Adhyaya 65
Chapter 65 — सभास्थापनकथनं (Account of Establishing an Assembly-hall)
အဂ္နိဘုရားသည် သဘား(အစည်းအဝေးခန်း) တည်ဆောက်နည်းကို သင်ကြားရာတွင် ဆောက်လုပ်မှုကို ပူဇော်ပွဲအခွင့်အာဏာနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ မြေပြင်ကို စိစစ်ပြီးနောက် အလှူရှင်သည် ဝါස්တု-ယာဂ (Vāstu-yāga) ကို ပြုလုပ်ကာ နေရာကို ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်းနှင့် ကိုက်ညီစေပြီးမှ လူမှုရေး/နိုင်ငံရေး လုပ်ငန်းများ စတင်သင့်ကြောင်း ဆိုသည်။ သဘားကို ရွာ၏ လမ်းလေးခွဆုံတွင် သို့မဟုတ် ရွာအစွန်းတွင် တည်ဆောက်ရမည်၊ လူမနေရာတွင် မတည်ဆောက်ရ၊ ထို့ကြောင့် ပြည်သူ့ဘဝ လွယ်ကူစွာ ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး ကာကွယ်မှုရှိစေသည်။ စရိတ်နှင့် ဒီဇိုင်းကိုလည်း သီလနှင့် တွဲဖက်ထား၍ ကိုယ်တတ်နိုင်သလောက် ဆောက်နိုင်သော်လည်း ကိုယ်စွမ်းမမီသည့် စရိတ်ကျော်လွန်ခြင်းသည် doṣa (အပြစ်) ဖြစ်သည်။ အကောင်းဆုံးပုံစံမှာ ချို့ယွင်းကင်းသော catuḥśāla ဖြစ်ပြီး triśāla/dviśāla/ekaśāla များကို အခြေအနေအလိုက် သတ်မှတ်ကာ ဦးတည်ရာအန္တရာယ်များကို သတိပေးသည်။ ‘kararāśi’ တွက်ချက်မှု၊ ရှစ်ပိုင်းခွဲခြင်းနှင့် ဂါရ္ဂ၏ သိပ္ပံအယူအဆအရ အဓိပ္ပါယ်ဖော်ခြင်းတို့ပါဝင်ပြီး၊ ဦးတည်ရာအလိုက် နိမိတ်ဖတ်ခြင်း (အလံ၊ မီးခိုး၊ ခြင်္သေ့ စသည်) ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဆောက်လုပ်မှုမှ နေထိုင်မှုသို့ ပြောင်းကာ အများသဘောတူခွင့်ပြုချက်၊ မနက်အရုဏ် ဆေးဖက်ဝင်အပင်ရေချိုး သန့်စင်ခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၊ မင်္ဂလာအလှဆင်ခြင်းနှင့် Nandā, Vāśiṣṭhī, Jayā, Pūrṇā, Bhadrā, Kāśyapī, Bhārgavī, Iṣṭakā တို့ကို ခေါ်ယူသည့် စည်းစိမ်မန်တရားဖြင့် အိမ်နှင့် သန့်ရှင်းသော အုတ်၏ pratiṣṭhā အောင်မြင်စေကာ စည်းစိမ်၊ လူဦးရေ၊ တိရစ္ဆာန်များ တိုးပွားစေလိုကြောင်း ဆုတောင်းသည်။
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये कूपवापीतडागादिप्रतिष्ठाकथनं नाम चतुःषष्टितमो ऽध्यायः अथ पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः सभास्थापनकथनं भगवानुवाच सभादिस्थानं वक्ष्ये तथैव तेषां प्रवर्तनं भूमौ परीक्षितायाञ्च वास्तुयागं समाचरेत्
ဤသို့ အာဂ္နိပုရာဏ (မူလမဟာပုရာဏအတွင်း) တွင် “ရေတွင်း၊ အဆင့်ရေကန်၊ တာလားဒဂါ (ကန်) စသည်တို့ကို ပရတိဋ္ဌာပနာ (သန့်ရှင်းတင်မြှောက်) ပြုခြင်း” ဟူသော အခန်း ၆၄ ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၆၅ “အစည်းအဝေးခန်းမ တည်ထောင်ခြင်း” စတင်၏။ ဘဂဝန်က မိန့်ကြားသည်— “အစည်းအဝေးခန်းမနှင့် ဆက်စပ်အဆောက်အဦတို့အတွက် သင့်လျော်သောနေရာနှင့် ၎င်းတို့ကို လည်ပတ်စေသည့်နည်းကို ငါဆိုမည်။ မြေကို စိစစ်ပြီးနောက် ဝါஸ್ತುယာဂ (Vāstu-ယဇ္ဉ) ကို သင့်တင့်စွာ ကျင့်ဆောင်ရမည်။”
