္ထ ဆန္ဓျာ ဖြစ်ပြီး၊ သန်းခေါင်အစတွင် စိတ်တည်၍ ဆင်ခြင်ရမည်။

Verse 31

हृद्बिन्दुब्रह्मरन्ध्रेषु अरूपा तु परे स्थिता शिवबोधपरा या तु सा सन्ध्या मरमोच्यते

အတွင်းကျင့်စဉ်တစ်ရပ်သည် ရုပ်မဲ့ (အရူပ) ဖြစ်၍၊ နှလုံးအတွင်း၊ သေးငယ်သော အမှတ် (ဗိန္ဒု) အတွင်းနှင့် ဦးခေါင်းထိပ်ရှိ ဘြဟ္မရန္ဓ (brahma-opening) အတွင်းရှိ အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရား၌ တည်နေသည်။ ရှိဝကို သိမြင်ခြင်းအပေါ် အာရုံစိုက်သော ထိုဆန္ဓျာကို လျှို့ဝှက်/အတွင်းသဒ္ဓာ၏ ဆန္ဓျာ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 32

पैत्र्यं मूले प्रदेशिन्याः कनिष्ठायाः प्रजापतेः ब्राह्म्यमङ्गुष्ठमूलस्थं तीर्थं दैवं कराग्रतः

လက်ညှိုး၏ အမြစ်တွင် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) တီရ္ထ ရှိသည်။ လက်ချောင်းသေး၏ အမြစ်တွင် ပ္ရဇာပတိ တီရ္ထ ရှိသည်။ လက်မ၏ အမြစ်တွင် ဘြာဟ္မ (Brāhma) တီရ္ထ ရှိပြီး၊ လက်ချောင်းထိပ်များ (လက်ဖျား) တွင် ဒೈဝ (Daiva) တီရ္ထ ရှိသည်။

Verse 33

सव्यपाणितले वह्नेस्तीर्थं सोमस्य वामतः ऋषीणां तु समग्रेषु अङ्गुलीपर्वसन्धिषु

လက်ဝဲလက်ဖဝါးပေါ်တွင် အဂ္နိ (Agni) တီရ္ထ ရှိသည်။ ထို၏ လက်ဝဲဘက်တွင် ဆိုမ (Soma) တီရ္ထ ရှိသည်။ ရှိသီ (Ṛṣi) တီရ္ထများသည် အပြည့်အစုံအားဖြင့် လက်ချောင်းအဆစ်များ၏ ဆုံချက်များတွင် တည်ရှိသည်။

Verse 34

ततः शिवात्मकैर् मन्त्रैः कृत्वा तीर्थं शिवात्मकं मार्जनं संहितामन्त्रैस्तत्तोयेन समाचरेत्

ထို့နောက် ရှိဝသဘောပါသော မန္တရများဖြင့် တီရ္ထရေကို ရှိဝသဘောတီရ္ထအဖြစ် သန့်စင်သိက္ခာပေးပြီး၊ ထိုရေတည်းဟူသော ရေဖြင့်ပင် သံဟိတာမန္တရများကို အသုံးပြုကာ မာရ္ဇန (ရေဖျန်း/သန့်စင်ပွတ်ခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 35

वामपाणिपतत्तोययोजनं सव्यपाणिना उत्तमाङ्गे क्रमान्मन्त्रैर् मार्जनं समुदाहृतं

မာර්ဇန (ရေဖြန်း၍ သန့်စင်ခြင်း) ဟူသည်မှာ ဘယ်လက်ဖဝါးပေါ်ကျလာသော ရေကိုယူ၍ ညာလက်ဖြင့် မန္တရများကို ရွတ်ဆိုကာ အစဉ်လိုက် ဦးခေါင်းပေါ်သို့ လိမ်း/ထိပေးခြင်းဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 36

नीत्वा तदुपनासाग्रं दक्षपाणिपुटस्थितं बोधरूपं सितं तोयं वाममाकृष्य स्तम्भयेत्

ထိုအဖြူရေကို—ညာလက်ဖဝါးတွင် ခွက်ကာကိုင်ထားပြီး အာနိသင်ပြန်လည်ထူထောင်စေသော—(လူနာ၏) နှာခေါင်းအဖျားသို့ ယူဆောင်ကာ ဘယ်နှာခေါင်းမှ ဆွဲရှူသွင်း၍ (ရောဂါ/စီးဆင်းမှု) ကို တားဆီးရမည်။

