Rig Veda Sukta 74
Mandala 5Sukta 7410 Mantras

Sukta 74

Sukta 5.74

Rishi

Atri

Devata

Aśvinau (Nā́satyā)

Chandas

Triṣṭubh (probable)

এই সূক্তটো অত্ৰিৰ উষাকালীন তৎকাল আহ্বান—অশ্বিনদ্বয় (নাসত্যা)লৈ—যেন সেই দ্ৰুত যমজ চিকিৎসকদ্বয়ে তেওঁৰ আহ্বান শুনি ৰক্ষামূলক সহায় আৰু সমৃদ্ধি লৈ আহে। ইয়াত তেওঁলোকৰ দৃঢ়, সদা-প্ৰস্তুত উপস্থিতি, স্তুতিত তৎপৰতাৰে সঁহাৰি দিয়া, আৰু আহ্বান গ্ৰহণ কৰিলে শক্তি, ভোগ-আনন্দ, আশ্ৰয়-সমৰ্থন আদি বৰ ‘ঢালি দিয়া’ দৰে স্পষ্টভাৱে দান কৰাৰ কথা বিশেষকৈ উলেখ কৰা হৈছে।

Mantras

Mantra 1

कूष्ठो देवावश्विनाद्या दिवो मनावसू । तच्छ्रवथो वृषण्वसू अत्रिर्वामा विवासति ॥

আজি হে দেৱ অশ্বিনদ্বয়, দ্যুলোকৰ মন-ধনৰ অধিপতি, তোমালোকৰ আসন সুদৃঢ়। হে বৃষণ্বসু—বল-বীৰ্য বহনকাৰী—সেই আহ্বান শুনা; অত্রি ঋষিয়ে তোমালোকলৈ উপাসনা জ্বলাই তোলে।

Mantra 2

कुह त्या कुह नु श्रुता दिवि देवा नासत्या । कस्मिन्ना यतथो जने को वां नदीनां सचा ॥

ক’ত আছা তোমালোক দুজন, ক’ত এতিয়া তোমালোকৰ কথা শুনা যায়, হে দ্যুলোকীয় নাসত্যদ্বয়? কোন জনসমূহলৈ তোমালোক গমন কৰ? নদীৰ দৰে বৈ যোৱা ধাৰাসকলৰ সৈতে তোমালোকৰ সঙ্গী কোন?

Mantra 3

कं याथः कं ह गच्छथः कमच्छा युञ्जाथे रथम् । कस्य ब्रह्माणि रण्यथो वयं वामुश्मसीष्टये ॥

কাৰ ওচৰলৈ তোমালোক যায়, কাৰ ওচৰলৈ সঁচাকৈ গমন কৰ; কাৰ দিশে তোমালোক ৰথ জোঁটে? কাৰ ব্ৰহ্মণসমূহত (মন্ত্ৰসমূহত) তোমালোক আনন্দ পাও? যজ্ঞ-সিদ্ধি আৰু অন্তৰ-অৰ্পণৰ পূৰ্ণতাৰ বাবে আমি তোমালোক দুজনক আকুলে কামনা কৰোঁ।

Mantra 4

पौरं चिद्ध्युदप्रुतं पौर पौराय जिन्वथः । यदीं गृभीततातये सिंहमिव द्रुहस्पदे ॥

হে পুৰা-সম্বন্ধী অশ্বিনদ্বয়, নগৰৰ লোকজনো—যদিও স্ৰোতৰ মাজত ডুবি থাকে—তোমালোকে তাৰ সহ-নাগৰিকৰ বাবে শক্তি দিয়া। যেতিয়া তাক বৈৰী আক্রমণৰ বাবে ধৰি লোৱা হয়, তেতিয়া তোমালোকে তাক প্ৰতাৰকৰ পদবন্ধনৰ পৰা সিংহৰ দৰে মুক্ত কৰা।

Mantra 5

प्र च्यवानाज्जुजुरुषो वव्रिमत्कं न मुञ्चथः । युवा यदी कृथः पुनरा काममृण्वे वध्वः ॥

