
Sukta 5.30
Atri (Ātreya)
Indra
Trishtubh (probable)
এই সূক্তত ইন্দ্ৰক দ্ৰুত আগমনকাৰী, সোমপ্ৰিয় বীৰ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি আহ্বান শুনি সঁহাৰি দিয়ে আৰু বৈৰী শক্তিক ভাঙি পেলায়, বিশেষকৈ পোহৰ, গৰু-ধন আৰু সমৃদ্ধি ৰোধ কৰা দস্যু বাহিনীক। প্ৰশংসাৰ সৈতে যুদ্ধৰ সজীৱ চিত্ৰ অঁকা হৈছে—ইন্দ্ৰ যুঁজলৈ আগবাঢ়ি গৈ লুকাই থকা “গাই” (ধন/পোহৰ) উন্মোচন কৰে—আৰু শেষত ঋষিয়ে লাভ কৰা স্পষ্ট ফল আৰু যজ্ঞীয় বিজয়-চিহ্নসমূহ স্মৰণ কৰে।
Mantra 1
क्व स्य वीरः को अपश्यदिन्द्रं सुखरथमीयमानं हरिभ्याम् । यो राया वज्री सुतसोममिच्छन्तदोको गन्ता पुरुहूत ऊती ॥
ক’ত সেই বীৰ? কোনে দেখিলে—হৰিদ্বয় অশ্বেৰে টানি অনা, সুখে চলা ৰথেৰে আগবঢ়ি অহা ইন্দ্ৰক? যি ৰায়া-সমৃদ্ধ, বজ্ৰধাৰী, চেপা সোম কামনা কৰি, সেই গৃহলৈ আহে—বহুতে আহ্বান কৰা—আমাৰ ৰক্ষাৰ সহায়ৰূপে।
Mantra 2
अवाचचक्षं पदमस्य सस्वरुग्रं निधातुरन्वायमिच्छन् । अपृच्छमन्याँ उत ते म आहुरिन्द्रं नरो बुबुधाना अशेम ॥
মই তললৈ চাই তেওঁৰ পদচিহ্ন দেখিলোঁ—উগ্ৰ স্থাপনকাৰীৰ আগবঢ়া আগমন বিচাৰি। আনক সুধিলোঁ; তেওঁলোকে মোক ক’লে—“ইন্দ্ৰক লাভ কৰোঁ,” জাগ্ৰত নৰসকলে এইদৰে ঘোষণা কৰিলে।
Mantra 3
प्र नु वयं सुते या ते कृतानीन्द्र ब्रवाम यानि नो जुजोषः । वेददविद्वाञ्छृणवच्च विद्वान्वहतेऽयं मघवा सर्वसेनः ॥
এতিয়া চেপা সোমৰ ওপৰত, হে ইন্দ্ৰ, আমি তোমাৰ কৃত কৰ্মসমূহ ঘোষণা কৰোঁ—যিবোৰ তুমি আমাক উপভোগ কৰাই গ্ৰহণ কৰাইছা। অজ্ঞান জনে জানক; জ্ঞানী জনে শুনক: এই মঘৱান সকলো সেনা-শক্তি লৈ আগবাঢ়ে।
Mantra 4
स्थिरं मनश्चकृषे जात इन्द्र वेषीदेको युधये भूयसश्चित् । अश्मानं चिच्छवसा दिद्युतो वि विदो गवामूर्वमुस्रियाणाम् ॥
জন্মৰ পৰাই, হে ইন্দ্ৰ, তুমি মন স্থিৰ কৰিছা; একাই তুমি বহুজনৰ বিৰুদ্ধেও যুদ্ধলৈ উদ্গ্ৰীৱ। দীপ্তিমান বলৰে তুমি শিলাও ফালি দিলে, আৰু উস্ৰিয়া—উজ্জ্বল গাভীসমূহৰ (কিৰণ/জ্ঞানৰ ৰশ্মি) বিস্তৃত আৱৰণ উন্মোচন কৰিলে।
Mantra 5
परो यत्त्वं परम आजनिष्ठाः परावति श्रुत्यं नाम बिभ्रत् । अतश्चिदिन्द्रादभयन्त देवा विश्वा अपो अजयद्दासपत्नीः ॥
