
Ritual Vows & Sacred Observances
Prescriptions for vratas (religious vows), fasting observances, festival rites, and their spiritual merit according to dharma-shastra.
Chapter 175 — प्रायश्चित्तानि (Prāyaścittāni: Expiations)
ဤအခန်းသည် အဂ္နိပုရာဏ၌ «ပရာယශ්ချိတ္တ» (အပြစ်လျော်ကန့်သတ်/အပြစ်ဖြေ) ဆိုင်ရာညွှန်ကြားချက်စက်ဝိုင်းကို ပိတ်သိမ်းပြီး၊ ဓမ္မထိန်းသိမ်းရေးအစီအစဉ်အတွင်း ပြုပြင်ကာ ပြန်လည်တည်ဆောက်သည့် ရိတုဗေဒအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အဂ္နေယနည်းလမ်းအရ အပြစ်ဖြေသည် ဒဏ်ခတ်ခြင်းသာမက၊ ကျူးလွန်မှုနောက်ပိုင်း သာස්တရစည်းကမ်းနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြန်လည်ညှိနှိုင်းပေးသည့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဖြစ်သည်။ ပရာယශ්ချိတ္တကို «ဝရတ» သတ်မှတ်ချက်မတိုင်မီ ချုပ်ဆိုထားခြင်းက ဆက်လက်တန်းတူမှုကို ပြသည်—စည်းကမ်းပျက်ကွက်လျှင် အပြစ်ဖြေက ပြုပြင်၊ စည်းကမ်းကို လက်ခံကျင့်သုံးလျှင် ဝရတက ကာကွယ်၍ ပြောင်းလဲစေသည်။ အဂ္နိသည် ဆရာသဘောဖြင့် ဝသိဋ္ဌကို မိန့်ကြားကာ၊ စိတ်ရည်ရွယ်ချက်၊ ရိတုလုပ်ဆောင်မှုနှင့် လူမှုတာဝန်တို့ကို တိကျပြန်လုပ်နိုင်သော နည်းလမ်းများဖြင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ ထို့ပြင် နောက်အခန်း၏ ပြက္ခဒိန်နှင့် စည်းမျဉ်းဘောင်သို့ ကူးပြောင်းရန် ပြင်ဆင်ကာ၊ သန့်စင်ခြင်းနှင့် ဝရတကျင့်သုံးခြင်းတို့သည် အချိန်၊ အစားအစာ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ မန္တရ၊ ဒါန စသည့် နည်းပညာတူညီသော အခြေခံပေါ်တွင် တည်ပြီး၊ လောကတည်ငြိမ်မှုနှင့် မောက္ခကို ရည်ညွှန်းကြောင်း ပြသသည်။
Pratipadā-vratāni (Vows Observed on the Lunar First Day)
အဂ္နိဘုရားသည် ပထမတိထိ (Pratipadā) အခြေပြု ဝရတများကို စနစ်တကျ ဖော်ပြကာ လစဉ်ပထမနေ့ကို တစ်နှစ်တာ စည်းကမ်းကျင့်သုံးမှုများသို့ ဝင်ပေါက်အဖြစ် အလွန်အရေးကြီးသည့် ရိတုအချိန်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ကာတ္တိက၊ အာရှဝယုဇ၊ ချိုင်တြ လများ၏ ပထမတိထိကို ဗြဟ္မာ၏ တိထိဟု ခေါ်ဆို၍ ပြက္ခဒိန်အချိန်ကို သက်ဆိုင်ရာ ဒေဝတာအာရုံစိုက်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ ထို့နောက် ဝရတနည်းပညာကို ရှင်းလင်းသည်—အစာရှောင်စည်းကမ်းများ (အစာမစားဘဲ ကြာရှည်ရှောင်ခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်စားသောက်ပုံ), မန္တရဇပ «Oṃ tat sat brahmaṇe namaḥ» ကို ဂါယတြီနှင့်အတူ ရွတ်ဆိုခြင်း၊ ဗြဟ္မာ၏ ရုပ်ပုံကို သဘောတရားဖြင့် မြင်ယောင်ခြင်း (ရွှေရောင်၊ ဇဉ်ဆံထုံး၊ အက္ခမလာနှင့် ဟောမလှော်တံများကို ကိုင်၍ ကမဏ္ဍလုပါရှိ)။ ဒါနကို တိုင်းတာနိုင်သော သီလရလဒ်အဖြစ် ထည့်သွင်းကာ စွမ်းအားအလိုက် နို့ဒါန ပေးရန်ဆိုပြီး သန့်စင်မှု၊ ကောင်းကင်ဘုံအပျော်အပါးနှင့် ဗြာဟ္မဏအတွက် လောကီစည်းစိမ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် မာရ္ဂရှီရ္ษ လ၌ ဓညာဝရတကို နက္တ (ညအချိန်သာ စား) စည်းကမ်းနှင့် ဟောမဖြင့် စတင်ကာ တစ်နှစ်ပတ်လုံး အဂ္နိကို ပူဇော်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အညိုရောင်နွားကို ဒါနပေးခြင်းဖြင့် ပြီးစီးသည်။ အဆုံးတွင် ရှိခီဝရတနှင့် ၎င်း၏ အကျိုး—ဝိုင်ရှ္ဝာနရ အနေအထား/အဝါသို့ ရောက်ခြင်း—ကို ဖော်ပြ၍ ဝရတကျင့်စဉ်သည် ဘုက္ခတိ (စည်းစိမ်) နှင့် မြင့်မြတ်သော ဓမ္မလမ်းဆုံးတိုင်ရာကို နှစ်မျိုးလုံး ချိတ်ဆက်ကြောင်း ပြသသည်။
Adhyāya 177 — Dvitīyā-vratāni (Observances for the Lunar Second Day)
အဂ္နိဘုရားသည် ဒွိတီယာ (လဆန်း/လဆုတ် ဒုတိယနေ့) ကို အခြေခံသည့် ဝရတများကို လ၊ ပက္ခ၊ တိထိ တိကျစွာ သတ်မှတ်၍ ဘုက္ခတိ (လောကီအကျိုး) နှင့် မုက္ခတိ (မောက္ခ) နှစ်မျိုးလုံး ရရှိစေသည့် အခမ်းအနားအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ပထမ Dvitīyā-vrata တွင် ပန်းသာစား၍ အရှွင်များကို ပူဇော်ကာ စည်းစိမ်၊ အလှအပ၊ ကောင်းကင်ဘုံပုဏ္ဏားကို ပေးသည်ဟု ဆိုပြီး Kārttika śukla-dvitīyā တွင် ယမကို ပူဇော်ရန် မျိုးကွဲတစ်ရပ် ထည့်သွင်းသည်။ ထို့နောက် Aśūnya-śayana (Śrāvaṇa kṛṣṇa-dvitīyā) သည် မိသားစုဆက်လက်တည်တံ့ရေး—မီးပူဇော်၊ ဒေဝတား၊ ဘိုးဘွား၊ လင်မယားညီညွတ်မှု—ကို ကာကွယ်ရန် Viṣṇu ကို Śrī (Lakṣmī) နှင့်အတူ အာဝါဟနပြု၍ ပူဇော်ခြင်း၊ လစဉ် Soma-arghya ကို မန္တရဖြင့် ဆက်ကပ်ခြင်း၊ ဂျီဖြင့် ဟိုးမ၊ ညအကျင့်စည်းကမ်းနှင့် ဒါနာ (အိပ်ရာ၊ မီးအိမ်၊ အသုံးအဆောင်၊ ထီး၊ ဖိနပ်၊ ထိုင်ခုံ၊ ရေအိုး၊ ရုပ်တု၊ အိုးခွက်) ကို စနစ်တကျ ပေးကမ်းရန် ဆိုသည်။ ထို့နောက် Kānti-vrata (Kārttika လဆန်း) တွင် ညသာစား၍ Bala–Keśava ကို ပူဇော်ကာ တောက်ပမှု၊ အသက်ရှည်မှု၊ ကျန်းမာရေး ရစေသည်။ နောက်ဆုံး Śiṣṇu-vrata သည် Pauṣa śukla-dvitīyā မှ စ၍ ၄ ရက်ကြာ အစီအစဉ်ဖြစ်ပြီး မုစတာ၊ အနက်နှမ်း၊ vacā၊ sarvauṣadhi ဆေးပင်များဖြင့် အဆင့်လိုက် ရေချိုးကာ Kṛṣṇa/Acyuta/Ananta/Hṛṣīkeśa ဟူသော နာမတော်များဖြင့် ပန်းတင်ပူဇော်၊ လအရဃျကို ဂုဏ်နာမများဖြင့် ဆက်ကပ်ပြီး ရှည်လျားသော သန့်စင်ပုဏ္ဏားကို ဖော်ပြကာ လက်ရေးမူကွဲနှင့် အစဉ်အလာအရ လုပ်ဆောင်သူများ (မင်းများ၊ မိန်းမများ၊ ဒေဝများ) ကိုလည်း မှတ်သားထားသည်။
Tṛtīyā-vratāni (Vows for the Third Lunar Day): Lalitā Tṛtīyā, Mūla-Gaurī Vrata, and Saubhāgya Observances
အဂ္နိဘုရားသည် ဒွိတီယာဗြတများမှ တြတီယာဗြတများသို့ ကူးပြောင်း၍ ဤဗြတများသည် ဘုက္တိနှင့် မုက္တိ နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးစွမ်းကြောင်း ထင်ရှားစွာဆိုသည်။ ထို့နောက် ချိုင်တြ သုက္လ တြတီယာနေ့တွင် ပြုလုပ်သော မူလ-ဂေါရီ ဗြတကို ဖော်ပြကာ ဂေါရီ၏ ဟရ (ရှီဝ) နှင့် လက်ထပ်ပွဲကို အမှတ်ရစေသည်။ နှမ်းရေချိုးသန့်စင်ခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး ဂေါရီနှင့်အတူ သမ္ဘူကို မင်္ဂလာပူဇော်ပစ္စည်းများ (ဥပမာ “ရွှေသီး”) ဖြင့် ပူးတွဲပူဇော်ရသည်။ မန္တရ-ညာသ (ကိုယ်အင်္ဂါလိုက် အာဝါဟန) ကို အဓိကအဖြစ် ထည့်သွင်းကာ ခြေမှ ခေါင်းထိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်းတွင် နာမနှင့် သက္တိကို တင်သွင်း၍ ရှီဝ-ရှက္တိ သဘောတရားကို ကိုယ်တိုင်ပူဇော်မှုအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။ ပန်းနှင့် အနံ့သာများ၊ လအလိုက် ပူဇော်အစီအစဉ်များကို သတ်မှတ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဒါနဖြင့် ပြီးစီးစေသည်—ဗြာဟ္မဏ မောင်နှံကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ ပစ္စည်းအစုံပေးခြင်း၊ ရွှေဖြင့် အုမာ–မဟေရှဝရ ရုပ်တုနှင့် နွားပေးသည့် ဒါနကြီးများ ပါဝင်သည်။ အချိန်အစားထိုး (ဝိုင်ရှာခ၊ ဘာဒြပဒ/နာဘဟ္သျ၊ မာရ္ဂရှီရ္ရှ) နှင့် ဒုတိယနည်းလမ်းတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ ပူဇော်ခြင်းနှင့် မృတျုဉ္ဇယ မန္တရ ရွတ်ဆိုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဂ္နိဘုရားသည် ဆောဘဂျာဗြတ (ဖာလ္ဂုန တြတီယာမှ ဆားရှောင်ခြင်း) ကို မိတ်ဆက်ပြီး တြတီယာနေ့များအလိုက် ဒေဝီရုပ်ပုံများကို စဉ်ဆက်ဖော်ပြကာ ဆောဘဂျာနှင့် သွဝဂ္ဂ ရလဒ်ကို ကတိပေးသည်။