Verse 2
स्वेच्छया तु सभां कृत्वा स्वेच्छया स्थापयेत् सुरान् तोयं समुत्सृजेदेवमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः गोकुलं पाययेद् द्विजानिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुष्पथे ग्रामादौ च न शून्ये कारयेत् सभां
မိမိစွမ်းအားအတိုင်း အစည်းအဝေးခန်းမကို ဆောက်လုပ်ပြီး မိမိစွမ်းအားအတိုင်းပင် နတ်တို့ကို တင်မြှောက်တပ်ဆင်ရမည်။ ထို့နောက် ရေဖြန်းပူဇော်ခြင်း/ရေထုတ်လှူခြင်း (သန့်ရှင်းတင်မြှောက်ရေး) ကို ပြုရမည်။ (အခြားဖတ်ပုံ— “ဂိုကူလ (နွားအုပ်) နှင့် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့အား ရေတိုက်လှူရမည်” ဟုဆိုသည်။) အစည်းအဝေးခန်းမကို လမ်းလေးခွဆုံ သို့မဟုတ် ရွာအစ/ရွာနားတွင် ဆောက်ရမည်၊ လူမနေသော အလွတ်နေရာတွင် မဆောက်ရ။
Verse 3
निर्मलः कुलमुद्धृत्य कर्ता स्वर्गे विमोदते अनेन विधिना कुर्यात् सप्तभौमं हरेर्गृहं
သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာ၍ မိမိမျိုးရိုးကို မြှောက်တင်ကယ်တင်သဖြင့် ဤလုပ်ငန်းကို ထောက်ပံ့သူသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ပျော်ရွှင်မြူးတူး၏။ ဤနည်းလမ်းအတိုင်းပင် ဟရီ (ဗိဿနု) ၏ အိမ်/ဗိမာန်ကို အထပ်ခုနစ်ထပ်ဖြင့် ဆောက်လုပ်သင့်သည်။
Verse 4
यथा राज्ञां तथान्येषां पूर्वाद्याश् च ध्वजादयः कोणभुजान् वर्जयित्वा चतुःशालं तु वर्तयेत्
ဘုရင်တို့အတွက်ကဲ့သို့ပင် အခြားသူတို့အတွက်လည်း အရှေ့ဘက်စသည်ဖြင့် ဦးတည်ရာအလိုက် အလံတော်စသည်တို့ကို စီစဉ်ရမည်။ သို့ရာတွင် ထောင့်ဖက်ထွက်ပေါက်များကို ရှောင်ကြဉ်၍ လေးခန်းပုံစံ (စတုရန်းပုံ) ကို အကောင်အထည်ဖော်ရမည်။
Verse 5
त्रिशालं वा द्विशालं वा एकशालमथापि वा व्ययाधिकं न कुर्वीत व्ययदोषकरं हि तत्
သုံးခန်းပုံစံ၊ နှစ်ခန်းပုံစံ သို့မဟုတ် တစ်ခန်းပုံစံဖြစ်စေ၊ ကိုယ့်အင်အားထက်ကျော်လွန်သော ကုန်ကျစရိတ်ဖြင့် မလုပ်သင့်၊ ထိုသို့သည် ပျက်စီးစေသော ကုန်ကျချို့ယွင်းမှု ဖြစ်၏။
Verse 6
आयाधिके भवेत् पीडा तस्मात् कुर्यात् समं द्वयं करराशिं समस्तन्तु कुर्याद्वसुगुणं गुरुः
ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် အခွန်ကောက်ခံမှု အလွန်အကျွံဖြစ်လျှင် ဆင်းရဲဒုက္ခ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် နှစ်ဖက်ကို ညီမျှအောင် ပြုလုပ်ရမည်။ ဆရာက ဆိုသည်မှာ လက်ထဲရှိ အရေအတွက်ဟုတွက်သော «ကရရာသိ» ကို ရှစ်ဆတိုးအောင် ပြုရမည်။
Verse 7
सप्तार्चिषा हृते भागे गर्गविद्याविचक्षणः अष्टधा भाजिते तस्मिन् यच्छेषं स व्ययो गतः
