Adhyaya 58
Chapter 58 — स्नानादिविधिः (Snānādi-vidhiḥ): Rules for Ritual Bathing and Related Consecration Rites
kalaśādhivāsa ပြီးနောက် Vāstu–Pratiṣṭhā အစဉ်ကို ဆက်လက်၍ အဂ္နိဘုရားက snānādi (snapana နှင့် ဆက်စပ်သန့်စင်-အဘိသေက) နည်းလမ်းကို ဖော်ပြသည်။ လက်ရာရှင်လုပ်သော မూర్తိကို နိုးကြားသန့်စင်ကာ လူထုဝတ်ပြုထိုက်သော တည်ရှိမှုအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။ ācārya သည် Īśāna (မြောက်အရှေ့) တွင် Vaiṣṇava မီးကို တည်ပြီး Gāyatrī homa ကို အားကြီးစွာ ပြုလုပ်ကာ sampāta ဖြင့် kalaśa များကို အဘိသေကပြုသည်။ အလုပ်ရုံနှင့် ပူဇော်ပွဲအဖွဲ့ကိုလည်း သန့်စင်ကာ တေးဂီတနှင့်အတူ ညာလက်တွင် ကာကွယ်ရေး kautuka ကို ချည်ပေးသည် (deśika အပါအဝင်)။ မూర్తိကို တင်သွင်းချီးမွမ်းပြီး śilpi-doṣa ကင်းစင်စေဖို့ ဆုတောင်းကာ स्नानမဏ္ဍပသို့ ခေါ်သွား၍ netronmīlana (“မျက်စိဖွင့်ခြင်း”) ကို မန္တရနှင့် အဟုတိများဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် snapana အစဉ်အသေးစိတ်—လိမ်းခြယ်၊ ပွတ်တိုက်၊ နွေးရေဖြင့် ဆေးကြော၊ ရေဖျန်း၊ မြစ်/တီရ္ထရေ၊ အနံ့သာ၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်၊ pañcagavya နှင့် မန္တရဘောင်များစွာဖြင့် ရေချိုးအဘိသေက—ကို ဆောင်ရွက်ပြီး kalaśa များစွာဖြင့် Viṣṇu အာဝါဟနာဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထို့နောက် kautuka-mocana, madhuparka, pavitraka ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် upacāra အပြည့်အစုံ (ဓూప၊ añjana၊ tilaka၊ ပန်းကုံး၊ ရာဇသင်္ကေတ) ကို ပြုလုပ်ကာ ဒေါင်းလှည့်နှင့် aṣṭamaṅgala စီမံချက်များဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။ ဤနည်းလမ်းကို Hara အပါအဝင် အခြားဒေဝတားများသို့လည်း ချဲ့ထွင်ဖော်ပြပြီး snapana တွင် “Nidrā” အိုးကို ခေါင်းဘက်တွင် ထားရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये कलशाधिवासो नाम सप्तपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः अथ अष्टपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः स्नानादिविधिः भगवानुवाच ऐशान्यां जनयेत् कुण्डं गुरुर्वह्निञ्च वैष्णवं गायत्र्यष्टशतं हुत्वा सम्पातविधिना घटान्
ဤသို့ အဂ္နိပုရာဏ၌ “ကလသాధိဝာသ (ပူဇော်အိုးများကို သန့်စင်တင်သွင်းခြင်း)” ဟူသော ၅၇ မြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။ ယခု ၅၈ မြောက် အခန်း “ရေချိုးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော အခမ်းအနားများ၏ နည်းလမ်း” စတင်၏။ ဘဂဝန်က မိန့်တော်မူသည်— “အရှေ့မြောက်ဘက်၌ ဆရာသည် ကုဏ္ဍ (မီးအိုး/မီးတွင်း) ကို ပြုလုပ်၍ ဝိုင်ෂ္ဏဝ မီးကို ထွန်းညှိရမည်။ ဂါယတရီမန္တရဖြင့် ဟောမပူဇော် ၈၀၀ ကြိမ် ပြုလုပ်ပြီးနောက် sampāta နည်းဖြင့် ပူဇော်အိုးများကို သန့်စင်အပ်နှံရမည်။”
