Adhyaya 57

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये दिक्पतियागो नाम षट्पञ्चाशत्तमोध्यायः अथ सप्तपञ्चाशोध्यायः कुम्भाधिवासविधिः भगवानुवाच भूमेः परिग्रहं कुर्यात् क्षिपेद्ब्रीहींश् च सर्षपान् नारसिंहेन रक्षोघ्नान् प्रोक्षोघ्नान् प्रोक्षयेत् पञ्चगव्यतः

ဤသို့ အဂ္နိပုရာဏ၌ “ဒိက္ပတိယာဂ” ဟူသော အခန်း ၅၆ (ဦးတည်ရာတို့၏ အရှင်များကို ပူဇော်ခြင်း) ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၅၇ “ကుంభာဓိဝာသ-ဝိဓိ” (ရိုးရာကလသ/အိုးတော် တင်သွင်းအဘိသေကနည်း) စတင်၏။ ဘဂဝန်က မိန့်တော်မူသည်—“မြေကို ရိုးရာအရ သိမ်းယူ၍ သန့်စင်ကာ၊ ဆန်စေ့နှင့် မုန်ညင်းစေ့တို့ကို ဖြန့်ချရမည်။ နာရသിംဟ (မန္တရ/ရိတ) ဖြင့် ရန်သူအင်အားကို ဖျက်ဆီးသော ကာကွယ်ရေး ပရောက္ခဏာရေဖျန်းကို ပြုလုပ်၍၊ ထို့နောက် ပဉ္စဂဝျ (နွားထွက်ငါးမျိုး) ဖြင့် နေရာနှင့် ပစ္စည်းတို့ကို သန့်စင်ဖျန်းရမည်။”

Verse 2

भूमिं घटे तु सम्पूज्य सरत्ने साङ्गकं हरिं अस्त्रमन्त्रेण करकं तत्र चाष्टशतं यजेत्

မြေကိုလည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ကလသ (ရိုးရာအိုး) ကိုလည်းကောင်း စုံလင်စွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ရတနာတန်ဆာဆင်ထားသော အိုး/နေရာ၌ ဟရီ (ဗိဿဏု) ကို အင်္ဂပူဇာ (aṅga-ရိတ) နှင့်အတူ ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် အစတြမန်တရဖြင့် ထိုနေရာ၌ ကရက (ရေဗူး/ပူဇော်ပစ္စည်းဗူး) ကို ပူဇော်ကာ ၈၀၀ ကြိမ် (အာဟုတိ/ပူဇော်) ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 3

अच्छिन्नधारया सिञ्चन् ब्रीहीन् संस्कृत्य धारयेत् अस्त्रमन्त्रेण कवचमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रदक्षिणं परिभ्राम्य कलशं विकिरोपरि

မပြတ်တောက်သော ရေစီးဖြင့် ဖျန်းကာ ဆန်စေ့ (ဘရီဟိ) ကို သန့်စင်ပြီး လက်ထဲတွင် ကိုင်ထားရမည်။ (ထို့နောက်) အစတြမန်တရဖြင့် ကာကွယ်ရေး (ကဝချ) ရိတကို ပြုလုပ်ရမည်ဟု အမှတ်အသားပြုထားသော စာမူတွင် ဖတ်ရသည်။ ညာဘက်သို့ လှည့်ပတ် (ပရဒက္ခိဏ) ပြီးနောက် ထိုဆန်စေ့တို့ကို ကလသပေါ်/အပေါ်တွင် ဖြန့်ချရမည်။

Verse 4

सवस्त्रे कलशे भूयः पूजयेदच्युतं श्रियं योगे योगेति मन्त्रेण न्यसेच्छय्यान्तु मण्डले

အဝတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော ကလသအတွင်း၌ ထပ်မံ၍ အချျုတ (ဗိဿဏု) ကို သရီ (လက္ခမီ) နှင့်အတူ ပူဇော်ရမည်။ “ယောဂေ ယောဂေ” ဟူသော မန္တရဖြင့် ထို့နောက် မဏ္ဍလအတွင်း၌ အိပ်ရာကို တင်သွင်း/စီစဉ်ထားရမည်။

