Mandala 5

Sukta 1

Sukta 5.1

এই সূক্তত প্ৰভাতত অগ্নিক জাগ্ৰত কৰা হয়—গৃহস্থ আৰু যজ্ঞীয় অগ্নি ৰূপে; যাৰ জিহ্বাসমূহ ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু যাৰ দীপ্তি স্বৰ্গলৈ ধাৱিত হয়। তেওঁক প্ৰেৰিত হোতৃ বুলি প্ৰশংসা কৰা হয়—যিয়ে ঋতক ধৰি ৰাখে, দ্যাৱা-পৃথিৱীক বিস্তাৰ কৰে, আৰু ঘৃতৰ দ্বাৰা সদায় শুদ্ধ কৰা হয়; যাতে উপাসকৰ স্তোত্ৰ তেওঁৰ ভিতৰত প্ৰতিষ্ঠিত হৈ বিস্তৃত, সুবৰ্ণ আলোক হৈ পৰে।

12 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 5.1) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 2

Sukta 5.2

এই সূক্তত অগ্নিক গোপন হৈও সদায় প্ৰকাশমান অগ্নিৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—গোপন ঠাইত শিশু যেন লুকাই থাকে, কিন্তু মানুহৰ কৰ্ম আৰু যজ্ঞত স্পষ্টভাৱে দেখা যায়। ইয়াত অগ্নিক জ্ঞানী হোতৃ বুলি আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে শুনঃশেপৰ দৰে বন্ধনৰ পৰা জীৱসমূহক মুক্ত কৰে আৰু যি উপাসকে পবিত্ৰ আসন সাজি আহুতি অৰ্পণ কৰে, তাক ৰক্ষা, শান্তি আৰু নিৰাপদ বাসস্থান দান কৰে।

12 mantras | Rishi: Atri (traditional attribution for RV 5.2) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 3

Sukta 5.3

এই সূক্তত অগ্নিক বহুমুখী দিৱ্য শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি প্ৰজ্বলিত হ’লে বৰুণৰ সাৰ্বভৌম ঋত-নিয়ম, মিত্ৰৰ সামঞ্জস্য, আৰু ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী পৰাক্ৰমক দেহত ধাৰণ কৰে। উপাসকক দোষ/পাপবোধ, শত্রুতাপূৰ্ণ বাক্য, আৰু গোপন বা প্ৰকাশ্য অনিষ্টৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে; তেওঁ শাপসমূহ আঁতৰাই দিয়ে আৰু সঠিক গতি (য়াম) পুনঃ স্থাপন কৰি বসু—সদ্‌গুণ আৰু সমৃদ্ধি—দিশে আগবঢ়াই নিয়ে।

12 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 5.3) | Devata: Agni (as embodying Varuṇa, Mitra, Indra)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 4

Sukta 5.4

এই আত্রেয় পৰম্পৰাৰ সূক্তত অগ্নিক বসুপতি (ধন-সম্পদৰ অধিপতি) আৰু যজ্ঞৰ ওপৰত অধিষ্ঠিত ৰাজশক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; অধ্বৰাত আনন্দেৰে তেওঁক আহ্বান কৰা হয়। সূক্তটোৱে অগ্নিক অনুৰোধ কৰে যাতে তেওঁ বাজ (বিজয়ী শক্তি আৰু প্ৰাচুৰ্য) তীব্ৰ কৰে, মানৱীয় সংঘাতসমূহৰ মাজত জয় নিশ্চিত কৰে, আৰু উপাসকৰ ভিতৰত ‘স্যোন লোক’ (সুখদ লোক-কক্ষ) সহ বিস্তৃত সমৃদ্ধি—পুত্ৰ, বল, গোধন, আৰু কল্যাণ—প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

9 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.4) | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical verification)

Sukta 5

Sukta 5.5

এই সূক্তত ঘৃত (স্পষ্ট মাখন)ৰে অগ্নি জাতবেদসক প্ৰজ্বলিত কৰি, তেওঁক দীপ্তিমান জ্ঞানী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি হৱি বহন কৰে আৰু যজমানৰ জীৱনত ঋত (সঠিক বিধান/সত্য-শৃঙ্খলা) জাগ্ৰত কৰে। হৱি অৰ্পণৰ স্পষ্ট ক্ৰিয়াৰ পৰা সূক্তটি অধিক বিস্তৃত বিশ্ব-সামঞ্জস্যলৈ আগবাঢ়ে—বিশেষকৈ ৰাতি আৰু উষাৰ ছন্দক ‘ঋতৰ মাতৃ’ বুলি কোৱা হৈছে—আৰু শেষত স্বাহা-সূত্ৰসমূহে অৰ্পণক বহু দেৱতাৰ ওচৰলৈ, আৰু অন্তত সকলো দেৱতাৰ ওচৰলৈ বিস্তাৰ কৰে।

11 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (RV 5.5) | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 6

Sukta 5.6

এই সূক্তত অগ্নিক সত্য ‘গৃহ’ (অস্তম্) আৰু ধন-নিধি বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাৰ ফালে সকলো পোষক শক্তি, দ্ৰুত উৰ্জা আৰু বিজয়ী বল স্বাভাৱিকভাৱে ধাৱিত হয়। যজ্ঞৰ ভিতৰত সেই শক্তিসমূহক চালিত আৰু প্ৰজ্বলিত কৰিবলৈ, আৰু গায়কসকললৈ নিৰন্তৰ বৃদ্ধি (ইষ্) আনিবলৈ—বিশেষকৈ বীৰ-শক্তি আৰু অশ্ব-সদৃশ ত্বৰিত গতি—অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

10 mantras | Devata: Agni

Sukta 7

Sukta 5.7

এই সূক্তত অগ্নিক মানুহৰ মাজত সৰ্বাধিক শক্তিশালী আৰু সৰ্বাধিক কাম্য দেৱশক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে। উপাসকসকলক নিজৰ ইষ্ (ইচ্ছা/সংকল্প) আৰু স্তোম (স্তৱ/প্ৰশংসা) একেলগ কৰি যজ্ঞক সঠিক দিশে নিবদ্ধ কৰিবলৈ উদ্দীপিত কৰা হয়। অগ্নিক সকলোৰে প্ৰতিষ্ঠাপক, মাধুৰ্য আৰু বিস্তৃত সমৃদ্ধিৰ আননীয়া, আৰু যাৰ বলত বৈৰী দস্যু-শক্তিসমূহ পৰাভূত হয় আৰু সত্য শক্তি লাভ কৰা যায় বুলি স্তৱ কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify per anukramaṇī for RV 5.7) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh uncertain (verse length suggests non-Triṣṭubh; requires metrical verification)

Sukta 8

Sukta 5.8

এই সূক্তত ঋতৰ অন্বেষীসকলে জ্বলাই তোলা চিৰ-প্ৰাচীন অগ্নিক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ দীপ্তিমান গৃহপতি, যিয়ে শৃঙ্খলা স্থাপন কৰে আৰু যজ্ঞ-উপাসনা বহন কৰে। গায়কসকলৰ নমস্কাৰ গ্ৰহণ কৰিবলৈ, উজ্জ্বল ইন্ধনেৰে প্ৰজ্বলিত হৈ উঠিবলৈ, আৰু নিজৰ বর্ধমান শক্তিৰে মৰ্ত্যক পাৰ্থিৱ বাধা অতিক্ৰম কৰাবলৈ অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

7 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.8) | Devata: Agni

Chandas: Jagati (likely for RV 5.8.1–2; verify by syllable count in critical edition)

Sukta 9

Sukta 5.9

এই সূক্তত জাতবেদস অগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে—সৰ্বজ্ঞ অগ্নি, যিয়ে আহুতি গ্ৰহণ কৰি মানুহৰ যজ্ঞপথেৰে সেইবোৰ দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰে। ইয়াত অগ্নিৰ উপকাৰী পথপ্ৰদৰ্শন আৰু ধন-দাতা শক্তিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে, লগতে অনিয়ন্ত্ৰিত হ’লে তেওঁক বশ কৰা কঠিন আৰু ভস্মকাৰী শক্তি থাকিব পাৰে বুলিও স্বীকাৰ কৰা হৈছে। প্ৰাৰ্থনাৰ অন্তত সংঘাতত বিজয়ী সমৃদ্ধি, বৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষাৰ বাবে অনুৰোধ কৰা হয়।

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (probable for 5.9) | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (uncertain from single verse; requires scan of full hymn 5.9)

Sukta 10

Sukta 5.10

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত অগ্নি-পুৰোহিতক “ওজিষ্ঠ দ্যুম্ন”—সৰ্বাধিক দীপ্তিমান শক্তি—আনিবলৈ আৰু বিজয়, ধন আৰু বল (ৱাজ)লৈ মুকলি পথ স্থাপন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। যিসকলৰ প্ৰেৰিত বাক্য অগ্নিক অলংকৃত কৰে আৰু অন্তৰ্দাহ/উদ্যম (শুষ্ম)ৰ জৰিয়তে বিস্তৃত যশ জাগ্ৰত কৰে, তেওঁলোকক ই প্ৰশংসা কৰে; শেষত অগ্নিক অঙ্গিৰস আৰু হোতৃ ৰূপে আহ্বান কৰি, সংঘাতৰ মাজতো সৰ্বজয়ী ধন-সম্পদ আৰু বৃদ্ধি দান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে।

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 11

Sukta 5.11

অগ্নিক উদ্দেশ্য এই সৰু সূক্তত তেওঁক জনসাধাৰণৰ জাগ্ৰত ৰক্ষক আৰু ভাৰতাসকলক সঠিক পথত আগবঢ়োৱা দীপ্তিমান পৌৰোহিত্য-শক্তি হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। ইয়াত অগ্নিৰ সাৰ্বজনীন উপস্থিতি—“প্ৰত্যেক ঘৰতে”—উল্লেখ কৰি জোৰ দিয়া হৈছে; তেওঁ দেৱদূত আৰু হৱি-বাহক ৰূপে কৰ্ম কৰে; আৰু অঙ্গিৰসসকলে মথন কৰি লুকাই থকা অগ্নিক উলিয়াই আনি প্ৰাচীন কালতে তেওঁক আৱিষ্কাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

6 mantras | Devata: Agni

Sukta 12

Sukta 5.12

অগ্নিক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ঋষিয়ে নিজৰ “ভালদৰে শোধিত” বাক্যক আহুতি ৰূপে আগবঢ়াইছে। তেওঁ অগ্নিক বিস্তৃত, ঋত-বাহক বৃষভ (বৃষণ) বুলি প্ৰশংসা কৰে, যিয়ে যজ্ঞত ঋতক স্থাপন কৰি ৰক্ষা কৰে। স্তোত্ৰখনে সুধে—বৈৰী শক্তিসমূহক কোনে বান্ধে, অসত্যৰ পৰা অগ্নিৰ ভাগক কোনে পাহৰা দিয়ে, আৰু “বাক্/শব্দ”ক কোনে সুৰক্ষিত ৰাখে—ইয়াৰ ইঙ্গিত এই যে সঠিক নিয়মে সম্পন্ন যজ্ঞ, সংযত বাক্য আৰু দেৱীয় ৰক্ষণ একেলগে উপাসকৰ বাবে বিজয় আৰু স্থিৰ নিবাস নিশ্চিত কৰে।

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 5.12) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 13

