Adhyaya 91
Chapter 91 — विविधमन्त्रादिकथनम् (Teaching of Various Mantras and Related Matters)
အဘိသေက (abhiṣeka) ဆိုင်ရာညွှန်ကြားချက်ကိုပြီးဆုံးပြီးနောက် ဤအဓ್ಯಾಯသည် သာသနာတော်တည်မြဲစေသော နေ့စဉ်ပူဇော်မှုနှင့် ဆက်စပ်စေသည်။ မင်္ဂလာတူရိယာသံများကြားတွင် ပုဂ္ဂိုလ်သည် pañcagavya ဖြင့် ဒေဝတားကို ရေချိုးပေးကာ Śiva၊ Viṣṇu၊ Sūrya နှင့် ဆက်စပ်ဒေဝတားများအား pūjā ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် ရိတုမှ vidyā သို့လှည့်ကာ အမှတ်အသား/မှတ်ချက်ပါ သန့်ရှင်းစာတမ်းကို တိုက်ရိုက်လေ့လာဖတ်ရှုခြင်းအတွက် ကုသိုလ်ကို ကတိပြု၍ ghee နှင့် စန္ဒကူးကဲ့သို့ ပူဇော်ပစ္စည်းများကို သန့်စင်ကာ ဂုဏ်တင်စေသော အလှူအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အကျဉ်းချုပ်နည်းပညာပိုင်းတွင် မန္တရ-ခန့်မှန်း/ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုကို တင်ပြပြီး triad နှင့် tetrad များဖြင့် jīva၊ mūladhātu နှင့် ဗဟုသုတအမျိုးအစားများကို ကုဒ်သတ်မှတ်ကာ အဆုံးအမှတ်နှင့် အလယ်နေရာအလိုက် ကောင်း/မကောင်းရလဒ်ကို ဖတ်ရှုသည်။ နံပါတ်အစုများနှင့် birch-bark ပေါ်ရေးသားမှုများကို ဒေဝမန္တရများဖြင့် သတ်မှတ်ပေးပြီး လိုင်းဆွဲအစီအစဉ်၊ marut/vyoma အမျိုးအစားများပါ ၆၄ မျိုးစနစ်နှင့် မီတာအုပ်စု (samā, hīnā, viṣamā) ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် mantra-śāstra အဖြစ် Tripurā အမည်မန္တရများကို သရနှင့် ka-အက္ခရာစဉ်မှ ထုတ်ယူကာ ဒေဝတားကြီးများအတွက် bīja များ၊ Ravi၊ Īśa၊ Devī၊ Viṣṇu တို့အတွက် တစ်စက်ဝိုင်းလျှင် japa/maṇḍala ၃၆၀ ကြိမ် စည်းကမ်းကို သင်ကြားပြီး ဓ്യာနနှင့် ဂုရုဦးဆောင် dīkṣā ဖြင့် Vāstu-pratiṣṭhā အာဏာကို īśāna-kalpa မန္တရကျင့်စဉ်နှင့် ပေါင်းစည်းစေသည်။
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अभिषेकादिकथनं नाम नवतितमो ऽध्यायः अथैकनवतितमो ऽध्यायः विविधमन्त्रादिकथनं ईश्वर उवाच अभिषिक्तः शिवं विष्णुं पूजयेद्भास्करादिकान् शङ्खभेर्यादिनिर्घोषैः स्नापयेत् पञ्चगव्यकैः