Verse 2
प्रोक्षयेत् कारुशालायां शिल्पिभिर्मूर्तिपैर् व्रजेत् तूर्यशब्दैः कौतुकञ्च बन्धयेद्दक्षिणे करे
သူသည် လက်မှုပညာရှင်တို့၏ အလုပ်ရုံ၌ ပရောက္ခဏ (သန့်ရေဖြင့် ပက်ဖျန်းခြင်း) ကို ပြုလုပ်ပြီး၊ လက်မှုပညာရှင်များနှင့် ရုပ်တုဖန်တီးသူများနှင့်အတူ တူရိယ (တူရ်ယ) တီးဝိုင်းသံများကြားတွင် ဆက်လက်သွားရမည်။ ထို့နောက် ကာကွယ်ရေး ကောက်တုက (kautuka) ကြိုးကို ညာလက်တွင် ချည်ရမည်။
Verse 3
विष्णवे शिपिविष्टेति ऊर्णासूत्रेण सर्षपैः पट्टवस्त्रेण कर्तव्यं देशिकस्यापि कौतुकं
“viṣṇave śipiviṣṭe” ဟူသော မန္တရကို ရွတ်ဆိုကာ၊ သိုးမွေးကြိုး (woolen cord) နှင့် မုန်ညင်းစေ့များကို တွဲဖက်၍၊ ပတ္တဝတ္ထ (အဝတ်/ပိုးထည်ကြိုး) ဖြင့် ကောက်တုက (kautuka) ကာကွယ်ရေးအမူလက်ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထိုကောက်တုကကို အခမ်းအနားဆောင်ရွက်သော ဆရာ (deśika) အတွက်ပါ ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 4
मण्डपे प्रतिमां स्थाप्य सवस्त्रां पूजितान् स्तुवन् नमस्तेर्च्ये सुरेशानि प्रणीते विश्वकर्मणा
မဏ္ဍပအတွင်း ရုပ်တော်ကို တင်ထား၍ အဝတ်အစားဖြင့် အလှဆင်ကာ ပူဇော်ပြီးနောက် ချီးမွမ်းလျက်—«အို ပူဇော်ထိုက်သော မဟာဒေဝီ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်မ၊ ဝိශ්ဝကರ್ಮာ ဖန်ဆင်းတော်မူသော အရှင်မ၊ သင့်အား နမസ്കာရ» ဟု ဆိုရမည်။
Verse 5
प्रभाविताशेषजगद्धात्रि तुभ्यं नमो नमः त्वयि सम्पूजयामीशे नारायणमनामयं
အို ကမ္ဘာလောကအလုံးစုံကို ထိန်းသိမ်းသော မဟာမိခင်၊ လောကအားလုံးကို လှုပ်ရှားစေသော အရှင်မ၊ သင့်အား နမস্কာရ၊ နမস্কာရ။ အို အရှင်၊ သင်၌ပင် အနာရောဂျသော နာရာယဏကို ငါ စနစ်တကျ ပူဇော်ပါ၏။
Verse 6
रहिता शिल्पिदोषैस्त्वमृद्धियुक्ता सदा भव एवं विज्ञाप्य प्रतिमां नयेत्तां स्नानमण्डपं
«လက်ရာအပြစ်အနာအဆာတို့မှ ကင်းလွတ်ပါစေ၊ အမြဲတမ်း စည်းစိမ်ပြည့်စုံပါစေ» ဟု ဤသို့ လျှောက်တင်၍ ရုပ်တော်ကို ရေချိုးမဏ္ဍပသို့ ခေါ်ဆောင်ရမည်။
Verse 7
शिल्पिनन्तोषयेद्द्रव्यैर् गुरवे गां प्रदापयेत् चित्रं देवेति मन्त्रेण नेत्रे चोन्मीलयेत्ततः
လက်ရာရှင်ကို လက်ဆောင်ပစ္စည်းများဖြင့် စိတ်ကျေနပ်စေ၍ ဆရာဂုရုအား နွားတစ်ကောင် ပေးလှူရမည်။ ထို့နောက် «citraṃ deva» မန္တရဖြင့် ဒေဝရုပ်တော်၏ မျက်စိဖွင့်ပွဲ (netronmīlana) ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 8
मण्डले इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अग्निर्ज्योतीति दृष्टिञ्च दद्याद्वै भद्रपीठके ततः शुक्लानि पुष्पाणि घृतं सिद्धार्थकं तथा