Sukta 5.13

অত্ৰিৰ এই সৰু অগ্নি-সূক্তত অগ্নিক গীতৰ দ্বাৰা জাগ্ৰত হোৱা, নিৰ্বাচিত হোতৃ বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে যজ্ঞক বিস্তৃত আৰু ফলপ্ৰসূ কৰে। ইয়াত বাৰে বাৰে স্তৱ (অৰ্চ্-)ক অগ্নি জ্বলাই তোলা, ৰক্ষা, আৰু “বহুৰঙীয়া” সমৃদ্ধিক ওচৰলৈ টানি অনাৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে; অগ্নিক যজ্ঞৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, যিয়ে দেৱতাসকলক ক্ৰিয়ালৈ একত্ৰ কৰে।

6 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (attribution for RV 5.13 generally) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable for this short 3-pāda verse)

Sukta 14

Sukta 5.14

অত্ৰিৰ এই সংক্ষিপ্ত অগ্নি-সূক্তত স্তৱ আৰু ইন্ধন যোগে অগ্নিক জাগ্ৰত হ’বলৈ আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে তেওঁ যজমানৰ আহুতি দেৱসভার মাজলৈ বহন কৰে। অগ্নিক নৱজাত পোহৰ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি অন্ধকাৰ আৰু বৈৰী শক্তিক জয় কৰি ‘গৰু/ৰশ্মি’, জল, আৰু দীপ্তিমান স্বৰ্গক পুনৰ উদ্ধাৰ কৰে; আৰু ঘৃত, স্তোত্ৰ, আৰু সৎ-অভিপ্ৰায়ে তেওঁ অধিক বলৱান হয়।

6 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (attribution for RV 5.14 generally) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable)

Sukta 15

Sukta 5.15

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত অগ্নিদেৱক জ্ঞানী, প্ৰাচীন ঋষি আৰু ধন-সমৃদ্ধি তথা স্থিৰতাৰ আধাৰ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; ঘৃতৰে প্ৰজ্বলিত আৰু শোধিত। যজ্ঞচক্ৰত তেওঁ সদায় নৱজন্ম লাভ কৰা, বৈৰিতা দূৰ কৰি দিয়া এক ভয়ংকৰ ৰক্ষক ৰূপে প্ৰকাশ পায়; আৰু গুহাত লুকাই থকা ‘গুহাৰ পদচিহ্ন’ ৰূপে, যিয়ে মহা প্ৰাচুৰ্য জাগ্ৰত কৰে আৰু অত্রিক অন্ধকাৰ পাৰ কৰাই আনে।

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 16

Sukta 5.16

এই সৰু বসিষ্ঠ-সূক্তত অগ্নিক দীপ্তিমান, সদায় বৃদ্ধি পোৱা শিখা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; মৰ্ত্যসকলে তেওঁক বিশ্বাসযোগ্য বন্ধু আৰু পথপ্ৰদৰ্শক বুলি “আগত” স্থাপন কৰে। সূক্তখনে অগ্নিক সমাজৰ বাবে শক্তি সঞ্চয় কৰিবলৈ, সংঘাতত ৰক্ষা কৰিবলৈ, আৰু vārya (ইচ্ছিত সমৃদ্ধি) আনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে, যাতে svasti (কল্যাণ-মঙ্গল)ৰ এক সুৰক্ষিত আশ্ৰয় স্থাপন হয়।

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 17

Sukta 5.17

বসিষ্ঠৰ এই সৰু অগ্নি-সূক্তত সু-নিৰ্মিত যজ্ঞৰ জৰিয়তে মৰ্ত্য উপাসকক “অধিক শক্তিশালী” দিৱ্য সহায়কৰ ওচৰলৈ টানি আনা হয়; অগ্নিক ৰক্ষক, পথপ্ৰদৰ্শক আৰু বৃদ্ধি-কৰ্তা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হয়। অগ্নি দীপ্তিময়, বিশ্বজনীন চিত্ৰকল্পত উদ্ভাসিত—শিখাৰে আৱৃত, প্ৰেৰিত বাক্যদ্বাৰা চালিত—আৰু কবিয়ে তেওঁক কাম্য মঙ্গল ৰক্ষা কৰিবলৈ, কল্যাণ-সুখ দিবলৈ, আৰু সংঘাতত বলৰ বাবে অধিক জ্বলি উঠিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Sukta 18

Sukta 5.18

এই সৰু সূক্তত প্ৰভাতত অগ্নিক ‘অতিথি’—দিব্য অতিথি ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; অগ্নি অগ্নিহোত্ৰ আৰু আহুতিৰ জৰিয়তে মানৱ গৃহত আদৰণীয় হৈ প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁক অমৰ বুলি আহ্বান কৰা হৈছে—যি মৰ্ত্যৰ আহুতিত আনন্দ পায়, ৰথৰ দৰে অক্ষত হৈ আগবাঢ়ে, আৰু দানশীল পৃষ্ঠপোষকসকলৰ যশ আৰু সমৃদ্ধি বৃদ্ধি কৰে।

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Book 5 attribution) | Devata: Agni (as Atithi, the Guest)

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Sukta 19

Sukta 5.19

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত মাতৃৰ ভিতৰত লুকাই থকা অগ্নিৰ গোপন জন্মৰ ধ্যান কৰা হৈছে—আৱৰণৰ মাজত গোপন হৈ থকা অগ্নি পাছত স্পষ্ট ৰূপে প্ৰকাশ পায়। ই অগ্নিৰ দীপ্তিময়, প্ৰাণসঞ্চাৰক শক্তিক প্ৰশংসা কৰে, যিয়ে জনসমাজ আৰু সমৃদ্ধি বৃদ্ধি কৰে; আৰু বতাহ আৰু ছাইৰ সৈতে গতি কৰা ৰশ্মি/শিখাৰ দৰে তেওঁৰ চঞ্চল ক্ৰীড়াক স্মৰণ কৰায়, কাৰ্যৰ বাবে তেওঁৰ শক্তিসমূহক ধাৰ দি তীক্ষ্ণ কৰি তোলে।

5 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (traditional attribution for much of Mandala 5; exact verse-level attribution may vary by recension) | Devata: Agni (esoteric birth of Agni in the Mother; common Vedic theme: Agni born in waters/wood/earth)

Chandas: Tristubh (probable)

Sukta 20

Sukta 5.20

অত্ৰি ঋষিসকলৰ এই সংক্ষিপ্ত অগ্নি-সূক্তত অগ্নিক সঁচাকৈ “শুনিবলৈ যোগ্য” আৰু দেৱসকলৰ সৈতে সঙ্গত ধনৰ দাতা হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে। অগ্নিক হোতৃ হিচাপে বাছি লোৱা হয়—প্ৰাচীন, যজ্ঞত অগ্ৰগণ্য—যিয়ে দক্ষ (যথাযথ কৌশল/বিবেচনাশক্তি) সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু উপাসকক ঋত-ভিত্তিক সমৃদ্ধি, পোহৰ (গৰু/কিৰণ), আৰু বীৰবললৈ আগুৱাই নিয়ে।

4 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Agni

Chandas: Gayatri (probable for RV 5.20.1; exact syllable-count not computed here)

Sukta 21

Sukta 5.21

এই সংক্ষিপ্ত অগ্নি-সূক্তত অগ্নিক “মানুষৰ দৰে” (manuṣvat) আহ্বান কৰা হৈছে; যজ্ঞৰ জুইক যথাযথভাৱে স্থাপন কৰি প্ৰজ্বলিত কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, যাতে তেওঁ দেৱতাসকললৈ পূজা-বন্দনা বহন কৰিব পাৰে। অগ্নিক সকলো দেৱতাৰ একমত পছন্দৰ দূত (dūta) বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে, আৰু তেওঁক উজ্জ্বলকৈ জ্বলি উঠিবলৈ আৰু “ঋতৰ গৰ্ভ”ত—বৃদ্ধি আৰু সমৃদ্ধি ধাৰণ কৰা শৃঙ্খলিত সত্যত—নিজ আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।

4 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Agni

Chandas: Gayatri (probable; short 3-pāda structure typical of many Agni invocations—verify in critical edition)

Sukta 22

Sukta 5.22

এই সৰু আত্রি-সূক্তত অগ্নিক শুদ্ধিকাৰী শিখা আৰু যজ্ঞৰ প্ৰিয় হোতৃ হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু কবিসকলৰ প্ৰেৰিত বাক্য তেওঁ চিনাকি কৰি গ্ৰহণ কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত অগ্নিক বিচক্ষণ মনসহ নিৰ্বাচিত দিৱ্য ৰক্ষক ৰূপে দেখুওৱা হৈছে, আৰু আত্রি বংশক সেইসকল বুলি উজ্জ্বল কৰা হৈছে যিসকলে স্তোম আৰু গীৰাৰ দ্বাৰা অগ্নিক “বঢ়ায়” আৰু অলংকৃত কৰে। উদ্দেশ্য লিটাৰ্জিকাল আৰু ভক্তিময়: অগ্নিৰ উপস্থিতি প্ৰজ্বলিত কৰা, তেওঁৰ সহায় নিশ্চিত কৰা, আৰু তেওঁৰ দীপ্ত পথপ্ৰদৰ্শনত যজ্ঞ সঠিকভাৱে আগবাঢ়ি যোৱাটো নিশ্চিত কৰা।

4 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (explicitly referenced atri-vat; hymn in Atri collection) | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)

Sukta 23

Sukta 5.23

এই সৰু অগ্নি-সূক্তত অগ্নিদেৱতাক ‘সহন্তম’—শত্ৰুবলৰ বিৰুদ্ধে আগবাঢ়ি যোৱা সৰ্বাধিক বিজয়ী, দীপ্তিময় ধন (ৰয়ি, দ্যুম্ন) আনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত অগ্নিক সকলো জনগোষ্ঠীয়ে বিচৰা প্ৰিয় হোতৃ ৰূপে উপস্থাপন কৰা হৈছে, আৰু শেষত উপাসকসকলৰ গৃহত অগ্নিয়ে উজ্জ্বলকৈ জ্বলি উঠি সমৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষা দান কৰিবলৈ সোজা অনুৰোধ কৰা হৈছে।

4 mantras | Devata: Agni

Sukta 24

Sukta 5.24

এই সংক্ষিপ্ত অগ্নি-সূক্তটো এটা ৰক্ষাৰ প্ৰাৰ্থনা। কবিয়ে উপাসকসকলৰ বাবে অগ্নিক সৰ্বাধিক নিকট উপস্থিতি (অন্তম) আৰু দৃঢ় আশ্ৰয়/ৰক্ষাকবচ (বৰূথ্য) হ’বলৈ অনুৰোধ কৰে। অগ্নিক জাগ্ৰত হ’বলৈ, আহ্বান শুনিবলৈ, নিজৰ ৰক্ষাশক্তি বিস্তাৰ কৰিবলৈ, আৰু বৈৰী উদ্দেশ্যৰ পৰা সমাজক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। সূক্তটোৰ অন্তত পবিত্ৰ কৰ্মত নিয়োজিত সঙ্গীসকলৰ বাবে অগ্নিৰ কৃপা আৰু মঙ্গলময় কল্যাণ কামনা কৰি সমাপ্ত হয়।

4 mantras | Devata: Agni

Sukta 25

Sukta 5.25

এই সূক্তত অগ্নিক দিৱ্য সহায়ক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি সৎভাৱে আহুতি দিয়া যজমানক ধন, যশ আৰু দৃঢ় সন্তান-সম্পদ প্ৰদান কৰে, আৰু উপাসকক বৈৰী শক্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। অগ্নিক সত্যবাদী, ঋষিজাত শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হয়, যি বিপদসংকুল পানীৰ ওপৰেৰে জাহাজে পাৰ কৰোৱাৰ দৰে ভক্তক বৈৰিতাৰ সিপাৰলৈ ‘পাৰ কৰাই’ নিয়ে। সামগ্ৰিক উদ্দেশ্য দুয়োটা—যজ্ঞীয় (সফল আহুতি আৰু আশীৰ্বাদ) আৰু ৰক্ষামূলক (বিৰোধ অতিক্ৰম কৰি নিৰাপদ গমন)।