ဤသို့ အာဂ္နိပုရာဏ၌ “အဘိသေကနှင့် ဆက်စပ်သော ရိတုများ၏ ဖော်ပြချက်” ဟူသော ကိုးဆယ်မြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။ ယခု တစ်ကိုးဆယ်မြောက် အခန်း “မန်တရမျိုးစုံနှင့် ဆက်စပ်သော အကြောင်းအရာများ၏ သင်ကြားချက်” စတင်၏။ ဣश्वरက မိန့်တော်မူသည်– “အဘိသေက ပြုလုပ်ပြီးနောက် ရှိဝနှင့် ဝိෂ္ဏုကို ပူဇော်ရမည်၊ ထို့ပြင် စူရျ (နေမင်း) နှင့် အခြား ဒေဝတားတို့ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ သံခွံ၊ ဘေရီ (ကက်တယ်ဒရမ်) စသည့် တူရိယာသံများ ကြွေးကြော်နေစဉ် ပဉ္စဂဝျ (နွား၏ ထုတ်ကုန်ငါးမျိုး) ဖြင့် ဒေဝရုပ်ကို ရေချိုးစေရာ၏။”
Verse 2
स्वयं वीक्ष्येति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः यो देवान्देवलोकं स याति स्वकुलमुद्धरन् वर्षकोटिसहस्रेषु यत् पापं स्मुपार्जितं
ကိုယ်တိုင် မြင်တွေ့၍ အမှတ်အသား/မှတ်ချက်ပါ စာအုပ်မှ ဖတ်ရွတ်သူသည် ဒေဝလောကသို့ ရောက်ပြီး၊ မိမိမျိုးရိုးကို မြှောက်တင်ကာ နှစ်ကောဋိသောင်းများစွာအတွင်း စုဆောင်းလာသော အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်၏။
Verse 3
घृताभ्यङ्गेन देवानां भस्मीभवति पावके आढकेन घृताद्यैश् च देवान् स्नाप्य सुरो भवेत्
ဒေဝတားတို့ကို ဂီ (ghee) ဖြင့် လိမ်းပွတ်လျှင် အလှူသည် သန့်ရှင်းသော မီးထဲ၌ ပြာဖြစ်သွား၏။ ထို့ပြင် ဂီနှင့် အလားတူ အရာများကို āḍhaka တိုင်းတာပမာဏဖြင့် ဒေဝတားတို့ကို ရေချိုးပေးလျှင် ဒေဝ (ဘုရားသဘော) ဖြစ်လာနိုင်၏။
Verse 4
चन्दनेनानुलिप्याथ गन्धाद्यैः पूजयेत्तथा अल्पायासनं स्तुतिभिस्तुता देवास्तु सर्वदा
ထို့နောက် စန္ဒန (sandalpaste) ဖြင့် လိမ်းပွတ်ကာ အနံ့သာနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့်လည်း ထိုနည်းတူ ပူဇော်ရမည်။ ရိုးရှင်းသော အာသန (ထိုင်ခုံ) နှင့် စတုတိ (ချီးမွမ်းသီချင်း) များဖြင့် ချီးမွမ်းလျက်ရှိသော ဒေဝတားတို့သည် အစဉ်အမြဲ ကောင်းချီးပေး၍ တည်ရှိပါစေ။
Verse 5
अतीतानागतज्ञानमन्त्रधीभुक्तिमुक्तिदाः गृहीत्वा प्रश्नसूक्ष्मार्णे हृते द्वाभ्यां शुभाशुभं
မေးမြန်း၍ဗေဒင်ခန့်မှန်းသည့် “သိမ်မွေ့သောသမုဒ္ဒရာ” အတွင်း၌ (ဤသင်ခန်းစာများကို) ခံယူပြီးနောက် နည်းလမ်းနှစ်ရပ်ဖြင့် မင်္ဂလာနှင့် အမင်္ဂလာကို သိမြင်နိုင်သည်—အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ကို သိစေသော ဉာဏ်၊ မန္တရအာနိသင်ဖြင့် ထွန်းလင်းသော ဉာဏ်မြင်၊ လောကီခံစားမှုနှင့် မောက္ခကို ပေးသည့် သင်ခန်းစာများဖြစ်သည်။
Verse 6
