Yoga & Brahma-vidya
Yoga & the Knowledge of Brahman
The culminating section on yoga practices, meditation, Brahma-vidya (knowledge of the Absolute), and the path to final liberation.
Adhyayas in Yoga & Brahma-vidya
Adhyaya 368
Explanation of the Final Dissolution (Ātyantika Laya) and the Arising of Hiraṇyagarbha — Subtle Body, Post-Death Transit, Rebirth, and Embodied Constituents
အဂ္နိဘုရားက «အဆုံးတိုင်ပျော်လျက်ပျက်သိမ်းခြင်း» (ātyantika-laya) သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဖြစ်ရပ်သာမက၊ အတွင်းကလိသများကို သိမြင်၍ ဝိရာဂျ (မကပ်မငြိ) ဖြစ်လာသည့် ဉာဏ်ကြောင့် ချည်နှောင်မှုကို မီးငြိမ်းသကဲ့သို့ ပျောက်ကင်းခြင်းဟု သင်ကြားသည်။ ထို့နောက် ဇီဝ၏ သေပြီးနောက် ခရီးစဉ်ကို ရှင်းပြသည်—အကြမ်းစား bhoga-deha ကို စွန့်၍ ātivāhika (ခရီးသွား) ကိုယ်ကို ယူကာ ယမမင်း၏ လမ်းကြောင်းသို့ ခေါ်ဆောင်ခံရပြီး၊ စိတ္တရဂုပ္တ (Citragupta) က ဓမ္မ/အဓမ္မကို စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်သည်။ sapiṇḍīkaraṇa ဖြင့် ဘိုးဘွားအစုထဲသို့ ပေါင်းစည်းမချင်း śrāddha/piṇḍa ပူဇော်သက္ကာများကို မူတည်နေရသည်။ ကမ္မဖလခံစားရန် ကောင်း/မကောင်း ခံစားကိုယ်များကို ခွဲခြားပြီး၊ ကောင်းကင်မှ ကျဆင်းခြင်းနှင့် နရကမှ လွတ်၍ နိမ့်သော မိခင်ဝမ်းများသို့ ပြန်ဝင်ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ကိုယ်ဝန်ဖွံ့ဖြိုးမှုကို လစဉ်လိုက် အသေးစိတ်၊ ဝမ်းတွင်းဒုက္ခနှင့် မွေးဖွားချိန် ထိခိုက်နာကျင်မှုကို ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ākāśa–agni–jala–pṛthvī ဓာတ်များက အာရုံနှင့် ကိုယ်အင်္ဂါတစ်သျှူးများကို ဖြစ်စေခြင်း၊ guṇa သုံးပါး (tāmasa/rājasa/sāttvika) က စိတ်နှင့် အကျင့်ကို သတ်မှတ်ခြင်း၊ အာယုဝေဒ doṣa, rasa, ojas နှင့် အရေပြားအလွှာ/kalā များဖြင့် အသက်အားကို ရှင်းလင်းကာ ယောဂနှင့် ဘြဟ္မဝိဒ္ယာအတွက် ကိုယ်ဗေဒကို အထောက်အကူ ဉာဏ်အဖြစ် တင်ပြသည်။
Adhyaya 369
Chapter 369 — शरीरावयवाः (The Limbs/Organs and Constituents of the Body)
အဂ္နိဘုရားသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ဆေးပညာနားလည်မှုနှင့် ဝိညာဉ်ရေးခွဲခြားသိမြင်မှုအတွက် စနစ်တကျဖွဲ့စည်းထားသော နယ်ပယ်တစ်ခုအဖြစ် ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ သိမြင်အင်္ဒြိယ ၅ (နား၊ အရေပြား၊ မျက်စိ၊ လျှာ၊ နှာခေါင်း) နှင့် အာရုံအရာဝတ္ထုများ (အသံ၊ ထိတွေ့မှု၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်၊ အရသာ၊ အနံ့) ကို ခွဲခြားကာ လုပ်ဆောင်အင်္ဒြိယ ၅ (အနောက်ပေါက်၊ လိင်အင်္ဂါ၊ လက်၊ ခြေ၊ စကား) နှင့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ စိတ်သည် အင်္ဒြိယများ၊ အရာဝတ္ထုများနှင့် မဟာဘူတ ၅ ကို အုပ်စိုးသူအဖြစ် ထားပြီး၊ ထို့နောက် သာင်ခယပုံစံ အမျိုးအစားများ—အတ္တ၊ အဗျက်တ (ပရကృతి)၊ တတ္တဝ ၂၄ နှင့် အမြင့်ဆုံး ပုရုရှ—ကို ငါးနှင့် ရေကဲ့သို့ ဆက်စပ်သော်လည်း ကွဲပြားကြောင်း ဆိုသည်။ အာရှယ (အတွင်းခံအိမ်ရာများ)၊ စရိုတ/သီရာ လမ်းကြောင်းများနှင့် အင်္ဂါအစပြုရာများကို ဒိုးရှ/ဂုဏ် ဆက်နွယ်မှုဖြင့် ရှင်းပြကာ၊ သန္ဓေတည်မှုကို ထိခိုက်စေသော မျိုးပွားရေးအခြေအနေများ၊ ဇီဝ၏ နေရာဖြစ်သော ကြာပန်းပုံစံ နှလုံးနှင့် အရိုး၊ အဆစ်၊ ကြော၊ ကြွက်သား၊ ကွန်ယက်များ (ဇာလ၊ ကူර්ချ) အရေအတွက်များကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်။ ကိုယ်ရည်အရည်များကို အဉ္ဇလီဖြင့် တိုင်းတာပြီး နိဂုံးတွင် ခန္ဓာကိုယ်သည် မလနှင့် ဒိုးရှ၏ စုပုံတစ်ခုဟု သိမြင်ကာ ၎င်းနှင့် ကိုယ်တိုင်ကို မတူညီကြောင်း လွှတ်ချ၍ အတ္တ၌ တည်နေသင့်ကြောင်း သတိပေးသည်။