9 mantras | Devata: Agni

Sukta 26

Sukta 5.26

এই সূক্তত অগ্নিক দীপ্তিমান শুদ্ধিকৰ্তা আৰু দিৱ্য পুৰোহিত ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁৰ “জিভা”য়ে আহুতি বহন কৰি দেৱতাসকলক যজ্ঞলৈ মাতি আনে। অগ্নিয়ে দেৱতাসকলক পবিত্ৰ বৰ্হিষ্‌ (যজ্ঞাসন)ত বহুৱাব আৰু সোম-পীড়ন কৰা উপাসকলৈ বল আৰু বীৰত্বময় জীৱনীশক্তি (সুবীৰ্য) আনিব—এই প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। শেষ অংশত আমন্ত্ৰণ বিস্তাৰিত হৈ সম্পূৰ্ণ দিৱ্য সমাৱেশ—মৰুৎ, অশ্বিন, মিত্ৰ, বৰুণ আৰু সকলো দেৱতা—ক আহ্বান কৰে, যাৰ দ্বাৰা এক সম্পূৰ্ণ আৰু সু-প্ৰস্তুত যজ্ঞৰ সংকেত দিয়া হয়।

9 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (Mandala 5 Agni hymns generally Ātreya; verify per Anukramaṇī for RV 5.26) | Devata: Agni

Chandas: Gayatri (likely for RV 5.26 opening; verify by syllable count)

Sukta 27

Sukta 5.27

এই চুটি সূক্তত অগ্নিক বৈশ্বানৰ—সাৰ্বজনীন অগ্নি আৰু ৰাজসিক ক্ষমতাৰ অধিপতি—ৰূপে স্তৱ কৰা হৈছে; তেওঁ জগতত সমৃদ্ধি আৰু ঋত (সঠিক শৃঙ্খলা/ধৰ্ম) দৃশ্যমান কৰে। ত্ৰি-অৰুণৰ দান-প্ৰসংগেৰে অগ্নিৰ মহিমা ফ্ৰেম কৰা হৈছে আৰু সূক্তৰ ফলপ্ৰদতা যজ্ঞীয় বাক্ (ঋচ্/বাচ্) তথা অশ্বমেধ-পৰিবেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে; অন্তত ক్షত্ৰ (সাৰ্বভৌম শাসন-শক্তি) ধাৰণ কৰিবলৈ ইন্দ্ৰ–অগ্নিৰ যৌথ আহ্বানেৰে ই সমাপ্ত হয়।

6 mantras | Devata: Agni Vaiśvānara (with praise that also frames a bountiful lordly power; donor-context with Tri-aruṇa)

Sukta 28

Sukta 5.28

এই সৰু সূক্তত জ্বলি উঠা অগ্নিক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ আকাশস্পৰ্শী শিখা, যাৰ দীপ্তি পূব দিশৰ পৰা আহি থকা উষা (প্ৰভাত)ৰ সৈতে মিলি যায়; উষাই সকলো কাম্য দান লৈ আহে। প্ৰভাতৰ পোহৰত জগতৰ জাগৰণক যজ্ঞৰ জাগৰণৰ সৈতে সংযোগ কৰি, উপাসকসকলক অগ্নিক ‘হব্যবাহন’—দেৱতাসকললৈ আহুতি নিশ্চিতভাৱে বহন কৰা বাহক—ৰূপে বাছি ল’বলৈ উদ্দীপিত কৰে।

6 mantras | Devata: Agni (with strong presence of Uṣas as accompanying power)

Sukta 29

Sukta 5.29

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক মৰুতসকলৰ দৃঢ়, সৰ্বজ্ঞ নেতা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ বিশ্ব-শৃঙ্খলা স্থাপনকাৰী শক্তি আৰু সৰ্প অহি (বাধাৰ আদৰ্শ প্ৰতীক) ওপৰত তেওঁৰ নিৰ্ণায়ক বিজয় উদ্‌যাপন কৰা হৈছে। ‘তিন’ মটিফটো বাৰে বাৰে ব্যৱহাৰ কৰি (আৰ্যমনৰ বিধান, দীপ্তিমান লোক/ধাম, ধাৰা/জল) ইন্দ্ৰৰ বিজয়ক কসমিক শৃঙ্খলা পুনঃস্থাপনৰ ৰূপে দেখুওৱা হৈছে—জীৱনদায়ী জল আৰু পোহৰ মুক্ত হোৱাৰ সৈতে। শেষত ঋষিয়ে ইন্দ্ৰলৈ নতুনকৈ গঢ়া ব্ৰহ্ম (স্তোত্ৰ-কাৰুকাৰ্য) অৰ্পণ কৰে, প্ৰাৰ্থনাক সু-নিৰ্মিত বস্ত্ৰ আৰু সুদৃঢ় ৰথৰ সৈতে তুলনা কৰি।

15 mantras | Devata: Indra (with Maruts in attendance; Aryaman mentioned as principle of order)

Sukta 30

Sukta 5.30

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক দ্ৰুত আগমনকাৰী, সোমপ্ৰিয় বীৰ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি আহ্বান শুনি সঁহাৰি দিয়ে আৰু বৈৰী শক্তিক ভাঙি পেলায়, বিশেষকৈ পোহৰ, গৰু-ধন আৰু সমৃদ্ধি ৰোধ কৰা দস্যু বাহিনীক। প্ৰশংসাৰ সৈতে যুদ্ধৰ সজীৱ চিত্ৰ অঁকা হৈছে—ইন্দ্ৰ যুঁজলৈ আগবাঢ়ি গৈ লুকাই থকা “গাই” (ধন/পোহৰ) উন্মোচন কৰে—আৰু শেষত ঋষিয়ে লাভ কৰা স্পষ্ট ফল আৰু যজ্ঞীয় বিজয়-চিহ্নসমূহ স্মৰণ কৰে।

14 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 31

Sukta 5.31

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক অপ্রতিৰোধ্য ৰথাৰূঢ় শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ পথ পৰিষ্কাৰ কৰে, “গৰুৰ পাল” (ধন আৰু শক্তি) সুশৃঙ্খল কৰে, আৰু আগভাগত নিৰাপদে নেতৃত্ব দিয়ে। ইয়াত অহি/বৃত্ৰ আৰু শুষ্ণৰ প্ৰবঞ্চনাময় মায়াসমূহৰ ওপৰত তেওঁৰ নিৰ্ণায়ক বিজয় স্মৰণ কৰা হৈছে; ইন্দ্ৰ বাধা ভাঙে, দস্যুসকলক দূৰ কৰে, আৰু ভক্তসকলৰ মাজত বল স্থাপন কৰে। প্ৰাৰ্থনাৰ অন্তত ৰক্ষাময় আশীৰ্বাদ—ইন্দ্ৰত আনন্দ লোৱা লোকসকল অনিষ্টৰ পৰা ৰক্ষা পাওক আৰু ওজস্ (জীৱনীশক্তি) লাভ কৰি সমৃদ্ধ হওক।

12 mantras | Rishi: Atri Bhauma (Ātreya) (traditional for RV 5.31) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm via metrical audit)

Sukta 32

Sukta 5.32

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক বাধা-ভংগকাৰী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে: তেওঁ পৰ্বত বিদীৰ্ণ কৰি আবদ্ধ জলধাৰা মুক্ত কৰে, আৰু জীৱনদায়ী সোঁত ৰোধ কৰা দানৱক আঘাত কৰি নিপাত কৰে। ইন্দ্ৰৰ অপ্রতিৰোধ্য বজ্ৰ-শক্তিক এক বিশ্বজনীন ক্ৰিয়া হিচাপে উদ্‌যাপন কৰা হৈছে, যিয়ে ঋত (সঠিক শৃঙ্খলা) পুনঃস্থাপন কৰে আৰু ঋষি তথা তেওঁলোকৰ সমাজৰ সমৃদ্ধি সম্ভৱ কৰে। শেষত সুৰ চিন্তনময় হৈ সোধে—ব্ৰহ্মণ (পবিত্ৰ বাক্য/অনুষ্ঠান)ত নিবেদিত লোকসকলে কিয় ইন্দ্ৰৰ উদাৰ, ঋতুগতভাৱে যথাযথ দানক কেতিয়াও ৰোধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব?

12 mantras | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 33

Sukta 5.33

অত্ৰিৰ এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ অতুল শক্তি আৰু যুদ্ধ-জয়ী সহায়ৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে; উপাসকসকলৰ বাবে তেওঁ “সুমতি” (শুভ বুদ্ধি) জাগ্ৰত কৰক আৰু বিজয়ী শক্তি আনক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ সৰ্প-নাশক পৰাক্ৰম আৰু ধন-দানৰ কৃপা স্মৰণ কৰি, সমৃদ্ধিক দেৱীয়ে পথ দেখুওৱা “সংগ্ৰহ” হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে—যেনেকৈ গাইবোৰ নিৰাপদ গোহালিত সোমাই আহে।

9 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 34

Sukta 5.34

RV 5.34 এটা অত্রিৰ এক সূক্ত, য’ত সোম-পেষণৰ জৰিয়তে ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু তেওঁক অজাতশত্ৰু (“শত্ৰুতালৈ জন্ম নেদিয়া”) আৰু ব্ৰহ্ম-বাহস (“বাণী/ব্ৰহ্মৰ বাহক”) বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে। ইয়াত শৃঙ্খলাবদ্ধ, আহুতি দিয়া পেষকসকলক অপেষকসকলৰ সৈতে তুলনা কৰি বৈপৰীত্য দেখুওৱা হৈছে, আৰু ইন্দ্ৰক সেই শক্তি হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে যিয়ে ঋত/বিশ্ব-ব্যৱস্থাক গতি দিয়ে, বাধাদায়ক শক্তিসমূহক দমন কৰে, আৰু যজ্ঞক বিজয় আৰু বৃদ্ধি দিশে আগবঢ়াই নিয়ে।

8 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition; Mandala 5 is predominantly attributed to the Atris) | Devata: Indra (with ritual actions of Soma pressing; Indra as brahma-vāhas, bearer of the Word)

Chandas: Trishtubh (likely; RV 5.34 is predominantly Triṣṭubh)

Sukta 35

Sukta 5.35

আত্ৰি পৰম্পৰাৰ এই ইন্দ্ৰ-সূক্তত দেৱতাক অনুৰোধ কৰা হৈছে যে তেওঁ নিজৰ সৰ্বাধিক “কাৰ্যকৰী সংকল্প” (ক্ৰতু) সক্ৰিয় সহায় ৰূপে আনক আৰু উপাসকসকলৰ বাবে প্ৰতিযোগিতা আৰু দৈনন্দিন সংঘৰ্ষত তাক বিজয়ী শক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰক। লগতে ইন্দ্ৰক শত্রুতাপূৰ্ণ, বৈৰী প্ৰবৃত্তিসমূহ দমন কৰিবলৈ আৰু গায়কসকলৰ ৰথ—তেওঁলোকৰ অগ্ৰগতিৰ প্ৰতীক—ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, যাতে তেওঁলোকৰ স্তৱ আৰু যশ “স্বৰ্গত”, অৰ্থাৎ সত্যৰ দীপ্তিময় লোকত, প্ৰতিষ্ঠিত হয়।

8 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (Mandala 5 default attribution) | Devata: Indra

Chandas: Gayatri (likely for RV 5.35.1; many short Indra verses are Gāyatrī—needs metrical confirmation)