त्रिभिर्जीवो मूलधातुश् चतुर्भिर्ब्राह्मणादिधीः यञ्चादौ भूततत्त्वादि शेषे चैवं जपादिकं
သုံး (အသံအပိုင်း) ဖြင့် “ဇီဝ” (အသက်ရှိသောအတ္တ) ကို ညွှန်ပြ၍ လေး ဖြင့် “မူလဓာတု” (အခြေခံဓာတ်/မူလအခြေ) ကို ညွှန်ပြသည်။ လေး (ထပ်မံ) ဖြင့် “ဗြာဟ္မဏ” မှစသော ဝေဒ/ရှာස්တရ ဉာဏ်သိမြင်မှုများကို ညွှန်ပြသည်။ အစပိုင်းတွင် “ဘူတ-တတ္တဝ” စသည့် သဘောတရားများကို သင်ကြားပြီး ကျန်ပိုင်းတွင် ဤနည်းအတိုင်း ဇပ (japa) နှင့် ဆက်စပ်ကျင့်စဉ်များကို ဖော်ပြသည်။
Verse 7
एकत्रिकातित्रिकान्ते पदे द्विपमकान्तके अशुभं मध्यमं मध्येष्विन्द्रस्त्रिषु नृपः शुभः
တစ်ထရီယဒ်၏ အဆုံး သို့မဟုတ် သုံးထရီယဒ်၏ အဆုံး၌လည်းကောင်း၊ ခြေလှမ်းအစဉ် (pada) ထဲရှိ ဒုတိယအတွဲ၏ အဆုံး၌လည်းကောင်း အကျိုးရလဒ်သည် အမင်္ဂလာဖြစ်သည်။ အလယ်နေရာများတွင် အလယ်အလတ်ဖြစ်ပြီး၊ အလယ်ဗဟိုနေရာများတွင် “ဣန္ဒြ” (အလွန်ကောင်းမြတ်) ဖြစ်သည်။ သုံးစုများတွင် “နృပ” (မင်း) သည် မင်္ဂလာဖြစ်သည်။
Verse 8
सङ्ख्यावृन्दे जीविताब्दं यमो ऽब्ददशहा ध्रुवं सूर्येभास्येशदुर्गाश्रीविष्णुमन्त्रैर् लिखेत् कजे
ကိန်းဂဏန်းအစုအဝေးထဲတွင် “jīvitābda” (အသက်နှစ်), “yama” (သေခြင်း), “abdadaśahā” (ဆယ်နှစ်ဖျက်ဆီးသူ), “dhruva” (တည်ငြိမ်/မြောက်ကြယ်) ဟူသော စကားလုံးများကို ရေးထိုးရမည်။ ထို့နောက် စူရျ၊ ဘာஸ్కရ၊ ဣရှ (ရှီဝ), ဒုರ್ಗာ, ශ්ရီ, နှင့် ဗိෂ္ဏု မန္တရများဖြင့် ဘီရ်ချ်အခေါက်ပေါ်တွင် စာရေး/ထိုးရေးရမည်။
Verse 9
कठिन्या जप्तया स्पृष्टे गोमूत्राकृतिरेखया आरभ्यैकं त्रिकं यावत्त्रिचतुष्कावसानकं
“ကဋ္ဌိနီ” မန္တရကို စနစ်တကျ ဇပပြီး ထိတွေ့စေပြီးနောက် “နွားဆီး” ကွေးမျဉ်းပုံစံဖြင့် မျဉ်းရေးဆွဲခြင်းကို စတင်ရမည်။ တစ်ချက်တည်းမှ စ၍ ထို့နောက် သုံးစုလိုက် ဆက်လက်လုပ်ကာ နောက်ဆုံးတွင် သုံးစုနှင့် လေးစုဖြင့် အစဉ်အဆုံးသတ်စေသည်။
Verse 10
मरुद् व्योम मरुद्वीजैश् चतुःषष्टिपदे तथा अक्षाणां पतनात् स्पर्शाद्विषमादौ शुभादिकं
အမျိုးအစား ၆၄ မျိုးပါသော စနစ်၌ «မာရုတ်» (လေ)၊ «ဗျိုးမ» (ကောင်းကင်) နှင့် «မာရုတ်-ဘီဇ» (လေ၏ မျိုးစေ့) ဟူ၍လည်း ခွဲထားပြီး၊ အက္ခာ (အန်စာ) များ၏ ကျခြင်းနှင့် ထိတွေ့ခြင်းအပေါ် မူတည်ကာ မကောင်းသော (ဗိသမ) ရလဒ်များမှ စ၍ မင်္ဂလာကောင်းခြင်း စသည့် အကျိုးအနာဂတ်ကို ခန့်မှန်းသတ်မှတ်သည်။
Verse 11