Adhyaya 370
Chapter 370: नरकनिरूपणम् (Naraka-nirūpaṇa) — Description of Hell (with the physiology of dying and the subtle transition)
အဂ္နိသည် ယမ၏လမ်းကြောင်းများအကြောင်းမှ ပြောင်း၍ သေဆုံးချိန်၏ဖြစ်စဉ်နှင့် သေပြီးနောက် ကူးပြောင်းသွားလာမှုကို တိတိကျကျ ရှင်းလင်းတော်မူသည်။ အစတွင် ကိုယ်ခန္ဓာအပူဓာတ်ပျက်ယွင်း၍ ဝါယုက ချုပ်ကပ်ကာ ဒိုးရှာများကို တားဆီးပြီး ပရာဏ-နေရာများနှင့် မർമများ ပိတ်သွားသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဝါယုသည် ထွက်ပေါက်ရှာရာတွင် အပေါ်ဘက်ထွက်ပေါက်များ (မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ ပါးစပ်) သည် ကုသိုလ်ကံနှင့် ဆက်စပ်ပြီး အောက်ဘက်ထွက်ပေါက်များ (အန်နပ်၊ လိင်အင်္ဂါ) သည် အကုသိုလ်ကံနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ခွဲခြားကာ ယောဂီသည် ခေါင်းထိပ်ရှိ ဘြဟ္မ-ရန္ဓ္ရမှ အာဏာပိုင်စွာ ထွက်ခွာနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ပရာဏနှင့် အပာန ပေါင်းစည်း၍ သတိအာရုံ ဖုံးကွယ်သည့်အခါ နာဗိဒေသ၌ တည်သော ဇီဝသည် အတီဝါဟိက (ကူးပြောင်းသိမ်မွေ့) ကိုယ်ခန္ဓာကို ယူဆောင်ပြီး ဒေဝတားနှင့် စိဒ္ဓများက ဒိဗ္ဗဒೃષ્ટိဖြင့် မြင်နိုင်သည်။ ထို့နောက် ယမ၏တမန်များက ကြောက်မက်ဖွယ် ယမ-မာရ္ဂတလျှောက် ခေါ်ဆောင်သွားပြီး ဆွေမျိုးများ၏ ပူဇော်အလှူများက ထိုသူကို ထောက်ပံ့ကာ နောက်ဆုံး ယမနှင့် စိတြဂုပ္တ၏ တရားစီရင်မှုသို့ ရောက်စေသည်။ အခန်းသည် နరకလောကကြီးများနှင့် အုပ်စိုးသူများကို စာရင်းပြုကာ ပြင်းထန်သော ဒဏ်ခတ်မှုများကို ဖော်ပြပြီး မဟာပာတကများအတွက် ကံအကျိုးအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားမှုကို နိဂုံးချုပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒုက္ခသုံးမျိုး (အာဓျာတ္မိက၊ အာဓိဘောတိက၊ အာဓိဒೈဝိက) ကို ချဲ့ထွင်ကာ ဉာဏ-ယောဂ၊ ဝရတ၊ ဒါနနှင့် ဗိෂ္ဏုဘုရားကို ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ကုထုံးအဖြစ် အကြံပြုသည်။
Adhyaya 371
Chapter 371 — Yama-Niyama and Praṇava-Upāsanā (Oṅkāra) as Brahma-vidyā
အဂ္နိက ယောဂကို ekacittatā (စိတ်တစ်ချက်တည်း) ဟု သတ်မှတ်ပြီး jīva–Brahman ဆက်နွယ်မှုကို သိမြင်ရန် အမြင့်ဆုံးနည်းလမ်းအဖြစ် citta-vṛtti-nirodha ကို တင်မြှောက်သည်။ အခန်းတွင် ယမ ၅—ahiṃsā, satya, asteya, brahmacarya, aparigraha—နှင့် နိယမ ၅—śauca, santoṣa, tapas, svādhyāya, īśvara-pūjana—ကို စည်းကမ်းတကျ ပြဋ္ဌာန်းကာ Brahma-vidyā အတွက် မဖြစ်မနေ အခြေခံသဘောတရားဟု ဆိုသည်။ Ahiṃsā ကို အမြင့်ဆုံး ဓမ္မဟု ချီးမြှောက်ပြီး satya ကို “အမှန်နှင့် ချိုသာမှု” စည်းကမ်းအရ နောက်ဆုံးအကျိုးရှိစေသော စကားပြောဟု သန့်စင်ဖော်ပြသည်။ Brahmacarya ကို စိတ်မှ လုပ်ရပ်ထိ အဆင့် ၈ မျိုး ထိန်းချုပ်မှုဟု