«မဏ္ဍလေ» ဟူသော စာသားသည် အမှတ်အသားပြုထားသော စာအုပ်ဗားရှင်းအတိုင်း ဖြစ်သည်။ မင်္ဂလာပီဋက (bhadrapīṭha) ပေါ်တွင် «agniḥ jyotiḥ» (မီးသည် အလင်း) မန္တရဖြင့် “မြင်ကွင်း/ဒೃષ્ટိ” ကို ပေးအပ်၍ ထို့နောက် အဖြူပန်းများ၊ ဂျီ (ghṛta) နှင့် စိဒ္ဓာရ္ထက (အဖြူမတ်စတာ) ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 9
दूर्वां कुशाग्रं देवस्य दद्याच्छिरसि देशिकः मधुवातेति मन्त्रेण नेत्रे चाभ्यञ्जयेद्गुरुः
ပူဇော်ပွဲဆောင်ရွက်သော ဆရာ (ဒေśိက) သည် ဒူರ್ವာမြက်နှင့် ကုśမြက်အဖျားကို နတ်ရုပ်၏ ခေါင်းပေါ်တွင် တင်ပေးရမည်။ ထို့နောက် «madhu-vāta…» ဟူသော မန္တရဖြင့် ဂုရုသည် မျက်စိများကိုလည်း ဆီလိမ်းပေးရမည်။
Verse 10
हिरण्यगर्भमन्त्रेण इमं मेति च कीर्तयेत् घृतेनाभ्यञ्जयेत् पश्चात् पठन् घृतवतीं पुनः
ဟိရဏ္ယဂర్భ မန္တရဖြင့် «imaṃ me» ဟူသော စာသားကိုလည်း ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့နောက် ဂhee (ဃြတ) ဖြင့် လိမ်းပေးပြီး၊ ထပ်မံရွတ်ဆိုရာတွင် «Ghṛtavatī» ဟုခေါ်သော ဣဋ္စ/မန္တရကို ပြန်လည်ထပ်ရွတ်ရမည်။
Verse 11
मसूरपिष्टे नोद्वर्त्य अतो देवेति कीर्तयन् क्षालयेदुष्णतोयेन सप्त ते ऽग्रेति देशिकः
ဒေśိက (ဆရာပုရောဟိတ်) သည် မစူရပဲမှုန့်ပျစ်ဖြင့် ကိုယ်ကို ပွတ်လိမ်းခြင်း (udvartana) ပြုလုပ်ကာ «ato deve…» ကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့နောက် «sapta te ’gre…» ဟု ဆိုလျက် နွေးရေဖြင့် ဆေးချရမည်။
Verse 12
द्रुपदादिवेत्यनुलिम्पेदापो हि ष्ठेति सेचयेत् नदीजैस्तीर्थजैः स्नानं पावमानीति रत्नजैः
«Drupadā…» ဟုအစပြုသော မန္တရကို ရွတ်ဆိုကာ ကိုယ်ကို လိမ်းပေးရမည်။ «Āpo hi ṣṭhā…» ကို ရွတ်ဆိုကာ ရေဖြန်းရမည်။ ရေချိုးခြင်းကို မြစ်ရေများနှင့် တီရ္ထ (tīrtha) ရေများဖြင့် ပြုလုပ်ရပြီး၊ ရတနာဖြင့် သန့်စင်ခြင်းကို «Pāvamānī» ဟုခေါ်သော သုက္တဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 13
समुद्रं गच्छ चन्दनैस्तीर्थमृत्कलशेन च शन्नो देवीः स्नापयेच्च गायत्र्याप्युष्णवारिणा
«သမုဒ္ဒရာသို့ သွားလော့» ဟုဆိုသကဲ့သို့ စန္ဒန (နံ့သာ) နှင့် တီရ္ထ (tīrtha) မှ သန့်မြေပါသော ရေခွက်/ကလသ (kalasha) ကိုလည်း ယူဆောင်ရမည်။ «Śaṃ no devīḥ» ကို ရွတ်ဆိုပြီးနောက် ရေချိုးရမည်။ ထို့အတူ ဂါယတြီ (Gāyatrī) ကို ရွတ်ဆိုလျက် နွေးရေဖြင့်လည်း ရေချိုးရမည်။
Verse 14
पञ्चमृद्धिर्हिरण्येति स्नापयेत्परमेश्वरं सिकताद्भिरिर्मं मेति वल्मीकोदघटेन च
မန္တရ «pañcamṛddhiḥ» နှင့် «hiraṇya iti» ကို ရွတ်ဆိုပြီး ပရမေရှ్వరကို ရေချိုးပူဇော်ရမည်။ ထို့အတူ သဲဖြင့် «irmaṃ me» ကို ရွတ်ဆိုကာ၊ valmīka (ပုရွက်ဆိတ်တောင်) မှ ပြုလုပ်သော အိုးထဲမှ ယူလာသော ရေဖြင့်လည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 15