Verse 5

कुशोपरि तूलिकाञ्च शय्यायां दिग्विदिक्षु च विद्याधिपान् यजेद्विष्णुं मधुघातं त्रिविक्रमं

အိပ်ရာပေါ်တွင် ကုရှမြက်အပေါ် ခေါင်းအုံးတင်၍၊ အရပ်များနှင့် အလယ်အရပ်များတွင် ပူဇော်စီစဉ်ကာ ပညာရပ်တို့၏ အရှင်များကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ဗိဿနုကို မဓုဃာတ (မဓုကို သတ်သူ) နှင့် တြိဝိက్రమ (ခြေလှမ်းသုံးလှမ်း) ဟူ၍ ပူဇော်ရမည်။

Verse 6

वामनं दिक्षु वाय्वादौ श्रीधरञ्च हृषीकपं पद्मनाभं दामोदरमैशान्यां स्नानमण्डपे

ရေချိုးမဏ္ဍပ (snāna-maṇḍapa) တွင်၊ ဝါယုမှစသော အရပ်များ (အနောက်မြောက်) တွင် “ဝာမန” ဟူသော နာမကို ချမှတ်၍၊ ထို့ပြင် “ရှရီဓရ” နှင့် “ဟೃရှီကေရှ” ကိုလည်း ချမှတ်ရမည်။ ထို့နောက် အီရှာန (အရှေ့မြောက်) အရပ်တွင် “ပဒ္မနာဘ” နှင့် “ဒါမೋದရ” ကို ချမှတ်ရမည်။

Verse 7

अभ्यर्च्य पश्चादैशान्यां चतुष्कुम्भे सवेदिके स्नानमण्डषके सर्वद्रव्याण्यानीय निक्षिपेत्

ပူဇော်ပြီးနောက်၊ အီရှာန (အရှေ့မြောက်) အရပ်၌၊ ဝေဒိကာငယ်နှင့် ရေကုံဘ (ကလသ) လေးလုံးပါသော ရေချိုးမဏ္ဍပငယ်တွင်၊ လိုအပ်သော ပူဇော်ပစ္စည်းအားလုံးကို ယူဆောင်လာ၍ ထိုနေရာ၌ ထားသိုရမည်။

Verse 8

स्नानकुम्भेषु कुम्भांस्तांश् चतुर्दिक्ष्वधिवासयेत् कलशाः स्थापनीयास्तु अभिषेकार्थमादरात्

ရေချိုးအိုးများအတွင်း၌ ထိုရေကုံဘများကို အဓိဝာသန (ritual install) ပြု၍ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် တည်ထားရမည်။ ထို့ပြင် အဘိသေက (abhiṣeka) အတွက် ကလသ (kalaśa) များကို ဂရုတစိုက် တည်ထောင်ထားရမည်။

Verse 9

वटोदुम्बरकाश्वत्थांश् चम्पकाशोकश्रीद्रुमान् पलाशार्जुनप्लक्षांस्तु कदम्बवकुलाम्रकान्

ဗညန်ပင်၊ ဥဒုမ္ဗရ (cluster fig) ပင်နှင့် အရှွတ္ထ (sacred fig) ပင်; ချမ္ပကာပင်၊ အရှိုကပင်နှင့် ရှရီပင်; ထို့ပြင် ပလာရှပင်၊ အာర్జုနပင်နှင့် ပလက္ခပင်; ထို့အပြင် ကဒမ္ဗပင်၊ ဝကူလပင်နှင့် သရက်ပင်။

Verse 10

पल्लवांस्तु समानीय पूर्वकुम्भे विनिक्षिपेत् पद्मकं रोचनां दूर्वां दर्भपिञ्जलमेव च

လတ်ဆတ်သော အရွက်ပေါက်များကို စုဆောင်းယူလာပြီး အရင်က ပြင်ဆင်ထားသော ရေကမ္ဘ (kumbha) ထဲသို့ ထည့်ရမည်။ ထို့အပြင် padmaka၊ rocanā (အဝါရောင် ဆေးမှုန့်)၊ dūrvā မြက်နှင့် အညိုဝါရောင် darbha မြက်ကိုလည်း ထည့်ရမည်။