Caturthī-vratāni (Vows of the Fourth Lunar Day)
အဂ္နိဘုရားသည် စတုတ္ထီ (Caturthī) အခြေပြု ဝရတများကို စနစ်တကျ ဖော်ပြကာ၊ ၎င်းတို့သည် ဘုက္တိ (လောကီအကျိုး) နှင့် မုက္တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ဟူသော အကျိုးနှစ်မျိုးပေးသည့် သာသနာရေးစည်းကမ်းများဟု ထင်ရှားစွာဆိုသည်။ အစတွင် စာမူ/ပြန်လည်ရေးသားမှုကွဲပြားမှုအကြောင်း အကျဉ်းချုပ်မှတ်ချက်တစ်ရပ် ထည့်သွင်းပြီး၊ ထို့နောက် လနှင့် တိထီအလိုက် အမိန့်ညွှန်ကြားချက်များကို ပေးသည်။ Māgha လ၏ śukla-caturthī တွင် အစာရှောင်၍ ပူဇော်ရန်နှင့် ‘Guṇa’ (ဂုဏ်သတ္တိ/အထူးကောင်းမြတ်မှု) ကို ပူဇော်ရေးအာရုံအဖြစ်ထားရန် ဆိုသည်။ ထိုအကျင့်ကို pañcamī ထိ ဆက်လက်ပြုလုပ်ကာ လုံးဝတစ်နှစ်တာ အတားအဆီးကင်းသော ကောင်းကျိုးအတွက် နှမ်း-ဆန် ပူဇော်ခြင်းကို သတ်မှတ်ပြီး၊ မူလမန္တရ “gaṁ svāhā” နှင့် aṅga-nyāsa (နှလုံးနှင့် ကိုယ်အင်္ဂါများအတွက် “gām” စသော မန္တရများ) အသုံးပြုနည်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် “āgaccha ulkā” နှင့် “gaccha ulkā” ဖြင့် āvāhana/visarjana အစီအစဉ်ကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ကာ guggulu အနံ့နှင့် modaka မုန့်ပူဇော်ခြင်း၊ Gaṇeśa-gāyatrī ပုံစံ မန္တရတစ်ပုဒ် ထပ်မံဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Bhādrapada Caturthī Kṛcchra၊ Phālguna Caturthī ညအစာရှောင် Avighnā၊ နှင့် Caitra Caturthī တွင် damana/dūrvā ဖြင့် Gaṇa ကို ပူဇော်သည့် ဝရတများကို ခွဲခြားဖော်ပြကာ မင်္ဂလာတိုးပွားရေးနှင့် ဝိညာဉ်သန့်စင်ရေး နည်းပညာအဖြစ် ဝရတကို ပြသသည်။
Chapter 180 — Pañcamī-vratāni (The Pañcamī Observances)
ဝရတခဏ္ဍ အစဉ်အလာတွင် အဂ္နိဘုရားသည် ပဉ္စမီဝရတကို အထူးသတ်မှတ်၍ ချက်ချင်းနှင့် အဆုံးစွန်သော အကျိုးများ—အာရောဂျ (ကျန်းမာရေး)၊ သွဂ္ဂ (ကောင်းကင်ဘုန်း) နှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း)—ရစေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အခန်းအစတွင် မန္တရ/ရွတ်ဆိုမှုအလွှာ၌ စာသားကွဲပြားဖတ်ရှုမှုများရှိကြောင်း မှတ်ချက်တင်ကာ အသံထွက်မှန်ကန်မှုနှင့် ပူဇော်ပွဲတိကျမှုကို အလေးထားသည်။ ထို့နောက် ကာလသတ်မှတ်ချက်အဖြစ် သုက္လပက္ခ (လင်းလက်သည့်နှစ်ဝက်) တွင် Nabhas, Nabhasya, Āśvina, Kārttika လများအတွင်း ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှာ နာဂအမည်ကြီးများ—Vāsuki, Takṣaka, Pūjya, Kāliya, Maṇibhadra, Airāvata, Dhṛtarāṣṭra, Karkoṭaka, Dhanañjaya—ကို သတိရ/ရွတ်ဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး ကာကွယ်မှုနှင့် မင်္ဂလာဘောင်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ရလဒ်များမှာ မကြောက်ရွံ့မှု၊ အသက်ရှည်မှု၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် စည်းစိမ်တိုးတက်မှုတို့ဖြစ်ကာ အဂ္နိပုရာဏ၏ သဘောတရား—ဝရတကို ဝိညာဉ်ရေးသင်တန်းနှင့် ကျန်းမာချမ်းသာရေးနည်းပညာအဖြစ် (အဂ္နေယဝိဒ္ယာ) ပေါင်းစည်းထားခြင်း—ကို ပြသသည်။
Vows of the Sixth Lunar Day (Ṣaṣṭhī-vratāni)
အဂ္နိဘုရားသည် Vrata-khaṇḍa ၏ ပြက္ခဒိန်အလိုက် သင်ကြားမှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ကာ Pañcamī-vrata များမှ Ṣaṣṭhī-vrata များသို့ ကူးပြောင်း၍ လဆန်း/လဆုတ် ၆ ရက်နေ့ကို bhukti နှင့် mukti နှစ်မျိုးလုံး ပေးနိုင်သော ရဟန်းပူဇော်ရေး အချက်အချာအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အခန်းအစတွင် အဂ္နိဘုရားက Ṣaṣṭhī အကျင့်များကို ရှင်းလင်းမည်ဟု ကတိပြုကာ စာမူတစ်မျိုးတွင် Kārttika လမှ စတင်ကြောင်း ဆိုထားသော်လည်း အခြားလက်ရေးစာမူများတွင် အဖွင့်နှင့် ဖတ်ပုံကွဲပြားမှုများကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ အဓိကကျင့်စဉ်များမှာ အစားအစာကို ထိန်းချုပ်ခြင်း (စာမူအလိုက် သစ်သီးသာ သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းရိုးရိုး အစာတစ်နပ်) နှင့် arghya ကဲ့သို့ ပူဇော်အပ်နှံခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် Skanda-Ṣaṣṭhī ဟု အမည်ရသော ဝရတကို ဖော်ပြပြီး Bhādrapada လ၏ ၆ ရက်နေ့တွင် ကျင့်လျှင် akṣaya (မကုန်ခန်း) ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် Mārgaśīrṣa လတွင် ကျင့်ရမည့် Kṛṣṇa-Ṣaṣṭhī ကို ကြေညာသည်။ အဆုံးတွင် တစ်နှစ်လုံး အစာရှောင်ခြင်းက ပျော်ရွှင်ခံစားမှုနှင့် လွတ်မြောက်မှု ဆိုသော puruṣārtha နှစ်မျိုးကို ပေးနိုင်ကြောင်း အလွန်တင်းကျပ်စွာ အားပေးကာ ရဟန်းပူဇော်ရေးဝိနယကို အထွတ်အထိပ်သို့ ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Saptamī-vratāni (Vows of the Seventh Lunar Day)
အဂ္နိဘုရားသည် ဆဿ္ဌီဝရတ အပိုင်းပြီးဆုံးပြီးချင်း စပ္တမီဝရတ အညွှန်းကို ဆက်လက်စတင်ကာ၊ ဝရတခဏ္ဍအတွင်း တိထိအလိုက် ဓမ္မကို စနစ်တကျ ချိတ်ဆက်ပြသသည်။ စပ္တမီအကျင့်သည် စူရျ/အရ္က (Sūrya/Arka) ကို ပူဇော်ခြင်းကို အဓိကထားပြီး ဘုက္တိနှင့် မုက္တိ နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးကာ၊ မာဃလ (လင်းပက္ခ) တွင် မှန်ကန်စွာ ပူဇော်လျှင် ဝမ်းနည်းဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ထင်ရှားစွာ ကတိပေးသည်။ ထို့နောက် လနှင့် ပက္ခအလိုက် အကျိုးရလဒ်ကွာခြားမှုကို ဖော်ပြသည်—ဘ္ဟာဒြလတွင် အရ္ကပူဇာက လိုရာဆန္ဒကို လျင်မြန်စွာ ရစေသည်ဟု ဆိုပြီး၊ ပေါုရှလ (လင်းပက္ခ) တွင် အရ္ကကို ပူဇော်ရင်း အစာရှောင်ခြင်းကို အပြစ်ဖျက်စေသော သာသနာရေးစည်းကမ်းအဖြစ် အလေးပေးသည်။ ထို့ပြင် မာဃကృష్ణ စပ္တမီ၏ “အရာအားလုံးအောင်မြင်မှု” အာနိသင်ကို ဆိုကာ၊ ဖာလ္ဂုဏလ (လင်းပက္ခ) စပ္တမီကို နန္ဒာနှင့် ဆက်စပ်၍ နေဘုရားပူဇော်ခြင်းဖြင့် ဖော်ထုတ်သည်။ မာရ္ဂရှီရ္ෂလ (လင်းပက္ခ) တွင် အပရာဇိတာ စပ္တမီနှင့် မိန်းမများအတွက် နှစ်စဉ် ပုတြီယာ စပ္တမီ ဟူသော အမည်ရ ဝရတများကို သတ်မှတ်ကာ၊ ပြက္ခဒိန်ပူဇော်ပွဲ၊ စူရျကို ဗဟိုထားမှုနှင့် ဝရတဖွဲ့စည်းပုံတို့ ပေါင်းစည်း၍ လက်တွေ့ကျသော မောက္ခလမ်းညွှန်ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။
Aṣṭamī-vratāni — Jayantī (Janmāṣṭamī) Vrata with Rohiṇī in Bhādrapada