ခွဲခြမ်းပြီး aparigraha ကို ကိုယ်ခန္ဓာ ထိန်းသိမ်းရန် အနည်းဆုံးသာ ယူဆောင်ခြင်းဟု ကန့်သတ်သည်။ ထို့နောက် သန့်စင်ခြင်းနှင့် tapas မှ svādhyāya သို့ ရွှေ့ကာ Praṇava ကို အဓိကထားသည်—Om ကို A-U-M နှင့် သေးငယ်သော “half-mātrā” အဖြစ် ခွဲ၍ ဝေဒ၊ လောကများ၊ guṇa များ၊ အသိစိတ်အခြေအနေများနှင့် သာသနာတော် သုံးပါးတို့နှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြသည်။ နှလုံးပန်းကန်တွင် turīya (စတုတ္ထ) ကို သမาธိပြုရန် ညွှန်ကြားပြီး Praṇava=လေး၊ အတ္တ=မြား၊ Brahman=ပစ်မှတ် ဟူသော ဥပမာကို ထုတ်ဖော်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် မန္တရအသုံးချမှုကို Gāyatrī မီတာ သတ်မှတ်ခြင်း၊ bhukti-mukti အတွက် viniyoga၊ kavaca/nyāsa၊ Viṣṇu ပူဇော်ခြင်း၊ homa နှင့် စည်းကမ်းရှိ japa ဖြင့် Brahman ပေါ်ထွန်းလာသည်အထိ စနစ်တကျ ပြုလုပ်ရန် ဆိုပြီး၊ ဘုရားသို့ para-bhakti နှင့် Guru ကို တန်းတူဂရုဏာဖြင့် ရိုသေသူအတွက်သာ အဓိပ္ပါယ်များ ပြည့်စုံစွာ ထွန်းလင်းမည်ဟု အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 372
Āsana–Prāṇāyāma–Pratyāhāra (Posture, Breath-control, and Withdrawal of the Senses)
အဂ္နိဘုရားသည် နည်းပညာဆန်သော်လည်း မောက္ခသို့ဦးတည်သော ယောဂသင်ကြားမှုကို စတင်သည်။ လေ့ကျင့်သူသည် သန့်ရှင်းသောနေရာကို ပြင်ဆင်၍ အလွန်မြင့်မဟုတ် အလွန်နိမ့်မဟုတ်သော အာသနကို ခင်းရမည်—အဝတ်အလွှာ၊ သမင်အရေ၊ ကုရှမြက်တို့ဖြင့် အလွှာလိုက်ခင်းသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ (ကိုယ်တင်၊ ခေါင်း၊ လည်ပင်း) ကို တန်းတိတိထား၍ မျက်စိကို နှာခေါင်းထိပ်သို့ တည်ငြိမ်စေ (nasāgra-dṛṣṭi) ပြီး ခြေခလယ်နှင့် လက်တင်ပုံများကို ကာကွယ်တည်ငြိမ်စေကာ တိတ်ဆိတ်မှုနှင့် တစ်ချက်တည်းသော စိတ်တည်မှုကို အမြင့်မြတ်အတ္တမန်ကို အတွင်းသို့ ဆင်ခြင်ရန် အခြေခံအဖြစ် အလေးပေးသည်။ ထို့နောက် ပရာဏာယာမကို ပရာဏ၏ တိုးချဲ့ခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းဟု သတ်မှတ်ကာ ရေစက (ထုတ်ရှူ), ပူရက (ဝင်ရှူ), ကုမ္ဘက (ထိန်းရှူ) တို့သုံးပါးနှင့် အချိန်တိုင်းတာ/အမျိုးအစား ကညက၊ မဓျမ၊ ဥတ္တမ ကို ဖော်ပြသည်။ အကျိုးကျေးဇူးများကို ကျန်းမာရေးနှင့် ဝိညာဉ်ရေး နှစ်မျိုးလုံးအဖြစ်—အားမာန်၊ အသံ၊ အသားအရေ၊ ဒోష လျော့နည်းခြင်း—ဟု ဆိုပြီး မကျွမ်းကျင်သေးသော အသက်ရှူထိန်းချုပ်မှုသည် ရောဂါများကို ပိုဆိုးစေနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ဂျပ (မန္တရရွတ်) နှင့် ဓျာနကို “ဂರ್ಭ” (အတွင်းမျိုးစေ့အခြေအနေ/အာရုံစူးစိုက်မှု) အတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်ဟု ပြောကာ အာရုံအင်္ဂါများကို အနိုင်ယူခြင်းသဘောတရားဖြင့် အဆုံးသတ်သည်—အာရုံများက ကောင်းကင်/ငရဲကို ဖန်တီးသည်; ကိုယ်ခန္ဓာသည် ရထား၊ အာရုံများသည် မြင်း၊ စိတ်သည် မောင်းသူ၊ ပရာဏာယာမသည် ကြိုးတံဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပရတ်ယာဟာရကို အရာဝတ္ထုများ၏ သမုဒ္ဒရာမှ အာရုံများကို ပြန်ဆုတ်ယူခြင်းဟု သတ်မှတ်ကာ “ပညာ၏ သစ်ပင်” ထံ ခိုလှုံ၍ ကိုယ်တိုင်ကို ကယ်တင်ရန် တိုက်တွန်းသည်။
Adhyaya 373
Chapter 373 — ध्यानम् (Dhyāna / Meditation)