Verse 11

जातीपुष्पं कुन्दपुष्पचन्दनं रक्तचन्दनं सिद्धार्थं तगरञ्चैव तण्डुलं दक्षिणे न्यसेत्

ညာဘက် (တောင်ဘက်/ညာလက်ဘက်) တွင် jāti မယ်လီပန်း၊ kunda ပန်း၊ စန္ဒကူး၊ အနီရောင် စန္ဒကူး၊ siddhārtha (အဖြူမုန်ညင်းစေ့)၊ tagara (မွှေးရနံ့ရှိသော အမြစ်) နှင့် ဆန်စေ့များကို ထားရမည်။

Verse 12

सवर्णं रजतञ्चैव कूलद्वयमृदन्तथा नद्याः समुद्रगामिन्या विशेषात् जाह्नवीमृदं

ရွှေနှင့် ငွေ၊ ထို့အပြင် ပင်လယ်သို့ စီးဆင်းသည့် မြစ်၏ ကမ်းနှစ်ဖက်မှ ယူသော မြေ—အထူးသဖြင့် Jāhnavī (ဂင်္ဂါ) မြစ်၏ မြေ—တို့ကို အထူးထိရောက်သော ပစ္စည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 13

गोमयञ्च यवान् शालींस्तिलांश् चैवापरे न्यसेत् विष्णुपर्णीं श्यामलतां भृङ्गराजं शतावरीं

ထို့အပြင် နွားချေး၊ ယဝ (barley)၊ śāli ဆန်နှင့် နှမ်းစေ့များကိုလည်း ထားရမည်။ ထို့နောက် viṣṇuparṇī၊ śyāmalatā၊ bhṛṅgarāja နှင့် śatāvarī ကိုလည်း ချထားရမည်။

Verse 14

दिक्षु वह्न्यादाविति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुस्तम्भे इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः पद्मकाशोकश्रीद्रुमानिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः पर्णकुम्भ इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः सहदेवां महादेवीं बलां व्यघ्रीं सलक्ष्मणां ऐशान्यामपरे कुम्भे मङ्गल्यान्विनिवेशयेत्

အရှေ့မြောက် (Īśāna) ဒిశာတွင် ထားသော အခြားကမ္ဘတစ်လုံးအတွင်း မင်္ဂလာဒေဝီများဖြစ်သည့် Sahadevī၊ Mahādevī၊ Balā၊ Vyāghrī နှင့် Salakṣmaṇā ကို တည်သွင်းရမည်။ (အထက်ပါ စာပိုဒ်များသည် အမှတ်အသားပြု လက်ရေးမူကွဲဖတ်ချက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းဖြစ်သည်)

Verse 15

वल्मीकमृत्तिकां सप्तस्थानोत्थामपरे न्यसेत् जाह्नवीवालुकातोयं विन्यसेदपरे घटे

အခြားနည်းအဖြစ် ပုရွက်ဆိတ်တောင်မှ ယူထားသော မြေကို နေရာခုနစ်ခုမှ စုဆောင်း၍ ထားရမည်။ သို့မဟုတ် အခြားအိုးတစ်လုံးတွင် ဇာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) ၏ သဲနှင့်ရေကို ထည့်ထားရမည်။

Verse 16

वराहवृषनागेन्द्रविषाणोद्धृतमृत्तिकां मृत्तिकां पद्ममूलस्य कुशस्य त्वपरे न्यसेत्

ပူဇော်ရေးအတွက် ဝက်တော၊ နွားထီး သို့မဟုတ် ဆင်မင်း၏ အံ/ချိုဖြင့် ထိုးတင်ယူထားသော မြေကို ထားရမည်။ ထို့ပြင် သီးခြားစီ ပဒ္မ (ကြာ) ၏ အမြစ်မှ မြေနှင့် ကုရှမြက်နှင့် ဆက်နွယ်သော မြေကိုလည်း ထားရမည်။