အဂ္နိဘုရားသည် အဋ္ဌမီဝြတ စက်ဝန်းကို စတင်ကာ ဘာဒြပဒ လဆုတ်ပိုင်းတွင် လဆန်း/လဆုတ် အဋ္ဌမတိথီသည် ရိုဟိဏီ နက္ခတ်နှင့် တိုက်ဆိုင်သည့်အခါ အထူးမြတ်သော ဝြတကို ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေ့ကို သီရိကృష్ణ၏ မွေးဖွားမှုကြောင့် “ဇယန္တီ” ဟု ခေါ်သည်။ ဝြတသည် သန်းခေါင်ယံကို အဓိကထားသော ပူဇော်စဉ်ဖြစ်ပြီး အူပဝါသ (အစာရှောင်) ဖြင့် အတွင်းသန့်စင်ကာ နတ်တော်တင်သွင်းခြင်းနှင့် အလွှာလိုက် ပူဇော်အပ်နှံခြင်းများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ ကృష్ణနှင့်အတူ ဘလဘဒ్ర၊ မိဘဝိုင်း (ဒေဝကီ၊ ဝသုဒေဝ၊ ယရှိုးဒါ၊ နန္ဒ) ကို ဖိတ်ခေါ်ကာ မန္တရဖြင့် ဥပစာရများ—စနာန (ရေချိုးပူဇော်), အရ္ဃျ, ပန်း, သုပ်, မီးတိုင်, နိဝေဒျ—ကို ဆောင်ရွက်ပြီး ဂోవိန္ဒကို ယောဂ၊ ယဇ္ဉ၊ ဓမ္မနှင့် စကြဝဠာ၏ အရင်းအမြစ်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ လ-ကြယ်ဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်အဖြစ် ရိုဟိဏီနှင့်အတူ လကို ပူဇော်၍ Śaśāṅka သို့ အရ္ဃျ ဆက်ကပ်သည်။ သန်းခေါင်ယံတွင် ဂျဂ္ဂရီကို ဂhee နှင့်ရောကာ စီးဆင်းသကဲ့သို့ အကြိမ်ကြိမ် ဆက်ကပ်ပြီး သန့်ရှင်းသော နာမများကို ရွတ်ဆိုကာ အဆုံးသတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အလှူ (အဝတ်၊ ရွှေ) ပေး၍ ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးကာ ခုနှစ်ဘဝအပြစ်များမှ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ သားသမီးရခြင်း၊ နှစ်စဉ်ပြုလျှင် ကြောက်မက်ကင်းခြင်းနှင့် ဝိષ્ણုလောကသို့ ရောက်ခြင်းကို ကတိပြု၍ ဘုက္ခတိနှင့် မုက္ခတိကို ပေါင်းစည်းထားသည်။
Chapter 184 — अष्टमीव्रतानि (Aṣṭamī Observances: Kṛṣṇāṣṭamī, Budhāṣṭamī/Svargati-vrata, and Mātṛgaṇa-Aṣṭamī)
အဂ္နိသည် ဝသိဋ္ဌအား အဋ္ဌမီကို အခြေခံသော ဝရတများကို သင်ကြားပြီး၊ ရက်လအချိန်ကာလကို တိတိကျကျလိုက်နာခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာအတင်းအကျပ်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ရှိဝဘုရားအား ဘက္တိဖြင့်ပူဇော်ခြင်းနှင့် လူမှု-ရိတုအကျင့်ဝတ္တရားတို့ကို ပေါင်းစည်းထားသည်။ အစမှာ ချိုင်တြလတွင် ကృష్ణာဋ္ဌမီနေ့၌ ဘြဟ္မာဏီမှစ၍ မာတೃဂဏ (မိခင်ဒေဝီများ) ကို ပူဇော်သော မာတೃဂဏ-အဋ္ဌမီကို ဖော်ပြပြီး စည်းစိမ်တိုးပွားခြင်းနှင့် ကృష్ణ၏ လောက၌ ပါဝင်ခွင့်ကို ကတိပေးသည်။ ထို့နောက် မာရ္ဂရှီရ္ṣ လမှ စတင်သည့် တစ်နှစ်တာ ကൃഷ്ണာဋ္ဌမီဝရတကို ရှင်းလင်းကာ နက္တအစာရှောင် (ညတွင်သာစား)၊ သန့်စင်ရိတု၊ မြေပြင်ပေါ်အိပ်ခြင်းနှင့် လစဉ်လိုက် ရှိဝပူဇော်မှုအစဉ် (ရှင်ကရာ/ရှမ္ဘု/မဟေရှ္ဝရ/မဟာဒေဝ/စ្ថာဏု/ပရှုပတိ/ထြယမ္ဘက/ဣရှ) ကို သတ်မှတ်ပြီး၊ တင်းကျပ်သော အာဟာရစည်းကမ်းများ (နွားဆီး၊ ဂhee၊ နို့၊ နှမ်း၊ မုယော၊ ဘိလွာရွက်၊ ဆန် စသည်) နှင့် တွဲဖက်ထားသည်။ အဆုံးတွင် ဟိုးမ၊ မဏ္ဍလပူဇာ၊ ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်းနှင့် ဒါန (နွား၊ အဝတ်အစား၊ ရွှေ) ကို ပြုလုပ်၍ ဘုဂ္ဂတ (လောကီအကျိုး) နှင့် မုက္ခတ (လွတ်မြောက်မှု) နှစ်မျိုးလုံး ရရှိစေသည်။ ဗုဓဟဝါရ-အဋ္ဌမီ (Svargati-vrata) ကို အထူးကိစ္စအဖြစ် ဖော်ပြပြီး ဣန္ဒြ၏ အဆင့်ကို ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုကာ၊ သရက်ရွက်အိုးတွင် ကုရှမြက်နှင့်အတူ ဆန်ကို တိကျသော အတိုင်းအတာဖြင့် ပူဇော်ခြင်း၊ စာတ္တဝိကပူဇာ၊ ကထာနားထောင်ခြင်းနှင့် ဒက္ခိဏာပေးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဓီရ၏ မိသားစု၊ နွားထီး ဝೃષ၊ ပျောက်ဆုံး-ပြန်လည်ရရှိမှု၊ ယမလောကနှင့် ဗုဓာဋ္ဌမီကို နှစ်ကြိမ်ကျင့်သုံးခြင်း၏ အကျိုးတို့ကို ဥပမာဇာတ်လမ်းဖြင့် ပြ၍ ဘိုးဘွားများကို နరకမှ ကောင်းကင်သို့ မြှောက်တင်နိုင်သော ကယ်တင်အာနိသင်ကို ထင်ရှားစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Punarvasu နက္ခတ်နေ့၌ အရှိုကပင်မုန့်ဖူးရည်သောက်သည့် ရိတုနှင့် ဒုက္ခဖယ်ရှားရန် အဋ္ဌမီဆုတောင်းကို ဖော်ပြကာ၊ ချိုင်တြမှစ၍ မာတൃပူဇာပြုလျှင် ရန်သူအပေါ် အောင်မြင်မှုရကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Chapter 185 — नवमीव्रतानि (The Observances for Navamī)
အဂ္နိဘုရားက ဝသိဋ္ဌအား ဂေါရီ/ဒုရ္ဂါနှင့် ဆက်စပ်သော နဝမီဝြတ (Navamī-vrata) ကို သင်ကြားပြီး ဘုက္တိ (bhukti) နှင့် မုက္တိ (mukti) နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးစွမ်းမည့် စိဒ္ဓိကို ထင်ရှားစွာ ကတိပြုသည်။ အခန်းသည် ပြက္ခဒိန်တိကျမှုကို အခြေခံကာ နဝမီကို Piṣṭakā ဟု ခေါ်ပြီး အာရှွိန သုက္လကာလနှင့် နက္ခတ်ရာ အခြေအနေများကို စိစစ်ကာ ဒေဝီပူဇာပြီးနောက် မုန့်/မုန့်ဖုတ်ကဲ့သို့ မုန့်မှုန့်အခြေပြု အစားအစာကို စားသုံးရန် ပါဝင်သည်။ ထို့နောက် ဒုရ္ဂါကို မဟိဿမရ္ဒိနီ (Mahīṣamardinī) အဖြစ် အလယ်ထားသည့် ရာဇကာကွယ်ရေး လီတူဂျီကို ဖော်ပြပြီး ဒေဝီသည် နေရာ ၉ ခုတွင် သို့မဟုတ် တစ်ခုတည်းသော သရဏာဂတ မန္ဒိရ၌ တည်ရှိနိုင်ကြောင်း၊ လက်များစွာနှင့် သတ်မှတ်ထားသော လက်နက်/ကိရိယာများကို ကိုင်ဆောင်သည့် ရုပ်ပုံစိတ်ကူး (dhyāna) ကို ညွှန်ပြသည်။ မန္တရပညာတွင် အက္ခရာ ၁၀ လုံးပါ ဒုရ္ဂါကာကွယ်ရေး မန္တရနှင့် အခြား ဖော်မြူလာများ၊ လက်မမှ လက်ချောင်းငယ်အထိ ကိုယ်အင်္ဂါနျာသ (nyāsa) ကို အသေးစိတ် ပြောပြီး လျှို့ဝှက်ထားရန်နှင့် အနှောင့်အယှက်မရှိစေရန် အလေးပေးသည်။ ထို့ပြင် လက်နက်ပူဇာ၊ ကြမ်းတမ်းသော ဒေဝီနာမများ၊ ဦးတည်ရာအလိုက် ပူဇာအနုသင် (အချို့ပုဒ်တွင် သွေး/အသား ပါနိုင်) တို့ပါဝင်ကာ မုန့်မှုန့်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ရန်သူရုပ်တုကို နိဂုံးချုပ်ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ညဘက် မာတೃများနှင့် ကြမ်းတမ်းရုပ်များကို ပူဇာခြင်း၊ ပဉ္စာမృတ स्नာန၊ ဘလိ၊ ထို့အပြင် ဓွဇ (dhvaja) နှင့် ရထယာထရာ (ratha-yātrā) ကဲ့သို့ ပွဲတော်အမှတ်အသားများဖြင့် ဘက္တိ၊ ရုပ်ပုံဗေဒနှင့် ရာဇဓမ္မအခြေပြု ကာကွယ်ရေးကို ပေါင်းစည်းထားသည်။
Daśamī-vrata (Observance for the Tenth Lunar Day)
နဝမီဝရတများပြီးနောက် အဂ္နိဘုရားက ဒသမီဝရတကို ဆက်လက်ညွှန်ကြားသည်။ အကျိုးရလဒ်ကို ပုရုသာရထ္ထဘာသာဖြင့်—ဓမ္မ၊ ကာမ နှင့် ဆက်စပ်ရည်မှန်းချက်များ—ဟု ဖော်ပြကာ ဝရတစည်းကမ်းကို သီလ-ဝိညာဉ်ပညာအကျိုးနှင့် လောကီအောင်မြင်မှုတို့အတွက် ကိရိယာတစ်ရပ်အဖြစ် တင်ပြသည်။ ဒသမီနေ့တွင် ဧကဘက္တ (တစ်ကြိမ်သာစား) ကို ကျင့်၍ စားသုံးမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် သန့်စင်စေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒါနအဖြစ် နွား ၁၀ ကောင် လှူဒါန်းရ며၊ ထပ်မံက ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်သော လှူဒါန်းမှုအဖြစ် ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဒိက်(အရပ်) ၈ မျက်နှာကို ပူဇော်လှူဒါန်းလျှင် ဗြာဟ္မဏများအကြား အရှင်သဘောသို့ မြှင့်တင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အတွင်းစည်းကမ်း၊ တိသီအချိန်သန့်ရှင်းမှုနှင့် အပြင်ဘက်ဒါနကို ဓမ္မအစီအစဉ်တစ်ခုအဖြစ် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Ekādaśī-vrata (Observance of Ekādaśī)