तद्विष्णोरिति ओषध्यद्भिर्या ओषधीति मन्त्रतः यज्ञायज्ञेति काषायैः पञ्चभिर्गव्यकैस्ततः
«tad viṣṇoḥ» မန္တရကို ရွတ်ဆို၍ ဆေးဖက်ဝင် အပင်အမြစ်တို့ဖြင့် အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့အတူ သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းအတိုင်း «yā oṣadhīḥ» မန္တရဖြင့်လည်းကောင်း၊ «yajñāyajña» မန္တရဖြင့်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ဆေးရည် (decoction) များနှင့် နွား၏ ထုတ်ကုန်ငါးမျိုးဖြင့် ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 16
पयः पृथिव्यां मन्त्रेण याः फलिनी फलाम्बुभिः विश्वतश् चक्षुः सौम्येन पूर्वेण कलसेन च
မန္တရဖြင့် နို့ကို မြေပြင်ပေါ်သို့ ထား/ပက်ရမည်။ ထို့နောက် အသီးပွင့်စွမ်းအားကို အသီးရောနှောထားသော ရေဖြင့် ဖိတ်ခေါ်ရမည်။ ထို့ပြင် အရာအားလုံးကို မြင်သော မျက်စိကို တည်ထောင်၍၊ အရှေ့ဘက်ရှိ နူးညံ့သော ကလသ (kalasha) ရေအိုးဖြင့်လည်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 17
सोमं राजानमित्येवं विष्णो रराटं दक्षतः हंसः शुचिः पश्चिमेन कुर्यादुद्वर्तनं हरेः
«Somaṃ rājānam…» မန္တရကို ရွတ်ဆို၍ ဗိဿနု၏ နဖူးကို ပွတ်သပ်သန့်စင်ရမည်။ ညာဘက်တွင် «Haṃsaḥ» ဖြင့်၊ ဘယ်ဘက်တွင် «Śuciḥ» ဖြင့်၊ အနောက်ဘက်မှ ဟရီ၏ udvartana (အမှုန့်ဖြင့် ခြောက်ပွတ်သန့်စင်ခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 18
मूर्धानन्दिवमन्त्रेण धात्रीं मांसीं च के ददेत् मानस्तोकेति मन्त्रेण गन्धद्वारेति गन्धकैः
«mūrdhānaṁ divā…» မန္တရဖြင့် dhātrī (အမလကီ) နှင့် māṁsī (spikenard) ကို ပူဇော်ရမည်။ «mā naḥ stoke…» မန္တရနှင့်၊ ဝေဒဖော်မြူလာ «gandha-dvāre…» ဖြင့်လည်း မွှေးကြိုင်သော ပစ္စည်းများ (အနံ့သာ) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 19
मयूरपिच्छेनोद्वर्त्य इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः गायत्र्या गन्धवारिणा इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः धात्रीमांस्युदकेन चेति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः इदमापेति च घटैर् एताशीतिपदस्थितैः एह्येहि भगवन् विष्णो लोकानुग्राहकारक
«ဒေါင်းမွှေးဖြင့် ကိုယ်ကို ပွတ်လိမ်းပါ» ဟု စာမူတစ်မျိုးတွင် ဖတ်ရသည်။ «ဂါယတရီ (Gāyatrī) မန္တရကို ရွတ်ဆိုကာ အနံ့ရေဖြင့် ရေချိုးပါ» ဟု စာမူသုံးမျိုးတွင် ဖတ်ရသည်။ «ဓာတြီ (အမလကီ) နှင့် မာṃစီ (ဇတမာṃစီ) စိမ့်ထားသော ရေဖြင့်လည်း» ဟု စာမူတစ်မျိုးတွင် ဖတ်ရသည်။ ထို့နောက် ကလသ (kalaśa) အိုးများကို အနေအထား ၈၀ တွင် တင်ထား၍ «Idam āpaḥ…» ဟု ရွတ်ဆိုကာ «လာပါ၊ လာပါ၊ ဘဂဝန် ဗိဿဏု၊ လောကတို့ကို ကရုဏာပေးသော အရှင်» ဟု ဖိတ်ခေါ်ရမည်။
Verse 20