အဂ္နိဘုရားက ဓျာန (dhyāna) ကို အနှောင့်အယှက်မရှိ၊ မပြတ်တောက်သော အာရုံစူးစိုက်မှုဟု သတ်မှတ်ပြီး စိတ်ကို ဗိဿနု/ဟရီပေါ် ထပ်ခါထပ်ခါ တည်စေကာ အမြင့်ဆုံးတွင် ဘြဟ္မန် (Brahman) ကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုခြင်းဟု ဆိုသည်။ ဓျာနသည် အလယ်အလတ်အတွေးများမဝင်သော တစ်လမ်းတည်းစီးဆင်းသည့် သိမြင်မှု (pratyaya) ဖြစ်၍ လမ်းလျှောက်၊ ရပ်၊ အိပ်၊ နိုး အချိန်မရွေး နေရာမရွေး ပြုနိုင်သည်။ လေ့ကျင့်မှုကို ဓျာနပြုသူ၊ ဓျာန၊ အာရုံခံအရာ၊ ရည်ရွယ်ချက် ဟူသော လေးမျိုးဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် ဖော်ပြပြီး ယောဂအဘျာသကို မုတ်တိ (mukti) နှင့် အဋ္ဌအိုင်ශ්ဝရယ (aṇimā စသည်) တို့နှင့် ချိတ်ဆက်သည်။ “ဓျာနယဇ္ဈ” ကို အတွင်းပိုင်းယဇ္ဈအဖြစ် မြင့်မြတ်သန့်ရှင်း၍ အကြမ်းမဖက်၊ ပြင်ပပူဇာထက် သာလွန်ကြောင်း ချီးကျူးကာ စိတ်ကို သန့်စင်၍ အပဝဂ္ဂ (apavarga) ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆင့်လိုက်မြင်ကွင်းဖန်တီးမှုတွင် တြိဂုဏ အစဉ်၊ အရောင်သုံးမျိုး မဏ္ဍလ၊ နှလုံးထဲက ကြာပန်း (ပွင့်ချပ်များ=စိဒ္ဓိများ; တံ/အလယ်=ဉာဏ-ဝိုင်ရာဂျ) နှင့် လက်မအရွယ် အိုံကာရ (Oṅkāra) သို့မဟုတ် ပရဓာန၊ ပုရုရှ ထက်လွန်သော ကြာပန်းထိုင် တောက်ပသည့် ဘုရားကို ဓျာနပြုရန် သင်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝိုင်ရှ္ဏဝ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဓျာနနှင့် “ငါသည် ဘြဟ္မန်… ငါသည် ဝါစုဒေဝ” ဟူသော မဟာဝါကျကဲ့သို့ သန္နိဋ္ဌာန်ကို ဂျပ (japa) နှင့် ချိန်ညှိကာ ပြုစေသည်။ ဂျပယဇ္ဈကို ကာကွယ်ရေး၊ စည်းစိမ်၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် သေခြင်းကို အနိုင်ယူရန် အထူးမတူညီစွာ ချီးကျူးထားသည်။
Adhyaya 374
Chapter 374 — ध्यान (Dhyāna) — Colophon & Transition to Dhāraṇā
ဤအခန်းသည် စာသားအဆက်အပြတ်ကို ချိတ်ဆက်ပေးသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး၊ မီဒီတေးရှင်း (dhyāna) ဆိုင်ရာ အညွှန်းကို ပိတ်သိမ်းကာ နောက်တစ်ဆင့် ယောဂအင်္ဂါဖြစ်သော ဓာရာဏာ (dhāraṇā) — အာရုံစူးစိုက်ခြင်းသို့ တိတိကျကျ ကူးပြောင်းကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အခန်းအဆုံး ကော်လိုဖွန်တွင် ကယ်တင်ရေးရည်မှန်းချက်—ဟရီ (ဗိဿနု) ကို ရောက်ရှိခြင်းနှင့် စည်းကမ်းတကျ သတိတရားဖြင့် စူးစိုက်ခြင်း၏ “အသီး” ကို ရရှိခြင်း—ကို အလေးပေးကာ၊ လက်ရေးမူကွဲများအရ ဖတ်ပုံကွာခြားမှုများကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထား၍ အသက်ရှင်သော လက်ဆင့်ကမ်းမှုကို ပြသသည်။ dhyāna ကို dhāraṇā မတိုင်မီ ထားခြင်းဖြင့် အဂ္နိပုရာဏသည် စနစ်တကျ ယောဂသင်ကြားမှုကို ညွှန်ပြသည်—စိတ်ကို အချိန်ကြာမြင့် တည်ငြိမ်စွာ ဦးတည်စေပြီးနောက် ရွေးချယ်ထားသော နေရာနှင့် သဘောတရားများပေါ်သို့ တိကျစွာ တင်မြှောက်စေသည်။ စွယ်စုံကျမ်းဆန်သော ပုရာဏစီမံကိန်းအတွင်း ဤအခန်းသည် အတွင်းယောဂနည်းလမ်းကို သာသနာရေး သိပ္ပံတစ်ရပ်ကဲ့သို့ သတ်မှတ်နယ်နိမိတ်နှင့် အဆင့်လိုက်တိုးတက်မှုဖြင့်၊ အဂ္နိက ဝသိဋ္ဌအား သင်ကြားသကဲ့သို့ အလေ့အကျင့်ရှာဖွေသူတို့၏ စိတ်ကြည်လင်မှုနှင့် မောက္ခကို ရည်ညွှန်းထားကြောင်း ပြသသည်။
Adhyaya 375
Adhyāya 375 — समाधिः (Samādhi)