အဂ္နိဘုရားသည် ဒသမီဝရတအပိုင်းပြီးချင်း ဧကာဒသီဝရတကို သင်ကြားကာ အစာရှောင်ခြင်းကို ဘုဂ္ဂတိ (bhukti) နှင့် မုက္ခတိ (mukti) နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးစွမ်းနိုင်သော စိတ်ဝိညာဉ်ဆိုင်ရာ နည်းပညာတစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ စည်းကမ်းသည် ဒသမီနေ့မှ စတင်၍ အစားအစာကို ထိန်းညှိကာ အသားစားခြင်းနှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်ပြီး ဧကာဒသီအတွက် ကိုယ်စိတ်ကို ပြင်ဆင်စေသည်။ ဧကာဒသီနေ့တွင် လဆန်းလကွယ် နှစ်ဖက်လုံး၌ စားသောက်ခြင်းကို တားမြစ်ပြီး အထူးပြက္ခဒိန်ဆုံချက်များကို ဦးစားပေးသည်—ဧကာဒသီသည် ဒွာဒသီနှင့် ထပ်တူကျလျှင် ဟရိ၏ တည်ရှိမှု ပိုမိုပြင်းထန်ကြောင်း ဆိုကာ pāraṇa (အစာဖျက်ချိန်) ၏ အချိန်ကာလသည် အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်လာသည်။ အချို့သော တိထိအပိုင်းအခြေအနေများအောက်တွင် တရယောဒသီနေ့တွင် pāraṇa ပြုနိုင်ကြောင်း၊ ထိုကောင်းမှုသည် ဝေဒယဇ္ဈတစ်ရာနှင့် တူညီကြောင်း ဖော်ပြပြီး ဒသမီနှင့် ရောနှောသော ဧကာဒသီကို မစောင့်ထိန်းသင့်ကြောင်း (အနုတ်လက္ခဏာရလဒ်များ ဖြစ်စေသည်) ဟု သတိပေးသည်။ ဝရတကို ကြာမျက်စိ အချျုတ (Acyuta) ထံ ခိုလှုံရန် ဘက္တိ saṅkalpa ဖြင့် စတင်စေသည်။ ကောင်းမွန်သော နက္ခတ်ပေါင်းစည်းမှုများ—လဆန်း ဧကာဒသီတွင် ပုရှျ (Puṣya) နှင့် ဧကာဒသီ/ဒွာဒသီ (Vijayā tithi) နှင့်အတူ သြရဝဏ (Śravaṇa)—ကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြပြီး ဖာလ္ဂုဏ-ပုရှျ-ဝိဇယာတွင် ပျားရည်နှင့် အသားကို ရှောင်လျှင် ကုဋေမြောက်ကောင်းမှု ရမည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝိෂ္ဏုပူဇာကို အပြည့်အစုံ upakāra အဖြစ် ပြုလုပ်ကာ စည်းစိမ်၊ သားသမီး၊ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဝိෂ္ဏုလောက၌ ဂုဏ်ရည်ကို ပေးတော်မူသည်။
Chapter 188: द्वादशीव्रतानि (The Dvādaśī-vows)
အဂ္နိဘုရားသည် ဒွါဒသီ (Dvādaśī) ဝရတများကို စနစ်တကျစာရင်းပြုစတင်၍ ၎င်းတို့ကို ဘုဂ္ဂတိ (bhukti) နှင့် မုက္ခတိ (mukti) နှစ်မျိုးလုံးအတွက် ကိရိယာတန်ဆာအဖြစ် ထင်ရှားစွာဖော်ပြသည်။ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာစားခြင်း၊ ဘက္တိဖြင့်ပြုလုပ်ခြင်း၊ မတောင်းဆိုဘဲရရှိသမျှကိုသာလက်ခံခြင်း (ayācita) တို့ဖြင့် ထိန်းသိမ်းစွာကျင့်ရမည်ဟုဆိုသည်။ လအလိုက်ပွဲတော်ပြက္ခဒိန်နှင့်ချိတ်ဆက်ကာ—စೈတြ-ရှုကလ ဒွါဒသီတွင် ကာမကိုနှိမ်နင်းသူ ဟရိကို မဒန-ဒွါဒသီအဖြစ်ပူဇော်ခြင်း၊ မာဃ-ရှုကလ ဒွါဒသီတွင် ဘီမ-ဒွါဒသိကာ၊ ဖာလ္ဂုန-ရှုကလ ဒွါဒသီတွင် ဂోవိန္ဒ-ဒွါဒသီနှင့် ဆက်စပ်ရိတုများကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ထို့ပြင် အာရှဝယုဇတွင် ဝိရှိုက-ဒွါဒသီ၊ ဘာဒြပဒတွင် နွားနှင့်နွားကလေးပူဇော်သည့် ဂోవတ္စ-ဒွါဒသီကို ထည့်သွင်းကာ အပြစ်ဖြေခြင်းနှင့် ကုသိုလ်တိုးပွားခြင်းကို အလေးပေးသည်။ အဓိကအပိုင်းတွင် Tiladvādaśī ကို ကာလသတ်မှတ်ချက်တိတိကျကျဖြင့် သတ်မှတ်သည်—ကృష్ణ-ပက္ခ ဒွါဒသီသည် နေ့လယ်ကျော်ပြီး Śravaṇa နက္ခတ်နှင့် တွဲလျက်ရှိရမည်။ ထို့နောက် နှမ်းအခြေပြုရိတုနည်းပညာများ—နှမ်းရေချိုး၊ နှမ်းဟောမ၊ နှမ်းနైవေဒျ၊ နှမ်းဆီမီးခွက်၊ နှမ်းရေ၊ နှမ်းဒါန—ကို ညွှန်ကြားပြီး “Oṃ namo bhagavate vāsudevāya” မန္တရဖြင့် ဝါစုဒေဝပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပြီးစီးစေသည်။ ထို့ပြင် Ṣaṭ-tila Dvādaśī (ကောင်းကင်ဆုလာဘ်)၊ Nāmadvādaśī (ကေရှဝနာမအစဉ်ဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံးပူဇော်ခြင်း)၊ Sumati နှင့် Ananta Dvādaśī၊ Kṛṣṇa-jaya ဆုတောင်းနှုတ်ဆက်ပါသော Sugati Dvādaśī တို့ကို ရေးဖော်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် Pauṣa-ရှုကလ ဒွါဒသီ၌ Sampprāpti ဆိုင်ရာဝရတအချိန်ကို မှတ်သားကာ လွတ်မြောက်ရေးကို ဦးတည်သည့် ပူရာဏသဘောတရားအရ ဓမ္မကို ရိတုဗေဒအဖြစ် ထိန်းသိမ်းဖော်ပြသည်။
Śravaṇa Dvādaśī Vrata (श्रवणद्वादशीव्रतम्)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌ ရှင်မဟာသီလရှင်အား ဘာဒြပဒ လပြည့်ဖက် (śukla pakṣa) တွင် Śravaṇa နက္ခတ်နှင့် တိုက်ဆိုင်သည့်နေ့၌ ပြုလုပ်ရသော «Śravaṇa Dvādaśī» ဝရတကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤဝရတသည် ဥပဝါသ (အစာရှောင်ခြင်း) နှင့် သာသနာတရားကို နားထောင်ခြင်း၊ ပညာရှိတို့၏ သဒ္ဒါဝါဒတို့နှင့် ဆက်နွယ်သဖြင့် အလွန်အာနိသင်ကြီးဟု ဆိုသည်။ လ ၁၂ ရက်တွင် နိရာဟာရ (အစာမစား) ထိန်းသိမ်းပြီး လ ၁၃ ရက်တွင် ပာရဏာကို အထွေထွေတားမြစ်ချက်နှင့် မညီသော်လည်း ပြုလုပ်ရသည်။ ဝိෂ္ဏု-ဝာမန ပူဇော်မှုတွင် ရွှေယန္တရပေါ်၌ ရေကလသကို တင်၍ မန္တရဖြင့် အာဝါဟနာကာ ဘုရားကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး သန့်ရေနှင့် ပဉ္စာမృతဖြင့် အဘိသေက ပြုလုပ်ကာ အဖြူအဝတ်ဖုံး၊ ထီး၊ ဖိနပ် စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို စည်းကမ်းတကျ အသုံးပြုသည်။ ထို့နောက် ဝိෂ္ဏု၏ ကိုယ်အင်္ဂါများသို့ မန္တရတင်သည့် နျာသကဲ့သို့သော အစီအစဉ်၊ ဂီဖြင့်ချက်သော နေဝေဒျ၊ ဒဟိ-ထမင်းအိုးများ လှူဒါန်းခြင်း၊ ညလုံးနိုးကြားခြင်း၊ မနက်ခင်း မြစ်ဆုံရာ၌ ရေချိုးခြင်းနှင့် ဂోవိန္ဒ (Budhaśravaṇa) ထံ ပုဿပာဉ္ဇလီ ဆုတောင်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အဆုံးတွင် ဒက္ခိဏာပေးခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်းနှင့် ဝာမနသည် ပူဇော်ပွဲအတွင်း အနှံ့ပြန့်ဝင်၍ လက်ခံကာ ပြန်လည်ကောင်းချီးပေးသဖြင့် ဘုဂ္ဂတိ၊ ကီရ္တိ၊ သားသမီး၊ အိုင်ශ්ဝရျ နှင့် မုတ္တိတို့ ရရှိကြောင်း သဘောတရားအတည်ပြုသည်။
Chapter 190: Akhaṇḍa-dvādaśī-vrata (The Unbroken Dvādaśī Vow)
အဂ္နိဒေဝသည် ရှင်ဝသိဋ္ဌအား «အခဏ္ဍ-ဒွါဒသီ ဝရတ» ကို သင်ကြားကာ ဝရတများကို မပြတ်မတောက် ပြည့်စုံစေသော ဝရတ-သမ္ပူရဏတာ အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ မာရ္ဂရှီရ္ෂ လပြည့်ဘက် ဒွါဒသီနေ့တွင် ဗိဿဏုကို ပူဇော်ကာ အစာရှောင်ရ며၊ ပဉ္စဂဝျ ရေဖြင့် ရေချိုးပြီး သန့်စင်ပစ္စည်းကို ရိုးရာအတိုင်း သုံးစွဲသည်။ အရေးကြီးသည့် အစိတ်အပိုင်းမှာ ဒါန ဖြစ်ပြီး ဒွါဒသီနေ့တွင် မုယောနှင့် ဆန် ပါသော အိုး/ခွက်ကို ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား လှူဒါန်းရသည်။ ထို့နောက် ဆုတောင်းပုံစံကို ပေးကာ ဗိဿဏုထံ ၇ ဘဝတိုင် စုဆောင်းလာသော ဝရတမပြည့်စုံမှုများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးရန် တောင်းလျှောက်ပြီး၊ ပုရုရှောတ္တမအတွင်း စကြဝဠာသည် «မပြတ်မတောက်» ဟူသော မေတ္တာဗေဒအမြင်ဖြင့် အခြေခံထားသည်။ အဂ္နိက လစဉ်ဝရတများနှင့် စာတုရ္မာသျ (Cāturmāsya) ကိုလည်း ချဲ့ထွင်ကာ လအလိုက် ပူဇော်ပစ္စည်းများ—ဥပမာ ရောစ့်တက် မုယောမှုန့် śaktu ခွက်များ—ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် စြာဝဏ လမှ စ၍ ကာရ္တ္တိက လအဆုံး ပာရဏ (pāraṇa) အထိ အချိန်ကို မှန်ကန်စွာ လိုက်နာရန် အလေးပေးပြီး ချို့ယွင်းမှုများသည် ၇ ဘဝတိုင် သက်ရောက်နိုင်ကြောင်း သတိပေးကာ၊ အောင်မြင်စွာ လိုက်နာပါက အသက်ရှည်ခြင်း ကျန်းမာခြင်း ကံကောင်းခြင်း အာဏာပိုင်မှုနှင့် အပျော်အပါးများ ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။
Trayodaśī-vratāni — Anaṅga-Trayodaśī and Kāma-Trayodaśī (Chapter 191)