চ্যৱানক—বৃদ্ধতাত জীৰ্ণ—তোমালোকে বস্ত্ৰ খুলি পেলাৰ দৰে আৱৰণ-চৰ্ম খুলি নাছিলা। বৰং যেতিয়া তোমালোকে তাক পুনৰ যৌৱন দিছিলা, তেতিয়া বধূৰ কামনা পুনৰ পূৰ্ণ হৈছিল।

Mantra 6

अस्ति हि वामिह स्तोता स्मसि वां संदृशि श्रिये । नू श्रुतं म आ गतमवोभिर्वाजिनीवसू ॥

ইয়াত নিশ্চয় তোমালোকৰ এজন স্তোতা আছে; দৰ্শন আৰু শ্ৰীৰ বাবে আমি তোমালোকৰেই। এতিয়া মোৰ আহ্বান শুনি, সহায়সমূহ লৈ মোৰ ওচৰলৈ আহা, হে বীৰ্য-সমৃদ্ধিৰ অধিপতি অশ্বিনদ্বয়।

Mantra 7

को वामद्य पुरूणामा वव्ने मर्त्यानाम् । को विप्रो विप्रवाहसा को यज्ञैर्वाजिनीवसू ॥

আজি বহু মৰ্ত্যৰ মাজত কোনে তোমালোকক লাভ কৰিলে? কোন ঋষি-প্ৰেৰিত জনে তোমালোকক আহ্বান কৰি টানি আনিলে, হে বিপ্ৰবাহসা (প্ৰেৰণা-বহনকাৰী) অশ্বিনদ্বয়? কোনে যজ্ঞসমূহৰ দ্বাৰা তোমালোকক অধিকার কৰিলে, হে বাজিনী-বসু (বল-সমৃদ্ধিৰ অধিপতি) দুয়ো?

Mantra 8

आ वां रथो रथानां येष्ठो यात्वश्विना । पुरू चिदस्मयुस्तिर आङ्गूषो मर्त्येष्वा ॥

হে অশ্বিনদ্বয়, ৰথসমূহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ তোমালোকৰ ৰথ ইয়ালৈ আহক। তোমালোকক বিচাৰি বহু-স্বৰ স্তোত্ৰগীত (আঙ্গূষ) পাৰ হৈ আহক, আৰু মৰ্ত্যলোকত উপস্থিত হওক।

Mantra 9

शमू षु वां मधूयुवास्माकमस्तु चर्कृतिः । अर्वाचीना विचेतसा विभिः श्येनेव दीयतम् ॥

হে মধু-যৌৱন অশ্বিনদ্বয়, আমাৰ শান্তি আৰু পূৰ্ণতাৰ বাবে তোমালোকৰ সক্ৰিয় সহায় (চর্কৃতি) হওক। বিস্তৃত বিবেচনাৰে আমাৰ ফালে মুখ কৰি, নিজৰ শক্তিসমূহসহ শীঘ্ৰে আহা—শ্যেেনৰ নিশ্চিত অৱতৰণৰ দৰে।

Mantra 10

अश्विना यद्ध कर्हि चिच्छुश्रूयातमिमं हवम् । वस्वीरू षु वां भुजः पृञ्चन्ति सु वां पृचः ॥

হে অশ্বিনদ্বয়, যেতিয়াই তোমালোক সঁচাকৈ কেতিয়াবা এই আমাৰ আহ্বান শুনা, তেতিয়াই তোমালোকৰ সমৃদ্ধ ভোগ-সম্পদ আৰু পূৰ্ণকাৰী শক্তিসমূহ প্ৰচুৰভাৱে ঢলি আহে; আৰু তোমালোকৰ আশ্ৰয়-সমৰ্থনসমূহ আমাৰ সৈতে মিলি আমাৰ বৃদ্ধি সাধে।

Frequently Asked Questions

The hymn praises the Aśvinau (Nā́satyā), the divine twin healers and rescuers who are especially invoked at dawn.

He asks them to hear his invocation and come quickly with protective help—bringing strength, wellbeing, supportive power, and prosperity for increase.

It is best suited to dawn worship and early-morning rites, when the Aśvins are traditionally invited to arrive and bless the sacrificer with renewal and aid.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App