«ခုနစ်ရောင်ခြည်ရှိသူ» (စပ္တာရ္စိသ်—ကရိတ္တိကာ/ပလီယာဒ်) က အပိုင်းကို ယူဆောင်သွားသောအခါ၊ ဂါရ္ဂ၏ သိပ္ပံကို ကျွမ်းကျင်သူက ဆိုသည်မှာ—ထိုကျန်ရစ်သမျှကို ရှစ်ပိုင်း ခွဲလျှင် ကျန်နေသော အကြွင်းအကျန်ကို «ဗျယ» (ဆုံးရှုံးမှု/ချို့တဲ့မှု) ဟု ခေါ်သည်။
Verse 8
अथवा करराशिं तु हन्यात् सप्तार्चिषा बुधः वसुभिः संहृते भागे पृथ्व्यादि परिकल्पयेत्
အခြားနည်းအဖြစ် ပညာရှိသည် «ကရရာသိ» (လက်ထဲရှိ စုပုံငွေ) ကို ထိုးမှတ်/မှတ်သားရမည်။ ဝသုတို့က အပိုင်းကို စုဆောင်းထိန်းသိမ်းပြီးနောက်၊ «ပೃထ္ဝီ» (မြေ) မှစ၍ ဓာတ်တို့ကို စီစဉ်သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 9
ध्वजो धूम्रस् तथा सिंहः श्वा वृषस्तु खरो गजः तथा ध्वाङ्क्षस्तु पूर्वादावुद्भवन्ति विकल्पयेत्
အလံ၊ မီးခိုး၊ ခြင်္သေ့၊ ခွေး၊ နွားထီး၊ မြည်း၊ ဆင်၊ ထို့အပြင် ကျီးကန်း—ဤအရာတို့သည် အရှေ့ဘက်မှစ၍ ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ၊ ဦးတည်ရာအလိုက် အခြားရွေးချယ်ချက်များအတိုင်း အနက်ဖွင့်ရမည်။
Verse 10
त्रिशालकत्रयं शस्तं उदक्पूर्वविवर्जितं याम्यां परगृहोपेतं द्विशालं लभ्यते सदा
သုံးခန်းပုံစံရှိသော တြိရှာလာ (triśālā) အိမ်အမျိုးအစား သုံးမျိုးကို ချီးမွမ်းထားသော်လည်း မြောက်နှင့် အရှေ့သို့ မျက်နှာမူသော ပုံစံများကို ဖယ်ရှားရမည်။ သို့ရာတွင် တောင်ဘက်ရှိ အိမ်တစ်လုံးသည် အိမ်နီးချင်း၏ အိမ်နှင့် ဆက်စပ်လျှင် အမြဲတမ်း ဒွိရှာလာ (dviśālā) ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 11
याम्ये शालैकशालं तु प्रत्यक्शालमथापि वा एकशालद्वयं शस्तं शेषास्त्वन्ये भयावहाः
တောင်ဘက်တွင် တစ်ခန်းတည်းသော အိမ် (ekaśālā) သို့မဟုတ် အနောက်မျက်နှာမူသော ခန်း (pratyakśālā) ကိုပင် အကြံပြုသည်။ တစ်ခန်းအိမ်နှစ်လုံးပေါင်း (ekaśālā-dvaya) ကိုလည်း ခွင့်ပြုထားပြီး၊ အခြားပုံစံများကိုမူ အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 12
चतुःशालं सदा शस्तं सर्वदोषविवर्जितं एकभौमादि कुर्वीत भवनं सप्तभौमकं
လေးခန်းဝန်းရံသော စတုရှာလာ (catuḥśāla) အိမ်သည် အမြဲတမ်း အကြံပြုထားပြီး ချို့ယွင်းချက်အားလုံးမှ ကင်းလွတ်သည်။ နေအိမ်ကို တစ်ထပ်မှ စတင်တည်ဆောက်၍ ခုနစ်ထပ်အထိ တိုးချဲ့နိုင်သည်။
Verse 13
द्वारवेद्यादिरहितं पूरणेन विवर्जितं देवगृहं देवतायाः प्रतिष्ठाविधिना सदा
တံခါး၊ ဝေဒီ (vedī) နှင့် အခြားလိုအပ်သော အစိတ်အပိုင်းများ မပါဝင်ဘဲ၊ ထို့ပြင် မပြည့်စုံသေးသော (မပြီးစီး/မဖြည့်တင်းထားသော) နတ်ဘုရားအိမ်ကို သာသနာတော်၏ ပရတိဋ္ဌာ-ဝိဓိ (pratiṣṭhā-vidhi) အရ အမြဲတမ်း ပယ်ချရမည်။
Verse 14