Verse 37

तत्पापं कज्जलाभासम्पिङ्गयारिच्य मुष्टिना क्षिपेद्वज्रशिलायान्तु तद्भवेदघमर्षणं

ထိုအပြစ်သည်—မီးခိုးကျပ်ကဲ့သို့ မြင်ရသော—ပင်္ဂါ (အဝါညိုရောင်) ကိရိယာဖြင့် ခြစ်ဖယ်ပြီးနောက် လက်မုဋ်ဖြင့် ခဲမာသော ဗဇ္ရ-ရှီလာ (vajra-śilā) ပေါ်သို့ ပစ်ချရမည်။ ဤကိစ္စသည် အဃမර්ရှဏ (အပြစ်ဖယ်ရှားခြင်း) ဟူသော ရိတုအဖြစ် ဖြစ်လာသည်။

Verse 38

स्वाहान्तशिवमन्त्रेण कुशपुष्पाक्षतान्वितं शिवायार्घ्याञ्जलिन्दत्वा गायत्रीं शक्तितो जपेत्

«svāhā» ဖြင့် အဆုံးသတ်သော ရှိဝမန်တရဖြင့်၊ ကုရှမြက်၊ ပန်းနှင့် မကွဲအောင်ထားသော ဆန်စေ့တို့ကို တွဲဖက်ကာ၊ လက်နှစ်ဖဝါးခွက်ဖြင့် ရှိဝအား အရ്ഘျ (arghya) ကို ပူဇော်ပြီးနောက်၊ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဂါယတြီကို ဂျပ်ရမည်။

Verse 39

दाक्षिण्यः कर्मणां सन्ध्या इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः कुम्भयेदिति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तर्पणं सम्प्रवक्ष्यामि देवतीर्थेन मन्त्रकात् तर्पयेद्धौं शिवायेति स्वाहान्यान् स्वाहया युतान्

«ယခု ငါသည် ဒေဝတီရ္ထ (devatīrtha) လက်မုဒြာနှင့် သင့်လျော်သော မန္တရများဖြင့် တර්ပဏ (tarpaṇa) ပူဇော်နည်းကို ရှင်းလင်းမည်။ ‘dhauṃ śivāya’ မန္တရဖြင့် ရေလောင်းပူဇော် (လိဗေးရှင်း) ကို ပြုရမည်၊ ထို့ပြင် ‘svāhā’ ဟူသော အသံနှင့် တွဲဖက်သော အခြားပူဇော်မှုများကိုလည်း ပြုရမည်»။

Verse 40

ह्रां हृद्याय ह्रीं शिरसे ह्रूं शिखायै ह्रैं कवचाय अस्त्रायाष्टौ देवगणान् हृदादित्येभ्य एव च

«ဟြာံ» ကို နှလုံးပေါ်၌ တင်ရမည်; «ဟြီံ» ကို ခေါင်းပေါ်၌; «ဟြူံ» ကို ရှိခါ (ဆံထုံးထိပ်) ပေါ်၌; «ဟြဲံ» ကို ကဝစ (ကာကွယ်အာမို) အဖြစ်; ထို့နောက် အစတြာ မန္တရ (လက်နက်မန္တရ) ကို အသုံးချရမည်။ ထိုသို့ နှလုံးမှစ၍ အာဒိတျများအထိ ပါဝင်သော ဒေဝဂဏ ၈ အုပ်ကို အာဝဟန/န്യാസ ပြုရမည်။

Verse 41

हां वसुभ्यो ऽथ रुद्रेभ्यो विश्वेभ्यश् चैव मरुद्भ्यः भृगुभ्यो हामङ्गिरोभ्य ऋषीन् कण्ठोपवीत्यथ

ထို့နောက် ပူဇာမန်တရ «ဟာṁ» ကို ဝသုများထံ ပူဇာတင်ရမည်; ထို့နောက် ရုဒြများထံ; ထို့အတူ ဝိශ්ဝေဒေဝများနှင့် မရုတ်များထံလည်း တင်ရမည်။ ထို့နောက် ဘൃဂုများနှင့် အင်္ဂိရသများထံ ပူဇာတင်၍၊ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ကဏ္ဌောပဝီတ (လည်ပင်းပတ် သာသနာကြိုး) ဝတ်ဆင်ကာ ရှိများကို ဂါရဝပြုရမည်။