Sukta 36

Sukta 5.36

এই সূক্তটো এক তৎকালীন সোম-আহ্বান; ধনৰ জ্ঞাতা আৰু দাতা ইন্দ্ৰক সোম-পেষণস্থললৈ আহি সু-প্ৰস্তুত সোমৰস পান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। কবিয়ে উজ্জ্বল যজ্ঞ-চিত্র (পেষণ-পাথৰ, দুগ্ধ-মিশ্ৰিত সোম)ৰে আহ্বানক অধিক তীব্ৰ কৰি, “বাঁও আৰু সোঁ”—দুয়ো দিশৰ পৰা ধন দান কৰিবলৈ ইন্দ্ৰক প্ৰাৰ্থনা কৰে। অন্তত ইন্দ্ৰৰ যৌৱনশক্তি আৰু মৰুৎসকলৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক উল্লেখ কৰি সূক্তটো সমাপ্ত হয়।

6 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (book 5 Atri corpus; verify exact rishi for RV 5.36 via Anukramaṇī) | Devata: Indra

Chandas: Jagati (likely due to longer pādas; verify)

Sukta 37

Sukta 5.37

এই সৰু ইন্দ্ৰ-সূক্তত ইন্দ্ৰৰ বাবে সোম পিষা যজমানক প্ৰশংসা কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ দীপ্তিৰ সৈতে অগ্ৰসৰ হোৱা বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, আৰু উষাসকল তেওঁৰ যজ্ঞক্ৰিয়াৰ বাবে নিশ্চিত পথ মুকলি কৰে। ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী ৰথ-শক্তিয়ে তেওঁৰ চাৰিওফালে বহু বল একত্ৰ কৰে, আৰু সূক্তই প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে যে সূৰ্য আৰু অগ্নিৰ অনুগ্ৰহ লাভ কৰা সোমদাতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণতা—শান্ত সময়ত শান্তি আৰু সংঘাতত জয়—প্ৰাপ্ত হয়।

5 mantras | Devata: Indra (with solar/dawn imagery as supportive powers)

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 38

Sukta 5.38

ইন্দ্ৰলৈ উৎসৰ্গিত এই সৰু সূক্তত তেওঁৰ দানশীলতাৰ বিশালতা আৰু সুৰক্ষাৰ দূৰপ্ৰসাৰী শক্তিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে, আৰু উপাসকসকলৰ “দ্যুম্না”—দীপ্তিমান শক্তি আৰু বিজয়ী উদ্যম—বঢ়াই দিবলৈ তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ প্ৰবল পৰাক্ৰম (শুষ্ম) স্মৰণ কৰা হয়, যিয়ে ভক্তসকলৰ কল্যাণৰ বাবে আকাশ আৰু চলমান পৃথিৱী-ক্ষেত্ৰ—দুয়োটাকেই শাসন কৰে। শেষত তেওঁৰ আশ্ৰয় (শৰ্মন)ৰ ভিতৰত নিৰাপদে বাস কৰিবলৈ, তেওঁৰ সহায়ত ভালদৰে ৰক্ষিত হৈ থাকিবলৈ কাতৰ অনুৰোধেৰে সূক্তটো সমাপ্ত হয়।

5 mantras | Devata: Indra

Chandas: Gayatri (probable for RV 5.38; requires metrical verification)

Sukta 39

Sukta 5.39

ইন্দ্ৰলৈ উদ্দেশ্য কৰি অত্রিৰ এই সৰু সূক্তত বিজয়ী শক্তিৰ দেৱতাক অনুৰোধ কৰা হৈছে—তেওঁ যেন নিজৰ “উজ্জ্বল, উপচি-পৰা” ধন-সম্পদ আৰু বল একো কৃপণতা নকৰাকৈ ঢালি দিয়ে, “দুয়ো হাতৰে” সমৃদ্ধি আনে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ প্ৰসিদ্ধ দান-ইচ্ছা (প্ৰৰাধ্যম)ৰ ওপৰত জোৰ দিয়া হৈছে—যি দৃঢ়কো নমাব পাৰে; আৰু শেষত অত্রিসকলৰ আত্মসচেতন, দীক্ষিত স্তৱ-কৰ্মত ই সূক্ত সমাপ্ত হয়—ব্ৰহ্ম-বাহক শক্তি হিচাপে বাক্য দীপ্তিমান হৈ উঠে।

5 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 40

Sukta 5.40

এই সূক্তত সোমপতি আৰু সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ বৃত্ৰহন্তা ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ দ্ৰুতগতিত পেষা সোমৰ ওচৰলৈ আহি যজমানক বিজয়ী বল-শক্তিৰে সবল কৰক। তাৰ পাছত প্ৰসিদ্ধ অত্রি-কথা উন্মোচিত হয়: দানৱ স্বৰ্ভানু সূৰ্যক অন্ধকাৰৰে আৱৰি দিয়ে, জগতসমূহ বিভ্ৰান্তিত পৰে, আৰু অত্রিসকলে—দৃষ্টি আৰু মন্ত্ৰ-শক্তিৰ জৰিয়তে—লুকাই থকা সূৰ্যক পুনৰ উদ্ধাৰ কৰি পোহৰ আৰু ঋত-শৃঙ্খলা পুনঃস্থাপন কৰে।

9 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (Mandala 5 context; RV 5.40 also Atri-associated) | Devata: Indra (Soma-pati, Vṛtrahantama)

Chandas: Gayatri (probable refrain-like compact form; exact meter not guaranteed from provided data)

Sukta 41

Sukta 5.41

RV 5.41 এটা বহুমুখী প্ৰাৰ্থনা; আৰম্ভণিতে ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ ৰক্ষক মিত্ৰ–বৰুণক আহ্বান কৰি যজমানক সুৰক্ষা দিবলৈ, শক্তি, সমৃদ্ধি আৰু নিৰাপদ গমন নিশ্চিত কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। স্তোত্ৰখন আগবাঢ়ি গৈ প্ৰায় ‘সৰ্বশক্তি’ আহ্বানলৈ বিস্তাৰিত হয়—অন্য দেৱতা আৰু প্ৰাকৃতিক ৰক্ষকসকলক (জল, ঔষধি/উদ্ভিদ, দ্যৌ/আকাশ, বন, পৰ্বত) আৰোগ্য, সুৰক্ষা আৰু মঙ্গলৰ বাবে মাতি আনে; শেষত উপাসকসকলৰ ওপৰত পোষক পূৰ্ণতা ঢালি দিবলৈ সংক্ষিপ্ত কামনাৰে সমাপ্ত হয়।

20 mantras | Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage; RV 5.41 is traditionally Kaṇva hymn) | Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical check)

Sukta 42

Sukta 5.42

RV 5.42 এটা বিস্তৃত ৰক্ষা আৰু সমৃদ্ধিৰ সূক্ত; ইয়াত আদিত্যসকললৈ—বিশেষকৈ বৰুণ, মিত্ৰ, ভাগ আৰু অদিতিলৈ—“শান্তি-বহনকাৰী” প্ৰাৰ্থনা পঠাই ঋত (সঠিক বিধি-শৃঙ্খলা), নিৰাপদ যাত্ৰা/পথ আৰু কল্যাণ বিচাৰে। লগতে মিত্ৰ দেৱশক্তিসকলক (বিশেষকৈ মৰুত আৰু অশ্বিনীদ্বয়) আহ্বান কৰি বৈৰী শক্তিক প্ৰতিহত কৰিবলৈ, আৰু যজমান তথা সমাজলৈ ধন, বল আৰু “অমৃত” শুভভাগ্য আনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।

18 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (common attribution for RV 5.42; medium certainty) | Devata: Varuṇa, Mitra, Bhaga, Aditi; and a fivefold priest-power (often Savitṛ/Agni as hearer in interpretive traditions)

Chandas: Jagatī (probable; verification recommended)

Sukta 43

Sukta 5.43

RV 5.43 হৈছে বিশ্বে দেৱাঃৰ প্ৰতি এক বিস্তৃত আহ্বান—তেওঁলোকক পোষণকাৰী, আনন্দ-দাতা শক্তি হিচাপে কল্পনা কৰা হৈছে, যিসকলে যজমানৰ জীৱনত সমৃদ্ধিৰ “গাখীৰ আৰু মৌ” ঢালি দিয়ে। স্তোত্ৰটোৱে মুখ্য দিৱ্য সহায়কসকলৰ মাজেৰে (বিশেষকৈ পূষণ আৰু বায়ু) আগবাঢ়ি, শেষত অশ্বিন দ্বয়ৰ সৈতে সমাপ্ত হয়; ইয়াত ৰয়ি (প্ৰাচুৰ্য/ধন-সমৃদ্ধি), বাজ (কাৰ্যকৰী শক্তি আৰু বিজয়), পথ-প্ৰদৰ্শন, সুৰক্ষা, আৰু “অমৰ” শুভভাগ্যৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

17 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.43) | Devata: Viśve Devāḥ / nourishing powers (often read as a broad all-gods invocation with symbolic ‘seven’ powers)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (needs metrical verification; verse length suggests Jagatī tendencies)

Sukta 44

Sukta 5.44

এই সূক্তত অগ্নিক সৰ্বাধিক প্ৰাচীন আৰু সদায় নৱীকৃত পুৰোহিত-শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—বৰ্হিষত আসীন, “সূৰ্য-লোকসমূহৰ সন্ধানকাৰী”, আৰু প্ৰেৰিত বাক্যৰ দ্বাৰা আহ্বানিত (“দোহাই উলিওৱা”)। স্তোত্ৰখন পৰম্পৰাগত যজ্ঞ-পদ্ধতিত অগ্নিৰ আহ্বানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, তেওঁক এক দীপ্তিমান ৰক্ষক ৰূপে চিত্ৰিত কৰে যিয়ে প্ৰবঞ্চনাময় শক্তিসমূহক পৰাভূত কৰে; শেষত ঘোষণা কৰা হয় যে অগ্নি জাগ্ৰত হৈছে আৰু ঋক, সামন, আৰু সোম—সকলোয়ে মিত্ৰ আৰু সহবাসী-নিবাসৰূপে তেওঁৰ ওপৰত একত্ৰিত হয়।

15 mantras | Devata: Agni (probable, based on barhiṣad, svàr-vid, and milking by hymn; hymn 5.44 is classically Agni-oriented in many traditions)

Sukta 45

Sukta 5.45

অত্ৰি পৰম্পৰাৰ এই সূক্তত উষা–সূৰ্যৰ যুগলক সেই দীপ্তিমান শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যি অন্ধকাৰ ভাঙি মুকলি কৰে, মানুহৰ বাবে “দুৱাৰ মেলে”, আৰু যজমানক স্বৰ্গ/আলোকৰ দিশে ঊৰ্ধ্বগামী কৰি লৈ যায়। ইয়াত বাৰে বাৰে ‘ধী’ (প্ৰেৰিত বুদ্ধি)কেই কাৰ্যকৰী শক্তি হিচাপে কেন্দ্ৰত ৰখা হৈছে; ইয়াৰ দ্বাৰাই লুকাই থকা “গাই/আলোক” মুক্ত হয়, নবগ্বসকলে নিজৰ গমন/পাৰাপাৰ সম্পন্ন কৰে, আৰু উপাসকে দেৱীয় ৰক্ষা লাভ কৰি দুঃখ-কষ্টৰ পৰা মুক্তি পায়।

11 mantras | Rishi: Atri Bhauma (Mandala 5 Atri corpus; 5.45 likewise Atri tradition) | Devata: Uṣas / Sūrya complex (Dawn powers opening the way; solar aid present)