यज्ञभागं गृहाणेमं वासुदेव नमोस्तु ते अनेनावाह्य देवेशं कुर्यात् कौतुकमोचनं
«ယဇ္ဉာ၏ အပိုင်းကို လက်ခံတော်မူပါ၊ ဝါစုဒေဝ—သင့်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ ဤမန္တရအားဖြင့် နတ်တို့၏ အရှင် (Devēśa) ကို ဖိတ်ခေါ်ပြီးနောက် ကೌတုက (kautuka) သာသနာကြိုးကို ဖြုတ်ချ/ဖယ်ရှားသည့် အခမ်းအနား (kautuka-mocana) ကို ပြုလုပ်ရမည်»။
Verse 21
मुञ्चामि त्वेति सूक्तेन देशिकस्यापि मोचयेत् हिरण्मयेन पाद्यं दद्यादतो देवेति चार्घ्यकं
«muñcāmi tvā… (သင်ကို လွှတ်ပေး၏)» ဟု စတင်သော မန္တရဖြင့် အခမ်းအနားဆောင်ရွက်သူ ဆရာ (deśika) ကိုလည်း လွှတ်မြောက်/အပြစ်လျော့စေရာ မောစနကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်သော အိုး/ခွက်တွင် ခြေသုတ်ရေ (pādya) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြီး «ato deva…» ဟု စတင်သော မန္တရဖြင့် အာဃျ (arghya) ပူဇော်ရမည်။
Verse 22
मधुवाता मधुपर्कं मयि गृह्णामि चाचमेत् अक्षन्नमीमदन्तेति किरेद्दर्वाक्षतं बुधः
«Madhuvātā…» ဟု ရွတ်ဆိုပြီး မဓုပရ္က (madhuparka—ပျားရည်ရောစပ်အရည်) ကို လက်ခံယူကာ ထို့နောက် သန့်စင်ရန် အာစမန (ācamanam) အဖြစ် ရေကို သောက်လျက် စုပ်ယူရမည်။ «akṣannamīm adanta iti» ဟု ဆိုကာ ပညာရှိသည် ဒါရွဗီ (darvī) ဇွန်းဖြင့် မကွဲမပျက် ဆန်စေ့ (akṣata) များကို ဖြန့်ကြဲရမည်။
Verse 23
काण्डान्निर्मञ्छनं कुर्याद्गन्धं गन्धवतीति च उन्नयामीति माल्यञ्च इदं विष्णुः पवित्रकं
တံတောင်/တံခွန်ကဲ့သို့သော တံတား (stalks) များမှ အမျှင်ကို ခွာယူ၍ ပဝိတြက (pavitraka—သန့်စင်ရေး သာသနာကြိုး/ပန်းကုံး) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ အနံ့သာ ပူဇော်ရာတွင် «အနံ့ရှိသောသူ» ဟု ဆိုရမည်။ ပန်းကုံးကို မြှောက်တင်၍ တင်ရာတွင် «ငါ မြှောက်တင်၏» ဟု ဆိုရမည်။ ဤသည်မှာ ဗိဿဏုအတွက် ပဝိတြက ဖြစ်သည်။
Verse 24
वृहस्पते वस्त्रयुग्मं वेदाहमित्युत्तरीयकं महाव्रतेन सकलीपुष्पं चौषधयः क्षिपेत्
ဗြဟස්ပတိ (Bṛhaspati) အတွက် «vedāham» မန္တရကို ရွတ်ဆို၍ အဝတ်အစား တစ်စုံကို ပူဇော်ပစ်ချရမည်။ ထို့နောက် «mahāvratena» မန္တရဖြင့် အပေါ်ဝတ် (uttarīya) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့အတူ «sakalī» ပန်းနှင့် ဆေးဖက်ဝင် အပင်များကိုလည်း ပူဇော်ပစ်ချရမည်။
Verse 25
धूपं दद्याद्धूरसीति विभ्राट्सूक्तेन चाञ्जनं युञ्जन्तीति च तिलकं दीर्घायुष्ट्वेति माल्यकं
«dhūr asi» မန္တရဖြင့် နံ့သာမီး (ဓూప) ကို ပူဇော်ရမည်။ Vibhrāṭ-sūkta ဖြင့် မျက်ကွင်းဆေး (añjana) ကို ပူဇော်ရမည်။ «yuñjantī» မန္တရဖြင့် နဖူးတံဆိပ် (tilaka) ကို တင်ရမည်။ «dīrghāyuṣṭva» မန္တရဖြင့် ပန်းကုံး (mālya) ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 26