အဂ္နိဘုရားသည် သမာဓိကို “အတ္တမသာ တောက်ပနေ၍ ပင်လယ်တိတ်ငြိမ်သကဲ့သို့၊ လေမရှိရာ မီးအိမ်ကဲ့သို့ တည်ငြိမ်ပြီး အာရုံခံလုပ်ဆောင်မှုနှင့် စိတ်ကူးတည်ဆောက်မှုများ ရပ်စဲသည့် ဓ്യာန” ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် ယောဂီ၏ အတွေ့အကြုံကို ဖော်ပြရာတွင် အပြင်အရာများအပေါ် မသိသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း၊ ဣဿဝရ၌ စုပ်ယူဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် နိမိတ်ဆန်သော လက္ခဏာများ၊ လှည့်ဖြားမှုများ—ဒေဝဘောဂ၊ မင်းတော်လက်ဆောင်၊ အလိုအလျောက် ပညာရခြင်း၊ ကဗျာဉာဏ်၊ ဆေးဝါး၊ ရသာယန၊ အနုပညာများ—ကို ဗိဿဏု၏ ကရုဏာအတွက် မြက်တံကဲ့သို့ စွန့်ပစ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့မှ ဘြဟ္မဝိဒ္ယာသို့ ချဲ့ထွင်ကာ သန့်ရှင်းမှုသည် အတ္တပညာ၏ အခြေခံဖြစ်ကြောင်း၊ အတ္တတစ်ပါးတည်းက အိုးထဲအာကာသ သို့မဟုတ် ရေထဲနေမင်းကဲ့သို့ များစွာပေါ်ထွက်ကြောင်း၊ စကြဝဠာဖြစ်ပေါ်မှုကို ဘုဒ္ဓိ၊ အဟင်္ကာရ၊ ဓာတ်များ၊ တန်မာထရများနှင့် ဂုဏ်များဖြင့် ရှင်းပြသည်။ ကမ္မနှင့် လိုချင်တပ်မက်မှုကြောင့် ချုပ်နှောင်ခြင်း၊ ပညာကြောင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကိုလည်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အာချိရာဒီ “အလင်းလမ်း” ဖြင့် အထက်သို့ ရောက်ခြင်းနှင့် ဓူမာဒီ “မီးခိုးလမ်း” ဖြင့် ပြန်လည်လာခြင်းကို ထည့်သွင်းကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် သမာဓိမရှိသော်လည်း သာသနာတရားရှိသော အိမ်ထောင်ရှင်က စစ္စာ၊ တရားမျှတသော ဥစ္စာ၊ ဧည့်ဝတ်ပြုမှု၊ ရှရဒ္ဓာနှင့် တတ္တဝဉာဏ်ဖြင့် မောက္ခရနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 376
Chapter 376 — ब्रह्मज्ञानम् (Knowledge of Brahman)
အဂ္နိဘုရားသည် သံသရာမှ ဖြစ်ပေါ်သော အဝိဇ္ဇာကို တိုက်ရိုက်ကုသသော ဘြဟ္မဇ္ဉာနကို စတင်သင်ကြားပြီး «ayam ātmā paraṃ brahma—aham asmi» ဟူသော လွတ်မြောက်မှု၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို အလယ်တင်ထားသည်။ ဝိဝေက (ခွဲခြားသိမြင်မှု) ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို အရာဝတ္ထုကဲ့သို့ မြင်နိုင်သဖြင့် မိမိမဟုတ်ကြောင်း ပယ်ချပြီး အာရုံများ၊ စိတ်၊ ပရာဏာတို့ကိုလည်း ကိရိယာများသာဖြစ်၍ သက်သေမြင်သူ မဟုတ်ကြောင်း ပြသည်။ အတ္တမန်ကို နှလုံးသားအားလုံးအတွင်းရှိ အတွင်းအလင်း၊ မြင်သူနှင့် အတွေ့အကြုံခံသူအဖြစ် အမှောင်ထဲက မီးအိမ်ကဲ့သို့ တောက်ပနေသည်ဟု အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် သမာဓိဝင်ရန် ဓ്യာနကို ဖော်ပြကာ ဘြဟ္မမှ ဓာတ်များသို့ စကြဝဠာထွက်ပေါ်မှုကို လိုက်ပြီး၊ လယ (laya) ဖြင့် ထူထဲသောအရာများကို ဘြဟ္မသို့ ပြန်လည်ရောနှောစေသည်။ Virāṭ (စကြဝဠာထူထဲရုပ်), liṅga/Hiraṇyagarbha (၁၇ အင်္ဂါပါသော သုက္ခမကိုယ်) နှင့် အခြေအနေသုံးပါး—နိုး၊ အိပ်မက်၊ အိပ်ပျော်နက်—နှင့် ၎င်းတို့၏ viśva, taijasa, prājña ကိုလည်း ရှင်းပြသည်။ အမှန်တရားကို ဖော်မပြနိုင်သော (anirvacanīya) ဟုဆို၍ «neti» ဖြင့် နီးကပ်ကာ ကမ္မမဟုတ်ဘဲ သိမြင်မှုဖြင့်သာ ရောက်နိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ နောက်ဆုံးတွင် mahāvākya ပုံစံ အတည်ပြုချက်များဖြင့် အဝိဇ္ဇာကင်းသော သက်သေ-သတိကို ထင်ရှားစေပြီး၊ ဘြဟ္မဇ္ဉာနီသည် မုက္ခရ၍ «ဘြဟ္မဖြစ်လာသည်» ဟူသော फलကို ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 377