Chandas: Trishtubh

Sukta 46

Sukta 5.46

এই আত্রেয় পৰম্পৰাৰ সূক্তত যজমানৰ যাত্ৰাৰ বাবে পথ-নিৰ্দেশ, সুৰক্ষা আৰু ঋত (সঠিক গতি/ধাৰ্মিক নিয়ম)ৰ সমন্বিত শক্তিৰূপে বিশ্বে দেৱাঃক আহ্বান কৰা হৈছে। আৰম্ভণিতে এক তীক্ষ্ণ চিত্ৰ—অন্তৰৰ “জ্ঞানী” (বিদ্বান) নিজকে অশ্বৰ দৰে জোঁৱালত জুৰি সোজা পথত আগুৱাই নিয়ে; তাৰপিছত মৰুত, বৃহস্পতী, পূষণ আৰু আদিত্যসকলক অন্তৰ্ভুক্তিমূলকভাৱে আহ্বান কৰে; আৰু শেষত দেৱপত্নীসকলক জাগ্ৰত কৰি দিৱ্য লয়/ছন্দক গতি দিয়া হয়।

7 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (book 5 general attribution; RV 5.46 hymn attribution follows the same family tradition) | Devata: All-gods/Guiding Intelligence (implicit); verse foregrounds the inner leader ‘vidvān’ rather than a single named deity

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify metrically)

Sukta 47

Sukta 5.47

এই সৰু আত্রি সূক্তত এটা ৰহস্যময় নাৰী-ৰূপী বিশ্বশক্তিক আহ্বান কৰা হৈছে—যাক প্ৰায়ে উষা (প্ৰভাত)ৰ প্ৰতিমা বা এক মহান মাতৃ-তত্ত্বৰূপে বুজা হয়—যি “জাগি উঠে” আৰু পিতৃসকলক (পূৰ্বপুৰুষ/পিতৰ) যজ্ঞত তেওঁলোকৰ আসনত বহিবলৈ আহ্বান কৰে। তাৰ পাছত সূক্তখন সঙ্কুচিত বিশ্বতত্ত্বীয় ধাঁধা-ধৰণৰ বৰ্ণনালৈ সৰি যায় (সংখ্যা আৰু “আলোকৰ গাই” আদি উপমা), যাৰ জৰিয়তে জগতৰ সুশৃঙ্খল গৰ্ভধাৰণ/উৎপত্তিৰ কথা কোৱা হয়; আৰু শেষত মিত্র–বৰুণ, অগ্নি আৰু বিশাল দ্যৌ (মহাকাশ)ৰ অধীনত কল্যাণ, দৃঢ় পদক্ষেপ আৰু নিৰাপদ গমন-পথৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাৰে সমাপ্ত হয়।

7 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (book 5) | Devata: Ambiguous/poetic: a feminine power (often read as Uṣas or a maternal cosmic principle) and the Pitṛs; hymn moves into ancestral/cosmic imagery

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Sukta 48

Sukta 5.48

এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত “মায়িনী/মায়িন” নামৰ এক গঠনকাৰী শক্তিৰ ধ্যান কৰা হৈছে, যিয়ে মেঘৰ ভিতৰত পানী সঞ্চয় কৰে আৰু বিস্তৃত জগতখন মেলি ধৰে; লগতে দিন-ৰাতি বিধান কৰা বজ্ৰধাৰী শক্তিকো স্মৰণ কৰা হৈছে। শেষত বৰুণক সুন্দৰ বস্ত্ৰধাৰী, চতুৰ্মুখ শক্তি বুলি নাম লোৱা হৈছে—যাৰ বিস্তৃতি মাপিব নোৱাৰি; যাৰ পৰা বণ্টনকাৰী আৰু প্ৰেৰক দেৱতা ভগ আৰু সবিতৃয়ে কাম্য ধন দান কৰে।

5 mantras | Devata: Unclear in isolation; verse imagery suggests a cosmic formative power spreading waters in the cloud (often linked in RV diction to Parjanya/Indra’s rain-action or to a goddess-like māyā-power).

Sukta 49

Sukta 5.49

এই সৰু সূক্তত সৱিতৃ আৰু ভাগক জীৱন-বঢ়োৱা ধনৰ দিৱ্য বণ্টনকাৰী হিচাপে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, আৰু অশ্বিনদ্বয়ক দৈনন্দিন সঙ্গী আৰু সহায়ক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে। তাৰ পিছত ই শুভ দিন সৃষ্টি কৰা আৰু বাধা আঁতৰোৱা কেইবাজনো দেৱতাৰ সামূহিক স্তুতিলৈ বিস্তাৰিত হয়, আৰু শেষত বিস্তৃত পথ আৰু দ্যৌস–পৃথিৱীৰ পোষক সহায় লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাৰে সমাপ্ত হয়।

5 mantras | Devata: Savitṛ and Bhaga; also Aśvins invoked for daily companionship

Sukta 50

Sukta 5.50

এই সংক্ষিপ্ত আত্রি-সূক্তত দেৱ ‘নেতৃ’—দিব্য পথপ্ৰদৰ্শক—ক আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁ মানুহক সঠিক পথত আগবঢ়াই নিয়ে আৰু মিত্ৰতা, ৰক্ষা, লগতে ৰয়ি (দ্ৰব্য/ধন) আৰু দ্যুম্ন (দীপ্তিমান শক্তি) বৃদ্ধি দান কৰে। ইয়াত ব্যক্তিগত আকাংক্ষা—নেতৃৰ সঙ্গ বাছি লোৱা—ৰ সৈতে যজ্ঞ-সামাজিক প্ৰাৰ্থনা মিলিছে: আদৰণীয় অতিথিসকলক স্বাগতম জনোৱা আৰু পত্নীসকলক (সহায়ক সহচৰী-শক্তিসমূহ) সন্মান কৰা, আৰু পথৰ পৰা বৈৰিতা/শত্ৰুতা দূৰ কৰা। সূক্তখন শেষত ৰথাধিপতি—যিয়ে গতি নিৰাপদে নিয়ন্ত্ৰণ কৰি কল্যাণৰ দিশে চালনা কৰে—ৰ সৈতে সংযুক্ত শান্তি-আশীৰ্বাদ (শম)ত উপনীত হয়, যি স্বস্তি (মঙ্গল)লৈ নিয়ে যায়।

5 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Deva as Netṛ (the Divine Leader/Guide) (often read as Savitṛ/Pūṣan-like guiding power; hymn context needed for precision)

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh-like brevity is possible, but Mandala 5 commonly uses Triṣṭubh; requires metrical verification

Sukta 51

Sukta 5.51

এই সূক্তটো অগ্নিক পুৰোহিত অগ্নি হিচাপে আহ্বান কৰি প্ৰশংসা কৰে—যি সোম-পীড়নত দেৱতাসকলক আনে আৰু আহুতি সঠিকভাৱে পঠিয়াই দিয়ে। ইয়াত দেৱতাসকলৰ মাজত ‘সজূহ’ (একমত/সমসুৰ) ভাব বাৰে বাৰে জোৰ দিয়া হৈছে—মিত্ৰ-বৰুণ, সোম, বিষ্ণু আৰু বিশ্বে দেৱাঃ—যাতে যজ্ঞ একেটা, সুৰেলাভাৱে একত্ৰিত কৰ্ম হৈ উঠে। শেষত আশীৰ্বাদময় সুৰত সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰৰ দৰে নিৰাপদ, সুশৃঙ্খল পথৰ বাবে, আৰু দানশীল, জ্ঞানী, আৰু কল্যাণত পুনৰ একত্ৰ হোৱা সমাজৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

12 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Agni (with the Viśve Devāḥ implied as companions)

Chandas: Gāyatrī (likely, given short three-pāda structure typical of invitations; needs counting to confirm)

Sukta 52

Sukta 5.52

এই সূক্তটো যুৱ ঝড়-দেৱতা মৰুতসকললৈ এক তীব্ৰ আহ্বান—তেওঁলোকৰ সোজা, ছলনাহীন মহিমা, গর্জনময় শক্তি, আৰু বাধা ভাঙি প্ৰাচুৰ্য মুকলি কৰা দ্ৰুত ৰথসমূহৰ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁলোকক যজ্ঞলৈ আহিবলৈ, গায়কৰ যশ আৰু ৰক্ষাক বলৱান কৰিবলৈ, আৰু গৰু, ঘোঁৰা তথা বিজয়ী তেজ-শক্তিৰ দৰে ৰাধস্ (বৰ) দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। চিত্ৰকল্পনাই কেতিয়াবা বিশ্বব্যাপী ঝড়-কাৰ্য (মেঘ, শিল, নদী)ৰ মাজত, কেতিয়াবা উপাসকৰ অন্তৰত উদ্দীপনা আৰু সাহস জাগ্ৰত হোৱাৰ দিশে গতি কৰে।

15 mantras | Rishi: Śyāvāśva (as addressed; hymn in Śyāvāśva Ātreya cycle is traditional for Maruts in Mandala 5) | Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable; Marut hymns commonly Triṣṭubh and the verse length fits)

Sukta 53

Sukta 5.53

RV 5.53 মৰুতসকল—ধুমুহাৰ সেনাদল—লৈ এক উদ্দীপনাময় স্তোত্ৰ; তাত তেওঁলোকৰ ৰথচালিত দ্ৰুত গতি, গর্জনময় দীপ্তি আৰু জীৱনদায়ী বৰষুণৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে। কবিয়ে তেওঁলোকক নদী আৰু অঞ্চলসমূহৰ ওপৰেৰে বাধাহীনভাৱে আগবাঢ়িবলৈ, ধৰ্মনিষ্ঠ নেতা সুদাসৰ সৈতে একাত্ম হ’বলৈ, আৰু উপাসকৰ সমাজক সুৰক্ষা, বল আৰু মঙ্গলময় অনুগ্ৰহ দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।

15 mantras | Rishi: Atri (Atraya tradition) — commonly associated with Mandala 5 hymns | Devata: Maruts

Chandas: Trishtubh (probable for RV 5.53; verse-level confirmation recommended)

Sukta 54

Sukta 5.54

RV 5.54 অত্রিৰ এক স্তোত্ৰ, য’ত মৰুতসকলক বিজুলী-উজ্জ্বল, পৰ্বত-কঁপোৱা ধুমুহা-দল হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ গর্জনময় অগ্ৰগতি বাধা আঁতৰাই জগতক উদ্দীপিত কৰে। কবিয়ে তেওঁলোকৰ দূৰ-প্ৰসাৰিত শক্তিক—সূৰ্যৰ পথচলা দৰে দ্ৰুত—প্ৰশংসা কৰি, বৈৰী শক্তিৰ বিৰুদ্ধে সংঘৰ্ষত তেওঁলোকৰ ৰক্ষাময় উপস্থিতি, বিজয়ী বল, আৰু ঋত-সমন্বিত সহায় প্ৰাৰ্থনা কৰে।

15 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (attributed for RV 5.54 as a whole) | Devata: Maruts (storm-host; dynamic powers allied to Indra)

Chandas: Trishtubh (probable for RV 5.54; verse-length and cadence align with triṣṭubh norms)

Sukta 55

Sukta 5.55

এই সূক্তত মৰুতসকলক দীপ্তিমান, সুসজ্জিত ঝড়-দেৱতা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সিহঁতে সু-যোজিত অশ্বৰ সৈতে দ্ৰুতগতিত চলে আৰু সিহঁতৰ ৰথ শুভ পথত গতি কৰে। সিহঁতক বৈৰিতা আৰু অনিষ্ট দূৰ কৰিবলৈ, উপাসকসকলক অধিক উত্তম (vasyaḥ) দিশলৈ পথ দেখুৱাবলৈ, আৰু আহুতি গ্ৰহণ কৰি সমাজক প্ৰাচুৰ্য (rayi) আৰু কল্যাণ দান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for Mandala 5 Atri hymns; specific verse-level attribution follows the sukta) | Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable; refrain-like cadence appears through the sukta)