एकत्रिकादिमारभ्य अन्ते चाष्टत्रिकं तथा ध्वजाद्यायाः समा हीना विषमाः शोभनादिदाः
«ဧက-တြိက» အုပ်စုမှ စ၍ «အဋ္ဌ-တြိက» အုပ်စုအထိ အဆုံးသတ်သကဲ့သို့၊ ဓွဇ (Dhvaja) မှ စတင်သော ချန်ဒသ် (metres) များသည် သုံးမျိုးဖြစ်သည်—စမာ (ညီမျှ), ဟီနာ (လျော့နည်း), နှင့် ဗိသမာ (မညီမမျှ) — «ရှိုဘနာ» အတန်းမှ စ၍ အစဉ်လိုက် ဖြစ်သည်။
Verse 12
आइपल्लवितैः काद्यैः षोडशस्वरपूर्वगैः आद्यैस्तैः सस्वरैः काद्यैस्त्रिपुरानाममन्त्रकाः
တရိပုရာ၏ နာမမန်တရဖော်မြူလာများသည် က-ဝဂ္ဂ (ka-စီးရီး) သရအက္ခရာများမှ ဖွဲ့စည်းပြီး၊ ‘ai’ သရဖြင့် ပွင့်လင်းတိုးချဲ့ထားကာ၊ ဆယ့်ခြောက်သရများကို ရှေ့တန်းထားသည်—ဆိုလိုသည်မှာ သရပါဝင်သည့် က-စီးရီး၏ အစပိုင်း သရ-ယုဂ္မ အက္ခရာများဖြစ်သည်။
Verse 13
ह्रीं वीजाः प्रणवाद्याःस्पुर् नमो ऽन्ता यत्र पूजने मन्त्रा विंशतिसाहस्राः शतं षष्ठ्यधिकं ततः
ဘီဇ (seed-syllable) များသည် ပရဏဝ (Oṃ) ကို ဦးဆောင်ထားပြီး တောက်ပထွန်းလင်းသည်။ ပူဇော်ရာတွင် အဆုံးသတ်သည်မှာ «နမဟ်» (namaḥ) ဟူသော နမಸ್ಕာရဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ အသုံးပြုသော မန္တရများသည် ၂၀,၀၀၀ ရှိပြီး ထို့အပြင် ၁၆၀ ထပ်မံရှိသည်။
Verse 14
शोभनादिकाः इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः आं ह्रीं मन्त्राः सरस्वत्याश् चण्डिकायास्तथैव च तथा गौर्याश् च दुर्गाया आं श्रीं मन्त्राः श्रियस् तथा
«ရှိုဘနာဒိကာḥ» ဟူ၍ အမှတ်အသားပါ စာမူတွင် ဖတ်ရသည်။ ဘီဇမန္တရ «အာံ» (āṃ) နှင့် «ဟရီံ» (hrīṃ) သည် စရಸ್ವတီနှင့် ထို့အတူ ခဏ္ဍိကာ၏ အတွက်ဖြစ်သည်။ ဂေါရီနှင့် ဒုರ್ಗာအတွက်မူ «အာံ» နှင့် «ရှရီံ» (śrīṃ) ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနည်းတူပင် သရီ (လက္ခ္မီ) အတွက်လည်း ဖြစ်သည်။
Verse 15
तथाक्षौं क्रौं मन्त्राः सूर्यस्य आं हौं मन्त्राःशिवस्य च आं गं मन्त्रा गणेशस्य आं मन्त्राश् च तथा हरेः
ထို့အတူ စူရျ (Sūrya) ၏ မန္တရများမှာ «kṣauṃ» နှင့် «krauṃ» ဖြစ်၏။ ရှိဝ (Śiva) ၏ မန္တရများမှာ «āṃ» နှင့် «hauṃ» ဖြစ်၏။ ဂဏေရှ (Gaṇeśa) ၏ မန္တရမှာ «āṃ gaṃ» ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ဟရီ (Viṣṇu) ၏ မန္တရမှာ «āṃ» ဖြစ်၏။
Verse 16
शतार्धैकाधिकैः काद्यैस् तथा षोडशभिः खरैः काद्यैस्तैः सस्वरैसाद्यैः कान्तैर् मन्त्रास् तथाखिलाः