Brahma-jñāna (Knowledge of Brahman)
ဤ ယောဂ–ဗြဟ္မဗိဒ္ယာ အခန်းတွင် အဂ္နိဘုရားသည် အဒွိတ သဘောတရားကို အကျဉ်းချုပ်၍ မိမိကိုယ်ကို ထပ်တလဲလဲ သတ်မှတ်ကာ «ငါသည် ဗြဟ္မန်၊ အမြင့်ဆုံး အလင်း» ဟု ကြေညာသည်။ သင်ကြားမှုသည် အပဝါဒ (နိဂ္ဂဟ) နည်းဖြင့် ကန့်သတ်အထောက်အကူများကို တစ်ဆင့်ချင်း ပယ်ဖျက်သွားပြီး မြေ၊ မီး၊ လေ၊ အာကာသ စသည့် မဟာဘူတများမှ စ၍ Virāṭ၊ နိုး/အိပ်မက်/အိပ်ပျော်နက် (taijasa/prājña) အထိ၊ လုပ်ဆောင်အင်္ဂါနှင့် အာရုံခံအင်္ဂါများ၊ အတွင်းကိရိယာများ (မန၊ ဗုဒ္ဓိ၊ စိတ္တ၊ အဟင်္ကာရ) နှင့် ပရာဏာနှင့် ခွဲခြားပုံများကိုပါ ပယ်ဖျက်သည်။ ထို့ပြင် တိုင်းတာသူ/တိုင်းတာခံ၊ အကြောင်း/အကျိုး၊ ရှိ/မရှိ၊ ကွာ/မကွာ နှင့် «သက်သေ» ဟူသော အယူအဆတောင် ပယ်ဖျက်ကာ သုံးအခြေအနေကျော်လွန်သော Turīya အဖြစ် ဗြဟ္မန်ကို ထင်ရှားစေသည်။ နိဂုံးတွင် ဗြဟ္မန်၏ သဘာဝသည် အနန္တသန့်ရှင်းမှု၊ အသိဉာဏ်၊ လွတ်လပ်မှု၊ သစ္စာ၊ အာနန္ဒနှင့် အဒွိတ ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြီး ဤသိမြင်မှုသည် မောက္ခကို တိုက်ရိုက်ပေးသော အမြင့်ဆုံး သမာဓိသို့ ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Adhyaya 378
Chapter 378: Brahma-jñāna (Knowledge of Brahman)
အဂ္နိဘုရားသည် ရရှိနိုင်မှုအဆင့်ဆင့်ကို ဖော်ပြသည်—ယဇ္ဉက ဒေဝနှင့် ကောစမစ်အခြေအနေများသို့, တပသက ဗြဟ္မာ၏ အဆင့်သို့, ဝိရာဂျနှင့် သံဃာတရား(စွန့်လွှတ်မှု)က prakṛti-laya သို့, ဉာဏ်က kaivalya သို့ ဦးတည်စေသည်။ ဉာဏ်ဟူသည် စိတ်ရှိ/မရှိ (sentient/insentient) ကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်းဖြစ်ပြီး အမြင့်ဆုံးအတ္တမန်သည် အရာအားလုံး၏ အထောက်အကူဖြစ်ကာ ဝိෂ္ဏုနှင့် ယဇ္ဉေရှ္ဝရ ဟု ချီးမွမ်းခံရသည်—pravṛtti အလေ့အထရှိ ပူဇော်ပွဲလုပ်သူတို့က ကိုးကွယ်၍, nivṛtti ဉာဏ်ယောဂီတို့က အတွင်းသိမြင်သည်။ သိမြင်မှုနှစ်မျိုး—အာဂမ/ဝေဒ အခြေပြု śabda-brahman နှင့် viveka ဖြင့် သိမြင်သော para-brahman—ကို ခွဲပြပြီး “Bhagavān” ကို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ကာ bhaga ၆ ပါး (aiśvarya, vīrya, yaśas, śrī, jñāna, vairāgya) ကို ဆိုသည်။ ချုပ်နှောင်မှုသည် avidyā—အတ္တကို အနတ္တပေါ် ထပ်တင်ခြင်း—ကြောင့်ဖြစ်ပြီး ရေ-မီး-အိုး ဥပမာဖြင့် ātman ကို prakṛti ၏ adharma မှ ခွဲထုတ်ပြသည်။ လေ့ကျင့်ရန်မှာ အရာဝတ္ထုများမှ စိတ်ကို ဆုတ်ခွာ၍ ဟရီကို ဗြဟ္မန်အဖြစ် မှတ်မိကာ ယမ-နိယမ, အာသန, ပရာဏာယာမ, ပရတျာဟာရ, သမာဓိ ဖြင့် စိတ်၏ ဗြဟ္မန်နှင့် ပေါင်းစည်းမှုကို တည်ငြိမ်စေခြင်းဖြစ်သည်။ အရုပ်မဲ့ အဘsolute သည် အစတွင် ခက်သဖြင့် ရုပ်ဖြင့် စတင်သမားပြီး နောက်ဆုံး အဘေဒသို့ ရောက်ကာ မြင်ရသော ကွာခြားမှုသည် အဝိဒျာကြောင့်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 379
Adhyāya 379 — अद्वैतब्रह्मविज्ञानम् (Advaita-brahma-vijñāna)