Verse 42

अत्रेये ऽथ वसिष्ठाय नमश्चाथ पुलस्तये कृतवे भारद्वजाय विश्वामित्राय वै नमः

အာတြေယ (အတြိဝంశ) ထံ နမസ്കာရ; ဝသိဋ္ဌ ထံ နမസ്കာရ; ပုလஸ္တျ ထံလည်း နမസ്കာရ; ကရတု ထံ; ဘာရဒ္ဝါဇ ထံ; ထို့ပြင် အမှန်တကယ် ဝိශ්ဝာမိတ္ရ ထံ နမস্কာရ။

Verse 43

प्रचेतसे मनुष्यांश् च सनकाय वषट् तथा हां सनन्दाय वषट् सनातनाय वै वषट्

«ပရစေတသ ထံနှင့် လူသားတို့ထံ—ဝෂတ်။ ထို့အတူ သနက ထံ—ဝෂတ်; “ဟာṁ” ကို သနန္ဒန ထံ—ဝෂတ်; ထို့ပြင် သနာတန ထံ—ဝෂတ်» ဟူ၍။

Verse 44

सनत्कुमाराय वषट् कपिलाय तथा वषट् पञ्चशिखाय द्युभवे संलग्नकरमूलतः

«သနတ်ကုမာရ ထံ—ဝෂတ်; ထို့အတူ ကပိလ ထံ—ဝෂတ်; ပဉ္စသိခ ထံ—ဝෂတ်; နှင့် ဒျုဘဝ ထံ—ဝෂတ်» ဟူ၍။ (ဤအရာများကို လက်ချောင်းအမြစ်များကို ပူးကပ်ထားသော အနေအထားဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်)။

Verse 45

सर्वेभ्यो भूतेभ्यो वौषट् भूतान् देवपितॄनथ दक्षस्कन्धोपवीती च कुशमूलाग्रतस्तिलैः

«ဝေါဿတ်—သတ္တဝါအားလုံးသို့ အနုမောဒနာ/ပူဇော်သကာ» ဟုဆိုပြီးနောက် သတ္တဝါတို့၊ ဒေဝတားတို့နှင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) တို့သို့ ပူဇော်အပ်နှံရမည်။ ယဇ္ဉောပဝီတ (သန့်ရှင်းကြိုး) ကို ညာဘက်ပခုံးပေါ်တင်ဝတ်၍ ကုရှမြက်ကို အမြစ်နှင့်အဖျားကိုင်ကာ နှမ်းစေ့နှင့်အတူ အသုံးပြုရမည်။

Verse 46

कव्यबालानलायाथ सोमाय च यमाय च अर्यम्णे चाग्निसोमाय वर्हिषद्भ्यः स्वधायुतान्

ထို့နောက် «သွဓာ (svadhā)» ဟုဖိတ်ခေါ်သော ပူဇော်သကာများကို ပိတೃတို့သို့ အလှူကို သယ်ဆောင်ပေးသော မီးဖြစ်သည့် ကဗျဝါဟန (Kavyavāhana) သို့၊ အနလ (Anala) သို့၊ ဆိုမ (Soma) သို့၊ ယမ (Yama) သို့၊ အရျမန် (Aryaman) သို့၊ အဂ္နိ-ဆိုမ (Agni-Soma) သို့၊ နှင့် ဘရ္ဟိṣဒ် ပိတೃများ (Barhiṣad Pitṛs) သို့ ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 47

आज्यपाय च सोमाय विशेषसुरवत् पितॄन् ॐ हां ईशानाय पित्रे स्वधा दद्यात् पितामहे

ပိတೃတို့အတွက် အာဇ္ယပာ (Ājyapā) နှင့် ဆိုမ (Soma) သို့လည်း ဒေဝတားကဲ့သို့ အထူးဂုဏ်ပြု၍ ပူဇော်ရမည်။ «အိုမ် ဟာံ—ဣရှာနာယ ပိတြေ စွဓာ» ဟူသော မန္တရဖြင့် အဘိုး (pitāmaha) သို့ စွဓာပူဇော်သကာကို ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 48