အဂ္နိဘုရားသည် လဆန်း/လဆုတ် ၁၃ ရက် (Trayodaśī) ဝရတများကို စနစ်တကျရှင်းလင်းကာ၊ ပထမဦးစွာ Anaṅga (ကာမ) နှင့် Hara (ရှီဝ) ကို တွဲဖက်ပူဇော်သည့် Anaṅga‑Trayodaśī ကို ဖော်ပြသည်။ Mārgaśīrṣa လမှစ၍ လစဉ်လိုက် နတ်မန်တရားဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ အစာအဟာရကန့်သတ်သည့် တပသ်၊ ညအချိန် ဟောမ (နွားနို့ဆီကို နှမ်းနှင့် ဆန်နှင့်ပေါင်း) စည်းကမ်းများကို တိတိကျကျပြထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒါနာညွှန်ကြားချက်များ—အဝတ်အစား၊ နွား၊ အိပ်ရာ၊ ထီး၊ အိုးခွက်၊ ဖိနပ်၊ ထိုင်ခုံ၊ ပန်းကန်/ဗူး—ကို ဖော်ပြကာ ဝရတသည် လူမှု‑သက္ကရာဇ်ဆိုင်ရာ မျှဝေခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံကြောင်း ပြသသည်။ ထို့ပြင် Caitra လတွင် Rati နှင့်အတူ ကာမကို သတိရကာ အရှိုကာပင်ကို မင်္ဂလာရောင်များဖြင့် ရေးဆွဲပြီး တစ်ပတ်နှစ်ပတ် (fortnight) ပူဇော်ကာ ဆန္ဒပြည့်စုံရေးကို ရည်ရွယ်သည်။ အချိန်စည်းကမ်း၊ အာရုံထိန်းချုပ်မှု၊ ရုပ်ပုံ/ပူဇော်ပွဲနှင့် ဒါနာတို့ကို တစ်ခုတည်းသော သာဓနာအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။
Chapter 192: चतुर्दशीव्रतानि (Vows of the Fourteenth Lunar Day)
အဂ္နိသည် စတုရဒသီဝြတများကို သင်ကြားရာတွင် လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက်နေ့အကျင့်ကို “ဘုက္တိ-မုက္တိ-ပရဒాయక” ဟု သတ်မှတ်ကာ အထူးသဖြင့် ကာရ္တိကလတွင် အစာရှောင်၍ ရှိဝပူဇာပြုလျှင် လောကီအပျော်အပါးနှင့် မောက္ခကို ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် မျိုးကွဲစတုရဒသီအကျင့်များကို ရေတွက်ဖော်ပြသည်—(၁) ရှိဝ-စတုရဒသီသည် သတ်မှတ်ပြက္ခဒိန်ဆိုင်ရာ တိုက်ဆိုင်မှုများနှင့်အညီ ကျင့်လျှင် အသက်ရှည်၊ ဥစ္စာ၊ အပျော်အပါးတို့ကို ပေးသည်။ (၂) ဖလ-စတုရဒသီ (သို့ ၁၂/၁၄ ရက်) သည် သစ်သီးသာစားခြင်း၊ အရက်ရှောင်ခြင်း၊ သစ်သီးဒါနပြုခြင်းကို အလေးထားသည်။ (၃) ဥဘယ-စတုရဒသီတွင် လဆန်းနှင့်လဆုတ် နှစ်ဖက်လုံး၌ ၁၄ ရက် (နှင့် ၈ ရက်) တွင် အစာရှောင်၍ သမ္ဘုကို ပူဇာပြုလျှင် ကောင်းကင်ဘုံရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထပ်မံ၍ ကృష్ణ အဋ္ဌမီနှင့် ကృష్ణ စတုရဒသီတွင် “နက္တ” (ညစာသာ) အကျင့်ကို သတ်မှတ်ကာ လောကီပျော်ရွှင်မှုနှင့် သေပြီးနောက် ကောင်းမွန်သောဂတိကို ပေးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကာရ္တိက ကృష్ణ စတုရဒသီတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ဓွဇပုံစံတိုင်များဖြင့် အိန္ဒြပူဇာပြုခြင်းကို ဆိုပြီး၊ နောက်ဆုံး စုက္လ စတုရဒသီတွင် အနန္တဝြတ—ဟရိကို အနန္တဟု ပူဇာပြု၍ ဒರ್ಭစီမံ၊ ရေကလသထား၊ ဆန်မှုန့်ပူပါကို ပူဇာကာ (တစ်ဝက်ကို ဗြာဟ္မဏအား ပေး) မြစ်ဆုံရာ၌ ဟရိကထာကို ရွတ်ဖတ်ပြီး သန့်စင်ကြိုးကို လက် သို့မဟုတ် လည်ပင်းတွင် ချည်ကာ စည်းစိမ်နှင့် ချမ်းသာကို ဆောင်ကြဉ်းစေသည်။
Śivarātri-vrata (The Observance of Śivarātri)
အဂ္နိဘုရားက ဝသိဋ္ဌအား «ရှီဝရာထရီ ဝရတ» ကို သင်ကြားပြီး၊ ဤအကျင့်သည် ဘုခ္တိ (လောကီအကျိုး) နှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှစ်မျိုးလုံး ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အချိန်သတ်မှတ်ချက်မှာ မာဃနှင့် ဖာလ္ဂုဏ ကြားရှိ ကృష్ణ-စတုရဒသီ (လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက်) ဖြစ်သည်။ ဝရတကျင့်သူသည် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြု၍ ညလုံးပေါက် ဂျာဂရဏ (နိုးကြားကာ စောင့်ကြည့်) ကို အဓိကပူဇော်မှုအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ဘာဝနာပူဇော်စာတမ်းတွင် သမ္ဘုကို အပျော်အပါးနှင့် လွတ်မြောက်မှု ပေးသူဟု ခေါ်ယူကာ၊ ရှီဝကို «နရကသမုဒ္ဒရာ» ကို ဖြတ်ကူးစေသော လှေဟု ချီးမွမ်းပြီး၊ သားသမီး၊ အာဏာပိုင်မှု၊ ကံကောင်းခြင်း၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာ၊ ဓမ္မ၊ ဥစ္စာနှင့် နောက်ဆုံး စွဝဂ္ဂနှင့် မောက္ခ ကို ဆုတောင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မုဆိုးတစ်ဦး သို့မဟုတ် အပြစ်သား စုန္ဒရသေန ကဲ့သို့ လူမှုအနိမ့်အမြင့်ရှိသူများတောင် ဤဝရတဖြင့် ကုသိုလ်ရနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြ၍ ပူရာဏသဘောတရားအဖြစ် သဒ္ဓါနှင့် စည်းကမ်းတကျ ဆည်းကပ်ခြင်း၏ အာနိသင်ကို အလေးပေးသည်။
Aśoka-Pūrṇimā and Related Vows (अशोकपूर्णिमादिव्रत)
ဝရတခဏ္ဍ၏ ပြက္ခဒိန်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြ၍ အဂ္နိသည် ဝသိဋ္ဌအား အချိန်သန့်ရှင်းမှုကို ဓမ္မအဖြစ် စနစ်တကျ ပြောင်းလဲစေသော ဝရတများကို သင်ကြားသည်။ အစတွင် ရှိဝရာထရီဝရတကို ဘုက္ခိ–မုက္ခိ ပေးသူဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ ထို့နောက် အရှိုကပူဏ္ဏိမာကို သင်ပေးသည်—ဖာလ္ဂုဏလ၏ သောမနသည့် ပက္ခတွင် ဘူဓရနှင့် ဘူဝကို ပူဇော်ကာ တစ်နှစ်တိုင်တိုင် ထိန်းသိမ်းလျှင် အပျော်အပါးနှင့် မုက္ခိ ရသည်။ ထို့ပြင် ကာတ္တိကလတွင် ဝೃષોત్సರ್ಗ (နွားထီး လွှတ်/လှူ) နှင့် နက္တမ် (ညတစ်ကြိမ်သာ စား) ကို တွဲဖက်သော ဝೃષဝရတ အမြင့်ဆုံးဟု ဆိုကာ ရှိဝ၏ နေရာသို့ ရောက်စေသည်။ ထို့နောက် ပိတೃအမဝါသျာတွင် ဘိုးဘွားများသို့ အက္ခယျ (မပျက်မယွင်း) ပူဇော်လှူဒါန်းခြင်း၊ တစ်နှစ်တိုင်တိုင် အစာရှောင်စည်းကမ်းနှင့် ပိတೃပူဇော်မှုတို့က အပြစ်ကို ဖယ်ရှား၍ ကောင်းကင်ဘုံ ပေးသည်။ နောက်ဆုံး စာဝိတြီအမဝါသျာ—ဇျေဋ္ဌလ၏ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မိန်းမများ သုံးည အစာရှောင်ကာ ဘန်ယန်ပင်အမြစ်၌ သန့်ရှင်းသော စာဝိတြီဒေဝီကို သီးနှံ ၇ မျိုး၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်၍ ညလုံးနိုးကာ သီချင်းနှင့် အကဖြင့် ဝတ်ပြု၊ ဘြာဟ္မဏအား နైవေဒျ ပေးကာ ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးပြီး ပိတ်သိမ်းပူဇော်ကာ သောဘဂျနှင့် မင်္ဂလာစည်းစိမ်ကို တောင်းခံသည်။
Chapter 195 — तिथिव्रतानि (Tithi-vratāni) — Vows according to lunar days (closing colophon)
ဤအခန်းသည် ကူးပြောင်းအမှတ်အသားအဖြစ် အဓိကလုပ်ဆောင်ပြီး၊ Vrata-khaṇḍa အတွင်း တိထိအလိုက် ဝရတများ (tithi-vratāni) ကို သင်ကြားထားသည့် အစဉ်ကို အဆုံးသတ်ပိတ်သိမ်းသည်။ ကော်လိုဖွန်က လကာလနေ့ရက်များကို ဓမ္မအကျင့်အတွက် ရိတုအညွှန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ပြက္ခဒိန်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းစနစ် ပြီးဆုံးကြောင်း ကြေညာသည်။ တိထိစက်ဝန်းကို ဤနေရာတွင် အဆုံးသတ်ခြင်းဖြင့် လအခြေပြုတွက်ချက်မှုမှ နေ-အပတ်နေ့အခြေပြုတွက်ချက်မှုသို့ ရွှေ့ပြောင်းရန် အကျင့်ရှင်ကို ပြင်ဆင်ပေးကာ၊ အဂ္နိပုရာဏ၏ လက်တွေ့ပူဇော်နည်းပညာများကို bhukti (လောကီဘဝ စနစ်တကျ) နှင့် mukti (ဝိညာဉ်ရေး ရည်မှန်းချက်) နှစ်မျိုးလုံးကို ထောက်ပံ့သည့် လမ်းကြောင်းအဖြစ် တင်ပြသည့် နည်းလမ်းကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။