အဂ္နိသည် အဒွైత-ဗြဟ္မဗိဇ္ဇာကို အထူးအာရုံစိုက်၍ ရှင်းလင်းမည်ဟု ကြေညာသည်။ စတင်ရာတွင် ရှာဖွေသူက သာလဂ္ရာမ၌ တပသ္ယာပြု၍ ဝါစုဒေဝကို ပူဇော်ကာ၊ စွဲလမ်းမှုက ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို ပုံဖော်တတ်သည်ဟု သတိပေးသည် (သမင်စွဲလမ်းပုံရိပ်)၊ ယောဂက မိမိ၏ အမှန်တရားအခြေအနေကို ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်သည်။ ထို့နောက် လူမှုဖြစ်ရပ်တစ်ခုတွင် အဝဓူတကဲ့သို့ သိမြင်သူကို ပလန်ကင်ထမ်းရန် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေပြီး၊ သူက ဘုရင်အား အလုပ်လုပ်သူ/အတ္တအယူအဆကို ခွဲခြမ်းသုံးသပ်ကာ သင်ကြားသည်။ “ထမ်းသူ–ထမ်းခံရသူ–ပလန်ကင်” ကို ကိုယ်အင်္ဂါ၊ ဓာတ်များနှင့် သဘောတူညီထားသော အမည်ခေါ်မှုများအဖြစ် မြေပုံချကာ “ငါ/သင်” သည် အဝိဇ္ဇာကြောင့် စုဆောင်းလာသော ကမ္မက မောင်းနှင်သည့် ဂုဏ်စီးကြောင်းပေါ် အမည်တပ်ခြင်းသာဖြစ်ပြီး၊ အတ္တမန်သည် သန့်ရှင်း၍ နိရ္ဂုဏ၊ ပရကృతిကို ကျော်လွန်ကြောင်း ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နိဒါဃ–ဋုတု ဆွေးနွေးခန်းသို့ ပြောင်းကာ ဆာလောင်/ပြည့်ဝမှုဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကန့်သတ်ချက်ကို ပြသပြီး၊ အတ္တမန်သည် အာကာသကဲ့သို့ အလုံးစုံပြန့်နှံ့၍ မသွားမလာကြောင်း သင်ကြားသည်။ အဒွైత၏ အဆုံးသတ်မှာ မခွဲမခြားသော စကြဝဠာတစ်ခုလုံးသည် ဝါစုဒေဝ၏ သဘာဝဟု သိမြင်ခြင်း이며၊ မောက္ခသည် ဉာဏ်မှ ပေါက်ဖွားကာ သံသရာအဝိဇ္ဇာသစ်ပင်ကို လှဲချသည့် “ရန်သူ” ဟု အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 380
अध्याय ३८० — गीतासारः (The Essence of the Gītā)
ဤအধ্যာယသည် ယခင် အဒွైత-ဗြဟ္မဗိညာနမှ ဆက်လက်ကူးပြောင်းကာ အဂ္နိဒေဝက သင်ကြားသော «ဂီတာသာရ» ကို တင်ပြသည်။ ကృష్ణ၏ အర్జုနအား သင်ကြားချက်ကို ရွေးချယ်အနှစ်ချုပ်ကာ ဘုက္တိ (လောကီအကျိုး) နှင့် မုက္တိ (လွတ်မြောက်မှု) နှစ်မျိုးလုံးကို ကတိပြုသည်။ မမွေးမသေ အတ္တမန်၏ သဘောတရားဖြင့် ဝမ်းနည်းမှုကို အဆုံးသတ်စေပြီး ချုပ်နှောင်မှု၏ စိတ်ဗေဒကို—အာရုံထိတွေ့→ကပ်ငြိ→လိုချင်မှု→ဒေါသ→မောဟ→ပျက်စီး—ဟု ဖော်ပြသည်။ စတ်သင်္ဂ (သူတော်ကောင်းပေါင်းသင်းမှု) နှင့် လိုချင်မှုစွန့်လွှတ်ခြင်းကို ဉာဏ်တည်ငြိမ်မှုသို့ လှည့်ကွက်အဖြစ် ညွှန်ပြသည်။ ထို့နောက် ကర్మယောဂကို တည်ထောင်ကာ လုပ်ရပ်များကို ဗြဟ္မထံ အပ်နှံ၍ ကပ်ငြိမှုကို စွန့်ပြီး သတ္တဝါအားလုံးတွင် အတ္တကို မြင်ရန် သင်ကြားသည်။ ဘက္တိနှင့် သခင်ဘုရားထံ အားကိုးခြင်းသည် မာယာကို ကျော်လွှားရာ နည်းလမ်းဟု ဆိုကာ adhyātma, adhibhūta, adhidaivata, adhiyajña အဓိပ္ပါယ်များနှင့် သေချိန်တွင် «Oṃ» ဖြင့် နောက်ဆုံးသတိရခြင်း သဒ္ဓါကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့ပြင် kṣetra/kṣetrajña နှင့် «အသိပညာ» ၏ စည်းကမ်းများ—နှိမ့်ချမှု၊ အဟിംသာ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ကပ်ငြိမှုကင်းခြင်း—ကို ဖော်ပြ၍ ဗြဟ္မ၏ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သဘောကို ဆိုသည်။ ဂုဏ်သုံးပါးအပေါ် မူတည်၍ အသိပညာ၊ လုပ်ရပ်၊ လုပ်သူ၊ တပသ၊ ဒါန၊ အစားအစာတို့ကို စနစ်တကျ ခွဲခြားတင်ပြပြီး နိဂုံးတွင် စွဝဓರ್ಮကို ဗိෂ္ဏုအား ပူဇော်ခြင်းအဖြစ် သန့်မြတ်စေကာ တာဝန်နှင့် ဝိညာဉ်ရေး ပြည့်စုံမှုကို ချိတ်ဆက်ပြသည်။
Adhyaya 381
Chapter 381 — यमगीता (Yama-gītā)