Verse 17

तीर्थपर्वतमृद्भिश् च युक्तमप्यपरे न्यसेत् नागकेशरपुष्पञ्च काश्मीरमपरे न्यसेत्

အချို့က သန့်ရှင်းရာတီर्थမြေ နှင့် တောင်မြေတို့ကို ရောစပ်ထားသော်လည်း (လိမ်းအမှတ်/လိမ်းပတ်) ကို လိမ်းရန် သတ်မှတ်ကြသည်။ အချို့က နာဂကေရှရ ပန်းကို ထည့်ရန် ဆိုကြပြီး၊ အချို့ကလည်း ကာရှ္မီရ (စဖရန်) ကို ထည့်ရန် ဆိုကြသည်။

Verse 18

चन्दनागुरुकर्पूरैः पुष्पं चैवापरे न्यसेत् वैदूर्यं विद्रुमं मुक्तां स्फटिकं वज्रमेव च

အချို့က စန္ဒန၊ အဂုရု၊ ကပ်ပူရ်တို့နှင့်အတူ ပန်းကို ပူဇော်ရန် ထားရမည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ဝိုင်ဒူရျယ (ကြောင်မျက်စိကျောက်)၊ ဗိဒ္ရုမ (ကော်ရယ်)၊ မုတ္တာ (ပုလဲ)၊ စဖဋိက (ကြည်လင်ကျောက်) နှင့် ဝဇ္ရ (ဒိုင်မဏ်) ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 19

एतान्येकत्र निक्षिप्य स्थापयेद्देवसत्तम नदीनदतडागानां सलिलैर् अपरं न्यसेत्

ဤအရာများကို တစ်နေရာတည်းတွင် ထည့်သွင်း၍၊ အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ သင့်တော်စွာ တည်ထောင်ရမည်။ ထို့နောက် မြစ်၊ ချောင်းနှင့် ကန်တို့မှ ယူသော ရေများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် အခြားတစ်စုကို ထားရမည်။

Verse 20

एकाशीतिपदे चान्यान्मण्डपे कलशान् न्यसेत् गन्धोदकाद्यैः सम्पूर्णान् श्रीसूक्तेनाभिमन्त्रयेत्

ရှစ်ဆယ့်တစ်နေရာ၌လည်း မဏ္ဍပအတွင်း ကလသ (ရေခွက်) များကို ထပ်မံတင်ထား၍ အနံ့ရေ စသည်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံစေကာ «သရီ-သုက္တ» ကို ရွတ်ဆို၍ အဘိမန္တရ (မంత్రဖြင့် သန့်စင်ကောင်းချီး) ပြုရမည်။

Verse 21

यवं सिद्धार्थकं गन्धं कुशाग्रं चाक्षतं तथा तिलान् फलं तथा पुष्पमर्घ्यार्थं पूर्वतो न्यसेत्

အর্ঘျ (ရိုသေသောက်ရေ ပူဇော်) အတွက် အရှေ့ဘက်ရှေ့တွင် ယဝ (မုယား/ဘားလီ)၊ စိဒ္ဓာရ္ထက (မုစတာဒ်)၊ အနံ့ပစ္စည်းများ၊ ကုရှမြက်အဖျား၊ အက္ခတ (မကွဲဆန်)၊ တီလ (နှမ်း)၊ သစ်သီးနှင့် ပန်းတို့ကို တင်ထားရမည်။

Verse 22

पद्मं श्यामलतां दूर्वां विष्णुपर्णीं कुशांस्तथा पाद्यार्थं दक्षिणे भागे मधुपर्कं तु दक्षिणे

ပာဒျ (ခြေသန့်ရေ ပူဇော်) အတွက် ညာဘက်တွင် ကြာပန်း၊ ရွှမ်းမလတာ (အစိမ်းမည်း သန့်ရှင်းသော လျှောပင်)၊ ဒူರ್ವာမြက်၊ ဝိෂ္ဏုပရဏီ (ဝိෂ္ဏုနှစ်သက်သော အရွက်/ဆေးပင်) နှင့် ကုရှမြက်တို့ကို တင်ထားရမည်။ ထို့အပြင် မဓုပရ္က (madhuparka) ကိုလည်း ညာဘက်တွင် တင်ထားရမည်။