পৰম, পৰাপাৰ অৱস্থাত তুমি যেতিয়া জন্মিলা, দূৰতম পৰাৱতত ‘শ্ৰুত্য’—শুনিবলৈ পোৱা নাম বহন কৰি; তেতিয়া ইন্দ্ৰক লৈ দেৱতাসকলেও ভয় পালে। দাসৰ অধীনত বন্দী হৈ থকা সকলো আপঃ (জলধাৰা) তেওঁ জয় কৰিলে—দাসপত্নী হৈ থকা সেই জলধাৰাসকলক মুক্ত কৰিলে।
Mantra 7
वि षू मृधो जनुषा दानमिन्वन्नहन्गवा मघवन्त्संचकानः । अत्रा दासस्य नमुचेः शिरो यदवर्तयो मनवे गातुमिच्छन् ॥
তুমি স্বভাৱতেই দানক উদ্দীপিত কৰি শত্রুতাবোৰ ছিন্ন-বিচ্ছিন্ন কৰিলা; হে মঘৱন, উদ্যমে জাগি উঠি তুমি বধ কৰিলা। ইয়াত দাস নমুচিৰ মূৰ তুমি উলটাই দিলে—মানৱৰ (মনু) বাবে গতি-পথ বিচাৰি, মানুহে আগবঢ়িব পৰাকৈ পথ মুকলি কৰি।
Mantra 8
युजं हि मामकृथा आदिदिन्द्र शिरो दासस्य नमुचेर्मथायन् । अश्मानं चित्स्वर्यं वर्तमानं प्र चक्रियेव रोदसी मरुद्भ्यः ॥
কাৰণ তেতিয়াই, হে ইন্দ্ৰ, তুমি মোক তোমাৰ যুজ (যোক্ত সঙ্গী) কৰি ল’লা—যেতিয়া তুমি দাস নমুচিৰ মূৰ চেপি-মথি ভাঙিলা। আৰু স্বৰ্গ-অন্বেষী, গতি কৰা পাথৰটোকো—চক্ৰৰ দৰে—মৰুদসকলৰ বাবে তুমি দুয়ো ৰোদসী (দুই জগত) চলমান কৰি দিলে, তেওঁলোকৰ বিস্তৃত কৰ্ম মুক্ত কৰি।
Mantra 9
स्त्रियो हि दास आयुधानि चक्रे किं मा करन्नबला अस्य सेनाः । अन्तर्ह्यख्यदुभे अस्य धेने अथोप प्रैद्युधये दस्युमिन्द्रः ॥
স্ত্ৰীয়ে হি দাসে আয়ুধানি চক্ৰে—কিম্ মা কৰন্ন্ অবলা অস্য সেনাঃ? অন্তৰ্হি অখ্যদ্ উভে অস্য ধেনে; অথো উপ প্রৈদ্ যুদ্ধয়ে দস্যুম্ ইন্দ্ৰঃ॥
Mantra 10
समत्र गावोऽभितोऽनवन्तेहेह वत्सैर्वियुता यदासन् । सं ता इन्द्रो असृजदस्य शाकैर्यदीं सोमासः सुषुता अमन्दन् ॥
সমত্র গাৱোऽভিতোऽনৱন্তে—হেহ বৎসৈৰ্ বিযুতা যদাসন্। সং তা ইন্দ্ৰো অসৃজদস্য শাকৈৰ্, যদীং সোমাসঃ সুষুতা অমন্দন্॥
Mantra 11
यदीं सोमा बभ्रुधूता अमन्दन्नरोरवीद्वृषभः सादनेषु । पुरंदरः पपिवाँ इन्द्रो अस्य पुनर्गवामददादुस्रियाणाम् ॥
যদীং সোমা বভ্ৰুধূতা অমন্দন্ন্, নরোরৱীদ্ বৃষভঃ সাদনেষু। পুরন্দরঃ পপিৱাঁ ইন্দ্ৰো অস্য পুনর্গৱামদদাদ্ উস্রিয়াণাম্॥
Mantra 12
भद्रमिदं रुशमा अग्ने अक्रन्गवां चत्वारि ददतः सहस्रा । ऋणंचयस्य प्रयता मघानि प्रत्यग्रभीष्म नृतमस्य नृणाम् ॥