အဂ္နိသည် ယမဂီတာကို မောက္ခသင်ခန်းစာအဖြစ် မိမိက နချိကေတသ်အား ယမက အရင်က ဟောကြားခဲ့သည်ဟု မိတ်ဆက်ပြီး၊ ဖတ်သူ နားထောင်သူတို့အား ဘုက္ခတိနှင့် မုက္ခတိ နှစ်မျိုးလုံး ပေးနိုင်မည်ဟု ကတိပြုသည်။ ယမသည် လူ့မောဟကို ဖော်ထုတ်ကာ မတည်မြဲသော အတ္တသည် တည်မြဲသော ပိုင်ဆိုင်မှုကို လိုလားနေခြင်းကို ပြောသည်။ ထို့နောက် śreyas ၏ အာဏာရှိ “သီချင်းများ” ကို ဆက်စပ်တင်ပြသည်—အာရုံထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် အတ္တသမ္မတိ (ကပိလ), တန်းတူမြင်ခြင်းနှင့် မပိုင်ဆိုင်လိုခြင်း (ပဉ္စသိခ), ဘဝအဆင့်ခွဲခြားသိမြင်မှု (ဂင်္ဂါ–ဝိષ્ણု), ဒုက္ခကုသနည်းများ (ဇနက)။ ဟောကြားချက်သည် ဝေဒန္တသဘောသို့ ပြောင်းလဲကာ မနှစ်ခွဲသော အမြင့်ဆုံးအတွင်း ကွာခြားမှုအယူကို ငြိမ်းစေရမည်ဟု ဆိုသည်; ဆန္ဒစွန့်ခြင်းက အတွေ့အကြုံသိမြင်မှုကို ဖြစ်စေသည် (သနက)။ ဝိષ્ણုကို ဘြဟ္မန်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အလွန်လွန်ကဲသည့်အဖြစ်နှင့် အတွင်းတည်ရှိသည့်အဖြစ် နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် ရှိနေပြီး နတ်နာမများစွာဖြင့် သိနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ သာဓနာများ—သမาธိ/ဓျာန, ဝရတ, ပူဇာ, ဓမ္မနားထောင်ခြင်း, ဒါန, တီရ္ထ—တို့က အကောင်အထည်ဖော်မှုကို ထောက်ပံ့သည်။ နချိကေတသ်၏ ရထားဥပမာဖြင့် မနသ်နှင့် ဗုဒ္ဓိဖြင့် အာရုံများကို အုပ်ချုပ်ကာ ပုရုရှအထိ အဆင့်လိုက်တက်သွားခြင်းကို သင်ပေးသည်။ နောက်ဆုံး ယောဂအင်္ဂ ၈ ပါး (ယမ၊ နိယမ၊ အာသန၊ ပရာဏာယာမ၊ ပရတ်ယာဟာရ၊ ဓာရဏာ၊ ဓျာန၊ သမာဓိ) ကို ဖော်ပြပြီး၊ အဝိဇ္ဇာကင်းသော ဇီဝသည် ဘြဟ္မန်နှင့် မနှစ်ခွဲတစ်ဖြစ်တည်း ဖြစ်လာသည်ဟု အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 382
Āgneya-Purāṇa-māhātmya (The Greatness and Self-Testimony of the Agni Purāṇa)
ဤအခန်းသည် ယမဂီတာကို ပိတ်ပြီး အဂ္နိပုရာဏကို brahmarūpa၊ မဟာန်ဟု ချီးမြှောက်ကာ vidyādvaya—လောကီ (saprapañca) နှင့် လောကုတ္တရာ (niṣprapañca) သင်ကြားမှုတို့ကို ကိုယ်စားပြုကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အဂ္နိသည် ပုရာဏ၏ စွယ်စုံကျမ်းဆန်သော အကျယ်အဝန်းကို—ဝေဒနှင့် အထောက်အကူပညာများ၊ ဓမ္မရှာစတြာ၊ နျာယ–မီမံသာ၊ အာယုဝေဒ၊ နိုင်ငံရေး/အုပ်ချုပ်ရေး၊ စစ်ပညာနှင့် ဖျော်ဖြေရေးအနုပညာများ—အဖြစ် စာရင်းပြုကာ aparā vidyā (ပညာရပ်စုံ) နှင့် parā vidyā (အမြင့်ဆုံး Akṣara ကို သိမြင်ခြင်း) ကို ခွဲခြားရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် Viṣṇu-bhakti ကို လက်တွေ့အနှစ်သာရအဖြစ် ပြောင်းလဲတင်ပြ၍ Govinda/Keśava ကို သဒ္ဓါနှင့် ဓ്യာနပြုခြင်းက အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပြီး ကလိယုဂ၏ ဒုက္ခကို သက်သာစေကာ မှန်ကန်သော dhyāna၊ kathā၊ karma ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ māhātmya အပိုင်းတွင် နားထောင်ခြင်း၊ ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ ရေးသားခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း၊ အိမ်တွင် စာအုပ်ထားခြင်းတိုင်အောင် ကာကွယ်သန့်စင် အကျိုးများကို ဆိုပြီး ရာသီအလိုက် ကုသိုလ်နှင့် ပုရာဏရွတ်သူများကို ဂုဏ်ပြုရမည့် ရိုးရာများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ အဂ္နိ→ဝသိဋ္ဌ→ဗျာသ→သူတ တို့က ဝေဒနှင့် ကိုက်ညီမှု၊ pravṛtti–nivṛtti ဓမ္မ၏ ပေါင်းစည်းမှု၊ bhukti နှင့် mukti ပေးနိုင်မှုကို ထပ်မံအတည်ပြုကာ ဥပနိသဒ်သံတော်ဖြင့် “အားလုံးကို ဗြဟ္မန်ဟု သိလော့” ဟု အဆုံးသတ်သည်။