Sukta 56

Sukta 5.56

এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ ঝড়-সেনা মৰুতসকলক দীপ্তিমান স্বৰ্গৰ পৰা মানৱ সমাজলৈ নামি আহিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে; অগ্নিক মধ্যস্থ হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে তেওঁলোকৰ অৱতৰণক পথ দেখুৱাই আৰু তেওঁলোকৰ উপস্থিতিক যজ্ঞত ফলপ্ৰসূ কৰি তোলে। সূক্তটোৱে তেওঁলোকৰ ঘন একতা, দীপ্তি আৰু অপ্রতিৰোধ্য অগ্ৰগতিক প্ৰশংসা কৰে, আৰু যজমানৰ বাবে তেওঁলোকৰ আগমনে প্ৰাচুৰ্য, সঠিক প্ৰেৰণা আৰু উদাৰ সৌভাগ্য মুকলি হওক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে।

9 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) — probable for RV 5.56 | Devata: Maruts (invoked through Agni as mediator)

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 57

Sukta 5.57

অত্ৰিৰ এই স্তোত্ৰত ৰুদ্ৰৰ পুত্ৰ, “ইন্দ্ৰ-প্ৰদত্ত শক্তিসম্পন্ন” মৰুতসকলক একত্ৰ দীপ্তিত সোণালী ৰথত আহি কল্যাণ-মঙ্গল দান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ দীপ্তিমান, ধুমুহা-সদৃশ শক্তি আৰু উদাৰ, নিৰ্মেঘ দানক প্ৰশংসা কৰি, তেওঁলোকক ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ ৰক্ষক ৰূপে দেখুওৱা হৈছে—যিসকলে সত্য শুনে আৰু গায়কৰ প্ৰাৰ্থনাক উত্তোলিত কৰে।

8 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.57) | Devata: Maruts (as Rudrāsaḥ), with Indra-association

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires hymn verification)

Sukta 58

Sukta 5.58

ঋগ্বেদ ৫.৫৮ত অত্রিয়ে মৰুতসকলক একত্ৰিত ধুমুহা-সেনা ৰূপে উদ্দীপিতভাৱে প্ৰশংসা কৰিছে—সদায় নৱীকৃত, দ্ৰুত-আৰোহী, আৰু অমৰ ঋত-ব্যৱস্থাত সাৰ্বভৌম। স্তোত্ৰখনে তেওঁলোকৰ উচ্ছ্বাসিত শক্তি আৰু ‘সত্য-শ্ৰৱণ’ গুণক মহিমান্বিত কৰে; তাৰ পিছত সেই শক্তিক প্ৰাৰ্থনালৈ ঘূৰাই দিয়ে—মৰুতসকল কৃপালু হওক, যজ্ঞকাৰীক ধন-সমৃদ্ধি দিওক, আৰু ঋতাৰ অনুকূলে উপাসকৰ অন্তৰৰ ‘বিস্তাৰ/বিশালতা’ বৃদ্ধি কৰক।

8 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition; RV 5 attributed to the Atri family; this hymn is Marut-focused within that collection) | Devata: Marutaḥ (the Maruts, Rudra’s storm-host; here as collective force-powers)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas typical for Marut hymns; verse structure aligns with Triṣṭubh cadence)

Sukta 59

Sukta 5.59

এই সূক্তত মৰুতসকলক ভয়-জাগ্ৰত কৰা বিস্ময়কৰ ধুমুহা-সেনা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ দ্ৰুত আগমনত পৃথিৱী কঁপি উঠে আৰু পখীৰ দৰে শৃঙ্খলাবদ্ধ উৰণে আকাশৰ শিৰা-শৃংগসমূহৰ ওপৰেৰে গতি কৰে। ইয়াত তেওঁলোকৰ সৌন্দৰ্য আৰু যোদ্ধাসুলভ দীপ্তি, দ্ৰুত অশ্বসমূহ, আৰু পৰ্বতৰ পৰা মেঘ-পুঞ্জ ঢিলা কৰি বৰষুণ মুকলি কৰা তথা জীৱন আৰু যজ্ঞৰ বাবে বিস্তৃত স্থান সৃষ্টি কৰাৰ শক্তিক উদ্‌যাপন কৰা হৈছে।

8 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.59 to the Atris) | Devata: Marutaḥ (Maruts, Rudra’s storm-powers)

Chandas: Jagatī (probable for RV 5.59; verse-length suggests Jagatī/Triṣṭubh family—requires metrical verification)

Sukta 60

Sukta 5.60

এই সূক্তত অগ্নিক বিবেচক, যথাযথ আসনত অধিষ্ঠিত পুৰোহিত ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি যজমানৰ কৰ্ম “বাছি” শুদ্ধ কৰি সিদ্ধ কৰে। তাৰ পাছত তেওঁ মৰুতসকলক যজ্ঞত আনে, যিসকল বিজয়ী ৰথৰ দৰে স্তুতিক আগবঢ়াই নিয়া চঞ্চল শক্তি। যজ্ঞৰ শৃঙ্খলা (অগ্নি) আৰু ঝড়-সদৃশ প্ৰেৰণা (মৰুত)ৰ মাজত গতি কৰি, শেষত ই যৌথ সোমপানত উপনীত হয়: অগ্নি-বৈশ্বানৰ মৰুত-গণৰ সৈতে উজ্জ্বল পূৰ্ব-দ্যৌত একেলগে আনন্দ কৰে, আৰু সমৃদ্ধি, সঠিক প্ৰেৰণা আৰু সফল আহুতি নিশ্চিত কৰে।

8 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.60) | Devata: Agni (primary), with Maruts invoked in the hymn’s movement

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 61

Sukta 5.61

এই সূক্তত মৰুতসকলক দূৰতম প্ৰান্তৰ পৰা আহি পোৱা বীৰ-দল হিচাপে সম্বোধন কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ পৰিচয় সুধি তেওঁলোকৰ ৰক্ষাদায়ক উপস্থিতি আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ দ্ৰুত, ধুমুহা-সদৃশ শক্তি, প্ৰচুৰতা দান কৰাৰ সামৰ্থ্য (গোধন, বল, পোষণৰ “ধাৰা”/স্ৰোত), আৰু গায়কৰ মিত্ৰ-সহায়ক ৰূপে বাধা অতিক্ৰম কৰোৱাত ভূমিকা—এই সকলোকে স্তৱ কৰা হৈছে। শেষত বেদীয় বিস্তৃত মোটিফলৈ ইঙ্গিত আছে—দাতা ৰথ-পথ উজ্জ্বল “গাই” (কিৰণ/ধন) অনুসৰি আগবাঢ়ে—যাৰ দ্বাৰা মৰুতসকলৰ দান বিশ্ব-ঋত/ক্ৰমত স্থাপন কৰা হয়।

19 mantras | Rishi: Śyāvāśva Ātreya (traditional for RV 5.61) | Devata: Maruts (likely continuation of Marut context from 5.60; ‘naraḥ’ commonly fits Maruts as heroic troop)

Chandas: Anuṣṭubh (probable; short verse)

Sukta 62

Sukta 5.62

এই সূক্তত মিত্ৰ আৰু বৰুণক ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ যুগল ধাৰক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; সূৰ্যৰ গতি আৰু জগতসমূহৰ নিৰ্দোষ শাসনত তেওঁলোকৰ সাৰ্বভৌমত্ব আটাইতকৈ স্পষ্ট দেখা যায়। উপাসকক অবিচ্ছিন্ন সুৰক্ষাৰে ৰক্ষা কৰিবলৈ, প্ৰেৰিত বুদ্ধিক বিস্তাৰ কৰিবলৈ, আৰু তেওঁলোকৰ ন্যায়ময়, দীপ্তিময় শাসনৰ দ্বাৰা বিজয় আৰু মঙ্গল দান কৰিবলৈ এই যুগলক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

9 mantras | Devata: Mitra-Varuṇa (dual); with Sūrya as cosmological locus

Sukta 63

Sukta 5.63

এই সূক্তত মিত্ৰ আৰু বৰুণক ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ সজাগ ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁলোকে সৰ্বোচ্চ স্বৰ্গত সিংহাসনত অধিষ্ঠিত হৈ সত্যধৰ্ম আৰু পবিত্ৰ বিধি-বিধান ধৰি ৰাখে। সূক্তই তেওঁলোকৰ শাসনক দৃশ্যমান জাগতিক প্ৰক্ৰিয়া—বিশেষকৈ সূৰ্যৰ গতি-পথ আৰু বৰষুণ পঠোৱা—সৈতে সংযোগ কৰিছে, যাৰ দ্বাৰা বুজাই দিয়া হৈছে যে দেৱীয় নিয়ম তেওঁলোকৰ অনুগ্ৰহপ্ৰাপ্তসকলৰ বাবে পোষণ, সমৃদ্ধি আৰু নৈতিক স্থিৰতা হৈ প্ৰকাশ পায়।

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 64

Sukta 5.64

এই সৰু সূক্তত মিত্ৰ আৰু বৰুণক একেলগে ৰক্ষক সাৰ্বভৌম ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে লেখনীৰ সীমাৰেখাৰ দৰে উপাসকক চাৰিওফালে ঘেৰি ৰাখে, আৰু স্বৰ্গৰ বিস্তৃত দীপ্তিৰ ভিতৰত জীৱনক ৰক্ষা কৰে। সূক্তই এই যুগলক সু-মাপি দিয়া স্তৱ গ্ৰহণ কৰিবলৈ, আৰু আহুতি-অগ্নি জ্বলি উঠাৰ সময়ত পেষা সোমৰ ওচৰলৈ তৎক্ষণাৎ আহিবলৈ অনুৰোধ কৰে; লগতে দাতা-পৃষ্ঠপোষক আৰু গায়কসকলৰ ওপৰত অনুগ্ৰহ বিস্তাৰ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। সামগ্ৰিকভাৱে, ই ঋত (বিশ্ব-নিয়ম), সামাজিক সমন্বয় আৰু যজ্ঞৰ তৎকালীনতাক এক সংক্ষিপ্ত প্ৰাৰ্থনাত একত্ৰ কৰি সুৰক্ষা আৰু সঠিক বাসস্থান/ধৰ্মময় বাসৰ বাবে নিবেদন কৰে।

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Varuṇa and Mitra (invoked together)

Chandas: Gāyatrī (opening style suggests shorter meter; exact metrical classification may vary by recension—commonly treated as gāyatrī-type in such openings)

Sukta 65

Sukta 5.65

মিত্ৰ–বৰুণলৈ নিবেদিত এই সৰু সূক্তত, ঋত (বিশ্ব-নিয়ম) ধৰি ৰখা আদিত্যসকলৰ পৰা প্ৰেৰিত বাক্‌ আৰু সঠিক পথ-নিৰ্দেশ বিচৰা হৈছে। ই দুৰ্দশা-সঙ্কটৰ পৰা ওলাই আহিবলৈ ‘বিস্তৃত পথ’ মুকলি কৰি দিয়া মিত্ৰৰ শক্তিক প্ৰশংসা কৰে আৰু দিৱ্য যুগলক একত্ৰ হৈ জনসাধাৰণক আগুৱাই নিয়া, সুৰক্ষিত আৱৰণৰ ভিতৰত ঋষি আৰু যজমান/পোষকসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা জনায়।

6 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Mitra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 66

