Sukta 81
Sukta 5.81
Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.81)
Savitar (Savitṛ)
Jagatī (common for RV 5.81; exact scan may vary)
সৱিতৃক উদ্দেশ্য কৰি এই সৰু সূক্তত দিৱ্য প্ৰেৰকৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি ঋষিসকলৰ মন আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিক ‘যুগ’ কৰে, যজ্ঞীয় শক্তিসমূহক সঠিক ক্ৰমত স্থাপন কৰে, আৰু নিজৰ অগ্ৰগতিৰ গতিৰে সকলো দেৱতাক চলাই নিয়ে। সৱিতৃক জগতসমূহৰ মাপক আৰু সকলো ভৱনৰ মাজত ব্যাপ্ত সাৰ্বভৌম বুলি উদযাপন কৰা হৈছে; তেওঁ অন্তৰ আৰু বাহিৰৰ কৰ্ম-প্ৰৱৰ্তক হিচাপে জীৱসমূহক নিৰাপদে পথ দেখুৱায়। সূক্তৰ অন্তত সৱিতৃক প্ৰসৱ (প্ৰেৰণা/উদ্দীপনা)ৰ একমাত্ৰ অধিপতি বুলি চিনাক্ত কৰা হয়, আৰু তেওঁৰ গমনসমূহত তেওঁ পুষণ—পথপ্ৰদৰ্শক পোষক—ৰূপে স্তোম গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বানিত।
Mantras
Mantra 1
युञ्जते मन उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः । वि होत्रा दधे वयुनाविदेक इन्मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः ॥
তেওঁলোকে মনক যুঁজে, আৰু ধী/বুদ্ধিকো যুঁজে—ঋষিসকল, সেই ঋষিৰ (সৱিতৃৰ) ঋষি, মহান্-বৃহৎ, সৰ্বজ্ঞ-প্ৰজ্ঞাবানৰ। যি বিধান-বিদ্ (বয়ুনাবিদ্) একজনে হোম-কৰ্মৰ শক্তিসমূহক যথাযথ বিস্তাৰত স্থাপন কৰে; দেৱ সৱিতৃৰ পৰিবেষ্টিত মহিমা-স্তোত্ৰ সত্যই মহান।
Mantra 2
विश्वा रूपाणि प्रति मुञ्चते कविः प्रासावीद्भद्रं द्विपदे चतुष्पदे । वि नाकमख्यत्सविता वरेण्योऽनु प्रयाणमुषसो वि राजति ॥
কৱি (ঋষি) সকলো ৰূপক প্ৰকাশলৈ মুক্ত কৰে; তেওঁ দ্বিপদ আৰু চতুষ্পদৰ বাবে মঙ্গল স্থাপন কৰিছে। বৰণীয় সৱিতা আকাশক দৃশ্যমান কৰিলে; উষাৰ প্ৰয়াণ অনুসৰি তেওঁ ৰাজসিক দীপ্তিত উজলি উঠে।
Mantra 3
यस्य प्रयाणमन्वन्य इद्ययुर्देवा देवस्य महिमानमोजसा । यः पार्थिवानि विममे स एतशो रजांसि देवः सविता महित्वना ॥
যাৰ প্ৰয়াণ অনুসৰি আন দেৱতাসকলেও বলৰ দ্বাৰা সেই দেৱৰ মহিমালৈ গতি কৰে; যিজনে পাৰ্থিৱ লোকসমূহ মাপি-বিভাজন কৰিলে—সেই দেৱ সৱিতা, দ্ৰুত অশ্বসমেত, নিজৰ মহৎ শক্তিৰে ৰজাংসি/অন্তৰীক্ষ-আকাশীয় বিস্তাৰসমূহ মাপিলে।
Mantra 4
उत यासि सवितस्त्रीणि रोचनोत सूर्यस्य रश्मिभिः समुच्यसि । उत रात्रीमुभयतः परीयस उत मित्रो भवसि देव धर्मभिः ॥
আৰু হে সৱিতৃ, তুমি ত্ৰয়ী ৰোচন—তিনিটা দীপ্তিময় লোকৰ মাজেৰে গমন কৰা; আৰু সূৰ্যৰ ৰশ্মিসকলৰ সৈতে তুমি একত্ৰিত হওঁ। আৰু তুমি ৰাত্ৰিক দুয়োফালেদি পৰিভ্ৰমণ কৰা; আৰু হে দেৱ, তোমাৰ ধৰ্মসমূহৰ দ্বাৰা তুমি মিত্ৰ হৈ উঠা—ঋত-নিয়মত সামঞ্জস্য স্থাপন কৰোঁতা।
Mantra 5
उतेशिषे प्रसवस्य त्वमेक इदुत पूषा भवसि देव यामभिः । उतेदं विश्वं भुवनं वि राजसि श्यावाश्वस्ते सवित स्तोममानशे ॥
আৰু প্ৰসৱৰ অধিপতি তুমি একাই—যি প্ৰেৰণা আত্মাক গতি দিয়ে; আৰু হে দেৱ, তোমাৰ যাত্ৰাপথসমূহত তুমি পূষণ হৈ উঠা, পালনকাৰী পথপ্ৰদৰ্শক। আৰু এই সমগ্ৰ ভুবন—সমস্ত জগতৰ ওপৰত তুমি বিস্তৃতভাবে ৰাজত্ব কৰা। হে শ্যাম অশ্বযুক্ত সৱিতৃ, আমাৰ স্তোম—প্ৰশংসাগীত গ্ৰহণ কৰি আনন্দ লাভ কৰা।
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the divine Impeller who awakens and sets all activity in motion. In this hymn he also measures the worlds and guides beings safely along their paths.
It means disciplining and aligning attention (mind) and insight (thought) so the prayer and the ritual proceed in the right order. The hymn treats this inner yoking as Savitṛ’s gift and action.
Because Savitṛ’s impulsion is not only cosmic power but also practical guidance. When he leads beings in their goings (journeys and life-paths), he functions as Pūṣan—the protector and nourisher who brings safely to the goal.
Ask anything about Sukta 81 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.