इन्द्रच्छत्रेति छत्रन्तु आदर्शन्तु विराजतः चामरन्तु विकर्णेन भूषां रथन्तरेण च
ထီးကို «Indra ၏ ထီး» ဟု သတ်မှတ်ရမည်။ မှန်ကို «တောက်ပသူ၏» (Virājataḥ) ဟု မှတ်သားရမည်။ ပျားပန်ကာ/ချာမရ (cāmara) ကို «Vikarṇa» ဖြင့် မှတ်သားရမည်။ အလှဆင်အဆင်တန်ဆာကိုလည်း «Rathantara» ဖြင့် သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 27
व्यजनं वायुदैवत्यैर् मुञ्चामि त्वेति पुष्पकं वेदाद्यैः संस्तुतिं कुर्याद्धरेः पुरुषसूक्ततः
လေဒေဝတားတို့ အုပ်စိုးသော ပန်ကာ/ဗျဇန (vyajana) ကို ပူဇော်ရာတွင် «muñcāmi tvā iti» ဟု ဆို၍ “သင့်အတွက် ငါ လှုပ်ခတ်ပေး၏” ဟု ပြောရမည်။ ထို့နောက် ပန်းများဖြင့် ဟရီ (Hari) ကို Puruṣa-sūkta မှ စ၍ ဝေဒသုတ်များဖြင့် စတုတိ (ချီးမွမ်း) ပြုရမည်။
Verse 28
सर्वमेतत्समं कुर्यात् पिण्डिकादौ हरादिके देवस्योत्थानसमये सौपर्णं सूक्तमुच्चरेत्
ဤအရာအားလုံးကို piṇḍikā စသည့် (ပုံစံ/ပူဇော်နည်း) များတွင်လည်း တူညီသကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့အတူ ဟရ (Hara/Śiva) နှင့် အခြားဒေဝတားများအတွက်လည်း ထိုနည်းတူ ပြုလုပ်ရမည်။ ဒေဝတားကို ထမြောက်နိုးထစေသော အချိန် (utthāna) တွင် Sauparṇa Sūkta ကို ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 29
उत्तिष्ठेति समुत्थाप्य शय्याया मण्डपे नयेत् शाकुनेनैव सूक्तेन देवं ब्रह्मरथादिना
“ထပါ” ဟုဆို၍ နတ်ကိုနှိုးထစေပြီး အိပ်ရာမှ မဏ္ဍပသို့ ခေါ်ဆောင်ရမည်။ ထို့နောက် Śākuna Sūkta တစ်ပုဒ်တည်းဖြင့် Brahma-ရထား စသည်တို့ကို အသုံးပြုကာ နတ်ကို လှည့်လည်ပူဇော်ရမည်။
Verse 30
अतो देवेति सूक्तेन प्रातिमां पिण्डिकां तथा श्रीसूक्तेन च शय्यायां विष्णोस्तु शकलीकृतिः
“ato deva…” ဟုအစပြုသော သုက္တဖြင့် ပုံတော် (pratimā) နှင့် အခြေခံပင်္ဍိကာ (piṇḍikā) ကိုလည်း ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် Śrī-sūkta ဖြင့် အိပ်ရာ (śayyā) ပေါ်တွင် ဗိဿဏု၏ အပိုင်းပိုင်းစုပေါင်းဖွဲ့စည်းပုံကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 31
तत्त्वायामीति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः मृगराजं वृषं नागं व्यजनं कलशं तथा वैजयन्तीं तथा भेरीं दीपमित्यष्टमङ्गलं
“tattvāyāmīti…” ဟူသည်မှာ အမှတ်အသားပြုထားသော လက်ရေးမူကွဲတွင် ထိုသို့ဖတ်ရသည်။ မင်္ဂလာအမှတ်အသား ရှစ်ပါးမှာ—ခြင်္သေ့ (တိရစ္ဆာန်ဘုရင်)၊ နွား (vṛṣa)၊ နဂါး/မြွေ (nāga)၊ စာမရ (cāmara) လေဖျား၊ ကလသ (kalaśa) ရေခွက်၊ ဝိုင်ဇယန္တီ (vaijayantī) အောင်ပန်းကုံး/အလံ၊ ဘေရီ (bherī) စစ်တီး၊ နှင့် မီးအိမ် (dīpa) တို့ဖြစ်သည်။
Verse 32
दर्शयेदश्वसूक्तेन पाददेशे त्रिपादिति उखां पिधानकं पात्रमम्बिकां दर्विकां ददेत्