Sukta 5.66

অত্ৰিৰ এই সৰু সূক্তত মিত্ৰ–বৰুণক আহ্বান কৰা হৈছে, য’ত বিশেষকৈ বৰুণক ‘ঋত-পেশস’—অৰ্থাৎ যাঁৰ ৰূপ/বস্ত্ৰ ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম)—ৰূপে জোৰ দি কোৱা হৈছে। ই মৰ্ত্য উপাসকক তেওঁলোকৰ দূৰদৰ্শী পথপ্ৰদৰ্শনৰ প্ৰতি জাগ্ৰত হ’বলৈ, যথাযথভাৱে অৰ্পণ কৰিবলৈ, আৰু সুৰক্ষা, স্পষ্টতা তথা অন্তৰ্নিহিত স্বাধিপত্য (স্বৰাজ্য) দিশে আগবাঢ়িবলৈ উৎসাহিত কৰে। পদ্যসমূহত এই যুগলক কবি-সদৃশ দ্ৰষ্টা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকে নিজৰ ‘কেতু’ (দীপ্ত চিহ্ন) দ্বাৰা জনসমূহক আলোকিত কৰে আৰু আশ্চৰ্য শক্তিৰে দক্‌ষ আৰু ঋতক স্থাপন/ধৰি ৰাখে।

6 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Mitra–Varuṇa with emphasis on Varuṇa as ṛta-peśas

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 67

Sukta 5.67

এই সৰু সূক্তত আদিত্যসকলক—বিশেষকৈ বৰুণ, মিত্ৰ আৰু অৰ্যমনক—সৰ্বজ্ঞ ৰূপে ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ স্থাপনকাৰী আৰু ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ বিস্তৃত বিধানে সত্য ক্ষত্ৰ (ৰাজশক্তি/সাৰ্বভৌমত্ব) আৰু সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে। স্থিৰ বিধি (ব্ৰত)ৰ ভিতৰত তেওঁলোকৰ অবিচল গতি আৰু মৰ্ত্যসকলক অনিষ্টৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ শক্তি ইয়াত উজ্জ্বল কৰা হৈছে; লগতে অত্ৰি ঋষিৰ প্ৰেৰিত মতি (চিন্তা) উপাসনাত তেওঁলোকৰ দিশে আগবাঢ়ে।

5 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Ādityas—Varuṇa, Mitra, Aryaman

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 68

Sukta 5.68

এই সৰু সূক্তত মিত্ৰ আৰু বৰুণক মহা অধিপতি (মহি-ক্ষত্ৰৌ) ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যিসকলে ঋত—বিশাল বিশ্ব-সত্য-নিয়মক ধৰি ৰাখে। উপাসকসকলক পাৰ্থিৱ আৰু দিৱ্য—উভয় ধৰণৰ প্ৰাচুৰ্য দান কৰিবলৈ তেওঁলোকক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে; আৰু বৰষুণ, প্ৰবাহমান জল আৰু পোষণৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ কাৰ্য বৰ্ণনা কৰি, প্ৰাচুৰ্যৰ বাবে “বিশাল ভিত্তি” সৃষ্টি কৰে বুলি কোৱা হৈছে।

5 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Gāyatrī (probable for this short verse; verify metrical count in editions)

Sukta 69

Sukta 5.69

এই সৰু আত্রি-সূক্তত মিত্ৰ আৰু বৰুণক আদিত্য ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে তিনিটা দীপ্তিমান লোক ধৰি ৰাখে আৰু অটল বিশ্ব-নিয়ম (ব্ৰতানি) বলৱৎ কৰে। তেওঁলোকক অনুৰোধ কৰা হৈছে যেন দিৱ্য বিধান/ধৰ্ম ৰক্ষা কৰে, শাসন আৰু সমাজৰ পৰা বেঁকা বা বিভ্ৰান্ত পৰামৰ্শ আঁতৰাই দিয়ে, আৰু পৰিয়াল আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে মঙ্গল, সমৃদ্ধি (ৰায়ি) আৰু শান্তি দান কৰে।

4 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (likely; long verse with multiple pādas—verify)

Sukta 70

Sukta 5.70

এই সংক্ষিপ্ত অনুষ্টুভ স্তোত্ৰত মিত্ৰ–বৰুণক বৰ্তমান সহায়ক ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ শৃঙ্খলাবদ্ধ, দীপ্তিময় পথপ্ৰদৰ্শন (সুমতি) উপাসকক আঘাত, দুঃখ-কষ্ট আৰু অন্তৰ্নিহিত বাধাৰ মাজেদি পাৰ কৰাই নিব পাৰে। সুৰক্ষা, কাৰ্যকৰী ৰক্ষাশক্তি আৰু দস্যু-শক্তি (অন্ধকাৰ, বিশৃঙ্খলা) ওপৰত বিজয়ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে; শেষত দেহ আৰু প্ৰাণশক্তিত কোনো ক্ষতিকাৰক উপদ্ৰৱ (যক্ষ) নপৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।

4 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Anuṣṭubh (shorter 8-syllable cadence; hymn 5.70 is characteristically compact)

Sukta 71

Sukta 5.71

এই সংক্ষিপ্ত গায়ত্ৰী সূক্তত মিত্ৰ আৰু বৰুণক যজ্ঞৰ ওচৰলৈ আহিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁলোকে ৰক্ষক ৰূপে আঘাতকাৰী শক্তিসমূহক আঁতৰাই দিয়ে আৰু অধ্বৰাৰ ঋতসম্যক সঠিক পথ অটুট ৰাখে। তেওঁলোকক সৰ্বজ্ঞ অধিপতি বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে আৰু উপাসকৰ ধীঃ (অন্তৰ্দৃষ্টি) বৃদ্ধি কৰি স্থিৰ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সূক্তৰ অন্তত স্পষ্ট সোম-আহ্বান আছে—দিব্য যুগল ওচৰলৈ আহি পান কৰক, অন্তৰ্নিহিত ঋত-শৃঙ্খলা আৰু আনন্দ স্থাপন কৰক।

3 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Gāyatrī (3×8 syllables typical of brief invitatory verses)

Sukta 72

Sukta 5.72

এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত অত্রিৰ (অত্রিবৎ) দৃষ্টান্ত অনুসৰি মিত্ৰ আৰু বৰুণক আহ্বান কৰা হৈছে—যজ্ঞত বৰ্হিষত আসন গ্ৰহণ কৰি সোমৰস আস্বাদন কৰিবলৈ। স্তোত্ৰটোৱে ব্ৰত (বাধ্যকাৰী বিধান) আৰু ধৰ্মৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ অটল শাসন-ব্যৱস্থাক প্ৰশংসা কৰে, আৰু শান্তি সুদৃঢ় কৰা, বিঘ্নসৃষ্টিকাৰী শক্তিসমূহ দমন কৰা, লগতে উপাসকৰ ইষ্টি (ইচ্ছিত কল্যাণ)ৰ বাবে যজ্ঞত আনন্দিত হ’বলৈ তেওঁলোকক প্ৰাৰ্থনা কৰে।

3 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) explicitly referenced (atrivat) | Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 73

Sukta 5.73

এই সূক্তত অশ্বিনদ্বয়ক তৎক্ষণাৎ আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁলোকে যি লোকতেই থাকক, দূৰত হওক বা ওচৰত, বা মধ্যাকাশত—দ্ৰুত আহি উপাসকসকললৈ প্ৰচুৰ আৰু ত্বৰিত সহায় আগবঢ়াবলৈ। ইয়াত প্ৰেৰিত ঋষিসকলৰ (বিশেষকৈ অত্রি) সৈতে তেওঁলোকৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আৰু ‘ঘর্ম’ (উষ্ণ, দীপ্তিময় অৰ্পণ) স্মৰণ কৰা হৈছে, আৰু ৰথসদৃশ তীব্ৰ আগমন আৰু চিকিৎসাময় উপকাৰিতাৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে। শেষ মন্ত্রত এই সূক্তক সাৱধানে গঢ়া বাক্য-অৰ্পণ বুলি চিত্ৰিত কৰি, শান্তি আৰু বৃদ্ধি আনিবলৈ বিস্তৃত নমস্কাৰ-ৰূপে নিবেদন কৰা হৈছে।

10 mantras | Devata: Aśvins (Nā́satyā)

Sukta 74

Sukta 5.74

এই সূক্তটো অত্ৰিৰ উষাকালীন তৎকাল আহ্বান—অশ্বিনদ্বয় (নাসত্যা)লৈ—যেন সেই দ্ৰুত যমজ চিকিৎসকদ্বয়ে তেওঁৰ আহ্বান শুনি ৰক্ষামূলক সহায় আৰু সমৃদ্ধি লৈ আহে। ইয়াত তেওঁলোকৰ দৃঢ়, সদা-প্ৰস্তুত উপস্থিতি, স্তুতিত তৎপৰতাৰে সঁহাৰি দিয়া, আৰু আহ্বান গ্ৰহণ কৰিলে শক্তি, ভোগ-আনন্দ, আশ্ৰয়-সমৰ্থন আদি বৰ ‘ঢালি দিয়া’ দৰে স্পষ্টভাৱে দান কৰাৰ কথা বিশেষকৈ উলেখ কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Atri | Devata: Aśvinau (Nā́satyā)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 75

Sukta 5.75

এই সূক্তটো প্ৰভাতকালীন আহ্বান, য’ত অশ্বিনৌক যজ্ঞলৈ তেওঁলোকৰ প্ৰিয়, ধন-বহনকাৰী ৰথ আনিবলৈ আৰু কবিৰ “মধুৰ” আহ্বান শুনিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। ইয়াত তেওঁলোকৰ খ্যাত উদ্ধাৰ আৰু পুনৰুদ্ধাৰ কাৰ্য (যেনে চ্যৱান) স্মৰণ কৰি, অশ্বিনদ্বয়ক দ্ৰুত চিকিৎসক আৰু ত্ৰাণকৰ্তা ৰূপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে—যিসকলে প্ৰথম পোহৰৰ সৈতে আহি উপাসকৰ বাবে শক্তি, সমৃদ্ধি আৰু ঋত (সঠিক শৃঙ্খলা) পুনৰ নবীকৰণ কৰে।

9 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.75) | Devata: Aśvinau (Nāsatyā)

Chandas: Triṣṭubh (common for 5.75; verify by metrical count in critical edition)

Sukta 76

Sukta 5.76

এই সৰু অশ্বিন-স্তোত্ৰটো উষাৰ পোহৰত অগ্নিৰ উদ্ভৱ আৰু দেৱমুখী প্ৰেৰিত বাক্যৰ উত্থানৰে আৰম্ভ হয়; তাৰ পাছত প্ৰস্তুত ঘৰ্ম (উষ্ণ, সজীৱতা-দায়ক পানীয়)লৈ ৰথ ঘূৰাই আনিবলৈ অশ্বিনদ্বয়ক তৎক্ষণাৎ আহ্বান জনায়। ই যমল চিকিৎসকদ্বয়ক প্ৰভাত, মধ্যাহ্ন, দিন আৰু ৰাতি—সকলো সন্ধিক্ষণত আহিবলৈ কয়, যাতে আনন্দদায়ক পানীয় আৰু তেওঁলোকৰ ৰক্ষা কেতিয়াও নুঠে। স্তোত্ৰটোৰ অন্তত, তেওঁলোকৰ “সদায়-নতুন” সহায়ৰ সৈতে সুৰ মিলাই যাত্ৰা কৰিবলৈ আৰু ধন, বীৰবল, তথা দীঘলীয়া মঙ্গল লাভ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।

5 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) tradition (probable for this Aśvin hymn cluster) | Devata: Aśvinau (primary); Agni and Uṣas as opening powers

Chandas: Jagatī (probable; needs confirmation)