पूश् चतुष्पथग्रामादाविति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ध्वजादि इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः संस्थाप्य मनुजानाञ्च समुदायोक्तकर्मणा प्रातः सर्वौषधीस्नानं कृत्वा शुचिरतन्द्रितः
ပူရှန် (Pūṣan) ကို တည်ထောင်ပြီး—သို့မဟုတ် အမှတ်အသားပါ စာမူဖတ်ချက်အရ ရွာ၏ လမ်းလေးခွဆုံတွင် (နတ်ကို) တည်ထောင်ပြီး—ထို့ပြင် အခြားအမှတ်အသားပါ ဖတ်ချက်အရ တံခွန်နှင့် အခြားအရာများကို တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ စုပေါင်းပူဇော်ပွဲ၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း စုဝေးလာသော လူအစုအဝေးအား ခွင့်ပြုချက်ပေး၍၊ မနက်အရုဏ်တွင် ဆေးဖက်ဝင် အပင်အမျိုးမျိုးအားလုံးဖြင့် ရေချိုးကာ သန့်ရှင်း၍ မပျင်းရိဘဲ နေရမည်။
Verse 15
मधुरैस्तु द्विजान् भोज्य पूर्णकुम्भादिशोभितं सतोरणं स्वस्ति वाच्य द्विजान् गोष्ठहस्तकः
ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များကို ချိုမြိန်သော အစားအစာများဖြင့် ကျွေးမွေးရမည်။ နေရာကို ရေပြည့်ကုံဘ (ပူර්ဏကုံဘ) နှင့် မင်္ဂလာပစ္စည်းများဖြင့် အလှဆင်၍ တိုရဏ (ပန်းကွင်းတံခါး) တပ်ဆင်ရမည်။ ဘြာဟ္မဏများကို ကောင်းချီးမင်္ဂလာစကားဖြင့် နှုတ်ဆက်ကာ အိမ်ရှင်သည် လက်အန်ဇလီဖြင့် ရိုသေစွာ စောင့်ရှောက်ရမည်။
Verse 16
गृही गृहं प्रविशेच्च दैवज्ञान् प्रार्च्य संविशेत् गृहे पुष्टिकरं मन्त्रं पठेच्चेमं समाहितः
အိမ်ရှင်သည် အိမ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ရမည်။ အရင်ဦးစွာ ဒေဝကိစ္စကို သိကျွမ်းသော ပညာရှင်များ (ပူဇော်ပွဲဆောင်/ဟောရာပုရောဟိတ်) ကို ပူဇော်ကန်တော့ပြီးနောက် နေထိုင်ရမည်။ အိမ်တွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဤပွားပွားတိုးတက်စေသော မန္တရကို ရွတ်ဖတ်ရမည်။
Verse 17
ॐ नन्दे नन्दय वाशिष्ठे वसुभिः प्रजया सह जये भार्गवदायदे प्रजानां विजयावहे
အိုမ်။ နန္ဒာမယ်—ကျွန်ုပ်တို့ကို ပျော်ရွှင်စေပါ။ ဝါသိဋ္ဌီမယ်—ဝသုတို့နှင့်အတူ၊ သားသမီးပေါက်ဖွားမှုနှင့်အတူ။ ဇယာမယ်—ဘာရ္ဂဝ၏ အမွေအနှစ်ကို ပေးအပ်သူဖြစ်ပါစေ; ပြည်သူတို့အား အောင်မြင်ခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပါစေ။
Verse 18
पूर्णे ऽङ्गिरसदायादे पूर्णकामं कुरुध्व मां भद्रे काश्यपदायादे कुरु भद्रां मतिं मम
အို ပူရ္ဏာ—အင်္ဂိရသ၏ မျိုးဆက်တော်မူသောသူ၊ ကျွန်ုပ်ကို ဆန္ဒပြည့်စုံသူ ဖြစ်စေပါ။ အို ဘဒြာ—ကာရှျပ၏ မျိုးဆက်တော်မူသောသူ၊ ကျွန်ုပ်၏ ဉာဏ်အမြင်ကို မင်္ဂလာရှိစေပါ။
Verse 19
सर्ववीजौषधीयुक्ते सर्वरत्नौषधीवृते रुचिरे नन्दने नन्दे वासिष्ठे रम्यतामिह
