Sukta 65
Sukta 5.65
Atri (Ātreya)
Mitra–Varuṇa
Triṣṭubh (probable)
মিত্ৰ–বৰুণলৈ নিবেদিত এই সৰু সূক্তত, ঋত (বিশ্ব-নিয়ম) ধৰি ৰখা আদিত্যসকলৰ পৰা প্ৰেৰিত বাক্ আৰু সঠিক পথ-নিৰ্দেশ বিচৰা হৈছে। ই দুৰ্দশা-সঙ্কটৰ পৰা ওলাই আহিবলৈ ‘বিস্তৃত পথ’ মুকলি কৰি দিয়া মিত্ৰৰ শক্তিক প্ৰশংসা কৰে আৰু দিৱ্য যুগলক একত্ৰ হৈ জনসাধাৰণক আগুৱাই নিয়া, সুৰক্ষিত আৱৰণৰ ভিতৰত ঋষি আৰু যজমান/পোষকসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা জনায়।
Mantras
Mantra 1
यश्चिकेत स सुक्रतुर्देवत्रा स ब्रवीतु नः । वरुणो यस्य दर्शतो मित्रो वा वनते गिरः ॥
যি সঁচাকৈ জানে, সেই শুভ-ক্রতু (উজ্জ্বল সংকল্প) জনে দেৱমুখী পথে আমাৰ সৈতে কথা কওক। যাৰ দৰ্শন বৰুণ, অথবা মিত্ৰ—যি আমাৰ প্ৰেৰিত গিৰা (স্তোত্ৰবাণী) জয় কৰে।
Mantra 2
ता हि श्रेष्ठवर्चसा राजाना दीर्घश्रुत्तमा । ता सत्पती ऋतावृध ऋतावाना जनेजने ॥
সেই দুজনেই শ্ৰেষ্ঠ তেজে দীপ্তিমান ৰজা, দূৰলৈকে শুনা-শক্তিত সৰ্বাধিক প্ৰসিদ্ধ। সেই দুজন সত্যৰ অধিপতি, ঋত-বৃদ্ধি কৰোঁতা, জনে-জনে, প্ৰাণে-প্ৰাণে ঋতাৱান।
Mantra 3
ता वामियानोऽवसे पूर्वा उप ब्रुवे सचा । स्वश्वासः सु चेतुना वाजाँ अभि प्र दावने ॥
সহায় বিচাৰি মই তোমালোক দুজনৰ ওচৰলৈ আহি, প্ৰথমজ শক্তিসকলৰ দৰে সঙ্গতিত কথা কওঁ। সু-অশ্বেৰে আৰু দীপ্ত চেতনাৰে, বল-সমৃদ্ধিৰ দানলৈ আগবাঢ়া।
Mantra 4
मित्रो अंहोश्चिदादुरु क्षयाय गातुं वनते । मित्रस्य हि प्रतूर्वतः सुमतिरस्ति विधतः ॥
মিত্ৰ দুঃখ-সংকটৰ মাজৰ পৰাও বাসস্থানলৈ বিস্তৃত পথ জয় কৰে। কিয়নো প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা জয় কৰা মিত্ৰে বিধাতা-সেৱকৰ বাবে সুমতি ৰাখে।
Mantra 5
वयं मित्रस्यावसि स्याम सप्रथस्तमे । अनेहसस्त्वोतयः सत्रा वरुणशेषसः ॥
আমি যেন মিত্রৰ ৰক্ষাকৃপাৰ ভিতৰত বাস কৰোঁ—সৰ্বাধিক বিস্তৃত, সৰ্বাধিক প্ৰসাৰিত সহায়ত। অক্লান্ত হোৱাঁ, তোমালোকৰ সহায়সমূহ সদায় আমাৰ লগত থাকক, হে বৰুণৰ ৰক্ষাত একোৱেই অসম্পূৰ্ণ নৰখা (বৰুণশেষস) দেৱগণ।
Mantra 6
युवं मित्रेमं जनं यतथः सं च नयथः । मा मघोनः परि ख्यतं मो अस्माकमृषीणां गोपीथे न उरुष्यतम् ॥
হে মিত্র-বৰুণ, তোমালোক এই জনসমূহক সঠিক পথে চালাও আৰু একত্ৰ গতি-প্ৰবাহলৈ নি যোৱা। দান-সমৃদ্ধ (মঘোন) লোকসকলৰ পৰা আঁতৰি নাথাকিবা; আমাৰ ঋষিসকলক ৰক্ষাৰ গো-থান (গোপীথ)ত পাহৰা, আৰু আমাক বিস্তৃত আৰু নিৰ্ভয় কৰি ৰাখা।
Frequently Asked Questions
They are paired Āditya deities who uphold ṛta (order). Mitra emphasizes harmony and right relationship, while Varuṇa safeguards truth and moral law with far-seeing vigilance.
It asks for inspired, truthful speech, for a wide safe passage out of distress, for the people to be led in unity, and for protection of the seers and their supporters.
It is a Vedic image for an open, safe way forward—removal of constriction (fear, trouble, obstacles) and the granting of secure space for stable living and right action.
Ask anything about Sukta 65 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.