शान्तप्रपितामहाय तथाप्रेतपितॄंस् तथा पितृभ्यः पितामहेभ्यः स्वधाथ प्रपितामहे

«စွဓာ (svadhā)» ဖော်မြူလာဖြင့် ငြိမ်းချမ်းသွားသော အဘိုးကြီးဘိုး (ပရပိတာမဟာ) တို့သို့လည်းကောင်း၊ ထွက်ခွာသွားသော ပိတೃ (ပရေတ) တို့သို့လည်းကောင်း ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် အဖေများနှင့် အဘိုးများသို့ «စွဓာ!» ဟုဆိုကာ ဆက်ကပ်ပြီး ပရပိတာမဟာတို့သို့လည်း ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 49

वृद्धप्रपितामहेभ्यो मातृभ्यश् च स्वधा तथा हां मातामहेभ्यः स्वधा हां प्रमातामहेभ्यश् च

«အသက်ကြီးသော ပရပိတာမဟာ (vṛddha) များနှင့် မိခင်များသို့ စွဓာ; ထို့အတူ ဟာံ။ မိခင်ဘက် အဘိုးများ (mātāmaha) သို့ စွဓာ၊ ဟာံ; နှင့် မိခင်ဘက် ပရမတာမဟာ (promātāmaha) များသို့လည်း» ဟူ၍ ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 50

वृद्धप्रमातामहेभ्यः सर्वेभ्यः पितृभ्यस् तथा मरीचये पुलस्त्यायेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः हां ईशानाय पित्रे च सदाज्याय पितामहायेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्भेभ्यः स्वधा ज्ञातिभ्यः सर्वाचार्येभ्य एव च दिशां दिक्पतिसिद्धानां मातॄणां ग्रहरक्षसां

«(ပူဇော်ပွဲ) အရွယ်ကြီးသူများနှင့် မိခင်ဘက် အဘိုးများထံ၊ ပိတೃ (Pitṛ) အားလုံးထံလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် မရီချိ (Marīci) နှင့် ပုလတ်စျ (Pulastya) ထံ» ဟူ၍ အမှတ်တင် မူကွဲစာမူတစ်စောင်တွင် ဖတ်ရသည်။ အခြားအမှတ်တင်ဖတ်ပုံမှာ «hāṃ—အီရှာန (Īśāna) ကို အဖအဖြစ်၊ စဒါဇျ (Sadājya) ကို အဘိုးအဖြစ်» ဟူသည်။ ထို့နောက် «svadhā» မန္တရဖြင့် ဆွေမျိုးအပေါင်းတို့၊ ဆရာအာချာရျ အပေါင်းတို့ထံ ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ဒిశာများ—ဒိက္ပတိများ၊ စိဒ္ဓများ၊ မာတೃများ၊ ဂြဟများနှင့် ရာက္ခသများ (ကာကွယ်/ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တဝါများ) ထံလည်း ပူဇော်ရမည်။

Frequently Asked Questions

A tightly ordered purification protocol: ritual clay extraction and re-filling, astra-mantra śodhana, mudrā-regulated applications, directional mantra-projection, and graded baths (malasnāna → vidhisnāna), culminating in Sandhyā, mārjana/aghamarṣaṇa, and tarpaṇa sequences.

It frames bodily and environmental purity as a sādhana: mantra, prāṇāyāma, and sandhyā-meditations convert routine cleansing into inner alignment with Śiva-consciousness, making external ritual readiness (for worship/pratiṣṭhā) inseparable from inner discipline aimed at purification of karma and realization.

Brāhmī in the morning (red, four-faced, four-armed), Vaiṣṇavī at midday (white, Garuḍa-seat, conch/discus), and Raudrī in the evening (three-eyed, moon-adorned, trident/axe), plus a fourth ‘witness’ Sandhyā for knowers and an inner formless Sandhyā focused on Śiva-realization.

Pitṛ-tīrtha at the base of the forefinger, Prajāpati-tīrtha at the base of the little finger, Brāhma-tīrtha at the base of the thumb, Daiva-tīrtha at the fingertips; additionally Agni-tīrtha on the left palm, Soma-tīrtha to its left side, and Ṛṣi-tīrthas at finger-joint junctions.