Sukta 77

Sukta 5.77

এই সংক্ষিপ্ত অশ্বিন-সূক্তটো প্ৰভাত-আহ্বান; উপাসকসকলক দিন ফুটি উঠাৰ লগে লগে প্ৰথমে যমজ অশ্বিনদ্বয়ক মাতিবলৈ উদ্‌বুদ্ধ কৰে, যাতে তেওঁলোকে শীঘ্ৰে আহি বৈৰী, “লোভী” শক্তিসমূহে যজ্ঞক্ৰিয়াত বাধা দিয়াৰ আগতেই সোম পান কৰিব পাৰে। ইয়াত তেওঁলোকৰ দীপ্তিমান ৰথ আৰু মন-দ্ৰুত, বতাহ-বেগী সহায়ৰ প্ৰশংসা আছে, যি ভক্তক দুঃখ-কষ্টৰ ওপাৰলৈ লৈ যায়। শেষত সদায় নৱীন ৰক্ষা, সমৃদ্ধি (ৰয়ি), বীৰশক্তি আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী সৌভাগ্যৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

5 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) tradition (probable) | Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)

Sukta 78

Sukta 5.78

এই সূক্তত দ্ৰুত দেৱ-চিকিৎসক অশ্বিন (নাসত্যা)ক অতি তৎপৰতাৰে আহ্বান কৰা হৈছে—সোম অৰ্পণলৈ শীঘ্ৰ আহক আৰু মুখ ঘূৰাই নাযাওক। মূল বিষয় হৈছে প্ৰসৱকালীন সুৰক্ষা আৰু সফল প্ৰসৱ—যথাসময়ত গৰ্ভাশয় মুকলি হওক, মাতৃ আৰু শিশু জীৱিত আৰু অক্ষতভাৱে বাহিৰ ওলাই আহক। সপ્તবধ্ৰিৰ উদ্ধাৰৰ স্মৰণ-প্ৰসঙ্গ অশ্বিনদ্বয়ৰ আৰোগ্যদায়ী শক্তিক অধিক দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে।

9 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) | Devata: Ashvins (Nāsatyā)

Chandas: Gāyatrī (probable; short refrain-like structure; verify against metrical count)

Sukta 79

Sukta 5.79

এই সূক্তত উষা (প্ৰভাত)ক সোজাসুজি আৰু অন্তৰংগভাৱে আহ্বান কৰা হৈছে—যজ্ঞকাৰীসকলক জগাই তুলি তেওঁলোকক সমৃদ্ধি (ৰায়ী), বল আৰু সঠিক কৰ্মপথলৈ আগবঢ়াই নিবলৈ। উষাক সদা-নৱীন, দীপ্তিত কেতিয়াও নথকা, আৰু গায়ক তথা যজমানসকলক বীৰ-যশ, দ্ৰুত শক্তি আৰু প্ৰেৰিত বাক্য দান কৰা দাত্ৰী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে।

10 mantras | Rishi: Syāvāśva Ātreya (traditionally for RV 5.79, Uṣas-hymns of Book 5) | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Jagatī (refrain-like address; hymn commonly classified in jagatī/tṛṣṭubh domain—verify per pada count in critical edition)

Sukta 80

Sukta 5.80

RV 5.80 এটা উষা-বিষয়ক সূক্ত, য’ত অত্রিৰ ঋষিসকলে উষাক বিশাল, ক্ৰিমছন-উজ্জ্বল শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰিছে—যি ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম) অনুসাৰে জগতখন প্ৰকাশ কৰে। সূক্তটোৱে তেওঁৰ নিয়মিতভাৱে পোহৰ উন্মোচন, ‘দিশসমূহক ব্যাহত নকৰা’ পথপ্ৰদৰ্শন, আৰু পুনঃপুনঃ আগমন যাৰ দ্বাৰা জীৱন, কৰ্ম আৰু আধ্যাত্মিক আকাঙ্ক্ষা নবীকৰণ হয়—সেই সকলোকে উদ্‌যাপন কৰে।

6 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.80) | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Jagatī (probable for many verses in RV 5.80; exact metrical scan may vary by pada)

Sukta 81

Sukta 5.81

সৱিতৃক উদ্দেশ্য কৰি এই সৰু সূক্তত দিৱ্য প্ৰেৰকৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি ঋষিসকলৰ মন আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিক ‘যুগ’ কৰে, যজ্ঞীয় শক্তিসমূহক সঠিক ক্ৰমত স্থাপন কৰে, আৰু নিজৰ অগ্ৰগতিৰ গতিৰে সকলো দেৱতাক চলাই নিয়ে। সৱিতৃক জগতসমূহৰ মাপক আৰু সকলো ভৱনৰ মাজত ব্যাপ্ত সাৰ্বভৌম বুলি উদযাপন কৰা হৈছে; তেওঁ অন্তৰ আৰু বাহিৰৰ কৰ্ম-প্ৰৱৰ্তক হিচাপে জীৱসমূহক নিৰাপদে পথ দেখুৱায়। সূক্তৰ অন্তত সৱিতৃক প্ৰসৱ (প্ৰেৰণা/উদ্দীপনা)ৰ একমাত্ৰ অধিপতি বুলি চিনাক্ত কৰা হয়, আৰু তেওঁৰ গমনসমূহত তেওঁ পুষণ—পথপ্ৰদৰ্শক পোষক—ৰূপে স্তোম গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বানিত।

5 mantras | Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.81) | Devata: Savitar (Savitṛ)

Chandas: Jagatī (common for RV 5.81; exact scan may vary)

Sukta 82

Sukta 5.82

এই সূক্তটো দিৱ্য প্ৰেৰক সবিতৃক প্ৰাৰ্থনা কৰে যাতে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠতম পোষণ, সঠিক গতি/পথচলা আৰু মঙ্গলময় ভাগ্য দান কৰে; ইয়াত ভগক সবিতৃৰ বণ্টন আৰু সৌভাগ্য-দায়ক শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে। সূক্তটোৱে অনুৰোধ কৰে যে সকলো ভুলপথ/দুৰ্গতি (দুৰিতানি) দূৰ কৰি দিয়া হওক আৰু যি সত্যই মঙ্গল (ভদ্ৰম) সেয়া উপাসকসকলৰ ভিতৰত প্ৰেৰিত হওক। লগতে ই সবিতৃক সেই বিশ্বব্যাপী শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰে, যিয়ে সকলো সত্তা আৰু জন্মক প্ৰকাশত আনে আৰু প্ৰেৰিত বাক্যৰ জৰিয়তে সিহঁতক “শ্ৰৱণীয়” কৰি তোলে।

6 mantras | Devata: Savitṛ (with Bhaga invoked as his power of felicity/distribution)

Sukta 83

Sukta 5.83

এই সূক্তটো বেদীয় বৰ্ষা-শক্তি পৰ্জন্যক উদ্দীপনাময় আহ্বান—গর্জন কৰক, পানী মুকলি কৰক, আৰু পৃথিৱীক গৰ্ভৱতী কৰক যাতে ঔষধি আৰু অন্ন উৎপন্ন হয়। ইয়াত বৰ্ষাক উদ্ভিদ আৰু মাটিত স্থাপন কৰা জীৱন-বীজ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; সুৰক্ষা, উৰ্বৰতা, আৰু খৰাং তথা বন্ধ্যাত্ব অতিক্ৰম কৰি নিৰাপদে পাৰ হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

10 mantras | Devata: Parjanya

Sukta 84

Sukta 5.84

এই সংক্ষিপ্ত আত্রি সূক্তত এটা দ্ৰুত, ভ্ৰমণশীল শক্তিক সম্বোধন কৰা হৈছে—ৰাত্ৰিকালীন স্তোত্ৰ-গীতে যাক আহ্বান কৰা হয়, আৰু যি হিহিনোৱা যুদ্ধ-অশ্বৰ দৰে প্ৰাচুৰ্য আৰু বল আগবঢ়াই দিয়ে বুলি প্ৰশংসিত। এই পদ্যটো এক উদ্দীপক আহ্বানৰূপে কাম কৰে—চলমান দীপ্তি/ঝড়-শক্তিক (নাম বা উপাধিৰূপে ‘অৰ্জুনী’) মাতি, উপাসকৰ বাবে বীৰ্য, গতি-উদ্যম আৰু বিজয়ী প্ৰাচুৰ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে।

1 mantras | Rishi: Atri (probable for nearby hymns in Mandala 5; exact attribution for 5.84 requires hymn-level confirmation) | Devata: Uncertain from isolated verse; likely a roaming luminous/storm-related power (possibly Vāta/Marut-associated or a named feminine/epithet ‘Arjunī’)

Chandas: Gāyatrī (verse appears shorter; likely gāyatrī-like rather than triṣṭubh)

Sukta 85

Sukta 5.85

এই সূক্তত ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় আৰু নৈতিক বিধি)ৰ সৰ্বভৌম ধাৰক বৰুণক প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ দ্যাৱা-পৃথিৱীক মাপি নিৰ্ধাৰণ কৰে আৰু সূৰ্যৰ পথসমূহ স্থাপন কৰে। সূক্তটি বৰুণৰ বিস্তৃত ‘মায়া’ (বিধি-ব্যৱস্থা স্থাপন কৰাৰ কাৰ্যকৰী শক্তি) প্ৰতি বিস্ময়ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, অনুতাপময় প্ৰাৰ্থনালৈ আগবাঢ়ে—দেখা-নেদেখা সকলো দোষ ঢিলা হোৱা বন্ধনৰ দৰে শিথিল হৈ মুক্ত হওক, যাতে উপাসক পুনৰ দেৱীয় অনুগ্ৰহলৈ ঘূৰি আহিব পাৰে।

8 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (Mandala 5 attribution; hymn-level confirmation recommended) | Devata: Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 86

Sukta 5.86

এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰাগ্নী সূক্তত ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিক একেলগে আহ্বান কৰা হৈছে—বল আৰু ধৰ্ম্য কৰ্মৰ প্ৰতিযোগিতাত মৰ্ত্যক ধৰি ৰখা যুগল শক্তি হিচাপে। তেওঁলোকক অন্তৰ আৰু বাহিৰৰ বাধা ভাঙিবলৈ, গতিৰ “ৰথ”সমূহক পথ দেখুৱাবলৈ, আৰু যথাবিধি অৰ্পিত আহুতিৰ দ্বাৰা গায়কসকলৰ বাবে বিস্তৃত যশ, ধন-সম্পদ, আৰু জীৱনধাৰণকাৰী পোষণ স্থাপন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

6 mantras | Rishi: Atri (Ātreya) (Indrāgnī hymns in Maṇḍala 5 are within Atri collection) | Devata: Indra-Agni (dual deity)

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for compact dual-invocations)

Sukta 87

Sukta 5.87

এই সূক্তত পৰ্বতজাত ঝড়-দল মৰুতসকলক শৃঙ্খলাবদ্ধ, যজ্ঞ-যোগ্য গণ হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলৰ গর্জনময় বল দীপ্তি, সুৰক্ষা আৰু বিজয়ী গতি আনে। তেওঁলোকৰ গতিশীল শক্তিক বিষ্ণুৰ বিস্তৃত, আগবঢ়া পদক্ষেপৰ মহিমাৰ সৈতে সংযোগ কৰি, মৰুতসকলক আহ্বান শুনিবলৈ, যজ্ঞক ৰক্ষা কৰিবলৈ, আৰু উপাসকক বৈৰী নাকচ/নিষেধৰ বিপক্ষে অজেয় কৰি তুলিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

9 mantras | Devata: Maruts (with Vishnu as associated power)

Chandas: Trishtubh (likely; typical for Marut hymns—needs syllable verification)