မန္တရအားလုံးသည် အပြည့်အစုံအားဖြင့် «ka» စီးရီးနှင့် အခြားဗျည်းအက္ခရာများမှ ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ အက္ခရာကို တစ်ဝက်စီရေတွက်လျှင် တစ်ရာတစ်လုံး (၁၀၁) ဖြစ်ကာ၊ ထို့ပြင် သရ ၁၆ လုံးနှင့်လည်း ပေါင်းစည်းထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ «ka» ဖြင့်အစပြုသော ဗျည်းများကို သရများဖြင့် ပြည့်စုံစေ၍ «a» ဖြင့်အစပြုသည့် သရစဉ်နှင့်တကွ ဖြစ်သည်။
Verse 17
रवीशदेवीविष्णूनां स्वाब्धिदेवेन्द्रवर्तनात् शतत्रयं षष्ट्यधिकं प्रत्येकं मण्डलं क्रमात् अभिषिक्तो जपेद् ध्यायेच्छिष्यादीन् दीक्षयेद्गुरुः
ရဝိ (နေမင်း)၊ ဣရှ (Śiva)၊ ဒေဝီ နှင့် ဗိရှ္ဏု တို့အတွက် မိမိ၏ «svābdhi» (ကိုယ်ပိုင်အိုရှင်/သမုဒ္ဒရာ)၊ ဒေဝတာနှင့် ဣန္ဒြာ၏ လှည့်ပတ်စဉ်အတိုင်း လိုက်နာ၍ မဏ္ဍလ တစ်ခုချင်းစီကို အစဉ်လိုက် ၃၆၀ ကြိမ် ဂျပ (japa) ဖြင့် ပြည့်စုံစေရမည်။ အဘိသေက (abhiṣeka) ဖြင့် သန့်စင်အပ်နှံပြီးနောက် ဂျပနှင့် ဓျာန (dhyāna) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဂုရုသည် သင်္ချာတော် (dīkṣā) ကို သစ္စာတော်သား (ရှစ်ရှ) များနှင့် အခြားသူများအား ပေးအပ်ရမည်။
Frequently Asked Questions
Post-abhiṣeka worship: pūjā of Śiva and Viṣṇu (with Sūrya and others), accompanied by conch and drum sounds, and a pañcagavya bath for the deity as a purification and consecratory continuation.
It treats consecration as the gateway to mantra-technology: after ritual bathing and upacāras, it systematizes bīja-mantras, phonemic construction rules, divinatory number schemes, and fixed japa/maṇḍala counts under guru-led dīkṣā—binding temple-rite authority to Īśāna-oriented mantra discipline.
Sarasvatī and Caṇḍikā (āṃ, hrīṃ), Gaurī and Durgā (āṃ, śrīṃ), Śrī/Lakṣmī (āṃ, śrīṃ), Sūrya (kṣauṃ, krauṃ), Śiva (āṃ, hauṃ), Gaṇeśa (āṃ gaṃ), and Hari/Viṣṇu (āṃ).
It prescribes 360 recitations per maṇḍala, in due order, for Ravi (Sun), Īśa (Śiva), Devī, and Viṣṇu, integrated with meditation and the guru’s initiation of disciples.