Sukta 5
Sukta 5.5
Atri (Ātreya tradition) (RV 5.5)
Agni (Jātavedas)
Gāyatrī
এই সূক্তত ঘৃত (স্পষ্ট মাখন)ৰে অগ্নি জাতবেদসক প্ৰজ্বলিত কৰি, তেওঁক দীপ্তিমান জ্ঞানী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি হৱি বহন কৰে আৰু যজমানৰ জীৱনত ঋত (সঠিক বিধান/সত্য-শৃঙ্খলা) জাগ্ৰত কৰে। হৱি অৰ্পণৰ স্পষ্ট ক্ৰিয়াৰ পৰা সূক্তটি অধিক বিস্তৃত বিশ্ব-সামঞ্জস্যলৈ আগবাঢ়ে—বিশেষকৈ ৰাতি আৰু উষাৰ ছন্দক ‘ঋতৰ মাতৃ’ বুলি কোৱা হৈছে—আৰু শেষত স্বাহা-সূত্ৰসমূহে অৰ্পণক বহু দেৱতাৰ ওচৰলৈ, আৰু অন্তত সকলো দেৱতাৰ ওচৰলৈ বিস্তাৰ কৰে।
Mantras
Mantra 1
सुसमिद्धाय शोचिषे घृतं तीव्रं जुहोतन । अग्नये जातवेदसे ॥
সু-সমিদ্ধ শোচিষে, দ্যুতিমান জ্যোতিত তীব্ৰ ঘৃত আহুতি ঢালো; জাতৱেদস অগ্নিৰ উদ্দেশে ইহা হোম কৰা।
Mantra 2
नराशंसः सुषूदतीमं यज्ञमदाभ्यः । कविर्हि मधुहस्त्यः ॥
নৰাশংস, অদাভ্য কবি, সু-সুষূদতী এই যজ্ঞক লক্ষ্যলৈ সুগতিৰে সম্পূৰ্ণ কৰে; কিয়নো তেওঁ মধু-হস্ত কবি—আহুতিৰ মাধুৰ্য বিধিত গঢ়ে।
Mantra 3
ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । सुखै रथेभिरूतये ॥
হে অগ্নি, স্তুত আৰু আহ্বানিত, ইন্দ্ৰক ইয়ালৈ আন—বিচিত্ৰ-ৰূপী, ইহাত প্ৰিয়। সুখদ ৰথসমূহেৰে সহায়ৰ বাবে; আমাৰ যজ্ঞক্ষেত্ৰলৈ দীপ্ত শক্তিৰ অধিপতিক আন।
Mantra 4
ऊर्णम्रदा वि प्रथस्वाभ्यर्का अनूषत । भवा नः शुभ्र सातये ॥
হে দীপ্ত শক্তি, যি গাঁঠ খোলা কৰি কোমল কৰে, তুমি বিস্তাৰিত হওঁক; আমাৰ স্তোত্ৰসমূহ তোমাৰ পিছে পিছে আগবাঢ়িছে। সত্য লাভ জয় কৰিবলৈ আমাৰ বাবে উজ্জ্বল সহায়ক হওঁক।
Mantra 5
देवीर्द्वारो वि श्रयध्वं सुप्रायणा न ऊतये । प्रप्र यज्ञं पृणीतन ॥
হে দেৱী দ্বাৰসমূহ, বিস্তৃতকৈ মেলি ধৰা; সুপথ-প্ৰদানকাৰী হৈ আমাৰ ৰক্ষাৰ বাবে হওঁক। আগবাঢ়া, আগবাঢ়া—যজ্ঞক পূৰ্ণ কৰি সম্পূৰ্ণ কৰাঁ।
Mantra 6
सुप्रतीके वयोवृधा यह्वी ऋतस्य मातरा । दोषामुषासमीमहे ॥
সুন্দৰ মুখমণ্ডলযুক্তা, আমাৰ প্ৰাণবল বৃদ্ধি কৰোঁতা, ঋতৰ মহীয়সী মাতৃদ্বয়—ৰাত্ৰি আৰু উষা—তেওঁলোকক আমি কামনা কৰি আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 7
वातस्य पत्मन्नीळिता दैव्या होतारा मनुषः । इमं नो यज्ञमा गतम् ॥
বায়ুৰ পথত প্ৰশংসিত, মানুহৰ সেৱাত নিয়োজিত হে দিৱ্য হোতাৰদ্বয়, আমাৰ এই যজ্ঞলৈ আহক।
Mantra 8
इळा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः । बर्हिः सीदन्त्वस्रिधः ॥
ইলা, সৰস্বতী, আৰু মহী—আনন্দদায়িনী তিন দেৱী—অস্ৰিধ, অবিচল সহায়তাৰে, পবিত্ৰ বৰ্হিত বহি থাকক।
Mantra 9
शिवस्त्वष्टरिहा गहि विभुः पोष उत त्मना । यज्ञेयज्ञे न उदव ॥
হে ত্বষ্টৃ, শিৱমূৰ্তি হৈ ইয়ালৈ আহা—পোষণ-শক্তিত বিস্তৃত, আৰু নিজৰ স্বভাৱ-সত্তাৰে। যজ্ঞে যজ্ঞে আমাক ওপৰলৈ উঠাই দিয়া, আৰু পোষণ কৰাঁ।
Mantra 10
यत्र वेत्थ वनस्पते देवानां गुह्या नामानि । तत्र हव्यानि गामय ॥
হে বনস্পতী, য’ত তুমি দেৱতাসকলৰ গুপ্ত নামসমূহ জানো, তাতেই হব্যসমূহ লৈ যোৱা।
Mantra 11
स्वाहाग्नये वरुणाय स्वाहेन्द्राय मरुद्भ्यः । स्वाहा देवेभ्यो हविः ॥
স্বাহা অগ্নিৰ বাবে, স্বাহা বৰুণৰ বাবে; স্বাহা ইন্দ্ৰৰ বাবে, স্বাহা মৰুদসকলৰ বাবে; স্বাহা—দেৱতাসকলৰ বাবে এই হৱিঃ।
Frequently Asked Questions
Its main purpose is to kindle and honor Agni Jātavedas with ghee, asking him to carry the offering and establish ṛta (right order) and vitality in life.
Night (Doṣā) and Dawn (Uṣas) mark the sacred rhythm of time; calling them “Mothers of Ṛta” teaches that worship and life flourish when aligned with cosmic order and proper timing.
It is a formal dedication of the oblation: first to specific gods (Agni, Varuṇa, Indra, the Maruts) and then to all the devas, completing the offering in a universal way.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.