Chapter 196 — Nakṣatra-vratāni (Observances of the Lunar Mansions)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌမုနိအား နက္ခတ်-ဝရတ (Nakṣatra-vratāni) စနစ်ကို သင်ကြားကာ နက္ခတ်-ပုရုရှကို အာဝါဟနပြုခြင်းနှင့် ချိုင်တြ (Caitra) လမှ စတင်သည်။ ဟရီ (ဗိဿနု) ကို နက္ခတ်များကို ကောသမိက ကိုယ်ခန္ဓာအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ—ခြေ၊ ခြေတံ၊ ဒူး၊ ပေါင်၊ လိင်အင်္ဂါ၊ တင်ပါး၊ ဘေးဖက်၊ ဝမ်းဗိုက်၊ ရင်သား၊ ကျော၊ လက်၊ လက်ချောင်း၊ လက်သည်း၊ လည်ချောင်း၊ နား၊ ပါးစပ်၊ သွား၊ နှာခေါင်း၊ မျက်စိ၊ နဖူး—နှင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းစီ ချိတ်ဆက်၍ ကောင်းကင်ကာလကို ကိုယ်ခန္ဓာပူဇော်စဉ်အဖြစ် စီစဉ်ပေးသည်။ Citrā/Ārdrā နှင့် နှစ်ကုန်တွင် အထူးပူဇော်ကာ jaggery ဖြည့်ထားသော အိုးထဲ၌ ရွှေဟရီကို တင်သွင်းပြီး dakṣiṇā ပစ္စည်းများသည် မူရင်းစာမူအမျိုးအစားအလိုက် ကွာခြားသည်။ ထို့နောက် Kārttika လနှင့် Kṛttikā နက္ခတ်ကို အခြေခံသည့် Śāmbhavāyanīya ဝရတကို ဖော်ပြပြီး Keśava နာမများ သို့မဟုတ် Acyuta မန္တရဖြင့် လစဉ်အစားအစာနိဝေဒယ၊ pañcagavya ဖြင့် သန့်စင်ခြင်းနှင့် visarjana ပြီးနောက် naivedya နှင့် nirmālya ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်ကို ရှင်းလင်းသည်။ နိဂုံးဆုတောင်းများတွင် အပြစ်ပျက်စီးခြင်း၊ ကုသိုလ်တိုးပွားခြင်း၊ မလျော့သော စည်းစိမ်နှင့် မျိုးဆက်တည်တံ့ခြင်းကို တောင်းဆိုကာ ၇ နှစ်ကျင့်လျှင် bhukti နှင့် mukti ရသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Ananta-vrata (Mārgaśīrṣa/Mṛgaśīrṣa) ကို မိတ်ဆက်၍ ဆီမသုံးဘဲ ညစာစားခြင်း၊ ၄ လတိုင် homa အစီအစဉ်၊ အဆုံးမဲ့ကုသိုလ်နှင့် မာန္ဓာတာ မွေးဖွားမှု ဥပမာကို ဖော်ပြသည်။
Chapter 197 — दिवसव्रतानि (Day-based Vows): Dhenu-vrata, Payo-vrata, Trirātra-vrata, Kārttika-vrata, and Kṛcchra Observances
အဂ္နိသည် နေ့အလိုက် ဝရတများ (divasa-vratāni) ကို သင်ကြားသည့် အခန်းသစ်ကို စတင်ကာ Dhenu-vrata (နွားနှင့်ဆိုင်သော လှူဒါန်းဝရတ) နှင့် အလှူပူဇော်ပုံစံကို အရင်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် payo-vrata (နို့ဝရတ) ကို တိတိကျကျ စည်းကမ်းထားသော တပဿာအဖြစ် ရှင်းလင်းပြီး တစ်နေ့တည်းကျင့်လျှင် “အမြင့်ဆုံး စည်းစိမ်” ရကြောင်း၊ ကြာရှည်ကျင့်လျှင် ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်သည့် သင်္ကေတအလှူများ (ဆန္ဒပြည့်သစ်ပင်ပုံ၊ pala အလေးချိန်ဖြင့် တိုင်းတာသော “ရွှေမြေ”) နှင့် တွဲဖက်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် trirātra-vrata (သုံးညဝရတ) ကို လစဉ် သို့မဟုတ် လဝက်တစ်ကြိမ် ထပ်ခါတလဲလဲ ကျင့်ရန်၊ eka-bhakta (တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စား) စည်းကမ်းနှင့် Janārdana/Viṣṇu ကို အဓိက ဘက္တိဖြင့် ရည်ညွှန်းကာ စည်းစိမ်မှစ၍ Hari ၏ နေရာသို့ တက်ရောက်ခြင်း၊ မျိုးရိုးကိုပါ မြှင့်တင်ခြင်းအထိ အကျိုးရလဒ်များကို ကတိပြုသည်။ မာဂရှီရ္ရှ လင်းလက်ဝက် (Mārgaśīrṣa śukla pakṣa)၊ Aṣṭamī/Dvādaśī စသည့် ပြက္ခဒိန်အမှတ်အသားများနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး “Oṃ namo Vāsudevāya” မန္တရားဇပ်၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ အဝတ်အစား၊ အိပ်ရာ၊ ထိုင်ခုံ၊ ထီး၊ ယဇ္ဉသုတ်၊ အိုးခွက် စသည့် အလှူများနှင့် ပူဇော်မှုချို့ယွင်းမှုအတွက် ခွင့်လွှတ်တောင်းပန်ခြင်း ပါဝင်သည်။ ထို့နောက် Kārttika-vrata ကို “bhukti-mukti-prada” ဟုဆိုကာ လောကီစည်းစိမ်နှင့် မုက္ခကို ပေးတတ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် Māhendra, Bhāskara, Śāntapana ဟူသော kṛcchra တပဿာများကို နို့/နို့ချဉ်/အစာရှောင် အစဉ်လိုက်နှင့် တိထိ-နေ့ကန့်သတ်ချက်များဖြင့် သတ်မှတ်ကာ တပဿာကို ရလဒ်ဦးတည်သည့် ဓမ္မဗေဒအဖြစ် တင်ပြသည်။
Monthly Vows (Māsa-vratāni) and Cāturmāsya Disciplines; Introduction of Kaumudī-vrata
အဂ္နိဘုရားသည် māsa-vrata ကို စည်းကမ်းတကျ လိုက်နာရသော လစဉ်ဝရတဖြစ်၍ bhukti (လောကီအကျိုး) နှင့် mukti (မောက္ခ) နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးစွမ်းသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အစတွင် Cāturmāsya ကာလ လေးလပတ်အတွင်း အထူးသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆီလိမ်းခြင်းကို စွန့်လွှတ်ရန် စည်းကမ်းများကို ဆိုပြီး၊ ထို့နောက် လအလိုက် စွန့်လွှတ်ရမည့်အရာများနှင့် dāna ကို ရေတွက်သည်—ဥပမာ Vaiśākha လတွင် နွားလှူခြင်း၊ Māgha သို့မဟုတ် Caitra လတွင် jaggery-cow (သကြားညိုနှင့် ဆက်စပ်သော နွားလှူ) ကို ပူဇော်ခြင်း။ nakta-bhojana, ekabhakta, သစ်သီးဝရတ၊ တစ်နေ့ခြား အစာရှောင်ခြင်း၊ မောန (တိတ်ဆိတ်ခြင်း)၊ cāndrāyaṇa၊ prājāpatya စသည့် အစာအဟာရနှင့် အကျင့်ဝတ်တရားများကို ကောင်းကင်ဘုံ၊ Viṣṇuloka နှင့် မောက္ခသို့ ဦးတည်သော ကုသိုလ်အဆင့်ဆင့်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ saṅkalpa နှင့် ပြက္ခဒိန်အခြေခံဖြင့် ဝရတကို ပြည့်စုံစေပြီး Cāturmāsya ပြင်ဆင်မှု၊ နေမင်း Karkaṭa (Cancer) သို့ ဝင်ချိန်တွင် Hari ကို ပူဇော်ခြင်း၊ သေဆုံးသွားလျှင်တောင် ဝရတပြီးမြောက်ဟု ရေတွက်ပေးပါရန် ဆုတောင်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ နိဂုံးတွင် Āśvina လ၏ Kaumudī-vrata ကို မိတ်ဆက်ကာ Dvādaśī နေ့တွင် Viṣṇu ကို ပန်း၊ မီးအလင်း၊ ဂျီနှင့် နှမ်းဆီ ပူဇော်ပြီး “Om namo Vāsudevāya” မန္တရားဖြင့် puruṣārtha လေးပါး ရရှိမည်ဟု ကတိပြုသည်။
Adhyāya 199 — Nāna-vratāni (Various Vows): Ṛtu-vrata, Saṅkrānti-vrata, Viṣṇu/Devī/Umā Observances
အဂ္နိသည် Vrata-khaṇḍa ကို ဆက်လက်ဖော်ပြ၍ အာနန္ဒခံစားမှု (bhukti) နှင့် မုက္ခတိ (mukti) နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးနိုင်သော ဝရတများကို ရှင်းလင်းသည်။ ပထမဦးစွာ ရာသီလေးရာသီအလိုက် ṛtu-vrata များကို ပြောပြီး ဟောမ (homa) အတွက် ထင်းတုတ်များ ပူဇော်ကာ အဆုံးတွင် ဂီ-နွား (ghee-cow) နှင့် ဂီအိုး လှူဒါန်းခြင်း၊ ဆန္ဒျာအချိန် တိတ်ဆိတ်နေခြင်းကို စည်းကမ်းအဖြစ် ထားသည်။ ထို့နောက် စာရသွတ (Sārasvata) ဆိုင်ရာ pañcāmṛta ဖြင့် ရေချိုးခြင်းနှင့် နှစ်ကုန် နွားလှူခြင်း၊ ချိုင်တရ (Caitra) လတွင် ဗိဿဏုကို ဦးတည်သော Ekādaśī နက္တားရှီ (ညတစ်ကြိမ်သာစား) ဖြင့် ဗိဿဏု၏ နေရာသို့ ရောက်ခြင်း၊ သရီ/ဒေဝီ ဝရတတွင် pāyasa အစာစားကာ နွားနှစ်ကောင် (ယိုက်တစ်စုံ) လှူခြင်းနှင့် ပိတೃ၊ ဒေဝတများသို့ ပူဇော်ပြီးမှ စားသောက်ရမည့် အကျင့်ကို ထည့်သွင်းသည်။ ထို့ပြင် Saṅkrānti-vrata ကို ဖော်ပြကာ ညလုံးပေါက် စောင့်နေရခြင်းကို ကောင်းကင်ရစေသော ကုသိုလ်ဟု ဆိုပြီး amāvasyā-saṅkrānti၊ uttarāyaṇa၊ viṣuva အချိန်များတွင် ဂီကို prastha အတိုင်းအတာဖြင့် သုံးကာ 32 palas အတိုင်းအတာရှိ ပစ္စည်းများနှင့် ရေချိုး၍ အပြစ်ဖယ်ရှားခြင်းကို ပြောသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အမျိုးသမီးများအတွက် Umā–Maheśvara ဝရတကို လဆန်း/လဆုတ် ၃ ရက်နှင့် ၈ ရက်တွင် ပြုလုပ်၍ အိမ်ထောင်ရေး မင်္ဂလာနှင့် ခွဲခွာမှုကင်းစေကြောင်း၊ ထို့အပြင် Sūrya-bhakti အရ လိင်အလိုက် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို ဖော်ပြထားသော အကျိုးအဖြစ် နိဂုံးချုပ်သည်။
Dīpadāna-vrata (The Vow of Offering Lamps)