হে অগ্নি, ৰুশমাসকল নিশ্চয়েই এই শুভ কৰ্ম কৰিলে—গোৱাৰ চাৰি হাজাৰ ৰশ্মি (আলোক-ধাৰা) দান কৰি। ঋণঞ্চয়ৰ সযত্নে প্ৰস্তুত মঘ (দানসমূহ)—এইবোৰ আমি নৰসমূহৰ ভিতৰত অতি নৃতম, সেই পৰাক্ৰমীজনৰ বাউণ্টি ৰূপে গ্ৰহণ কৰিলোঁ।
Mantra 13
सुपेशसं माव सृजन्त्यस्तं गवां सहस्रै रुशमासो अग्ने । तीव्रा इन्द्रमममन्दुः सुतासोऽक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाः ॥
হে অগ্নি, ৰুশমাসকল মোক সুন্দৰ ৰূপৰ পৰা শূন্য কৰি ঘৰলৈ নপঠায়—তেওঁলোকে গোৱাৰ হাজাৰ হাজাৰ ৰশ্মি (আলোক) সহে (মোক) পঠায়। তীব্ৰে পেষিত সুত সোমৰ শক্তিসমূহে, পৰিতক্ম্যা—চক্ৰাকাৰে দৌৰি ফুৰা ৰাত্ৰিৰ ব্যুষ্টৌ (উষাৰ উদয়-মুহূৰ্তত) ইন্দ্ৰক অতি আনন্দিত কৰিলে।
Mantra 14
औच्छत्सा रात्री परितक्म्या याँ ऋणंचये राजनि रुशमानाम् । अत्यो न वाजी रघुरज्यमानो बभ्रुश्चत्वार्यसनत्सहस्रा ॥
সেই পৰিতক্ম্যা—চক্ৰাকাৰে ঘূৰি ফুৰা ৰাত্ৰি উজ্জ্বল হ’ল—যি ঋণঞ্চয়ৰ, ৰুশমাসকলৰ মাজত ৰজা। দ্ৰুত বিজয়ী অশ্বৰ দৰে অভিষিক্ত হৈ, বভ্ৰু চাৰি হাজাৰ (ৰশ্মি/ধন) লাভ কৰিলে।
Mantra 15
चतुःसहस्रं गव्यस्य पश्वः प्रत्यग्रभीष्म रुशमेष्वग्ने । घर्मश्चित्तप्तः प्रवृजे य आसीदयस्मयस्तम्वादाम विप्राः ॥
হে অগ্নি, ৰুশমসকলৰ মাজত উজ্জ্বল গৱ্য-পশুধনৰ চাৰি হাজাৰ আমি লাভ কৰিলোঁ। আৰু যি ঘর্ম (ঘৰ্ম) তপ্ত হৈ প্ৰবৃজ—মুক্ত প্ৰান্তৰত—আসীন আছিল, লৌহ-নিৰ্মিত সেইটোক আমি বিপ্ৰ ঋষিসকলে কীৰ্তন কৰোঁ—কৰ্ম-সিদ্ধিৰ লক্ষণ বুলি।
It praises Indra as the divine warrior who comes to the Soma offering, defeats obstructing forces (Dasyu), and releases hidden wealth and light symbolized as “cows.”
In Vedic imagery, cows often mean prosperity, nourishment, and also rays of light or spiritual riches. “Seeing” them means Indra reveals what was concealed by obstruction—both outward success and inner clarity.
It can be recited as an Indra-stuti for courage, protection, and removing obstacles—especially alongside a simple fire offering (ghee) or a devotional offering, with the intention of strengthening resolve and inviting divine help.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.