မျိုးစေ့အမျိုးမျိုးနှင့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များဖြင့် ပြည့်စုံကာ၊ ရတနာကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိသည့် အပင်နှင့် ကုသရေးအပင်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသော ဤလှပသည့် နန္ဒန တောအုပ်၌—အို ဝါသိဋ္ဌ (ဝါသိဋ္ဌေ)၊ ဤနေရာသည် ရမဏီယ ဖြစ်ပါစေ။
Verse 20
प्रजापतिसुते देवि चतुरस्रे महीयसि सुभगे सुव्रते देवि गृहे काश्यपि रम्यतां
အို ဒေဝီ၊ ပရာဇာပတိ၏ သမီးတော်၊ အို ကာရှျပီ၊ လေးထောင့်စတုရန်းပုံစံ မြေပြင်အစီအစဉ်၌ မြင့်မြတ်တော်မူသောသူ—ကံကောင်းမင်္ဂလာရှိ၍ သစ္စာဝတီဖြစ်သော ဒေဝီ—ဤအိမ်၌ သာယာစွာ နေထိုင်၍ ပျော်ရွှင်တော်မူပါစေ။
Verse 21
पूजिते परमाचार्यैर् गन्धमाल्यैर् अलङ्कृते भवभूतिकरे देवि गृहे भार्गवि रम्यतां
အမြင့်မြတ်ဆုံး အာచാര്യများက ပူဇော်ကာ နံ့သာနှင့် ပန်းကုံးတို့ဖြင့် အလှဆင်ပြီးနောက်—ဘဝဘူတိ (အကျိုးစီးပွား) ပေးတော်မူသော ဒေဝီ—အို ဘာရ္ဂဝီ၊ ဤအိမ်၌ သာယာစွာ နေထိုင်ရန် ကရုဏာပြု၍ ပျော်ရွှင်တော်မူပါစေ။
Verse 22
अव्यक्ते व्याकृते पूर्णे मुनेरङ्गिरसः सुते इष्टके त्वं प्रयच्छेष्टं प्रतिष्ठां कारयाम्यहं
အို အိဋ္ဌကာ (သန့်ရှင်းသော အုတ်)၊ မဖော်ပြနိုင်သော အဗျက္တနှင့် ဖော်ပြသော ဗျာကృత နှစ်မျိုးလုံး၌ ပြည့်စုံသောသူ—အင်္ဂိရသ မုနိ၏ သမီးတော်—လိုအင်ဆုတောင်းသမျှကို ပေးတော်မူပါ; သင်၏ ပရတိဋ္ဌာ (အပ်နှံတည်မြဲခြင်း) ကို ငါ ဆောင်ရွက်မည်။
Verse 23
देशस्वामिपुरस्वामिगृहस्वामिपरिग्रहे मनुष्यधनहस्त्यश्वपशुवृद्धिकरी भव
ဒေသ၊ မြို့၊ သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်စုအပေါ် အုပ်စိုးခွင့်ကို ရယူခြင်း သို့မဟုတ် ထိန်းသိမ်းခြင်း၌ လူဦးရေ၊ ဥစ္စာဓန၊ ဆင်၊ မြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန်များ တိုးပွားစေသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပါစေ။
Frequently Asked Questions
It emphasizes Vāstu compliance through (1) mandatory Vāstu-yāga after site examination, (2) plan-typology evaluation (catuḥśāla preferred; triśāla/dviśāla/ekaśāla conditional by direction), and (3) quantified ‘kararāśi’ assessment with eightfold division (vasu-guṇa) and vyaya (deficit) determination, supplemented by directional omen interpretation.
It sacralizes civic and domestic architecture: disciplined means (non-excessive expenditure), purity rites, communal propriety, and mantra-based consecration turn the built space into a dharmic field where prosperity (bhukti) supports righteous living, while ritual alignment and devotion orient the householder toward auspiciousness and ultimately mukti.