အဂ္နိဘုရားက ဒီပဒါနဝရတ (မီးအလင်းလှူဒါန်းခြင်း) ကို ဘုဂ္ဂတိနှင့် မုက္ခတိ နှစ်မျိုးလုံးပေးသော ဝရတအဖြစ် သင်ကြားသည်။ ဘုရားကျောင်း သို့မဟုတ် ဗြာဟ္မဏ၏အိမ်တွင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မီးခွက်လှူပါက စုံလင်သော စည်းစိမ်ချမ်းသာရသည်ဟု ဆိုသည်။ အထူးသဖြင့် စာတုರ್ಮာသျနှင့် ကာတ္တိကာကာလတွင် မီးလှူခြင်း၏ ကုသိုလ်သည် အလွန်မြင့်မား၍ ဗိဿနု၏ လောကသို့ ရောက်စေကာ ကောင်းကင်ဘုံအပျော်အပါးများကိုလည်း ပေးသည်။ ထို့နောက် လလိတာ၏ ဥပမာဇာတ်ကို ပြောရာတွင် ဗိဿနုဘုရားကျောင်းရှိ မီးနှင့်ပတ်သက်သည့် မရည်ရွယ်ဘဲ ဖြစ်သွားသော လုပ်ရပ်တစ်ခုတောင် အံ့သြဖွယ် အကျိုးကြီးစွာ ဖြစ်ကာ မင်းမျိုးမင်းနွယ်အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွား၍ အိမ်ထောင်ရေးစည်းစိမ်တိုးပွားစေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ မီးခွက်ခိုးယူခြင်းကိုတော့ ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချကာ မပြောနိုင်/မထက်မြက်သော မွေးဖွားမှုနှင့် အမှောင်နရကသို့ ကျရောက်ခြင်းဟူသော ကမ္မအကျိုးကို ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အာရုံခံစားမှုလိုက်စားခြင်းနှင့် မသမာသော ဆန္ဒများ (အထူးသဖြင့် အပြင်လူနှင့် ဆက်ဆံခြင်း) ကို ဝေဖန်ကာ ဟရီနာမကို ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် မီးလှူခြင်းကဲ့သို့ လွယ်ကူသော သာသနာကျင့်စဉ်သို့ ဦးတည်စေသည်။ နိဂုံးတွင် ဒီပဒါနသည် ဝရတအားလုံး၏ အကျိုးကို တိုးမြှင့်ပေးပြီး ဤသင်ကြားချက်ကို နားထောင်၍ လိုက်နာသူသည် မြင့်မြတ်သော ဂတိသို့ တက်ရောက်မည်ဟု အတည်ပြုသည်။
Worship of the Nine Vyūhas (Nava-vyūha-arcana)
ဤအধ্যာယသည် မီးလှူဒါန (Dīpadāna) ဝရတကို အဆုံးသတ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ ဟရိက ပို့ချသည့် နဝဗျူဟာ (Navavyūha-arcana) ကို နည်းပညာဆန်သော လိတူဂျီအဖြစ် ဆက်လက်တင်ပြသည်။ အဂ္နိသည် ကြာပန်းမဏ္ဍလကို သင်ကြားကာ အလယ်တွင် Vāsudeva ကိုထားပြီး၊ Saṅkarṣaṇa, Pradyumna, Aniruddha နှင့် Nārāyaṇa ကို ဦးတည်ရာအလိုက် တည်နေရာချကာ ဘီဇအက္ခရာများနှင့် သဘာဝဓာတ်/ပူဇော်ရာနေရာများ (ရေတင်ရာအပါအဝင်) နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ ထို့နောက် Sadbrahmā, Viṣṇu, Nṛsiṃha, Bhūr-Varāha စသည့် ပုံသဏ္ဍာန်များအတွက် မန္တရ-ဘီဇ မြေပုံချခြင်း၊ တံခါးဝနှင့် အနောက်ဘက်တွင် အထောက်အကူတည်နေရာချခြင်း၊ Garuḍa နှင့် gadā (မေ့စ်) မန္တရများပါဝင်သည့် အထူးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဖော်ပြသည်။ အပြင်မဏ္ဍလတည်ဆောက်ခြင်းမှ အတွင်းသို့ ပြောင်းကာ daśāṅga-krama ပူဇော်မှု၊ ဦးတည်ရာကာကွယ်သူများအတွက် ghaṭa များတင်ခြင်း၊ toraṇa နှင့် vitāna ကို မြင်ယောင်ခြင်း၊ လနက်တာအမృతတွင် သုက္ခမကိုယ် စိတ်ဓာတ်တရားကို ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကို ဆက်လက်ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘီဇ ၁၂ လုံးဖြင့် nyāsa ပြုကာ “ဒေဝကိုယ်” ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ ပန်းပစ်၍ သင်တန်းသားခွဲခြားခြင်း၊ သန့်စင်ရန် homa အရေအတွက်နှင့် dīkṣā အခကြေးငွေတို့ကို သတ်မှတ်ကာ၊ အစပြုခြင်းကို ပူဇော်နည်းပညာ၏ လူမှုနှင့် ဝိညာဉ်ရေး တံဆိပ်အဖြစ် ချုပ်ဆိုထားသည်။
Puṣpādhyāya-kathana (Account of Flowers in Worship)
ဝရတခဏ္ဍ၏ လက်တွေ့ပူဇော်နည်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြ၍ အဂ္နိဘုရားက ဝသိဋ္ဌမုနိအား ပန်းနှင့် အနံ့သာပစ္စည်းများကဲ့သို့သော အပူဇော်အလှူများသည် ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) ကို ပီတိဖြစ်စေသည့် စည်းကမ်းတကျ ဘက္တိမီဒီယာဖြစ်ပြီး အပြစ်လျော့ခြင်း (ပာပ-ဟာနိ)၊ လောကီအကျိုး (ဘုက္တိ)၊ မုက္တိနှင့် ဝိෂ္ဏုလောကသို့ ရောက်ခြင်းတို့ကို အဆင့်လိုက် ပေးနိုင်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အစပိုင်းတွင် “ဒေဝ-ယောဂျ” ပန်းနှင့် ရွက်များကို စာရင်းပြုစုကာ အလှူတစ်မျိုးချင်းစီနှင့် သက်ဆိုင်သော ဝိညာဉ်ရေးအကျိုးများကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြပြီး၊ နောက်တစ်ဖက်တွင် ခြောက်သွေ့ညှိုးနွမ်း၊ ကျိုးပဲ့၊ ချို့ယွင်း သို့မဟုတ် မင်္ဂလာမရှိသော ပစ္စည်းများကို မသုံးရဟု ကန့်သတ်ထားသည်။ သာသနာခွဲခြားချက်အဖြစ် ဝိෂ္ဏုအတွက် သင့်တော်သော ပန်းများနှင့် ရှိဝအတွက် သီးခြားပန်းများကို ခွဲပြပြီး၊ ရှိဝအတွက် တားမြစ်သော အလှူအချို့လည်း ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် အမြင့်ဆုံး “ပန်း” သည် အကျင့်သီလနှင့် သမထ-ဝိပဿနာဂုဏ်များဖြစ်ကြောင်း—အဟിംသာ၊ အင်ဒြိယ-ဇယ၊ ခ္သာန္တိ၊ ဒယာ၊ သမ၊ တပ၊ ဓျာန၊ သတ္တျ (စာမူအချို့တွင် သြရဒ္ဓာပါ ထည့်သွင်း) ဟု အတွင်းရေးကို အဓိကထားကာ ပြင်ပပူဇော်မှု၏ ပြည့်စုံမှုကို ပြသသည်။ နိဂုံးတွင် အာသန၊ မူရတိ-ပဉ္စာင်္ဂ၊ အဋ္ဌ-ပုဿပိကာ စသည့် ပူဇော်ဖရိမ်များနှင့် နာမစဉ် (ဝာသုဒေဝ-အာဒိ ဝိෂ္ဏု; ဣရှာန-အာဒိ ရှိဝ) ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။
Chapter 203 — नरकस्वरूपम् (Naraka-svarūpa: The Nature of Hell)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌအား သေဆုံးချိန်နှင့် သေပြီးနောက် ကမ္မအကြောင်းအကျိုး မည်သို့ဖြစ်ပေါ်သနည်းကို ရှင်းပြသည်။ ပထမဦးစွာ ကာကွယ်သော ဘက္တိသဘောတရားကို အတည်ပြု၍ ပန်းစသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ဗိဿနုကို ပူဇော်လျှင် နရကသို့ ကျရောက်ခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ သေခြင်းသည် ရေ၊ မီး၊ အဆိပ်၊ လက်နက်၊ ဆာလောင်မှု၊ ရောဂါ၊ ကျရောက်မှု စသည့် နီးစပ်အကြောင်းရင်းနှင့် တွေ့ဆုံသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့နောက် ဇီဝသည် မိမိကမ္မနှင့် ကိုက်ညီသော ကိုယ်ခန္ဓာအသစ်ကို ယူရပြီး—အပြစ်အတွက် ညှဉ်းပန်းခြင်း၊ ဓမ္မအတွက် ပျော်ရွှင်ခြင်းကို ခံစားသည်။ ယမ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် တမန်များက အပြစ်သားများကို တောင်ဘက်တံခါးနှင့် “မကောင်းသောလမ်း” မှတဆင့် ခေါ်ဆောင်သော်လည်း သီလရှိသူများသည် အခြားလမ်းများဖြင့် သွားကြသည်။ အခန်း၏ အဓိကပိုင်းတွင် နရကအမျိုးမျိုးနှင့် အပြစ်ဒဏ်များကို စာရင်းပြု၍ ဟింసာ၊ ခိုးယူမှု၊ လိင်အကျင့်ဖောက်ပြန်မှု၊ ယဇ္ဈပူဇော်မှုကို ဖျက်စီးခြင်း၊ တာဝန်ပျက်ကွက်ခြင်း စသည့် အကျင့်ဆိုးများကို သက်ဆိုင်ရာ ငရဲဒဏ်အတွေ့အကြုံများနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကြောက်ရွံ့မှုမှ ကုထုံးသို့ ပြောင်း၍ ဝရတအကျင့်ကို တည်တံ့စွာ လိုက်နာခြင်း—အထူးသဖြင့် တစ်လစာ အစာရှောင်ခြင်း၊ ဧကဒသီ စောင့်ထိန်းခြင်းနှင့် ဘီရှ္မ-ပဉ္စက ကို လိုက်နာခြင်း—သည် နရကကံကြမ္မာမှ ကာကွယ်သော ဓမ္မကာကွယ်ရေးဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။