Verse 23

कक्कोलकं लवङ्गञ्च तथा जातीफलं शुभं उत्तरे ह्य् आचमनाय अग्नौ दूर्वाक्षतान्वितं

ကက္ကောလက (kakkolaka)၊ လဝင်္ဂ (လေးညှင်း) နှင့် မင်္ဂလာရှိသော ဇာတီဖလ (နတ်မက်) တို့ကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် မြောက်ဘက်တွင် အာစမန (ācamana—သန့်စင်ရန် ရေသောက်ခြင်း) အတွက် မီးအနီး၌ ဒူರ್ವာမြက်နှင့် အက္ခတ (မကွဲဆန်) ပါဝင်စေ၍ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 24

पात्रं नीराजनार्थं च तथोद्वर्तनमानिले गन्धपुष्पान्वितं पात्रमैशान्यां पात्रके न्यसेत्

နီရာဇန (မီးအလင်း လှုပ်ဝှေ့ပူဇော်) အတွက် ပാത്ര (အိုး/ခွက်) ကိုလည်းကောင်း၊ ဥဒ္ဝရ္တန (မှုန့်လိမ်းပူဇော်) အတွက် ပാത്രကိုလည်းကောင်း၊ လေဖန် (ပန်ကာ) နှင့် အနံ့ပစ္စည်း၊ ပန်းတို့ပါဝင်သော ပാത്രကိုလည်းကောင်း၊ ပူဇော်ပစ္စည်းပാത്രများအနက် အီရှာန (အရှေ့မြောက်) နေရာ၌ တင်ထားရမည်။

Verse 25

सहदेवां सिंहपुच्छीमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सहदेवां जवां सिंहीमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मधुपर्कन्तु पश्चिमे इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मुरामांसी चामलकं सहदेवां निशादिकं षष्टिदीपान्न्यसेदष्टौ न्यसेन्नीराजनाय च

(စာမူကွဲပြားချက်မှတ်ချက်៖ စာမူအချို့တွင် “sahadevī နှင့် siṃhapucchī” ဟုဖတ်ကြပြီး၊ အချို့တွင် “sahadevī၊ javā နှင့် siṃhī” ဟုဖတ်ကြသည်။ အခြားကွဲပြားချက်တစ်ခုတွင် “madhuparka ကို အနောက်ဘက်တွင်ထားရမည်” ဟုထပ်တိုးထားသည်။) နီရာဇန (မီးအလင်းကို လှုပ်ယမ်းပူဇော်သော) အခမ်းအနားအတွက် မုရာ (ဂုဂ္ဂုလုကဲ့သို့သော အနံ့ရည်) မာṃစီ (ဇတာမာṃစီ) အာမလက (အာမလကီ) သဟဒေဝီ နိသာ နှင့် အခြားဆေးပင်များကို ထားရမည်။ မီးခွက် ၆၀ ကို စီစဉ်ပြီး နီရာဇနအတွက် အထူးမီးခွက် ၈ ခွက်ကို ထပ်မံထားရမည်။

Verse 26

शङ्खं चक्रञ्च श्रीवत्सं कुलिशं पङ्कजादिकं हेमादिपात्रे कृत्वा तु नानावर्णादिपुष्पकं

ရွှေစသည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပန်းကန်/အိုးထဲတွင် သင်္ခ (ခရုခွံ) စက္ကရ (ဝိုင်းလက်နက်) သြီဝတ္ဆ (Śrīvatsa အမှတ်) ကုလိရှ (ဗဇ္ရ) နှင့် ပဒ္မ (ကြာပန်း) စသည့် အမှတ်အသားများကို ထားပြီးနောက် အရောင်မျိုးစုံပန်းများနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများကိုလည်း စီစဉ်ရမည်။