Aśva-sūkta ဖြင့် (ရိုးရာအရ) ပြသ/တင်ပြရမည်။ ယဇ်မြေ၏ ခြေဘက်ဒေသတွင် သုံးခြေတိုင်ကို ထားရမည်။ ထို့နောက် ukhā (မီးအိုး)၊ ၎င်း၏အဖုံး၊ ပန်းကန်/အိုး၊ ambikā ဟုခေါ်သော သတ်မှတ်ရိုးရာကိရိယာ၊ နှင့် darvī (ပူဇော်ဇွန်း) ကို ပေးရမည်။
Verse 33
मुषलोलूखलं दद्याच्छिलां सम्मार्जनीं तथा तथा भोजनभाण्डानि गृहोपकारणानि च
မုဆလ (ပုတ်တံ) နှင့် အူလူခလ (အုတ်ခွက်/ထောင်းအိုး) ကိုပေးရမည်၊ ထို့ပြင် ကြိတ်ကျောက်နှင့် တံမြက် (sammārjanī) ကိုလည်း ပေးရမည်။ ထို့အတူ အစားအစာပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် စားသုံးရန် အိုးခွက်များနှင့် အိမ်သုံးကိရိယာများကိုလည်း ပေးရမည်။
Verse 34
शिरोदेशे च निद्राख्यं वस्त्ररत्नयुतं घटं खण्डखाद्यैः पूरयित्वा स्नपनस्य विधिः स्मृतः
ခေါင်းပိုင်း၌ “နိဒြာ” ဟုခေါ်သော အိုးတစ်လုံးကို အဝတ်နှင့် ရတနာများဖြင့် အလှဆင်၍ ထားရမည်။ ထိုအိုးကို ဘုရားပူဇော်သည့် ချိုမြိန်အစားအစာ အပိုင်းအစများဖြင့် ဖြည့်ပြီးနောက်၊ ဤသည်မှာ စနာပန (snapana) အဘိသေက/ရေချိုးပူဇော်မှု၏ မှတ်သားထားသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes a tightly ordered pratiṣṭhā-snapana pipeline: Īśāna-kūṇḍa and Vaiṣṇava fire setup, Gāyatrī-based homa (eight hundred oblations), sampāta-based kalaśa consecration, workshop prokṣaṇa, kautuka binding/release, netronmīlana, and a mantra-mapped bathing regimen using specified waters and substances (herbs, pañcagavya, perfumes), followed by pavitraka and royal upacāras.
It frames craftsmanship and ritual precision as sādhanā: purification of space, body, and icon, disciplined mantra-recitation, and regulated offerings culminate in invoking Viṣṇu’s grace for loka-anugraha (benefit of the worlds). The sequence turns technical Vāstu–pratiṣṭhā actions into dharmic worship that integrates bhukti (order, prosperity, communal stability) with mukti-oriented devotion and purity.
Kautuka functions as a protective consecration-thread marking ritual eligibility and safeguarding the rite; it is bound with specific materials and mantras, applied even to the deśika, and later ritually released (mocana) to conclude the protected phase.
Aṣṭamaṅgala are eight auspicious emblems (lion, bull, serpent, fly-whisk, kalaśa, vaijayantī, bherī, lamp) displayed to signal completeness, auspiciousness, and royal-temple legitimacy during installation and public-facing ritual phases.