Chapter 204 — मासोपवासव्रतम् (The Vow of Month-long Fasting)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝသိဋ္ဌအား «မာဆိုပဝါသ-ဝရတ» ကို အထူးမြတ်ဆုံး ဝရတဟု သင်ကြားပြီး၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ယဇ္ဈာပြီးနောက် ဂုရု၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဆောင်ရွက်သူသည် ကೃစ္ဆရ စသည့် ကြိုတင်တပသျာဖြင့် ကိုယ်ခံအားကို စမ်းသပ်ကာ၊ ဝါနပရස්ထ၊ သာသနာ့တပသီများနှင့် မိန်းမများ (မုဆိုးမများပါ) ထိ အရည်အချင်းကို ချဲ့ထွင်ထားသည်။ အာရှ္ဝိန လဆုက္ကပက္ခတွင် ဧကာဒသီ အစာရှောင်ပြီးနောက် စတင်၍ ရက်၃၀ ဆက်လက်ကာ၊ ဗိෂ္ဏု၏ ဥတ္ထာန (နိုးထခြင်း) အထိ ဗိෂ္ဏုကို ပူဇော်သကဲ့သို့ သတ်မှတ်ထားသည်။ တစ်နေ့သုံးကြိမ် ဗိෂ္ဏုပူဇော်မှုကို ရေချိုးသုံးကြိမ်၊ အပူဇော်ပစ္စည်း၊ မန္တရရွတ်ဆိုမှုနှင့် သမာဓိဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ စကားပြောစည်းကမ်း၊ မကပ်ငြိမှုနှင့် ထိတွေ့/အပြုအမူ ကန့်သတ်ချက်များကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာရသည်။ ဒွာဒသီနေ့တွင် ပူဇော်ပြီး ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးကာ ဒက္ခိဏာပေး၍ ပါရဏာကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ကာ ဝရတကို ပြီးစီးစေသည်။ အခန်းတွင် စံတော်ချိန် ဒါနများ (အထူးသဖြင့် ၁၃ စုံ) ကို ဖော်ပြပြီး၊ သန့်စင်ခြင်း၊ မျိုးရိုးတန်းတက်ခြင်းနှင့် ဗိෂ္ဏုလောက ရောက်ခြင်းတို့ကို အကျိုးအဖြစ် ကတိပြုသည်။ မူးလဲပါက နို့နှင့် ဂျီကို ဘြာဟ္မဏများ အတည်ပြုသော ဟဝိစ်ဟု သတ်မှတ်၍ ခွင့်ပြုထားသည်။
Bhīṣma-pañcaka-vrata (The Bhishma Five-Day Vow)
အဂ္နိဘုရားက «ဘီရှ္မ-ပဉ္စက» ကို ကာတ္တိကလ၏ လင်းပက္ခ ဧကာဒသီနေ့မှ စတင်ကျင့်သုံးရသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဝရတဟု မိတ်ဆက်သည်။ ငါးရက်တာ စည်းကမ်းဖြစ်ပြီး တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ ဒေဝတားနှင့် ပိတೃများအတွက် တർပဏ ပြုခြင်း၊ မောန (တိတ်ဆိတ်ခြင်း) ကို ထိန်းသိမ်းကာ နောက်ဆုံးတွင် ဟရီကို ပြည့်စုံစွာ ပူဇော်သည်။ ပဉ္စဂဝျနှင့် ပဉ္စာမෘတဖြင့် မూర్తိကို အဘိသေက လုပ်ပြီးနောက် စန္ဒနလိမ်းကာ ဂုဂ္ဂုလုကို ဂhee နှင့်အတူ မွှေးကြိုင်ပူဇော်သည်။ နေ့ည မပြတ်မတောက် မီးတိုင်ပူဇော်ခြင်း၊ အရည်အသွေးမြင့် နైవေဒျ၊ «အိုံ နမော ဝာစုဒေဝာယ» ကို ၁၀၈ ကြိမ် ဂျပ်ခြင်းတို့က ဘက္တိ၏ အဓိကဖြစ်သည်။ ဟောမတွင် ယဝ၊ ဗြီဟိ၊ တီလ စသည့် အစေ့အဆန်များနှင့် အက္ခရာဆိုင်ရာ ရွတ်ဆိုမှုများ၊ «ဆွာဟာ» ပါသော အက္ခရာခြောက်လုံး မန္တရကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ဘုရား၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများအလိုက် ပန်း/ရွက်ဖြင့် အဆင့်လိုက် ပူဇော်ခြင်းနှင့် မြေပြင်ပေါ်အိပ်ခြင်း၊ အစားအသောက်ကန့်သတ်ခြင်း (ပဉ္စဂဝျ ပါဝင်) စသည့် တပသျာများကိုလည်း ပြောသည်။ အဆုံးတွင် ဘီရှ္မ၏ ဟရီရရှိမှုနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ကျင့်သူအား ဘုဂ္ဂတ (လောကီအကျိုး) နှင့် မုက္ခတ (မောက္ခ) ကို ကတိပြုသည်။
Agastyārghyadāna-kathana (On the Giving of the Agastya Honor-Offering)
အဂ္နိဘုရားက အဂஸ္တျကို ဗိဿ္ဏုနှင့်တူညီဟု ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြ၍ ဟရိကို ရောက်နိုင်သော ဝိုင်ရှ္ဏဝ သောတေရီယာနှင့် ရှင်ပုဂ္ဂိုလ်ကိုးကွယ်မှုကို ချိတ်ဆက်သည့် ဝရတပူဇာကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အခမ်းအနားသည် အချိန်ကန့်သတ်ထားပြီး ၃ ရက်တာ နေထွက်မီ အစာရှောင်၊ ပူဇာပြု၊ အဂஸ္တျထံ အရဃျာ ဆက်ကပ်ရသည်။ ပရဒိုးရှကာလတွင် ကာရှပန်းဖြင့် ပြုလုပ်သော ရုပ်ပုံကို ရေကွန်ဘ (ကုံဘ/ဃဋ) ထဲ တင်သွင်းပြီး ညလုံးနိုး (ပရာဇာဂရ) ပြုရသည်။ နံနက်တွင် ရေကန်အနီး အရဃျာ ဆက်ကပ်ကာ သမုဒ္ဒရာကို ခြောက်စေခြင်း၊ အာတာပိ–ဝာတာပိကို ဖျက်ဆီးခြင်း စသည့် အဂஸ္တျ၏ ဒဏ္ဍာရီလုပ်ရပ်များကို ချီးမွမ်း၍ ကောင်းချီးနှင့် သုခမင်္ဂလာသော နောက်ဘဝကို တောင်းခံသည်။ စန္ဒကူး၊ ပန်းကွင်း၊ အမွှေးတိုင်၊ အဝတ်အထည်၊ ဆန်/သီးနှံ၊ သစ်သီး၊ ရွှေ၊ ကွန်ဘတန်ကို ဘြာဟ္မဏထံ လှူဒါန်းခြင်းနှင့် အစာကျွေးခြင်း၊ ဒက္ခိဏာ (နွား၊ အဝတ်၊ ရွှေ) တို့ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ မန္တရပုဒ်ကွဲပြားမှုများနှင့် မိန်းမများ၊ ရှုဒ္ဒရများအတွက် ဝေဒမန္တရမပါဘဲ ပြုလုပ်ရမည့် စည်းကမ်းကို ဆိုထားသည်။ ၇ နှစ်တိုင် အရဃျာ ဆက်ကပ်လျှင် စုံလင်သော စည်းစိမ်—ကလေးမရှိသူက သားရ၊ မိန်းကလေးက မင်းသားသဘင်ရ—ဟု ဆိုသည်။
Chapter 207: कौमुदव्रतं (Kaumuda-vrata)
Vrata-khaṇḍa ၏ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ထားသော ဝတ္ထုစာရင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြရာတွင် အဂ္နိဘုရားက «Kaumuda-vrata» ကို အာရှွိန လပြည့်ဘက် (bright fortnight) အတွင်း တစ်လကြာ လိုက်နာရသော ဝိုင်ရှ္ဏဝ သာသနာရေး ဝရတအဖြစ် သင်ကြားသည်။ လိုက်နာသူသည် bhukti နှင့် mukti နှစ်မျိုးလုံးကို ရည်ရွယ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကာ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားသောက်ခြင်းနှင့် Ekādaśī အစာရှောင်ခြင်း၊ ဟရီနာမကို မပြတ်မလပ် ဂျပ်ပလုပ်ခြင်း၊ Dvādaśī တွင် ဗိဿဏုကို ဗဟိုထားသော ပူဇော်ပွဲအစီအစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ရသည်။ အာရုံခံသန့်ရှင်းမှုနှင့် ရုပ်ပုံအလေးအနက်ကို စန္ဒကူး၊ အဂရု၊ ကေသရ (saffron) လိမ်းပေးခြင်း၊ ကြာပန်းနှင့် အပြာကြာပန်း ပူဇော်ခြင်းတို့ဖြင့် အထူးအလေးထားသည်။ ဆီမီးကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး စကားပြောကို သတိထားကန့်သတ်ကာ နေ့ည အစားပူဇော်များ—pāyasa, āpūpa, modaka—ကို ဆက်တိုက် ဆောင်ရွက်သည်။ «Oṃ namo Vāsudevāya» မန္တရဖြင့် ဦးညွှတ်ကာ အပြစ်လွှတ်တောင်းပြီး၊ ဘရာဟ္မဏကို ကျွေးမွေး၍ ဘုရားသည် ဝရတကို ‘နိုးထ’ သဘောတရားရသည်အထိ ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် လူမှု-ကျင့်ဝတ်ဘက်ကို ပြည့်စုံစေသည်။ အဆုံးတွင် တစ်လကြာ တပသျာက ပုဏ္ဏာဖလ (phala) ကို ပိုမိုကြီးမားစေကြောင်း အတည်ပြုသည်။
A Compendium of Vows and Gifts (Vrata-Dāna-Ādi-Samuccaya)
အဂ္နိဘုရားသည် ဝရတနှင့် ဒါနကို အကျဉ်းချုပ်သော်လည်း စနစ်တကျ ဖော်ပြကာ တိထိ(လပြည့်လကွယ်နေ့စဉ်), ဝါရ(အပတ်နေ့), နက္ခတ်, သင်္ကြန်တိ(နေဝင်ရောက်မှု), ယောဂ နှင့် နေ/လ ကြတ်ခြင်း၊ မန်ဝါဒီနေ့များကဲ့သို့ ထူးခြားအခါအရေးများအလိုက် စီစဉ်တင်ပြသည်။ ထို့နောက် “ကာလ” နှင့် “ဒြဗျ”(ပစ္စည်း) တို့ကို ဗိဿနုဘုရားက အုပ်စိုးကြောင်း သဘောတရားတစ်ရပ်အဖြစ် တည်ထောင်ပြီး၊ စူရယ၊ ဣဿ၊ ဘြဟ္မာ၊ လက္ခ္မီတို့ကို ဗိဿနု၏ ဝိဘူတိများအဖြစ် ဖော်ပြကာ အမျိုးမျိုးသော ရိတုအခမ်းအနားများကို သဘောတရားတစ်ခုတည်းအောက်တွင် ညီညွတ်စေသည်။ အာသန၊ ပါဒျ၊ အာရ္ဃျ၊ မဓုပရ္က၊ အာစမန၊ စ္နာန၊ ဝသ္တရ၊ ဂန္ဓ၊ ပုဿပ၊ ဓူပ၊ ဒီပ၊ နိုင်ဝေဒျ စသည့် ပူဇော်အစဉ်နှင့် လက်ခံသူ ဘြာဟ္မဏနှင့် ဂိုတြကို အမည်တပ်ဖော်ပြသော ဒါနဖော်မြူလာကိုလည်း ပေးထားသည်။ ဒါနရှင်၏ ရည်ရွယ်ချက်များကို အပြစ်ပျောက်ကင်းခြင်း၊ ကျန်းမာရေးမှ စ၍ မျိုးဆက်တိုးပွားခြင်း၊ အောင်မြင်ခြင်း၊ ဥစ္စာတိုးပွားခြင်း၊ နောက်ဆုံး သံသာရမုက္ခတိအထိ ရေတွက်ကာ၊ ပုံမှန် ဖတ်ကြားနားထောင်သူများအား ဘုက္ခတိနှင့် မုက္ခတိကို ပေးမည်ဟု ဖလသြရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထို့ပြင် ဝါစုဒေဝနှင့် ဆက်စပ်ရုပ်ပုံများကို စည်းကမ်းတစ်မျိုးတည်းအတိုင်း တည်ကြည်စွာ ပူဇော်ရမည်၊ နည်းလမ်းများကို မရောနှောရဟု သတိပေးထားသည်။